ਰੋਗਹੇਤਅਨੁਸਰੌਬੁਰੈਮਤਿਮਾਨਿਯੋ॥
(ਮੈਂ) ਰੋਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਲਾਜ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; (ਤੁਸੀਂ) ਬੁਰਾ ਨਾ ਮੰਨਣਾ।
‘One should not refrain the treatment must match the disease and one should not desist.
रोग हेत अनुसरौ बुरै मति मानियो ॥
ਬੈਦਧਾਇਗੁਰਮਿਤਤੇਭੇਦਦੁਰਾਇਯੈ॥
ਵੈਦ, ਦਾਈ, ਗੁਰੂ, ਮਿਤਰ ਤੋਂ (ਜੇ) ਭੇਦ ਲੁਕਾ ਲਈਏ,
‘One should not keep ailment in secret from a vaid, a midwife, a guru and a friend.
बैद धाइ गुर मित ते भेद दुराइयै ॥
ਹੋਕਹੌਕਵਨਕੇਆਗੇਬ੍ਰਿਥਾਜਨਾਇਯੈ॥੭॥
ਤਾਂ ਦਸੋ, ਕਿਸ ਅਗੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਦਸੀਏ ॥੭॥
‘There is no one else to whom we could open our minds.’(7)
हो कहौ कवन के आगे ब्रिथा जनाइयै ॥७॥
ਕਬਿਤੁ॥
ਕਬਿੱਤ:
Kabit
कबितु ॥
ਦਾਦੁਰੀਚਬਾਈਤਾਕੇਮੂਰਿਯੋਧਸਾਈਘਨੀਧੇਰਿਨਚੁਗਾਈਵਾਹਿਜੂਤਿਨਕੀਮਾਰਿਕੈ॥
(ਉਸ ਵੈਦ ਨੇ) ਉਸ ਤੋਂ ਛੱਲੀ ਚਬਵਾਈ ਅਤੇ ਮੂਲੀ ਵੀ ਚੜ੍ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਜੁਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬਕਰੀਆ ਚਰਵਾਈਆਂ।
She made him to eat the offspring of the frogs. Made him to work in the field to sow radishes. Got his head beaten with slippers and sent him out to graze his sheep.
दादुरी चबाई ता के मूरियो धसाई घनी धेरिन चुगाई वाहि जूतिन की मारि कै ॥
ਰਾਖਸਿਰਪਾਈਤਾਕੀਮੂੰਛੈਭੀਮੁੰਡਾਈਦੋਊਐਸੀਲੀਕੈਲਾਈਕੋਊਸਕੈਨਉਚਾਰਿਕੈ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚ ਛਾਈ ਪਵਾਈ, ਦੋਵੇਂ ਮੁੱਛਾਂ ਵੀ ਮੁਨਵਾਈਆਂ; (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਲੀਕ ਲਗਾਈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
His head was strewn with dust and his moustache was shaved off His condition became indescribable.
राख सिर पाई ता की मूंछै भी मुंडाई दोऊ ऐसी लीकै लाई कोऊ सकै न उचारि कै ॥
ਗੋਦਰੀਡਰਾਈਤਾਤੇਭੀਖਭੀਮੰਗਾਈਤਿਹਐਸੋਕੈਚਰਿਤ੍ਰਤਾਹਿਗ੍ਰਿਹਤੇਨਿਕਾਰਿਕੈ॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਗੋਦੜੀ ਪਵਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਭਿਖ ਵੀ ਮੰਗਵਾਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕਢ ਦਿੱਤਾ।
He was thrown out of the house to beg wearing a patched coat.
गोदरी डराई ता ते भीख भी मंगाई तिह ऐसो कै चरित्र ताहि ग्रिह ते निकारि कै ॥
ਤ੍ਰਿਯਕੋਐਸੋਚਰਿਤ੍ਰਵਾਹਿਕੋਦਿਖਾਇਜਾਰਆਪੁਟਰਿਗਯੋਮਹਾਮੂਰਖਕੋਟਾਰਿਕੈ॥੮॥
ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਯਾਰ (ਜਾਹਿਦ ਖਾਂ) ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਬਣਾ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ॥੮॥
The woman displayed the trick and the lover chucked him out after making him a foo1.(8)
त्रिय को ऐसो चरित्र वाहि को दिखाइ जार आपु टरि गयो महा मूरख को टारि कै ॥८॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
Chaupaee
चौपई ॥
ਭੀਖਮਾਗਬਹੁਰੋਘਰਆਯੋ॥
ਜਦ ਉਹ ਭਿਖ ਮੰਗ ਕੇ ਘਰ ਆਇਆ,
When he returned after begging, he did not find him (Yusaf Khan) there.
भीख माग बहुरो घर आयो ॥
ਤਹਾਤਵਨਕੋਦਰਸਨਪਾਯੋ॥
ਤਾਂ ਉਸ (ਵੈਦ) ਨੂੰ (ਉਥੇ) ਨਾ ਵੇਖਿਆ।
He asked, ‘The one who had treated me,
तहा तवन को दरस न पायो ॥
ਕਹਗਯੋਜਿਨਮੁਰਰੋਗਘਟਾਇਸ॥
(ਕਹਿਣ ਲਗਾ ਕਿ) ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਰੋਗ ਘਟਾਇਆ ਸੀ, (ਉਹ) ਕਿਥੇ ਗਿਆ ਹੈ?
The one who has curtailed my disease, where has he gone?’
कह गयो जिन मुर रोग घटाइस ॥
ਯਹਜੜਭੇਵਨੈਕਨਪਾਇਸ॥੯॥
ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੇ (ਇਸ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ) ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨਾ ਭੇਦ ਵੀ ਨਾ ਪਾਇਆ ॥੯॥
Pity, the fool could not comprehend the real motive.(9)
यह जड़ भेव नैक न पाइस ॥९॥
ਤਬਅਬਲਾਯੌਬਚਨਉਚਾਰੇ॥
ਤਦ (ਉਸ) ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ।
तब अबला यौ बचन उचारे ॥
ਕਹੋਬਾਤਸੁਨੁਮੀਤਹਮਾਰੇ॥
ਹੇ ਮਿਤਰ! (ਮੈਂ) ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।
कहो बात सुनु मीत हमारे ॥
ਸਿਧਿਔਖਧਜਾਕੇਕਰਆਯੋ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ ਦਵਾਈ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
सिधि औखध जा के कर आयो ॥
ਦੈਤਿਨਬਹੁਰਿਨਦਰਸਦਿਖਾਯੋ॥੧੦॥
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ॥੧੦॥
दै तिन बहुरि न दरस दिखायो ॥१०॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
Dohira
दोहरा ॥
ਮੰਤ੍ਰੀਔਰਰਸਾਇਨੀਜੌਭਾਗਨਿਮਿਲਿਜਾਤ॥
ਜੇ ਮੰਤ੍ਰੀ (ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਰਸਾਇਨੀ (ਰਸ ਨਾਲ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣ,
(She said,) ‘Only through good luck, the reptile charmer and the medicine men are found and
मंत्री और रसाइनी जौ भागनि मिलि जात ॥
ਦੈਔਖਧਤਬਹੀਭਜੈਬਹੁਰਿਨਦਰਸਦਿਖਾਤ॥੧੧॥
ਤਾਂ ਦਵਾਈ ਦੇ ਕੇ ਭਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ॥੧੧॥
They run away after suggesting the treatment. ‘They are not traced afterwards.’ (11)
दै औखध तब ही भजै बहुरि न दरस दिखात ॥११॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
Chaupaee
चौपई ॥
ਤਾਕੋਕਹਿਯੋਸਤਿਕਰਿਮਾਨ੍ਯੋ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਉਸ (ਇਸਤਰੀ) ਦਾ ਕਿਹਾ ਸਚ ਕਰ ਕੇ ਮੰਨਿਆ
That fool believed her to be trustworthy
ता को कहियो सति करि मान्यो ॥
ਭੇਦਅਭੇਦਜੜਕਛੂਨਜਾਨ੍ਯੋ॥
ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਨੇ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਜਾਣਿਆ।
And did not try to understand the real purpose.
भेद अभेद जड़ कछू न जान्यो ॥
ਤਾਸੋਅਧਿਕਸੁਨੇਹਸੁਧਾਰਿਯੋ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਾ ਲਿਆ
Thinking that she had helped him to eliminate his big infirmity,
ता सो अधिक सु नेह सु धारियो ॥
ਮੇਰੋਬਡੋਰੋਗਤ੍ਰਿਯਟਾਰਿਯੋ॥੧੨॥
(ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ) ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ॥੧੨॥
He started to love her even more. (12)
मेरो बडो रोग त्रिय टारियो ॥१२॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਸਪਤਮੋਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੭॥੧੪੫॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੭॥੧੪੫॥ ਚਲਦਾ॥
Seventh Parable of Auspicious Chritars Conversation of the Raja and the Minister, Completed with Benediction. (7)(145).
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे सपतमो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥७॥१४५॥अफजूं॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
Dohira
दोहरा ॥
ਸਹਰਅਕਬਰਾਬਾਦਮੈਤ੍ਰਿਯਾਕ੍ਰਿਯਾਕੀਹੀਨ॥
ਅਕਬਰਾਬਾਦ ਨਗਰ ਵਿਚ ਇਕ ਚਰਿਤ੍ਰਹੀਨ ਇਸਤਰੀ (ਰਹਿੰਦੀ) ਸੀ।
In the city of Akbarabad, a woman, devoid of good deeds, used to live.
सहर अकबराबाद मै त्रिया क्रिया की हीन ॥
ਮੰਤ੍ਰਜੰਤ੍ਰਅਰੁਤੰਤ੍ਰਸਭਤਿਨਮੈਅਧਿਕਪ੍ਰਬੀਨ॥੧॥
(ਉਹ) ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤੰਤ੍ਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਬੀਨ ਸੀ ॥੧॥
She was well versed in the magical charms and incantations.(I)
मंत्र जंत्र अरु तंत्र सभ तिन मै अधिक प्रबीन ॥१॥
ਸ੍ਰੀਅਨੁਰਾਗਮਤੀਕੁਅਰਿਲੋਗਬਖਾਨਹਿਤਾਹਿ॥
ਉਹ ਕੁੰਵਰੀ ਨੂੰ ਲੋਕੀਂ ਸ੍ਰੀ ਅਨੁਗਰਾਗ ਮਤੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
She was known as Kunwar Anuraag Mati and even the consorts of
स्री अनुराग मती कुअरि लोग बखानहि ताहि ॥
ਸੁਰੀਆਸੁਰੀਕਿੰਨ੍ਰਨੀਰੀਝਿਰਹਤਲਖਿਵਾਹਿ॥੨॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਰੀ (ਦੇਵ ਇਸਤਰੀ) ਅਸੁਰੀ, ਕਿੰਨਰ ਇਸਤਰੀ ਸਭ ਰੀਝ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ ॥੨॥
The gods and the demons envied her.(2)
सुरी आसुरी किंन्रनी रीझि रहत लखि वाहि ॥२॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
Arril
अड़िल ॥
ਬਹੁਪੁਰਖਨਸੋਬਾਲਸਦਾਰਤਿਮਾਨਈ॥
(ਉਹ) ਇਸਤਰੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
She constantly involved herself in
बहु पुरखन सो बाल सदा रति मानई ॥
ਕਾਹੂਕੀਨਹਿਲਾਜਹ੍ਰਿਦੈਮੈਆਨਈ॥
ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ।
Passionate lovemaking without remorse.
काहू की नहि लाज ह्रिदै मै आनई ॥
ਸੈਯਦਸੇਖਪਠਾਨਮੁਗਲਬਹੁਆਵਈ॥
(ਉਸ ਪਾਸ) ਸੱਯਦ, ਸ਼ੇਖ, ਪਠਾਨ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਹੁਤ ਆਉਂਦੇ ਸਨ
The Sayeeds, the Sheikhs, the Pathans, and the Mughals frequently
सैयद सेख पठान मुगल बहु आवई ॥
ਹੋਤਾਸੋਭੋਗਕਮਾਇਬਹੁਰਿਘਰਜਾਵਈ॥੩॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਘਰ ਪਰਤਦੇ ਸਨ ॥੩॥
Came to her and went to their homes after having sex.(3)
हो ता सो भोग कमाइ बहुरि घर जावई ॥३॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
Dohira
दोहरा ॥
ਐਸੇਹੀਤਾਸੌਸਭੈਨਿਤਿਪ੍ਰਤਿਭੋਗਕਮਾਹਿ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਨਿੱਤ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ऐसे ही ता सौ सभै नितिप्रति भोग कमाहि ॥
ਬਰਿਯਾਅਪਨੀਆਪਨੀਇਕਆਵੈਇਕਜਾਹਿ॥੪॥
ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਇਕ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ॥੪॥
Thus they came daily and went to their houses after copulating.(4)
बरिया अपनी आपनी इक आवै इक जाहि ॥४॥
ਪ੍ਰਥਮਪਹਰਸੈਯਦਰਮੈਸੇਖਦੂਸਰੇਆਨਿ॥
ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਵਿਚ ਸੱਯਦ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਸ਼ੇਖ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
In the first quarter of the day, came the Sayeed, the Sheikh in the second,
प्रथम पहर सैयद रमै सेख दूसरे आनि ॥
ਤ੍ਰਿਤਿਯਪਹਰਮੁਗਲਾਵਈਚੌਥੇਪਹਰਪਠਾਨ॥੫॥
ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ ਮੁਗ਼ਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਪਹਿਰ ਪਠਾਨ (ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ) ॥੫॥
The Mughal in the third and in the fourth quarter came the Pathan, to enjoy sex with her.(5)
त्रितिय पहर मुगलावई चौथे पहर पठान ॥५॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
Chaupaee
चौपई ॥
ਭੂਲਪਠਾਨਪ੍ਰਥਮਹੀਆਯੋ॥
(ਇਕ ਵਾਰ) ਪਠਾਨ ਭੁਲ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆ ਗਿਆ।
Forgetting the turn, one day the Pathan came in before anybody else.
भूल पठान प्रथम ही आयो ॥
ਪੁਨਿਸੈਯਦਮੁਖਿਆਨਿਦਿਖਾਯੋ॥
ਫਿਰ ਸੱਯਦ ਨੇ ਵੀ ਆ ਕੇ ਸ਼ਕਲ ਵਿਖਾਈ।
Following him the Sayeed entered as well.
पुनि सैयद मुखि आनि दिखायो ॥
ਲੈਸੁਪਠਾਨਖਾਟਤਰਦੀਨੋ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਪਠਾਨ ਨੂੰ ਮੰਜੀ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
She made the Path an to hide under the bed
लै सु पठान खाट तर दीनो ॥
ਸੈਯਦਹਿਲਾਇਗਰੇਸੌਲੀਨੋ॥੬॥
ਅਤੇ ਸੱਯਦ ਨੂੰ ਗਲੇ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਿਆ ॥੬॥
And took Sayeed in an embrace.( 6)
सैयदहि लाइ गरे सौ लीनो ॥६॥
ਸੇਖਸੈਯਦਕੇਪਾਛੇਆਯੋ॥
ਸ਼ੇਖ ਸੱਯਦ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਆ ਗਿਆ।
Incidentally, immediately after the Sayeed the Sheikh walked in,
सेख सैयद के पाछे आयो ॥
ਘਾਸਬਿਖੈਸੈਯਦਹਿਛਪਾਯੋ॥
(ਇਸਤਰੀ ਨੇ) ਸੱਯਦ ਨੂੰ ਘਾਹ ਵਿਚ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤਾ।
And she hid the Sayeed in hay.
घास बिखै सैयदहि छपायो ॥