ਮੋਅਪਰਾਧਛਿਮਾਪਨਕਰਿਯਹੁ॥੧੧॥
ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਦੋਸ਼ ਮਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ॥੧੧॥
‘Never try to attempt such trickery ever again and this time I pardon your transgression.’(11)
मो अपराध छिमापन करियहु ॥११॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
Dohira
दोहरा ॥
ਛਿਮਾਕਰਹੁਅਬਤ੍ਰਿਯਹਮੈਬਹੁਰਿਨਕਰਿਯਹੁਰਾਧਿ॥
ਹੇ ਇਸਤਰੀ! ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ, (ਮੈਂ) ਫਿਰ ਅਪਰਾਧ ('ਰਾਧਿ') ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
‘Now, woman, you exonerate me as well, because I don’t want to linger on the dispute.’
छिमा करहु अब त्रिय हमै बहुरि न करियहु राधि ॥
ਬੀਸਸਹੰਸਟਕਾਤਿਸੈਦਈਛਿਮਾਹੀਬਾਧਿ॥੧੨॥
ਉਸ (ਇਸਤਰੀ) ਦੀ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਟੱਕੇ ਦੀ ਛਿਮਾਹੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ॥੧੨॥
She was, then, endowed a pension of twenty thousand takaas every six months. (12) (1)
बीस सहंस टका तिसै दई छिमाही बाधि ॥१२॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੋਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੇਈਸਵੋਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੨੩॥੪੬੦॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਤੇਈਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੨੩॥੪੬੦॥ ਚਲਦਾ॥
Twenty-third Parable of Auspicious Chritars Conversation of the Raja and the Minister, Completed with Benediction. (23)(460)
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रो मंत्री भूप संबादे तेईसवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥२३॥४६०॥अफजूं॥
ਸੋਰਠਾ॥
ਸੋਰਠਾ:
Sortha
सोरठा ॥
ਦੀਨੋਬਹੁਰਿਪਠਾਇਬੰਦਸਾਲਪਿਤਪੂਤਕਉ॥
ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬੰਦੀਖਾਨੇ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ
The father again sent his son to the prison,
दीनो बहुरि पठाइ बंदसाल पित पूत कउ ॥
ਲੀਨੋਬਹੁਰਿਬੁਲਾਇਭੋਰਹੋਤਅਪੁਨੇਨਿਕਟਿ॥੧॥
ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ॥੧॥
And, as soon as it was morning, he called him back.(1)
लीनो बहुरि बुलाइ भोर होत अपुने निकटि ॥१॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
Chaupaee
चौपई ॥
ਪੁਨਿਮੰਤ੍ਰੀਇਕਕਥਾਉਚਾਰੀ॥
ਫਿਰ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਕ ਕਥਾ ਕਹੀ
पुनि मंत्री इक कथा उचारी ॥
ਸੁਨਹੁਰਾਇਇਕਬਾਤਹਮਾਰੀ॥
ਕਿ ਹੇ ਰਾਜਨ! (ਤੁਸੀਂ) ਮੇਰੀ ਇਕ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
The Minister started narration and said, ‘My Raja, listen to another anecdote.
सुनहु राइ इक बात हमारी ॥
ਏਕਚਰਿਤਤ੍ਰਿਯਤੁਮਹਿਸੁਨਾਊ॥
(ਮੈਂ) ਇਕ ਤ੍ਰਿਆ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ,
एक चरित त्रिय तुमहि सुनाऊ ॥
ਤਾਤੇਤੁਮਕੌਅਧਿਕਰਿਝਾਊ॥੨॥
ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ॥੨॥
I will tell you another Chritar, which will amuse you -2
ता ते तुम कौ अधिक रिझाऊ ॥२॥
ਉਤਰਦੇਸਨ੍ਰਿਪਤਿਇਕਭਾਰੋ॥
ਉੱਤਰ ਦੇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
उतर देस न्रिपति इक भारो ॥
ਸੂਰਜਬੰਸਮਾਹਿਉਜਿਯਾਰੋ॥
(ਉਹ) ਸੂਰਜਬੰਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਉਘਾ ਸੀ।
In a country up in the North, there lived a Raja who belonged to the revered Sun Clan.
सूरज बंस माहि उजियारो ॥
ਚੰਦ੍ਰਮਤੀਤਾਕੀਪਟਰਾਨੀ॥
ਚੰਦ੍ਰਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਪਟਰਾਣੀ ਸੀ,
चंद्रमती ता की पटरानी ॥
ਮਾਨਹੁਛੀਰਸਿੰਧਮਥਿਆਨੀ॥੩॥
ਮਾਨੋ ਛੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਮਥ ਕੇ (ਕਢੀ ਗਈ ਹੋਵੇ) ॥੩॥
Chandra Mati was his principal Rani who was, as if, churned out of milk pudding (3)
मानहु छीर सिंध मथिआनी ॥३॥
ਏਕਸੁਤਾਤਾਕੇਭਵਲਯੋ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਪੁੱਤਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ,
एक सुता ता के भव लयो ॥
ਜਾਨਕਡਾਰਿਗੋਦਰਵਿਦਯੋ॥
ਮਾਨੋ ਸੂਰਜ ਨੇ ਹੀ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ) ਗੋਦ ਵਿਚ ਪਾਈ ਹੋਵੇ।
They were blessed with a daughter, who was endowed in their lap by the God Sun, himself.
जानक डारि गोद रवि दयो ॥
ਜੋਬਨਜੇਬਅਧਿਕਤਿਹਬਾਢੀ॥
ਉਸ ਦੇ ਜੋਬਨ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਸੀ,
जोबन जेब अधिक तिह बाढी ॥
ਮਾਨਹੁਚੰਦ੍ਰਸਾਰਮਥਿਕਾਢੀ॥੪॥
ਮਾਨੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਰਿੜਕ ਕੇ ਕਢੀ ਹੋਵੇ ॥੪॥
Her beauty had no bounds she was like the serenity of the Moon.(4)
मानहु चंद्र सार मथि काढी ॥४॥
ਧਰਿਯੋਸੁਮੇਰਕੁਅਰਿਤਿਹਨਾਮਾ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਮੇਰ ਕੁਅਰਿ ਰਖਿਆ ਗਿਆ।
धरियो सुमेर कुअरि तिह नामा ॥
ਜਾਸਮਔਰਨਜਗਮੈਬਾਮਾ॥
ਉਸ ਵਰਗੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
She was given the name of Sumer Kaur there was none other like her in the world.
जा सम और न जग मै बामा ॥
ਸੁੰਦਰਿਤਿਹੂੰਭਵਨਮਹਿਭਈ॥
(ਉਹ) ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ (ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ) ਸੁੰਦਰੀ ਸੀ,
सुंदरि तिहूं भवन महि भई ॥
ਜਾਨੁਕਕਲਾਚੰਦ੍ਰਕੀਵਈ॥੫॥
ਮਾਨੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਹੋਵੇ ॥੫॥
Her beauty prevailed all over the three worlds, as she possessed the Moon like virtues (5)
जानुक कला चंद्र की वई ॥५॥
ਜੋਬਨਜੇਬਅਧਿਕਤਿਹਧਰੀ॥
ਉਸ ਦੇ ਜੋਬਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਛਬੀ ਸੀ
जोबन जेब अधिक तिह धरी ॥
ਮੈਨਸੁਨਾਰਭਰਨੁਜਨੁਭਰੀ॥
ਮਾਨੋ ਕਾਮ ਦੇਵ ਰੂਪੀ ਸੁਨਿਆਰੇ ਨੇ ਸੰਚੇ ਵਿਚ ਭਰੀ ਹੋਵੇ।
She was so beautiful that, even, the Cupid ran errands for her.
मैन सुनार भरनु जनु भरी ॥
ਵਾਕੀਪ੍ਰਭਾਜਾਤਨਹਿਕਹੀ॥
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ
वा की प्रभा जात नहि कही ॥
ਜਾਨਕਫੂਲਮਾਲਤੀਰਹੀ॥੬॥
ਮਾਨੋ ਮਾਲਤੀ ਦਾ ਫੁਲ ਹੋਵੇ ॥੬॥
Her charm could not be explained as she appeared to be like a bouquet of flowers.( 6)
जानक फूल मालती रही ॥६॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
Dohira
दोहरा ॥
ਜਗੈਜੁਬਨਕੀਜੇਬਕੇਝਲਕਤਗੋਰੇਅੰਗ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਜੋਬਨ ਦੀ ਛਬੀ ਗੋਰੇ ਅੰਗਾਂ ਉਤੇ ਝਲਕਦੀ ਸੀ।
With the awakening of youth, her appendage reflected through her fair complexion,
जगै जुबन की जेब के झलकत गोरे अंग ॥
ਜਨੁਕਰਿਛੀਰਸਮੁੰਦ੍ਰਮੈਦਮਕਤਛੀਰਤਰੰਗ॥੭॥
ਮਾਨੋ ਛੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ॥੭॥
Like the snowy waves, which jumped up and down in the sea-water.(7)
जनु करि छीर समुंद्र मै दमकत छीर तरंग ॥७॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
Chaupaee
चौपई ॥
ਦਛਿਨਦੇਸਨ੍ਰਿਪਤਵਹਬਰੀ॥
ਉਹ ਦੱਖਣ ਦੇਸ ਦੇ (ਕਿਸੇ) ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ
दछिन देस न्रिपत वह बरी ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਕੇਭੋਗਨਕਰੀ॥
ਅਤੇ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ।
She was married to a southern Raja and she started to enjoy variable carnal pleasures.
भाति भाति के भोगन करी ॥
ਦੋਇਪੁਤ੍ਰਕੰਨ੍ਯਾਇਕਭਈ॥
(ਉਸ ਦੀ ਕੁਖ ਤੋਂ) ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇਕ ਲੜਕੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ,
दोइ पुत्र कंन्या इक भई ॥
ਜਾਨੁਕਰਾਸਿਰੂਪਿਕੀਵਈ॥੮॥
ਮਾਨੋ (ਉਹ ਲੜਕੀ) ਰੂਪ ਦੀ ਰਾਸ ਹੋਵੇ ॥੮॥
She gave birth to two sons and a daughter, who were the epitome of splendour as well.(8)
जानुक रासि रूपि की वई ॥८॥
ਕਿਤਕਿਦਿਨਨਰਾਜਾਵਹੁਮਰਿਯੋ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ।
कितकि दिनन राजा वहु मरियो ॥
ਤਿਹਸਿਰਛਤ੍ਰੁਪੂਤਬਿਧਿਧਰਿਯੋ॥
ਉਸ ਦਾ ਛਤ੍ਰ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ (ਉਸ ਦੇ) ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉਤੇ ਧਰਿਆ।
Soon after that Raja died, the crown of sovereignty was put on the son’s head,
तिह सिर छत्रु पूत बिधि धरियो ॥
ਕੋਆਗ੍ਯਾਤਾਕੀਤੇਟਰੈ॥
ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਕੌਣ ਟਲ ਸਕਦਾ ਸੀ।
को आग्या ता की ते टरै ॥
ਜੋਭਾਵੇਚਿਤਮੈਸੋਕਰੈ॥੯॥
(ਉਹ) ਜੋ ਚਿਤ ਵਿਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ॥੯॥
And then whose orders no body could refute and he could do whatever the way he liked.(9)
जो भावे चित मै सो करै ॥९॥
ਐਸਭਾਤਿਬਹੁਕਾਲਬਿਹਾਨ੍ਰਯੋ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ।
ऐस भाति बहु काल बिहान्रयो ॥
ਚੜਿਯੋਬਸੰਤਸਭਨਜਿਯਜਾਨ੍ਯੋ॥
ਬਸੰਤ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਿਆ।
Long time passed, and the spring season prevailed.
चड़ियो बसंत सभन जिय जान्यो ॥
ਤਾਤੇਪਿਯਬਿਨਰਹਿਯੋਨਪਰੈ॥
ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ।
She (the widowed Rani) could not bear without her lover
ता ते पिय बिन रहियो न परै ॥
ਬਿਰਹਬਾਨਭਏਹਿਯਰਾਜਰੈ॥੧੦॥
ਵਿਯੋਗ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ ॥੧੦॥
As her heart was riddled with the arrows of separation.(10)
बिरह बान भए हियरा जरै ॥१०॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
Dohira
दोहरा ॥
ਬਿਰਹਬਾਨਗਾੜੇਲਗੇਕੈਸਕਬੰਧੈਧੀਰ॥
ਵਿਯੋਗ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਤੀਰ ਵਜਣ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੀਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰੇ।
How could she tolerate and contain herself when the arrows of estrangement pinched her?
बिरह बान गाड़े लगे कैसक बंधै धीर ॥
ਮੁਖਫੀਕੀਬਾਤੈਕਰੈਪੇਟਪਿਯਾਕੀਪੀਰ॥੧੧॥
ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਫਿਕੀਆਂ ਫਿਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ (ਉਸ ਦੇ) ਪੇਟ (ਭਾਵ ਮਨ) ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤਮ (ਦੇ ਵਿਯੋਗ) ਦੀ ਪੀੜ ਸੀ ॥੧੧॥
She talked customarily, but in the heart she was pricked with the for her consort.(11)
मुख फीकी बातै करै पेट पिया की पीर ॥११॥