ਚੁਸੈਲੇਰਵਾਂਹਮਚੂੰਤੀਰੋਤੁਫ਼ੰਗ॥੩੧॥
ਜਿਵੇਂ ਹੜ੍ਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੀਰ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ (ਦੀ ਗੋਲੀ) ਆਉਂਦੀ ਹੈ ॥੩੧॥
came in the battlefield like a flood.31.
चु सैले रवां हमचूं तीरो तुफ़ंग ॥३१॥
ਬਸੇਹਮਲਾਕਰਦੰਦਬ-ਮਰਦਾਨਗੀ॥
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਮਲੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ।
He shot arrows heroically,
बसे हमला करदंद ब-मरदानगी ॥
ਹਮਅਜ਼ਹੋਸ਼ਗੀਹਮਅਜ਼ਦੀਵਾਨਗੀ॥੩੨॥
ਕੁਝ ਹੋਸ਼ਿਆਰੀ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੀਵਾਨਿਆਂ ਵਰਗੇ ਸਨ ॥੩੨॥
sometimes in senses and sometimes in madness.32.
हम अज़ होशगी हमअज़ दीवानगी ॥३२॥
ਬਸੇਹਮਲਾਕਰਦੰਦਬਸੇਜ਼ਖ਼ਮਖ਼ੁਰਦ॥
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਖਾਏ।
He made several attacks
बसे हमला करदंद बसे ज़क़म क़ुरद ॥
ਦੁਕਸਰਾਬਜ਼ਾਂਕੁਸ਼ਤਹਮਜਾਂਸਪੁਰਦ॥੩੩॥
ਸਾਡੇ ਦੋ ਆਦਮੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ (ਆਪਣੀ) ਜਾਨ ਵੀ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਗਿਆ (ਅਰਥਾਤ ਮਰ ਗਿਆ) ॥੩੩॥
and was drenched with last.33.
दु कस रा बज़ां कुशत हम जां सपुरद ॥३३॥
ਕਿਆਂਖ਼੍ਵਾਜਾਮਰਦੂਦਸਾਯਹਦੀਵਾਰ॥
ਉਹ ਖ਼੍ਵਾਜਾ (ਜ਼ਫ਼ਰਬੇਗ) ਕਾਇਰ ਵਾਂਗ ਦੀਵਾਰ ਦੀ ਓਟ ਵਿਚ ਹੀ ਰਿਹਾ,
Khwaja Mardud hid himself behind the wall
कि आं क़्वाजा मरदूद सायह दीवार ॥
ਬਮੈਦਾਂਨਿਆਮਦਬਮਰਦਾਨਹਵਾਰ॥੩੪॥
ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਨਾ ਨਿਤਰਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ॥੩੪॥
He did not enter the field like a brave warrior.34.
बमैदां निआमद बमरदानह वार ॥३४॥
ਦਰੇਗ਼ਾਅਗਰਰੂਇਓਦੀਦਮੇ॥
ਖੇਦ ਹੈ, ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਕਾਇਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ,
If I had seen his face once,
दरेग़ा अगर रूइ ओ दीदमे ॥
ਬਯਕਤੀਰਲਾਚਾਰਬਖ਼ਸ਼ੀਦਮੇ॥੩੫॥
ਤਾਂ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਤੀਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੰਦਾ। (ਭਾਵ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ) ॥੩੫॥
one of my arrows would have dispatched him to the abode of death.35.
बयक तीर लाचार बक़शीदमे ॥३५॥
ਹਮਾਖ਼ਰਬਸੇਜ਼ਖ਼ਮਿਤੀਰੋਤੁਫ਼ੰਗ॥
ਅੰਤ ਵਿਚ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਖਾ ਕੇ
Many warriors wounded with arrows and bullets
हमाक़र बसे ज़क़मि तीरो तुफ़ंग ॥
ਦੁਸੂਏਬਸੇਕੁਸ਼ਤਹਸ਼ੁਦਬੇਦਰੰਗ॥੩੬॥
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ (ਸੈਨਿਕ) ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ॥੩੬॥
died in the battle on both the sides.36.
दुसूए बसे कुशतह शुद बेदरंग ॥३६॥
ਬਸੇਬਾਰਬਾਰੀਦਤੀਰੋਤੁਫ਼ੰਗ॥
ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ (ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ) ਦੀ ਬਹੁਤ ਬਰਖਾ ਹੋਈ,
The darts were showered so violently,
बसे बार बारीद तीरो तुफ़ंग ॥
ਜ਼ਿਮੀਂਗਸ਼ਤਹਮਚੂੰਗੁਲੇਲਾਲਹਰੰਗ॥੩੭॥
ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਲਾਲਹ (ਪੋਸਤ) ਦੇ ਫੁਲ ਵਾਂਗ (ਲਾਲ) ਹੋ ਗਈ ॥੩੭॥
that the field became red like popyflowers.37.
ज़िमीं गशत हमचूं गुले लालह रंग ॥३७॥
ਸਰੋਪਾਇਅੰਬੋਹੁਚੰਦਾਂਸ਼ੁਦਹ॥
(ਯੁੱਧ-ਖੇਤਰ ਵਿਚ) ਸਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਅੰਬਾਰ ਲਗ ਗਿਆ
The heads and limbs of the dead were scattered in the field
सरो पाइ अंबोहु चंदां शुदह ॥
ਕਿਮੈਦਾਂਪੁਰਜ਼ਗੋਇਚੌਗਾਂਸ਼ੁਦਹ॥੩੮॥
(ਮਾਨੋ) ਮੈਦਾਨ ਗੇਂਦਾਂ ਖੂੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ॥੩੮॥
like the balls and sticks in the game of Polo.38.
कि मैदां पुरज़ गोइ चौगां शुदह ॥३८॥
ਤਰੰਕਾਰਿਤੀਰੋਤੁਫ਼ੰਗੋਕਮਾਂ॥
(ਜਦੋਂ) ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸਰਸਰਾਹਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਮਾਨਾਂ ਨੇ ਟੁਣਕਾਰ ਕੀਤੀ,
When the arrows hissed and bows tinkled,
तरंकारि तीरो तुफ़ंगो कमां ॥
ਬਰਾਮਦਯਕੇਹਾਓਹੂਅਜ਼ਜਹਾਂ॥੩੯॥
ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਜਹਾਨ ਹਾ-ਹੂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ (ਅਰਥਾਤ ਰੌਲਾ ਮਚ ਗਿਆ) ॥੩੯॥
there was a great hue and cry in the world.39.
बरामद यके हा ओ हू अज़ जहां ॥३९॥
ਦਿਗਰਸ਼ੋਰਸ਼ੇਕੈਬਰੇਕੀਨਹ-ਕੋਸ਼॥
ਫਿਰ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰੂ ਰੌਲੇ ਨੇ
There the spears and lances provided a dreadful sound
दिगर शोरशे कैबरे कीनह-कोश ॥
ਜ਼ਿਮਰਦਾਨਿਮਰਦਾਂਬਰੂੰਰਫ਼ਤਹੋਸ਼॥੪੦॥
ਬਹਾਦਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ॥੪੦॥
and the warriors lost heir senses.40.
ज़ि मरदानि मरदां बरूं रफ़त होश ॥४०॥
ਹਮਾਖ਼ਰਚਿਮਰਦੀਕੁਨਦਕਾਰਜ਼ਾਰ॥
ਆਖ਼ਿਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਰਦਾਨਗੀ ਵੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ
How could bravery ultimately withstand in the field,
हमाक़र चि मरदी कुनद कारज़ार ॥
ਕਿਬਰਚਿਹਲਤਨਆਯਦਸ਼ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ॥੪੧॥
ਜੇ ਚਾਲੀ ਆਦਮੀਆਂ ਉਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ (ਫ਼ੌਜ) ਟੁਟ ਪਈ ਹੋਵੇ ॥੪੧॥
when only forty were surrounded by innumerable warriors?41.
कि बर चिहल तन आयदश बेशुमार ॥४१॥
ਚਰਾਗ਼ੇਜਹਾਂਚੂੰਸ਼ੁਦਹਬੁਰਕਾਪੋਸ਼॥
(ਜਦ) ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੀਪਕ (ਸੂਰਜ) ਪਰਦੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ (ਭਾਵ ਡੁਬ ਗਿਆ)
When the lamp of the world veiled itself,
चराग़े जहां चूं शुदह बुरकापोश ॥
ਸ਼ਹੇਸ਼ਬਬਰਾਮਦਹਮਹਜਲਵਾਜੋਸ਼॥੪੨॥
(ਤਦ) ਰਾਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ॥੪੨॥
the moon shone in brightness during the night.42.
शहे शब बरामद हमह जलवा जोश ॥४२॥
ਹਰਾਂਕਸਕਿਕਉਲੇਕੁਰਆਂਆਯਦਸ਼॥
ਹਰ ਉਹ ਆਦਮੀ ਜੋ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹੈ,
He, who puts faith on the oaths of the Quran,
हरां कस कि कउले कुरआं आयदश ॥
ਕਿਯਜ਼ਦਾਂਬਰੋਰਹਿਨੁਮਾਆਯਦਸ਼॥੪੩॥
ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਦਾ ਪਥ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ॥੪੩॥
the Ture Lord gives him the guidance.43.
कि यज़दां बरो रहिनुमा आयदश ॥४३॥
ਨਪੇਚੀਦਾਮੂਇਨਰੰਜੀਦਹਤਨ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਸ਼ਰੀਰ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
There was neither any harm nor injury
न पेचीदा मूइ न रंजीदह तन ॥
ਕਿਬੇਰੂੰਖ਼ੁਦਾਵਰਦਦੁਸ਼ਮਨਸ਼ਿਕਨ॥੪੪॥
(ਪਰਮਾਤਮਾ) ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ॥੪੪॥
My Lord, the vanquisher of the enemies, brought me to safety.44.
कि बेरूं क़ुदावरद दुशमन शिकन ॥४४॥
ਨਦਾਨਮਕਿਈਂਮਰਦਿਪੈਮਾਂ-ਸ਼ਿਕਨ॥
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਇਹ ਆਦਮੀ (ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਬਾਦਸ਼ਾਹ) ਇਕਰਾਰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ,
I did not know that these oath-breakers
न दानम कि ईं मरदि पैमां-शिकन ॥
ਕਿਦੌਲਤਪ੍ਰਸਤਸਤੁਈਮਾਂਫ਼ਿਗਨ॥੪੫॥
ਦੌਲਤ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਈਮਾਨ ਨੂੰ ਪਰੇ ਸੁਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ॥੪੫॥
were deceitful and flowers of mammon.45.
कि दौलत प्रसतसतु ईमां फ़िगन ॥४५॥
ਨਈਮਾਂਪ੍ਰਸਤੀਨਅਉਜ਼ਾਇਦੀਂ॥
ਇਹ ਨਾ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ,
They were neither men of faith, nor true followers of Islam,
न ईमां प्रसती न अउज़ाइ दीं ॥
ਨਸਾਹਿਬਸ਼ਨਾਸੀਨਮੁਹੰਮਦਯਕੀਂ॥੪੬॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਨਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਛਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁਹੰਮਦ ਤੇ ਯਕੀਨ ਹੈ ॥੪੬॥
they did not know the Lord not had faith in the prophet.46.
न साहिब शनासी न मुहंमद यकीं ॥४६॥
ਹਰਾਂਕਸਕਿਈਮਾਂ-ਪ੍ਰਸਤੀਕੁਨਦ॥
ਹਰ ਉਹ ਆਦਮ ਨੂੰ ਈਮਾਨ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
He, who follows his faith with sincerity,
हरां कस कि ईमां-प्रसती कुनद ॥
ਨਪੈਮਾਂਖ਼ੁਦਸ਼ਪੇਸ਼ੋਪਸਤੀਕੁਨਦ॥੪੭॥
ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਕਰਾਰ ਤੋਂ ਅਗੇ ਪਿਛੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ॥੪੭॥
he never budges an inch from his oaths.47.
न पैमां क़ुदश पेशो पसती कुनद ॥४७॥
ਈਂਮਰਦਰਾਜ਼ੱਰਹਏਤਬਾਰਨੇਸਤ॥
ਇਸ ਮਰਦ (ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਬਾਦਸ਼ਾਹ) ਦਾ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ
I have no faith at all in such a person for whom
ईं मरद रा ज़रह एतबार नेसत ॥
ਚਿਕਸਮੇਕੁਰਾਨਸਤਯਜ਼ਦਾਂਯਕੇਸਤ॥੪੮॥
ਜੋ ਕੁਰਾਨ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਇਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ॥੪੮॥
the oath of the Quran has no significance.48.
चि कसमे कुरानसत यज़दां यकेसत ॥४८॥
ਚੁਕਸਮਿਕੁਰਾਂਸਦਕੁਨਦਇਖ਼ਤਯਾਰ॥
ਜੇ ਉਹ ਹੁਣ ਕੁਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸੌ ਕਸਮਾਂ ਖਾ ਲਏ
Even if you swear a hundred times in the name of the Quran,
चु कसमि कुरां सद कुनद इक़तयार ॥
ਮਰਾਕਤਰਹਨਆਯਦਅਜ਼ੋਏਤਬਾਰ॥੪੯॥
ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ (ਉਸ ਉਤੇ) ਰਤਾ ਜਿੰਨਾ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ॥੪੯॥
I shall not trust you any more.49.
मरा कतरह नआयद अज़ो एतबार ॥४९॥
ਅਗਰਚਿਤੁਰਾਏਅਤਬਾਰਆਮਦੇ॥
ਜੇ ਤੇਰਾ (ਕੁਰਾਨ ਉਤੇ) ਯਕੀਨ ਹੁੰਦਾ
If you have even a little of faith in God,
अगरचि तुरा एअतबार आमदे ॥
ਕਮਰਬਸਤਏਪੇਸ਼ਵਾਆਮਦੇ॥੫੦॥
ਤਾਂ ਲਕ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ॥੫੦॥
come in the battlefield fully armed.50.
कमर बसतए पेशवा आमदे ॥५०॥
ਕਿਫ਼ਰਜ਼ਸਤਬਰਸਰਿਤੁਰਾਈਂਸੁਖ਼ਨ॥
ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉਤੇ ਕਸਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ।
It is your duty act on these words,
कि फ़रज़सत बरसरि तुरा ईं सुक़न ॥
ਕਿਕਉਲੇਖ਼ੁਦਾਅਸਤਕਸਮਸਤਮਨ॥੫੧॥
(ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ) ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਕਲਾਮ (ਭਾਵ ਕੁਰਾਨ) ਦੀ ਕਸਮ ਚੁਕੀ ਸੀ ॥੫੧॥
because for me, these words are like the Orders of God.51.
कि कउले क़ुदा असत कसमसत मन ॥५१॥
ਅਗਰਹਜ਼ਰਤਿਖ਼ੁਦਸਿਤਾਦਾਸ਼ਵਦ॥
ਹੇ ਹਜ਼ਰਤ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ)! ਜੇ (ਤੂੰ) ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੋਤਾ ਹੁੰਦਾ,
If the Holy Prophet had been there himself,
अगर हज़रति क़ुद सितादा शवद ॥
ਬਜਾਨਿਦਿਲੇਕਾਰਵਾਜ਼ੇਹਸ਼ਵਦ॥੫੨॥
ਤਾਂ ਦਿਲੋ-ਜਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ॥੫੨॥
you would have acted on them with all your heart.52.
बजानि दिले कार वाज़ेह शवद ॥५२॥
ਸ਼ੁਮਾਰਾਚੁਫ਼ਰਜ਼ਸਤੁਕਾਰੇਕੁਨੀ॥
(ਹੁਣ) ਤੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ (ਕਿ ਤੂੰ) ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ
It is your duty and a binding on you
शुमा रा चु फ़रज़सतु कारे कुनी ॥
ਬਮੂਜਬਨਵਿਸ਼ਤਾਸ਼ੁਮਾਰੇਕੁਨੀ॥੫੩॥
ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ॥੫੩॥
to do as bidden in writing.53.
बमूजब नविशता शुमारे कुनी ॥५३॥
ਨਵਿਸ਼ਤਾਰਸੀਦੋਬਿਗੁਫ਼ਤਹਜ਼ੁਬਾਂ॥
(ਤੇਰੇ ਪਾਸ) ਲਿਖੇ ਹੋਇਆ (ਪੱਤਰ) ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਅਤੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਏਗਾ। (ਅਰਥਾਂਤਰ-ਤੇਰਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਸੁਨੇਹਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ)।
I have received your letter and the message,
नविशता रसीदो बिगुफ़तह ज़ुबां ॥
ਬਬਾਯਦਕਿਕਾਰੀਂਬਰਾਹਤਰਸਾਂ॥੫੪॥
ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਸੁਖ ਪੂਰਵਕ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਏ ॥੫੪॥
do, whatever is required to be done.54.
बबायद कि कारीं बराहत रसां ॥५४॥
ਹਮੂੰਮਰਦਬਾਯਦਸ਼ਵਦਸੁਖ਼ਨਵਰ॥
ਇਨਸਾਨ ਉਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਚਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ।
One should act on his words
हमूं मरद बायद शवद सुक़नवर ॥