ਕੋਵੰਡਜਨੀਆਦਿਉਚਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਕੋਵੰਡਜਨੀ' (ਧਨੁਸ਼ ਬਾਣ ਧਾਰੀ ਸੈਨਾ) (ਸ਼ਬਦ) ਉਚਾਰੋ।
कोवंडजनी आदि उचरीऐ ॥
ਮਥਨੀਅੰਤਿਸਬਦਤਿਹਧਰੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਨੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथनी अंति सबद तिह धरीऐ ॥
ਸਭਸ੍ਰੀਨਾਮਤੁਪਕਕੇਜਾਨਹੁ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सभ स्री नाम तुपक के जानहु ॥
ਜਹਾਰੁਚੈਤੇਤਹੀਬਖਾਨਹੁ॥੧੧੩੯॥
ਜਿਥੇ ਚਿਤ ਕਰੇ, ਉਥੇ ਕਥਨ ਕਰੋ ॥੧੧੩੯॥
Saying the word “Kovandjani” speak the word “mathani” at the end and know all the names of Tupak.1139.
जहा रुचै ते तही बखानहु ॥११३९॥
ਇਖੁਆਸਜਨੀਆਦਿਭਣੀਜੈ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਇਖੁਆਸਜਨੀ' (ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ) (ਸ਼ਬਦ) ਕਥਨ ਕਰੋ।
इखुआसजनी आदि भणीजै ॥
ਮਥਣੀਅੰਤਿਸਬਦਤਿਹਦੀਜੈ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथणी अंति सबद तिह दीजै ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਲਹਿਜੈ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम लहिजै ॥
ਜਵਨਠਵਰਚਹੀਐਤਹਦਿਜੈ॥੧੧੪੦॥
ਜਿਥੇ ਚਿਤ ਕਰੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਵਰਤੋ ॥੧੧੪੦॥
Saying firstly the word “Ikshu-aasjani”, add the word “mathani” at the end and know all the names of Tupak for using them as desired.1140.
जवन ठवर चहीऐ तह दिजै ॥११४०॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
ARIL
अड़िल ॥
ਕਾਰਮੁਕਜਨੀਪਦਕੋਪ੍ਰਿਥਮਉਚਾਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਕਾਰਮੁਕਜਨੀ' (ਧਨੁਸ਼ ਬਾਣ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ) ਪਦ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ।
कारमुकजनी पद को प्रिथम उचारीऐ ॥
ਅਰਿਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਡਾਰੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरिणी ता के अंति सबद को डारीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਸੁਘਰਲਹਿਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਸੂਝਵਾਨੋ! ਤੁਪਕ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੋ।
सकल तुपक के नाम सुघर लहि लीजीऐ ॥
ਹੋਕਬਿਤਕਾਬਿਮੈਚਹੋਤਹਾਤੇਦੀਜੀਐ॥੧੧੪੧॥
ਜਿਸ ਕਬਿੱਤਾ ਵਿਚ ਕਵੀਓ! ਚਾਹੋ, ਉਥੇ ਵਰਤੋ ॥੧੧੪੧॥
Saying firstly the word “Kaarmukjani”, add the word “arini” at the end and know all the names of Tupak.1141.
हो कबित काबि मै चहो तहा ते दीजीऐ ॥११४१॥
ਰਿਪੁਤਾਪਣੀਸਬਦਹਿਆਦਿਉਚਾਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਰਿਪੁ ਤਾਪਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ।
रिपु तापणी सबदहि आदि उचारीऐ ॥
ਅਰਿਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸੁਪਦਕੋਡਾਰੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरिणी ता के अंति सु पद को डारीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਸੁਬੁਧਿਪਛਾਨੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਬੁੱਧੀਮਾਨੋ! ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਪਛਾਣੋ।
सकल तुपक के नाम सुबुधि पछानीऐ ॥
ਹੋਜਹਾਚਹੋਤਹਦੇਹੁਨਸੰਕਾਮਾਨੀਐ॥੧੧੪੨॥
ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਚਾਹੋ, ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤੋ ॥੧੧੪੨॥
Saying firstly the word “Riputaapini”, add the word “arini” at the end and O wise men! recognize the names of Tupak for using the, unhesitatingly.1142.
हो जहा चहो तह देहु न संका मानीऐ ॥११४२॥
ਆਦਿਚਾਪਣੀਮੁਖਤੇਸਬਦਬਖਾਨੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਚਾਪਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਚਾਰੋ।
आदि चापणी मुख ते सबद बखानीऐ ॥
ਮਥਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਠਾਨੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
मथणी ता के अंति सबद को ठानीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਸੁਬੁਧਿਲਹਿਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਬੁੱਧੀਮਾਨੋ! ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम सुबुधि लहि लीजीऐ ॥
ਹੋਜਹਚਾਹੋਤਿਹਠਵਰਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥੧੧੪੩॥
ਜਿਥੇ ਚਾਹੋ, ਇਸ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ ॥੧੧੪੩॥
Utter the word “Chaapani” from you mouth, add the word “mathani” t the end and know the names of Tupak.1143.
हो जह चाहो तिह ठवर उचारन कीजीऐ ॥११४३॥
ਪਨਚਧਰਨਨੀਆਦਿਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਪਨਚ ਧਰਨਨੀ' ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
पनच धरननी आदि उचारन कीजीऐ ॥
ਮਥਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਦੀਜੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੋ।
मथणी ता के अंति सबद को दीजीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਸੁਬੁਧਿਪਛਾਨੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨੋ! ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम सुबुधि पछानीऐ ॥
ਹੋਯਾਕੇਭੀਤਰਭੇਦਨੈਕੁਨਹੀਮਾਨੀਐ॥੧੧੪੪॥
ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੇਦ ਨਾ ਸਮਝੋ ॥੧੧੪੪॥
Saying firstly the word “Panach-dharnani”, add the word “mathani” at the end and recognize all the names of Tupak.1144.
हो या के भीतर भेद नैकु नही मानीऐ ॥११४४॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਆਦਿਸੁਹ੍ਰਿਦਣੀਸਬਦਬਖਾਨੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਸੁਹ੍ਰਿਦਣੀ' (ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਕਥਨ ਕਰੋ।
आदि सुह्रिदणी सबद बखानो ॥
ਮਥਣੀਸਬਦਅੰਤਿਤਿਹਠਾਨੋ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथणी सबद अंति तिह ठानो ॥
ਸਭਸ੍ਰੀਨਾਮਤੁਪਕਕੇਲਹੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सभ स्री नाम तुपक के लहीऐ ॥
ਜਿਹਠਾਰੁਚੈਤਹੀਤੇਕਹੀਐ॥੧੧੪੫॥
ਜਿਥੇ ਚੰਗਾ ਲਗੇ, ਉਥੇ ਕਹੋ ॥੧੧੪੫॥
Saying firstly the word “Suhirdayani”, add the word “Mathani” at the end and know all the names of Tupak for using them according to your inclination.1145.
जिह ठा रुचै तही ते कहीऐ ॥११४५॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
ARIL
अड़िल ॥
ਬਲਭਣੀਸਬਦਾਦਿਬਖਾਨਨਕੀਜੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਬਲਭਣੀ' (ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਬਖਾਨ ਕਰੋ।
बलभणी सबदादि बखानन कीजीऐ ॥
ਅਰਿਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਦੀਜੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरिणी ता के अंति सबद को दीजीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਚਤੁਰਚਿਤਿਜਾਨੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਸੂਝਵਾਨੋ! ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम चतुर चिति जानीऐ ॥
ਹੋਯਾਕੇਭੀਤਰਭੇਦਨਨੈਕੁਪ੍ਰਮਾਨੀਐ॥੧੧੪੬॥
ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਫਰਕ ਨਾ ਜਾਣੋ ॥੧੧੪੬॥
Saying the word “Vallabhani” and the word “arini” at the end and know all the names of Tupak in your mind.1146.
हो या के भीतर भेद न नैकु प्रमानीऐ ॥११४६॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਸਾਖਾਇਨਣੀਆਦਿਉਚਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਸਾਖਾਇਨਣੀ' (ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੋ।
साखाइनणी आदि उचरीऐ ॥
ਅਰਿਣੀਸਬਦਅੰਤਿਤਿਹਧਰੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरिणी सबद अंति तिह धरीऐ ॥
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਕਲਲਹਿਜੈ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
नाम तुपक के सकल लहिजै ॥
ਜਿਹਚਹੀਐਤਿਹਠਵਰਭਣਿਜੈ॥੧੧੪੭॥
ਜਿਥੇ ਚਾਹੋ, ਉਥੇ ਹੀ ਕਥਨ ਕਰੋ ॥੧੧੪੭॥
Saying firstly the wood “Shaakhaainani” and the word “Dharani” at the end and know all the names of Tupak.1147.
जिह चहीऐ तिह ठवर भणिजै ॥११४७॥
ਪ੍ਰੀਤਮਣੀਪਦਆਦਿਬਖਾਨੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਪ੍ਰੀਤਮਣੀ' (ਸੈਨਾ) ਸ਼ਬਦ ਕਥਨ ਕਰੋ।
प्रीतमणी पद आदि बखानीऐ ॥
ਮਥਣੀਅੰਤਿਤਵਨਕੇਠਾਨੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथणी अंति तवन के ठानीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਪਛਾਨੋ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम पछानो ॥
ਯਾਮੈਨੈਕੁਨਮਿਥਿਆਜਾਨੋ॥੧੧੪੮॥
ਇਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਝੂਠ ਨਾ ਮੰਨੋ ॥੧੧੪੮॥
Saying firstly the word “Priyatamani” add the word “mathani” at the end and know all the names of Tupak there is no falsehood in it.1148.
या मै नैकु न मिथिआ जानो ॥११४८॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
ARIL
अड़िल ॥
ਆਦਿਸੁਜਨਨੀਸਬਦਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਸੁਜਨਨੀ' (ਸੈਨਾ) ਪਦ ਕਹੋ।
आदि सुजननी सबद उचारन कीजीऐ ॥
ਮਥਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਦੀਜੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथणी ता के अंति सबद को दीजीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਸੁਬੁਧਿਜੀਅਜਾਨੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਬੁੱਧੀਮਾਨੋ! ਮਨ ਵਿਚ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम सुबुधि जीअ जानीऐ ॥