ਰੂਆਮਲਛੰਦ॥
ਰੂਆਮਲ ਛੰਦ:
ROOAMAL STANZA
रूआमल छंद ॥
ਧਰਤੀਸਣਿਆਦਿਬਖਾਨ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਧਰਤੀਸਣਿ' (ਸ਼ਬਦ) ਬਖਾਨ ਕਰੋ।
धरतीसणि आदि बखान ॥
ਅਰਿਸਬਦਅੰਤਿਪ੍ਰਮਾਨ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरि सबद अंति प्रमान ॥
ਸਭਚੀਨਨਾਮਤੁਫੰਗ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਫੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सभ चीन नाम तुफंग ॥
ਸਭਠਵਰਭਨਹੁਨਿਸੰਗ॥੧੧੬੧॥
ਸਭ ਥਾਂ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿ ਦਿਓ ॥੧੧੬੧॥
Saying the word “Dharneeshani”, add the word “ari” at the end and recognize the names of Tupak.1161.
सभ ठवर भनहु निसंग ॥११६१॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
ARIL
अड़िल ॥
ਧਵਲਧਰਿਸਣੀਪਦਕੋਪ੍ਰਿਥਮਉਚਾਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਧਵਲ ਧਰਿਸਣੀ' (ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ) ਪਦ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ।
धवल धरिसणी पद को प्रिथम उचारीऐ ॥
ਅਰਿਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਡਾਰੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरिणी ता के अंति सबद को डारीऐ ॥
ਅਮਿਤਤੁਪਕਕੇਨਾਮਚਤੁਰਲਹਿਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਚਤੁਰ ਲੋਗੋ! ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
अमित तुपक के नाम चतुर लहि लीजीऐ ॥
ਹੋਸਕਲਬੁਧਿਜਨਸੁਨਤਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥੧੧੬੨॥
ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਜਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋਇਆਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ ॥੧੧੬੨॥
Saying firstly the word “Dhaval-Dhareeshani”, add the word “arini” at the end and know cleverly the innumerable names of Tupak.1162.
हो सकल बुधिजन सुनत उचारन कीजीऐ ॥११६२॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਬ੍ਰਿਖਭਧਰਿਸਣੀਆਦਿਬਖਾਨੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਬ੍ਰਿਖਭ ਧਰਿਸਣੀ' (ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ) (ਸ਼ਬਦ) ਦਾ ਕਥਨ ਕਰੋ।
ब्रिखभ धरिसणी आदि बखानो ॥
ਅਰਿਪਦਅੰਤਿਤਵਨਕੇਠਾਨੋ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿ' ਪਦ ਜੋੜੋ।
अरि पद अंति तवन के ठानो ॥
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਭਲਹਿਲਿਜੈ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
नाम तुपक के सभ लहि लिजै ॥
ਸਕਲਸਭਾਤੇਸੁਣਤਭਣਿਜੈ॥੧੧੬੩॥
ਸਭ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਹੋ ॥੧੧੬੩॥
Saying firstly the word “Vrashabh-Dhareeshani”, add the word “ari” at the end and know all the names of Tupak.1163.
सकल सभा ते सुणत भणिजै ॥११६३॥
ਧਾਵਲੇਸਣੀਆਦਿਬਖਾਨੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਧਾਵਲੇਸਣੀ' (ਸ਼ਬਦ) ਕਥਨ ਕਰੋ।
धावलेसणी आदि बखानो ॥
ਮਥਣੀਸਬਦਅੰਤਿਤਿਹਠਾਨੋ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथणी सबद अंति तिह ठानो ॥
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਕਲਪਛਾਨੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
नाम तुपक के सकल पछानीऐ ॥
ਸਕਲਬੁਧਿਜਨਸੁਨਤਬਖਾਨੀਐ॥੧੧੬੪॥
ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋਇਆਂ ਬਖਾਨ ਕਰੋ ॥੧੧੬੪॥
Saying firstly the word “Dhaavleshani”, add the word “mathani” at the end and know all the names of Tupak.1164.
सकल बुधिजन सुनत बखानीऐ ॥११६४॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
ARIL
अड़िल ॥
ਆਦਿਧਵਲਇਸਣੀਸਬਦਾਦਿਬਖਾਨੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਧਵਲ ਇਸਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕਥਨ ਕਰੋ।
आदि धवलइसणी सबदादि बखानीऐ ॥
ਤਾਕੇਅਰਿਣੀਅੰਤਿਸਬਦਕੋਠਾਨੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
ता के अरिणी अंति सबद को ठानीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਚਤੁਰਲਹਿਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਚਤੁਰ ਲੋਗੋ! ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम चतुर लहि लीजीऐ ॥
ਹੋਗੁਨੀਜਨਨਕੀਸਭਾਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥੧੧੬੫॥
ਇਸ ਦਾ ਗੁਣੀ-ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ ॥੧੧੬੫॥
Saying firstly the word “Dhaval-ishani”, add the word “arini” at the end and know all the names of Tupak for pronouncing before the talented persons.1165.
हो गुनीजनन की सभा उचारन कीजीऐ ॥११६५॥
ਪ੍ਰਿਥਮਬ੍ਰਿਖਭਣੀਇਸਣੀਸਬਦਉਚਾਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਬ੍ਰਿਖਭਣੀ ਇਸਣੀ' (ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
प्रिथम ब्रिखभणीइसणी सबद उचारीऐ ॥
ਮਥਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਡਾਰੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
मथणी ता के अंति सबद को डारीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਚੀਨਲੈਚਤੁਰਚਿਤ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਚਤੁਰ ਲੋਗੋ! ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम चीन लै चतुर चित ॥
ਹੋਕਾਬਿਕਥਾਮੈਦੀਜੈਅਉਭੀਤਰਕਬਿਤ॥੧੧੬੬॥
ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਕਥਾ ਜਾਂ ਕਬਿੱਤਾ ਵਿਚ ਵਰਤੋ ॥੧੧੬੬॥
Saying the word “Vrashabhani-Ishani”, add the word “mathani” at the end and know all names of Tupak in your mind1166.
हो काबि कथा मै दीजै अउ भीतर कबित ॥११६६॥
ਗਾਵਿਸਇਸਣੀਸਬਦਹਿਆਦਿਉਚਾਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਗਾਵਿਸ ਇਸਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
गाविसइसणी सबदहि आदि उचारीऐ ॥
ਅਰਿਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਡਾਰੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
अरिणी ता के अंति सबद को डारीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਸੁਘਰਲਹਿਲੀਜੀਅਹਿ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम सुघर लहि लीजीअहि ॥
ਹੋਕਬਿਤਕਾਬਿਕੇਬੀਚਨਿਡਰਹੁਇਦੀਜੀਅਹਿ॥੧੧੬੭॥
ਇਸ ਨੂੰ ਕਬਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਕਬਿੱਤਾ ਵਿਚ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤੋ ॥੧੧੬੭॥
Saying firstly the word “Gaavis-Ishani”, add the word “arini” at the end and know the names of Tupak for using them in potry.1167.
हो कबित काबि के बीच निडर हुइ दीजीअहि ॥११६७॥
ਭੁਵਿਸਣੀਪਦਪ੍ਰਿਥਮਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਭੁਵਿਸਣੀ' (ਰਾਜ ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
भुविसणी पद प्रिथम उचारन कीजीऐ ॥
ਮਥਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕਹੁਦੀਜੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
मथणी ता के अंति सबद कहु दीजीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਜਾਨਜੀਯਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਮਨ ਵਿਚ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम जान जीय लीजीऐ ॥
ਹੋਜਵਨਠਵਰਮੈਚਹੀਐਤਹਤੇਦੀਜੀਐ॥੧੧੬੮॥
ਜਿਥੇ ਜੀ ਕਰੇ, ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ॥੧੧੬੮॥
Saying firstly the word “Bhoomishani”, add the word “mathani” at the end and know all the names of Tupak for using as desired.1168.
हो जवन ठवर मै चहीऐ तह ते दीजीऐ ॥११६८॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਉਰਵਿਸਣੀਸਬਦਾਦਿਭਣਿਜੈ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਉਰਵਿਸਣੀ' (ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਕਥਨ ਕਰੋ।
उरविसणी सबदादि भणिजै ॥
ਮਥਣੀਅੰਤਿਸਬਦਤਿਹਦਿਜੈ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथणी अंति सबद तिह दिजै ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਲਹਿਜਹਿ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम लहिजहि ॥
ਸਰਬਠਵਰਬਿਨੁਸੰਕਭਣਿਜਹਿ॥੧੧੬੯॥
ਬਿਨਾ ਸੰਗ ਸਭ ਥਾਂਵਾਂ ਉਤੇ ਵਰਣਨ ਕਰੋ ॥੧੧੬੯॥
Saying firstly the word “Urvishani”, add the word “mathani” at the and know all the names of Tupak.1169.
सरब ठवर बिनु संक भणिजहि ॥११६९॥
ਜਗਤੀਸਣੀਪਦਾਦਿਬਖਾਨੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਜਗਤੀਸਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਕਥਨ ਕਰੋ।
जगतीसणी पदादि बखानो ॥
ਅੰਤਿਸਬਦਮਥਣੀਤਿਹਠਾਨੋ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अंति सबद मथणी तिह ठानो ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਪਛਾਨਹੁ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਲੋਗ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम पछानहु ॥
ਯਾਮੈਭੇਦਰਤੀਨਪ੍ਰਮਾਨਹੁ॥੧੧੭੦॥
ਇਸ ਵਿਚ ਰਤਾ ਜਿੰਨਾ ਭੇਦ ਨਾ ਸਮਝੋ ॥੧੧੭੦॥
Saying firstly the word “Jagtaashani”, add the word “mathani” at the end and know the names of Tupak without any discrimination.1170.
या मै भेद रती न प्रमानहु ॥११७०॥
ਬਸੁਮਤੇਸਣੀਆਦਿਉਚਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਬਸੁਮਤੇਸਣੀ' (ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੋ।
बसुमतेसणी आदि उचरीऐ ॥
ਅਰਿਣੀਸਬਦਅੰਤਿਤਿਹਧਰੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरिणी सबद अंति तिह धरीऐ ॥
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਭਲਹਿਲਿਜਹਿ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
नाम तुपक के सभ लहि लिजहि ॥