ਚੜ੍ਯੋਬਾਜਤਾਜੀਕੋਪਤੰਸਰੂਪੰ॥
(ਜੋ) ਕਬੂਤਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਤਾਜ਼ੀ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ
चड़्यो बाज ताजी कोपतं सरूपं ॥
ਧਰੇਚਰਮਬਰਮੰਬਿਸਾਲੰਅਨੂਪੰ॥
ਅਤੇ (ਜਿਸ ਨੇ) ਵੱਡੀ ਢਾਲ ਅਤੇ ਅਨੂਪਮ ਕਵਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
The pigeon-shaped warrior, riding on a restless horse and a unique wearer of the armour of leather,
धरे चरम बरमं बिसालं अनूपं ॥
ਧੁਜਾਬਧਸਿਧੰਅਲਜਾਜੁਝਾਰੰ॥
(ਰਥ ਨਾਲ) ਧੁਜਾ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਹੈ, (ਉਹ) ਜੁਝਾਰੂ ਯੋਧਾ 'ਅਲਜਾ' ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
धुजा बध सिधं अलजा जुझारं ॥
ਬਡੋਜੰਗਜੋਧਾਸੁਕ੍ਰੁਧੀਬਰਾਰੰ॥੨੦੯॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰਣ-ਯੋਧਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹੈ ॥੨੦੯॥
With banner tie up, this is the warrior named Alajja (shamelessness) he is a powerful one and his anger is dreadful.209.
बडो जंग जोधा सु क्रुधी बरारं ॥२०९॥
ਧਰੇਛੀਨਬਸਤ੍ਰੰਮਲੀਨੰਦਰਿਦ੍ਰੀ॥
(ਜਿਸ ਨੇ) ਪਤਲੇ ਬਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ (ਅਤੇ ਜੋ) ਮਲੀਨ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰੀ ਹੈ,
धरे छीन बसत्रं मलीनं दरिद्री ॥
ਧੁਜਾਫਾਟਬਸਤ੍ਰੰਸੁਧਾਰੇਉਪਦ੍ਰੀ॥
(ਜਿਸ ਦੀ) ਧੁਜਾ ਦਾ ਬਸਤ੍ਰ ਫਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
धुजा फाट बसत्रं सु धारे उपद्री ॥
ਮਹਾਸੂਰਚੋਰੀਕਰੋਰੀਸਮਾਨੰ॥
(ਉਹ) 'ਚੋਰੀ' (ਨਾਂ ਵਾਲਾ) ਕਰੋੜੀ (ਕੁਠਾਰੀ) ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੂਰਮਾ ਹੈ।
महा सूर चोरी करोरी समानं ॥
ਲਸੈਤੇਜਐਸੋਲਜੈਦੇਖਿਸ੍ਵਾਨੰ॥੨੧੦॥
(ਉਸ ਦਾ) ਤੇਜ (ਲਾਲਚ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਸ਼ਕਦਾ ਹੈ (ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੱਤਾ ਵੀ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ॥੨੧੦॥
Wearing dirty clothes like lazy persons, with torn banner, the great rioter, this grat warrior is known by the name of Chori (theft) seeing his glory, the dog feels shy.210.
लसै तेज ऐसो लजै देखि स्वानं ॥२१०॥
ਫਟੇਬਸਤ੍ਰਸਰਬੰਸਬੈਅੰਗਧਾਰੇ॥
(ਜਿਸ ਦੇ) ਸ਼ਰੀਰ ਉਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਬਸਤ੍ਰ ਫਟੇ ਹੋਏ ਹਨ,
फटे बसत्र सरबं सबै अंग धारे ॥
ਬਧੇਸੀਸਜਾਰੀਬੁਰੀਅਰਧਜਾਰੇ॥
(ਜਿਸ ਨੇ) ਸਿਰ ਅੱਧੀ-ਪਚੱਧੀ ਭੈੜੀ ਜਿਹੀ (ਲੋਹੇ ਦੀ) ਜਾਲੀ (ਦੀ ਪੱਗ) ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
Wearing all the torn clothes, having tied deceit on his head,
बधे सीस जारी बुरी अरध जारे ॥
ਚੜ੍ਯੋਭੀਮਭੈਸੰਮਹਾਭੀਮਰੂਪੰ॥
(ਜੋ) ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਝੋਟੇ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
चड़्यो भीम भैसं महा भीम रूपं ॥
ਬਿਭੈਚਾਰਜੋਧਾਕਹੋਤਾਸਭੂਪੰ॥੨੧੧॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਿਭਚਾਰ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਕਹੋ ॥੨੧੧॥
Half-burnt, sitting on a large-sized male buffalo, this large-sized great fighter is named Vyabhichar (fornication).211.
बिभैचार जोधा कहो तास भूपं ॥२११॥
ਸਭੈਸਿਆਮਬਰਣੰਸਿਰੰਸੇਤਏਕੰ॥
(ਜਿਸ ਦਾ) ਸਾਰਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਹੈ, (ਕੇਵਲ) ਇਕ ਸਿਰ ਚਿੱਟਾ ਹੈ।
सभै सिआम बरणं सिरं सेत एकं ॥
ਨਹੇਗਰਧਪੰਸ੍ਰਯੰਦਨੇਕੰਅਨੇਕੰ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਇਕ ਰਥ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਖੋਤੇ ਜੁਤੇ ਹੋਏ ਹਨ।
The warrior with complete black body and white head, in whose chariot the asses are yoked instead of horses,
नहे गरधपं स्रयंदनेकं अनेकं ॥
ਧੁਜਾਸ੍ਯਾਮਬਰਣੰਭੁਜੰਭੀਮਰੂਪੰ॥
(ਉਸ ਦੀ) ਧੁਜਾ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ (ਉਸ ਦੀਆਂ) ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
धुजा स्याम बरणं भुजं भीम रूपं ॥
ਸਰੰਸ੍ਰੋਣਿਤੰਏਕਅਛੇਕਕੂਪੰ॥੨੧੨॥
(ਉਸ ਦੀ) ਇਕ ਅੱਖ ਲਹੂ ਦੇ ਛਪੜ ਵਰਗੀ ਅਤੇ ਇਕ ਖੂਹ ਵਰਗੀ ਹੈ ॥੨੧੨॥
Whose banner is black and arms are extremely powerful, he seems to be waving like the tank of blood.212.
सरं स्रोणितं एक अछेक कूपं ॥२१२॥
ਮਹਾਜੋਧਦਾਰਿਦ੍ਰਨਾਮਾਜੁਝਾਰੰ॥
'ਦਰਿਦ੍ਰ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਬਹੁਤ ਲੜਾਕਾ ਹੈ।
महा जोध दारिद्र नामा जुझारं ॥
ਧਰੇਚਰਮਬਰਮੰਸੁਪਾਣੰਕੁਠਾਰੰ॥
(ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉਤੇ) ਕਵਚ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਢਾਲ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
The name of this great warrior is Daridra (Lethargy) he is wearing the armour of leather and has caught and axe in his hand
धरे चरम बरमं सु पाणं कुठारं ॥
ਬਡੋਚਿਤ੍ਰਜੋਧੀਕਰੋਧੀਕਰਾਲੰ॥
ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਚਿਤ੍ਰ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਗੁਸੈਲ ਯੋਧਾ ਹੈ।
बडो चित्र जोधी करोधी करालं ॥
ਤਜੈਨਾਸਕਾਨੈਨਧੂਮ੍ਰੰਬਰਾਲੰ॥੨੧੩॥
(ਉਹ) ਨਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਧੂੰਆਂ ਛਡਦਾ ਹੈ ॥੨੧੩॥
He is extremely angry warrior and the awful smoke is emanating from his nose.213.
तजै नासका नैन धूम्रं बरालं ॥२१३॥
ਰੂਆਲਛੰਦ॥
ਰੂਆਲ ਛੰਦ:
ROOAAL STANZA
रूआल छंद ॥
ਸ੍ਵਾਮਿਘਾਤਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾਦੋਊਬੀਰਹੈਦੁਰਧਰਖ॥
'ਸ੍ਵਾਮਿਘਾਤ' ਅਤੇ 'ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ' (ਨਾਂ ਦੇ) ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਭਿਆਨਕ ਯੋਧੇ ਹਨ।
स्वामिघात क्रितघनता दोऊ बीर है दुर धरख ॥
ਸਤ੍ਰੁਸੂਰਨਕੇਸੰਘਾਰਕਸੈਨਕੇਭਰਤਰਖ॥
(ਇਹ) ਵੈਰੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (ਅਤੇ ਆਪਣੀ) ਸੈਨਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ।
Vishwasghaat (deception) and Akritghanta (Ungratefulness) are also two horrible warriors, who are the killers of the brave enemies and the army
सत्रु सूरन के संघारक सैन के भरतरख ॥
ਕਉਨਦੋਥਨਸੋਜਨਾਜੁਨਮਾਨਿਹੈਤਿਹੰਤ੍ਰਾਸ॥
(ਉਹ) ਕਿਹੜਾ ਦੋ ਥਣਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ (ਮਾਂ ਦਾ ਲਾਲ) ਜੰਮਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
Who is such a special individual, who does not fear them
कउन दो थन सो जना जु न मानि है तिहं त्रास ॥
ਰੂਪਅਨੂਪਬਿਲੋਕਿਕੈਭਟਭਜੈਹੋਇਉਦਾਸ॥੨੧੪॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਅਨੂਪਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯੋਧੇ ਉਦਾਸ (ਨਿਰਾਸ਼) ਹੋ ਕੇ ਭਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ॥੨੧੪॥
Seeing their unique form, the warriors, getting dejected, run away.214.
रूप अनूप बिलोकि कै भट भजै होइ उदास ॥२१४॥
ਮਿਤ੍ਰਦੋਖਅਰੁਰਾਜਦੋਖਸੁਏਕਹੀਹੈਭ੍ਰਾਤ॥
'ਮਿਤ੍ਰਦੋਖ' ਅਤੇ 'ਰਾਜਦੋਖ' (ਦੋਵੇਂ) ਭਰਾ ਇਕੋ ਹੀ ਹਨ।
Mittar-dosh (blaming of friend) and Raaj-dosh (blaming of the administration), both are brothers
मित्र दोख अरु राज दोख सु एक ही है भ्रात ॥
ਏਕਬੰਸਦੁਹੂੰਨਕੋਅਰਏਕਹੀਤਿਹਮਾਤ॥
ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਹੀ ਬੰਸ ਅਤੇ ਇਕੋ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ।
Both belong to the same family, both gave the same mother
एक बंस दुहूंन को अर एक ही तिह मात ॥
ਛਤ੍ਰਿਧਰਮਧਰੇਹਠੀਰਣਧਾਇਹੈਜਿਹਓਰ॥
ਛਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ (ਦੋਵੇਂ) ਹਠੀ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ ਜਿਸ ਪਾਸੇ ਵਲ ਧਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
Adopting the Kshatriya discipline, when these warriors will go for war,
छत्रि धरम धरे हठी रण धाइ है जिह ओर ॥
ਕਉਨਧੀਰਧਰਭਟਾਬਰਲੇਤਹੈਝਕਝੋਰ॥੨੧੫॥
(ਤਾਂ) ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀ ਲਾਜ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ (ਯੋਧਾ) ਧੀਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। (ਇਹ) ਝੰਝੋੜ ਕੇ (ਯੁੱਧ ਜਿਤ) ਲੈਂਦੇ ਹਨ ॥੨੧੫॥
Then which warrior will be able to keep patience before them?215.
कउन धीर धर भटाबर लेत है झकझोर ॥२१५॥
ਈਰਖਾਅਰੁਉਚਾਟਏਦੋਊਜੰਗਜੋਧਾਸੂਰ॥
'ਈਰਖਾ' ਅਤੇ 'ਉਚਾਟ' ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਸੂਰਮੇਂ ਯੋਧੇ ਹਨ।
Irsha (jealousy) and Ucchatan (indifference), both of them are warriors
ईरखा अरु उचाट ए दोऊ जंग जोधा सूर ॥
ਭਾਜਿਹੈਅਵਿਲੋਕਕੈਅਰੁਰੀਝਿਹੈਲਖਿਹੂਰ॥
(ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ (ਵੈਰੀ) ਭਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੂਰਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
They are pleased on seeing the heavenly damsels and flee
भाजि है अविलोक कै अरु रीझि है लखि हूर ॥
ਕਉਨਧੀਰਧਰੈਭਟਾਬਰਜੀਤਿਹੈਸਬਸਤ੍ਰੁ॥
ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਯੋਧਾ ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ (ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ) ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
They conquer all enemies and no fighter stays in front of them
कउन धीर धरै भटाबर जीति है सब सत्रु ॥
ਦੰਤਲੈਤ੍ਰਿਣਭਾਜਿਹੈਭਟਕੋਨਗਹਿਹੈਅਤ੍ਰ॥੨੧੬॥
ਯੋਧੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਘਾਹ ਲੈ ਕੇ ਭਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, (ਫਿਰ) ਕੋਈ ਵੀ (ਯੋਧਾ) ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ॥੨੧੬॥
No one can use his weapons in front of them and the warriors pressing straws within their teeth, run away.216.
दंत लै त्रिण भाजि है भट को न गहि है अत्र ॥२१६॥
ਘਾਤਅਉਰਬਸੀਕਰਣਬਡਬੀਰਧੀਰਅਪਾਰ॥
'ਘਾਤ' ਅਤੇ 'ਬਸੀਕਰਣ' ਅਪਾਰ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸੂਰਮੇ ਹਨ।
Ghaat (ambush) and Vashikaran (control) are also great warriors
घात अउर बसीकरण बड बीर धीर अपार ॥
ਕ੍ਰੂਰਕਰਮਕੁਠਾਰਪਾਣਿਕਰਾਲਦਾੜਬਰਿਆਰ॥
ਕਠੋਰ ਕਰਮ ਰੂਪੀ ਕੁਹਾੜਾ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਜਰਵਾਣੇ ਹਨ।
Their actions hard-hearted they have axed in their hands and their teeth are terrible
क्रूर करम कुठार पाणि कराल दाड़ बरिआर ॥
ਬਿਜਤੇਜਅਛਿਜਗਾਤਿਅਭਿਜਰੂਪਦੁਰੰਤ॥
(ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ) ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਹੈ, ਨਾ ਛਿਜਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਭਿਜਣ ਵਾਲਾ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਹੈ।
Their brilliance is like lightning, their body is imperishable and their figures are horrible
बिज तेज अछिज गाति अभिज रूप दुरंत ॥
ਕਉਨਕਉਨਨਜੀਤਿਏਜਿਨਿਜੀਵਜੰਤਮਹੰਤ॥੨੧੭॥
(ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹਨ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ) ਕਿਹੜਾ ਕਿਹੜਾ ਨਹੀਂ ਜਿਤਿਆ ਹੈ ॥੨੧੭॥
Which being or which great creature they have not conquered?217.
कउन कउन न जीतिए जिनि जीव जंत महंत ॥२१७॥
ਆਪਦਾਅਰੁਝੂਠਤਾਅਰੁਬੀਰਬੰਸਕੁਠਾਰ॥
'ਅਪਦਾ' (ਬਿਪਤਾ) ਅਤੇ 'ਝੂਠਤਾ' ਵੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਬੰਸ ਨੂੰ (ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ) ਕੁਹਾੜੇ ਵਰਗੇ ਹਨ।
Vipda (adversity) and Jhooth (falsehood) are like the axe for the warrior clan
आपदा अरु झूठता अरु बीर बंस कुठार ॥
ਪਰਮਰੂਪਦੁਰਧਰਖਗਾਤਅਮਰਖਤੇਜਅਪਾਰ॥
(ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ) ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸ਼ਰੀਰ ਹੈ, (ਇਹ) ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ।
They are pretty in form, sturdy in body and have infinite brilliance
परम रूप दुर धरख गात अमरख तेज अपार ॥
ਅੰਗਅੰਗਨਿਨੰਗਬਸਤ੍ਰਨਅੰਗਬਲਕੁਲਪਾਤ॥
(ਇਹ) ਬਿਨਾ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਪ੍ਰਤਿ ਅੰਗ ਤੋਂ ਨੰਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਰ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੀਆਂ ਛਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪਤਿਆਂ ਦੇ ਬਸਤ੍ਰ (ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ)।
They are long in stature, without clothes and have powerful limbs
अंग अंगनि नंग बसत्र न अंग बलकुल पात ॥
ਦੁਸਟਰੂਪਦਰਿਦ੍ਰਧਾਮਸੁਬਾਣਸਾਧੇਸਾਤ॥੨੧੮॥
(ਇਹ) ਦੁਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਦਾ ਘਰ ਹਨ ਅਤੇ (ਉਪਦ੍ਰਵ ਜਾਂ ਵਿਘਨ ਦੇ) ਸੱਤ ਬਾਣ ਸਾਧੇ ਹੋਏ ਹਨ ॥੨੧੮॥
They are tyrannical and lethargic and are ever ready to discharge their arrows from the seven sides.218.
दुसट रूप दरिद्र धाम सु बाण साधे सात ॥२१८॥
ਬਿਯੋਗਅਉਰਅਪਰਾਧਨਾਮਸੁਧਾਰਹੈਜਬਕੋਪ॥
'ਬਿਯੋਗ' ਅਤੇ 'ਅਪਰਾਧ' ਨਾਂ ਦੇ (ਸੂਰਮੇ) ਜਦ ਕ੍ਰੋਧ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ,
बियोग अउर अपराध नाम सु धार है जब कोप ॥
ਕਉਨਠਾਢਸਕੈਮਹਾਬਲਿਭਾਜਿਹੈਬਿਨੁਓਪ॥
(ਤਦ) ਕਿਹੜਾ ਮਹਾ ਬਲੀ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ) ਖੜੋ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਮਰਯਾਦਾ ਦੇ ਭਜ ਜਾਣਗੇ।
When the warriors named Viyog (separation) and Apradh (guilt) will get infuriated, then who be able to stay before them ? All run away
कउन ठाढ सकै महा बलि भाजि है बिनु ओप ॥
ਸੂਲਸੈਥਨਪਾਨਿਬਾਨਸੰਭਾਰਿਹੈਤਵਸੂਰ॥
(ਹੇ ਰਾਜਨ!) ਤੇਰੇ ਸੂਰਮੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸੂਲ, ਬਰਛੀ ਅਤੇ ਬਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣਗੇ,
सूल सैथन पानि बान संभारि है तव सूर ॥
ਭਾਜਿਹੈਤਜਿਲਾਜਕੋਬਿਸੰਭਾਰਹ੍ਵੈਸਬਕੂਰ॥੨੧੯॥
(ਪਰ) ਸਾਰੇ ਹੀ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਕੇ ਝੂਠੇ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਲਾਜ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਭਜ ਜਾਣਗੇ ॥੨੧੯॥
Your warriors will hold their spikes, arrows, lances etc., but before these cruel persons they will get ashamed and run away.219.
भाजि है तजि लाज को बिसंभार ह्वै सब कूर ॥२१९॥
ਭਾਨੁਕੀਸਰਭੇਦਜਾਦਿਨਤਪਿਹੈਰਣਸੂਰ॥
ਜਿਸ ਦਿਨ ਰਣ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪ ਕੇ (ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ) ਵਿੰਨ੍ਹਣਗੇ,
Like the blazing sun, when the war will be fought in full fury, then which warrior will keep patience?
भानु की सर भेद जा दिन तपि है रण सूर ॥
ਕਉਨਧੀਰਧਰੈਮਹਾਭਟਭਾਜਿਹੈਸਭਕੂਰ॥
(ਉਦੋਂ) ਕਿਹੜਾ ਸੂਰਮਾ ਧੀਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਝੂਠੇ ਪੈ ਕੇ ਭਜ ਜਾਣਗੇ।
All of them will flee like a dog
कउन धीर धरै महा भट भाजि है सभ कूर ॥
ਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰਨਛਾਡਿਕੈਅਰੁਬਾਜਰਾਜਬਿਸਾਰਿ॥
ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ,
All of them will run away leaving their arms, weapons and
ससत्र असत्रन छाडि कै अरु बाज राज बिसारि ॥
ਕਾਟਿਕਾਟਿਸਨਾਹਤਵਭਟਭਾਜਿਹੈਬਿਸੰਭਾਰ॥੨੨੦॥
ਤੇਰੇ ਯੋਧੇ ਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਕਟ ਕਟ ਕੇ ਬੇਸੁਧ ਹੋਏ ਭਜ ਜਾਣਗੇ ॥੨੨੦॥
Horses and your warriors breaking their armour will flee immediately.220.
काटि काटि सनाह तव भट भाजि है बिसंभार ॥२२०॥
ਧੂਮ੍ਰਬਰਣਅਉਧੂਮ੍ਰਨੈਨਸੁਸਾਤਧੂਮ੍ਰਜੁਆਲ॥
ਧੂੰਏਂ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਤਾਂ ਧੂਣਿਆਂ ਦੀ (ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ) ਅੱਗ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
धूम्र बरण अउ धूम्र नैन सु सात धूम्र जुआल ॥
ਛੀਨਬਸਤ੍ਰਧਰੇਸਬੈਤਨਕ੍ਰੂਰਬਰਣਕਰਾਲ॥
(ਜਿਸ ਨੇ) ਸਾਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉਤੇ ਬਾਰੀਕ ਬਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ (ਜਿਸ ਦਾ) ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਰੰਗ ਹੈ।
He is cruel and dreadful and is wearing the torn clothes with seven twists
छीन बसत्र धरे सबै तन क्रूर बरण कराल ॥
ਨਾਮਆਲਸਤਵਨਕੋਸੁਨਿਰਾਜਰਾਜਵਤਾਰ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਆਲਸ' ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਰੂਪ ਰਾਜਨ! ਸੁਣੋ,
O king! the name of this warrior is Aalas (idleness) who has black body and black eyes
नाम आलस तवन को सुनि राज राज वतार ॥
ਕਉਨਸੂਰਸੰਘਾਰਿਹੈਤਿਹਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰ॥੨੨੧॥
ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਸੂਰਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਘਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ॥੨੨੧॥
Which warrior will be able to kill him with the blows of his weapons and arms?221.
कउन सूर संघारि है तिह ससत्र असत्र प्रहार ॥२२१॥
ਤੋਟਕਛੰਦ॥
ਤੋਟਕ ਛੰਦ:
TOTAK STANZA
तोटक छंद ॥
ਚੜਿਹੈਗਹਿਕੋਪਕ੍ਰਿਪਾਣਰਣੰ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਤਲਵਾਰ ਪਕੜ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
चड़ि है गहि कोप क्रिपाण रणं ॥
ਘਮਕੰਤਕਿਘੁੰਘਰਘੋਰਘਣੰ॥
ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦਾ ਘਮਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
The warrior who will roar in fury, like the rushing clouds, holding his sword, his name is Khed (regret)
घमकंत कि घुंघर घोर घणं ॥
ਤਿਹਨਾਮਸੁਖੇਦਅਭੇਦਭਟੰ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾ ਭੇਦੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ 'ਖੇਦ' ਸੂਰਮਾ ਹੈ।
The warrior who will roar in fury, like the rushing clouds, holding his sword, his name is Khed (regret)
तिह नाम सु खेद अभेद भटं ॥
ਤਿਹਬੀਰਸੁਧੀਰਲਖੋਨਿਪਟੰ॥੨੨੨॥
ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਪੁਣ ਯੋਧਾ ਮੰਨ ਲਵੋ ॥੨੨੨॥
O king! consider him extremely powerful.222.
तिह बीर सुधीर लखो निपटं ॥२२२॥
ਕਲਰੂਪਕਰਾਲਜ੍ਵਾਲਜਲੰ॥
(ਜਿਸ ਦੇ) ਸੁਹਾਵਣੇ ('ਕਲ') ਰੂਪ ਵਿਚੋਂ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਬਲ ਰਹੀ ਹੈ (ਅਰਥਾਤ-ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ)।
O king! consider him extremely powerful.222.
कल रूप कराल ज्वाल जलं ॥
ਅਸਿਉਜਲਪਾਨਿਪ੍ਰਭਾਨ੍ਰਿਮਲੰ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਸਫੈਦ ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿਚ (ਪਕੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ) ਚਮਕ ਬਹੁਤ ਨਿਰਮਲ ਹੈ।
The name of that mighty warrior is Kitriya (evil woman)
असि उजल पानि प्रभा न्रिमलं ॥
ਅਤਿਉਜਲਦੰਦਅਨੰਦਮਨੰ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਦੰਦ ਬਹੁਤ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਨੰਦ (ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ)।
The name of that mighty warrior is Kitriya (evil woman)
अति उजल दंद अनंद मनं ॥
ਕੁਕ੍ਰਿਆਤਿਹਨਾਮਸੁਜੋਧਗਨੰ॥੨੨੩॥
ਉਸ ਯੋਧੇ ਦਾ ਨਾਂ 'ਕੁਕ੍ਰਿਆ' ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ॥੨੨੩॥
He (she) is dreadful like the flames of fire, has white sword, pure glory with rows of white teeth and who is full of pleasure.223.
कुक्रिआ तिह नाम सु जोध गनं ॥२२३॥
ਅਤਿਸਿਆਮਸਰੂਪਕਰੂਪਤਨੰ॥
(ਜਿਸ ਦਾ) ਬਹੁਤ ਕਾਲਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਬਦਸੂਰਤ ਸ਼ਰੀਰ ਹੈ।
He (she) is dreadful like the flames of fire, has white sword, pure glory with rows of white teeth and who is full of pleasure.223.
अति सिआम सरूप करूप तनं ॥
ਉਪਜੰਅਗ੍ਯਾਨਬਿਲੋਕਿਮਨੰ॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਅਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
He, who is extremely ugly and has a black body, and seeing whom, the ignorance is produced, the name of that mighty warriors is Galani (hatred)
उपजं अग्यान बिलोकि मनं ॥
ਤਿਹਨਾਮਗਿਲਾਨਿਪ੍ਰਧਾਨਭਟੰ॥
ਉਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਰਮੇ ਦਾ ਨਾਂ 'ਗਿਲਾਨਿ' ਹੈ।
He, who is extremely ugly and has a black body, and seeing whom, the ignorance is produced, the name of that mighty warriors is Galani (hatred)
तिह नाम गिलानि प्रधान भटं ॥
ਰਣਮੋਨਮਹਾਹਠਿਹਾਰਿਹਟੰ॥੨੨੪॥
(ਉਹ) ਮਹਾਨ ਹਠ ਵਾਲਾ ਰਣ ਵਿਚੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਹਟਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ॥੨੨੪॥
He is a great fighter and with his persistence causes the defeat of others.224.
रण मो न महा हठि हारि हटं ॥२२४॥
ਅਤਿਅੰਗਸੁਰੰਗਸਨਾਹਸੁਭੰ॥
ਸ਼ਰੀਰ ਉਤੇ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਵਚ ਹੈ।
He is a great fighter and with his persistence causes the defeat of others.224.
अति अंग सुरंग सनाह सुभं ॥
ਬਹੁਕਸਟਸਰੂਪਸੁਕਸਟਛੁਭੰ॥
'ਕਸ਼ਟ' ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ (ਇਹ ਯੋਧਾ) ਬਹੁਤ ਕਸ਼ਟ ਨੂੰ ਵੀ ਖਿਝਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
His limbs are of extremely pretty colour and he had the power to agonise hardest tribulations
बहु कसट सरूप सु कसट छुभं ॥
ਅਤਿਬੀਰਅਧੀਰਨਭਯੋਕਬਹੀ॥
(ਇਹ) ਅਤਿ ਅਧਿਕ ਸੂਰਵੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅਧੀਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
His limbs are of extremely pretty colour and he had the power to agonise hardest tribulations
अति बीर अधीर न भयो कब ही ॥
ਦਿਵਦੇਵਪਛਾਨਤਹੈਸਬਹੀ॥੨੨੫॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਸਾਰੇ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ॥੨੨੫॥
This warrior has never become impatient and all the gods and goddesses recognize him quite nicely.225.
दिव देव पछानत है सब ही ॥२२५॥
ਭਟਕਰਮਬਿਕਰਮਜਬੈਧਰਿਹੈ॥
'ਕਰਮ' ਨਾਂ ਦਾ ਯੋਧਾ ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ('ਬਿਕਰਮ') ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ
This warrior has never become impatient and all the gods and goddesses recognize him quite nicely.225.
भट करम बिकरम जबै धरि है ॥
ਰਣਰੰਗਤੁਰੰਗਹਿਬਿਚਰਿਹੈ॥
ਅਤੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਵਿਚਰੇਗਾ।
When all these warriors will assume their power, then they will ride their horses and wander
रण रंग तुरंगहि बिचरि है ॥
ਤਬਬੀਰਸੁਧੀਰਹਿਕੋਧਰਿਹੈ॥
(ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ!) ਤੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਸੂਰਮਾ ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ,
When all these warriors will assume their power, then they will ride their horses and wander
तब बीर सु धीरहि को धरि है ॥
ਬਲਬਿਕ੍ਰਮਤੇਜਤਬੈਹਰਿਹੈ॥੨੨੬॥
(ਉਹ) ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਲਵੇਗਾ ॥੨੨੬॥
Who is your fighter, who will be able to keep patience in front of them? These powerful ones will abduct the glory of all.226.
बल बिक्रम तेज तबै हरि है ॥२२६॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥