ਸ਼੍ਰੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ

ਅੰਗ 30
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
LINE 01
ਕਈਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿਸਾਸਤ੍ਰਉਚਰੰਤਬੇਦ
ਕਈ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ,
Many recite Smritis, Shastras and Vedas.
कई सिंम्रिति सासत्र उचरंत बेद ॥
LINE 02
ਕਈਕੋਕਕਾਬਕੱਥਤਕਤੇਬ੧੦੧੩੦॥॥॥
ਕਈ ਕਾਮ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਕਤੇਬਾਂ ਦਾ ਵਿਖਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ॥੧੦॥੧੩੦॥
Many go through Kok Shastras (pertaining to sex), other poetry books and Semitic Scriptures. 10.130.
कई कोक काब कथत कतेब ॥१०॥१३०॥
LINE 03
ਕਈਅਗਨਹੋਤ੍ਰਕਈਪਉਨਅਹਾਰ
ਕਈ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਪੌਣ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Many perform havan (fire-worship) and many subsist on air.
कई अगन होत्र कई पउन अहार ॥
LINE 04
ਕਈਕਰਤਕੋਟਮ੍ਰਿਤਕੋਅਹਾਰ
ਕਈ ਕਰੋੜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Many a million eat clay.
कई करत कोट म्रित को अहार ॥
LINE 05
ਕਈਕਰਤਸਾਕਪੈਪਤ੍ਰਭੱਛ
ਕਈ ਕੇਵਲ ਸਾਗ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਭੱਛਣ ਕਰਦੇ ਹਨ,
May people eat green leaves.
कई करत साक पै पत्र भच्छ ॥
LINE 06
ਨਹੀਤਦਪਿਦੇਵਹੋਵਤਪ੍ਰੱਤਛ੧੧੧੩੧॥॥॥
ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੱਖ (ਹੋ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ) ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ॥੧੧॥੧੩੧॥
Still the Lord does not manifest Himself to them. 11.131.
नही तदपि देव होवत प्रतछ ॥११॥१३१॥
LINE 07
ਕਈਗੀਤਗਾਨਗੰਧਰਬਰੀਤ
ਕਈ ਗੰਧਰਬਾਂ ਵਾਂਗ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ,
There are many song-tunes and observances of Gandharvas.
कई गीत गान गंधरब रीत ॥
LINE 08
ਕਈਬੇਦਸਾਸਤ੍ਰਬਿਦਿਆਪ੍ਰਤੀਤ
ਕਈ ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਉਤੇ ਨਿਸਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
There are many who are absorbed in the learning of Vedas and Shastras.
कई बेद सासत्र बिदिआ प्रतीत ॥
LINE 09
ਕਹੂੰਬੇਦਰੀਤਿਜੱਗਆਦਿਕਰਮ
ਕਈ ਵੇਦ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਯੱਗ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Somewhere Yagyas (sacrifices) are performed according to the Vedic injunctions.
कहूं बेद रीति जग आदि करम ॥
LINE 10
ਕਹੂੰਅਗਨਹੋਤ੍ਰਕਹੂੰਤੀਰਥਧਰਮ੧੨੧੩੨॥॥॥
ਕਈ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਤੀਰਥਾਂ ਉਤੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ॥੧੨॥੧੩੨॥
Somewhere havens are performed and somewhere at pilgrim-stations, the befitting rituals are being followed.12.132.
कहूं अगन होत्र कहूं तीरथ धरम ॥१२॥१३२॥
LINE 11
ਕਈਦੇਸਦੇਸਭਾਖਾਰਟੰਤ
ਕਈ ਦੇਸ ਦੇਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ,
Many speak languages of different countries.
कई देस देस भाखा रटंत ॥
LINE 12
ਕਈਦੇਸਦੇਸਬਿਦਿਆਪੜ੍ਹੰਤ
ਕਈ ਦੇਸ ਦੇਸ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ,
Many study the learning of various countries.
कई देस देस बिदिआ पढ़ंत ॥
LINE 13
ਕਈਕਰਤਭਾਂਤਭਾਂਤਨਬਿਚਾਰ
ਕਈ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Many ruminate over several types of philosophies.
कई करत भांत भांतन बिचार ॥
LINE 14
ਨਹੀਨੈਕੁਤਾਸੁਪਾਯਤਪਾਰ੧੩੧੩੩॥॥॥
(ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ) ਉਸ ਦਾ ਰਤਾ ਕੁ ਭੇਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ॥੧੩॥੧੩੩॥
Still they cannot comprehend even a little of the Lord. 13.133.
नही नैकु तासु पायत न पार ॥१३॥१३३॥
LINE 15
ਕਈਤੀਰਥਤੀਰਥਭਰਮਤਸੁਭਰਮ
ਕਈ ਲੋਕ ਭਰਮ-ਵਸ ਅਨੇਕ ਤੀਰਥਾਂ ਉਤੇ ਭੌਂਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ,
Many wander away on various pilgrim-stations, in delusion.
कई तीरथ तीरथ भरमत सु भरम ॥
LINE 16
ਕਈਅਗਨਹੋਤ੍ਰਕਈਦੇਵਕਰਮ
ਕਈ ਹਵਨ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਵ-ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ
Some perform havens and some perform rituals to please gods.
कई अगन होत्र कई देव करम ॥
LINE 17
ਕਈਕਰਤਬੀਰਬਿਦਿਆਬਿਚਾਰ
ਅਤੇ ਕਈ (ਬਵੰਜਾ) ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Some pay consideration to the learning of warfare.
कई करत बीर बिदिआ बिचार ॥
LINE 18
ਨਹੀਂਤਦਪਤਾਸਪਾਯਤਪਾਰ੧੪੧੩੪॥॥॥
(ਪਰ) ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ (ਪਰਮ-ਸੱਤਾ) ਦਾ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ॥੧੪॥੧੩੪॥
Still they cannot comprehend of the Lord.14.134.
नहीं तदप तास पायत न पार ॥१४॥१३४॥
LINE 19
ਕਹੂੰਰਾਜਰੀਤਕਹੂੰਜੋਗਧਰਮ
(ਕਈ) ਕਿਸੇ ਰਾਜ-ਰੀਤ (ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ) ਜੋਗ-ਧਰਮ (ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ)
Somewhere royal discipline is being followed and somewhere the discipline of Yoga.
कहूं राज रीत कहूं जोग धरम ॥
LINE 20
ਕਈਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿਸਾਸਤ੍ਰਉਚਰਤਸੁਕਰਮ
ਕਈ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉੱਚਾਰਨ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ,
Many perform the recitation of Smritis and Shastras.
कई सिंम्रिति सासत्र उचरत सु करम ॥
LINE 21
ਨਿਉਲੀਆਦਿਕਰਮਕਹੂੰਹਸਤਦਾਨ
(ਕਈ) ਨੌਲੀ ਆਦਿ ਕਰਮ (ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ) ਕਿਤੇ ਹਾਥੀ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ
Somewhere Yogic Karmas including neoli (purgation of intestines) are being practiced and somewhere elephants are being given as gifts.
निउली आदि करम कहूं हसत दान ॥
LINE 22
ਕਹੂੰਅਸ੍ਵਮੇਧਮਖਕੋਬਖਾਨ੧੫੧੩੫॥॥॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ॥੧੫॥੧੩੫॥
Somewhere the horse sacrifices are being performed and their merits are being related.15.135.
कहूं अस्वमेध मख को बखान ॥१५॥१३५॥
LINE 23
ਕਹੂੰਕਰਤਬ੍ਰਹਮਬਿਦਿਆਬਿਚਾਰ
ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ
Somewhere the Brahmins are holding discussions about Theology.
कहूं करत ब्रहम बिदिआ बिचार ॥
LINE 24
ਕਹੂੰਜੋਗਰੀਤਕਹੂੰਬ੍ਰਿੱਧਚਾਰ
ਅਤੇ ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਜੋਗ ਰੀਤ (ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ) ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ,
Somewhere the Yogic methods are being practiced and somewhere the four stages of life are being followed.
कहूं जोग रीत कहूं ब्रिद्ध चार ॥
LINE 25
ਕਹੂੰਕਰਤਜੱਛਗੰਧ੍ਰਬਗਾਨ
ਕਿਤੇ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਬ ਵਾਂਗ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ,
Somewhere the Yaksha and Gandharvas sing.
कहूं करत जच्छ गंध्रब गान ॥
LINE 26
ਕਹੂੰਧੂਪਦੀਪਕਹੂੰਅਰਘਦਾਨ੧੬੧੩੬॥॥॥
ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਧੂਪ, ਦੀਪਕ (ਆਦਿ ਸਜਾ ਕੇ) ਆਰਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਅਰਘ ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ॥੧੬॥੧੩੬॥
Somewhere the offerings of incense, earthen lamps and libations are made. 16.136.
कहूं धूप दीप कहूं अरघ दान ॥१६॥१३६॥
LINE 27
ਕਹੂੰਪਿਤ੍ਰਕਰਮਕਹੂੰਬੇਦਰੀਤ
ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਵੇਦ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰੀ ਕਰਮ (ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ)
Somewhere karmas are performed for the manes and somewhere the Vedic injunctions are followed.
कहूं पित्र करम कहूं बेद रीत ॥
LINE 28
ਕਹੂੰਨ੍ਰਿਤਨਾਚਕਹੂੰਗਾਨਗੀਤ
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਤਾਲ ਤੇ ਨਾਚ (ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ) ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਗੀਤ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ,
Somewhere the dances are accomplished and somewhere songs are sung.
कहूं न्रित नाच कहूं गान गीत ॥
LINE 29
ਕਹੂੰਕਰਤਸਾਸਤ੍ਰਸਿੰਮ੍ਰਿਤਉਚਾਰ
ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ (ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ)
Somewhere the Shastras and Smritis are recited.
कहूं करत सासत्र सिंम्रित उचार ॥
LINE 30
ਕਈਭਜਤਏਕਪਗਨਿਰਾਧਾਰ੧੭੧੩੭॥॥॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ (ਕੋਈ) ਇਕ ਪੈਰ ਉਤੇ ਖੜੋ ਕੇ ਨਿਰਾਧਾਰ ਭਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥੧੭॥੧੩੭॥
May pray standing on a single foot. 17.137.
कई भजत एक पग निराधार ॥१७॥१३७॥
LINE 31
ਕਈਨੇਹਦੇਹਕਈਗੇਹਵਾਸ
ਕਈ ਸ਼ਰੀਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਘਰ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Many are attached to their bodies and many reside in their homes.
कई नेह देह कई गेह वास ॥
LINE 32
ਕਈਭ੍ਰਮਤਦੇਸਦੇਸਨਉਦਾਸ
ਕਈ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਸ-ਦੇਸਾਂਤਰਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ,
Many wander in various countries as hermits.
कई भ्रमत देस देसन उदास ॥
LINE 33
ਕਈਜਲਨਿਵਾਸਕਈਅਗਨਿਤਾਪ
ਕਈ ਜਲ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਅਗਨੀ ਤਪਦੇ ਹਨ,
Many live in water and many endure the heat of fire.
कई जल निवास कई अगनि ताप ॥
LINE 34
ਕਈਜਪਤਉਰਧਲਟਕੰਤਜਾਪ੧੮੧੩੮॥॥॥
ਕਈ ਮੂਧੇ ਲਟਕ ਕੇ ਜਾਪ ਜਪਦੇ ਹਨ ॥੧੮॥੧੩੮॥
Many worship the Lord with face upside down. 18.138.
कई जपत उरध लटकंत जाप ॥१८॥१३८॥
LINE 35
ਕਈਕਰਤਜੋਗਕਲਪੰਪ੍ਰਜੰਤ
ਕਈ (ਲੋਕ) ਕਲਪਾਂ (ਜਿੰਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ) ਤਕ ਜੋਗ-ਸਾਧਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Many practice Yoga for various kalpas (ages).
कई करत जोग कलपं प्रजंत ॥
LINE 36
ਨਹੀਤਦਪਿਤਾਸਪਾਯਤਅੰਤ
ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ (ਪ੍ਰਭੂ) ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
Still they cannot know the Lord's end.
नही तदपि तास पायत न अंत ॥
LINE 37
ਕਈਕਰਤਕੋਟਬਿੱਦਿਆਬਿਚਾਰ
ਕਈ ਕਰੋੜਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Many a million indulge in the study of sciences.
कई करत कोट बिदिआ बिचार ॥
LINE 38
ਨਹੀਤਦਪਿਦਿਸਟਿਦੇਖੈਮੁਰਾਰ੧੯੧੩੯॥॥॥
ਤਾਂ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ॥੧੯॥੧੩੯॥
Still they cannot behold the Sight of the Lord.19.139.
नही तदपि दिसटि देखै मुरार ॥१९॥१३९॥
LINE 39
ਬਿਨਭਗਤਿਸਕਤਿਨਹੀਪਰਤਪਾਨ
ਬਿਨਾ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ,
Without the power of devotion they cannot realise the Lord.
बिन भगति सकति नही परत पान ॥
LINE 40
ਬਹੁਕਰਤਹੋਮਅਰਜੱਗਦਾਨ
ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੋਮ, ਯੱਗ ਅਤੇ ਦਾਨ (ਕਿਉਂ ਨ) ਕੀਤੇ ਜਾਣ,
Though they perform havens, hold Yagyas (sacrifices) and offer charities.
बहु करत होम अर जग दान ॥
LINE 41
ਬਿਨਏਕਨਾਮਇਕਚਿੱਤਲੀਨ
ਬਿਨਾ ਇਕ ਨਾਮ ਵਿਚ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਮਗਨ ਹੋਏ,
Without the single-minded absorption in he Lord's Name,
बिन एक नाम इक चित लीन ॥
LINE 42
ਫੋਕਟੋਸਰਬਧਰਮਾਬਿਹੀਨ੨੦੧੪੦॥॥॥
ਸਾਰੇ ਧਰਮ (ਵਾਸਤਵਿਕ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਤੋਂ) ਵਾਂਝੇ ਹਨ ॥੨੦॥੧੪੦॥
All the religious rituals are useless. 20.140.
फोकटो सरब धरमा बिहीन ॥२०॥१४०॥
LINE 43
ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿਤੋਟਕਛੰਦ
ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ: ਤੋਟਕ ਛੰਦ:
By Thy Grace. Totak Stanza.
त्व प्रसादि ॥ तोटक छंद ॥
LINE 44
ਜਯਜੰਪਤਜੁੱਗਣਜੂਹਜੁਅੰ
ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ (ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ) ਦੀ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Gather ye together and shout victory to that Lord,
जय जंपत जुगण जूह जुअं ॥
LINE 45
ਭੈਕੰਪਹਿਮੇਰੁਪਯਾਲਭੁਅੰ
(ਜਿਸ ਦੇ) ਭੈ ਨਾਲ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ, ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੇ ਹਨ।
in whose Fear tremble the heaven, nether-world and the earth.
भै कंपहि मेरु पयाल भुअं ॥
LINE 46
ਤਪੁਤਾਪਸਸਰਬਜਲੇਰੁਥਲੰ
ਜਲਾਂ ਥਲਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ) ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ
For whose realization all the ascetics of water and land perform austerities.
तपु तापस सरब जले रु थलं ॥
LINE 47
ਧਨਉਚਰਤਇੰਦ੍ਰਕੁਬੇਰਬਲੰ੧੧੪੧॥॥॥
(ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ) ਇੰਦਰ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਬਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਧੰਨ ਧੰਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ॥੧॥੧੪੧॥
To Whom Indra, Kuber and king Bal hail 1.141.
धन उचरत इंद्र कुबेर बलं ॥१॥१४१॥
LINE 48
ਅਨਖੇਦਸਰੂਪਅਭੇਦਅਭਿਅੰ
(ਜੋ) ਖੇਦ-ਰਹਿਤ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਅਭੇਦ ਅਤੇ ਅਭੈ ਹੈ,
He is Griefless Entity, Indiscriminate and Fearless.
अनखेद सरूप अभेद अभिअं ॥