ਬਿਸਿਖਨਬ੍ਰਿਸਟਿਕਰੀਕੋਪਹਿਕਰਿ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਬਰਖਾ ਕੀਤੀ
बिसिखन ब्रिसटि करी कोपहि करि ॥
ਜਲਧਰਐਸਬਡੇਭੂਧਰਪਰ॥
ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਵਡਿਆਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉਤੇ (ਕਰਦੇ ਹਨ)।
जलधर ऐस बडे भूधर पर ॥
ਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰਕਰਿਕੋਪਪ੍ਰਹਾਰੇ॥
(ਅਸਿਧੁਜ ਨੇ) ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਕੀਤੇ
ससत्र असत्र करि कोप प्रहारे ॥
ਚਟਪਟਸੁਭਟਬਿਕਟਿਕਟਿਡਾਰੇ॥੨੩੩॥
ਅਤੇ ਝਟ ਪਟ ਭਿਆਨਕ ਯੋਧੇ ਕਟ ਸੁਟੇ ॥੨੩੩॥
चटपट सुभट बिकटि कटि डारे ॥२३३॥
ਹੁਅੰਸਬਦਅਸਿਧੁਜਹਿਉਚਾਰਾ॥
ਤਦ ਅਸਿਧੁਜ ਨੇ 'ਹੁਅੰ' ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਿਆ,
हुअं सबद असिधुजहि उचारा ॥
ਤਿਹਤੇਆਧਿਬ੍ਰਯਾਧਿਬਪੁਧਾਰਾ॥
ਜਿਸ ਤੋਂ ਆਧਿ-ਵਿਆਧਿ ਰੋਗਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
तिह ते आधि ब्रयाधि बपु धारा ॥
ਸੀਤਜ੍ਵਰਅਰਉਸਨਤਾਪਭਨੇ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਗਿਣਦਾ ਹਾਂ, ਸੀਤ ਰੋਗ, ਜ੍ਵਰ ਰੋਗ, ਉਸਨ ਤਾਪ,
सीत ज्वर अर उसन ताप भने ॥
ਛਈਰੋਗਅਰੁਸੰਨ੍ਰਯਪਾਤਗਨ॥੨੩੪॥
ਖਈ ਰੋਗ ਅਤੇ ਸੰਨਿ-ਪਾਤ ਰੋਗ ॥੨੩੪॥
छई रोग अरु संन्रयपात गन ॥२३४॥
ਬਾਇਪਿਤ੍ਰਯਕਫਉਪਜਤਭਏ॥
ਵਾਈ, ਪਿਤ, ਕਫ ਆਦਿ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ
बाइ पित्रय कफ उपजत भए ॥
ਤਾਤੇਭੇਦਅਮਿਤਹ੍ਵੈਗਏ॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗੋਂ ਕਈ ਭੇਦ ਹੋ ਗਏ।
ता ते भेद अमित ह्वै गए ॥
ਨਾਮਤਿਨੈਗਨਪ੍ਰਗਟਸੁਨਾਊ॥
(ਮੈਂ) ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ
नाम तिनै गन प्रगट सुनाऊ ॥
ਅਯੁਰਬੇਦਿਯਨਸਭਨਰਿਝਾਊ॥੨੩੫॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਯੁਰਵੇਦੀਆਂ (ਵੈਦਾਂ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ॥੨੩੫॥
अयुर बेदियन सभन रिझाऊ ॥२३५॥
ਆਮਪਾਤਅਰਸ੍ਰੋਨਤਪਾਤ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਗਿਣੋ। ਆਮ-ਪਾਤ, ਸ੍ਰੋਨਤ-ਪਾਤ,
आम पात अर स्रोनत पात ॥
ਅਰਧਸਿਰਾਅਰੁਹ੍ਰਿਦੈਸੰਘਾਤ॥
ਅਰਧ-ਸਿਰਾ (ਪੀੜ) ਹ੍ਰਿਦੈ ਸੰਘਾਤ (ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਰੁਕਣਾ)
अरध सिरा अरु ह्रिदै संघात ॥
ਪ੍ਰਾਨਬਾਇਆਪਾਨਬਾਇਭਨਿ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ, ਅਪਾਨ ਵਾਯੂ,
प्रान बाइ आपान बाइ भनि ॥
ਦੰਤਰੋਗਅਰੁਦਾੜਪੀੜਗਨ॥੨੩੬॥
ਦੰਤ-ਰੋਗ ਅਤੇ ਦਾੜ੍ਹ-ਪੀੜ ॥੨੩੬॥
दंत रोग अरु दाड़ पीड़ गन ॥२३६॥
ਸੂਖਾਜਰਤੇਇਯਾਚੌਥਾਯਾ॥
ਫਿਰ ਸੋਕਾ, ਤੇਈਆ ਜ੍ਵਰ, ਚੌਥਾ,
सूखा जर तेइया चौथाया ॥
ਅਸਟਦਿਵਸਯੋਅਰੁਬੀਸਾਯਾ॥
ਅੱਠ ਅਤੇ ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਵਾਲਾ,
असट दिवसयो अरु बीसाया ॥
ਡੇਢਮਾਸਿਯਾਪੁਨਿਤਪਭਯੋ॥
ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਵਾਲਾ ਬੁਖਾਰ ਹੋਏ,
डेढ मासिया पुनि तप भयो ॥
ਦਾਤਕਾਢਦੈਤਨਪਰਧਯੋ॥੨੩੭॥
ਜੋ ਦੰਦ ਕਢ ਕੇ ਦੈਂਤਾਂ ਉਤੇ ਧਾ ਕੇ ਪਏ ॥੨੩੭॥
दात काढ दैतन पर धयो ॥२३७॥
ਫੀਲਪਾਵਪੁਨਿਜਾਨੂਰੋਗਾ॥
ਫਿਰ ਫੀਲਪਾਵ ਅਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਤੇ ਦਰਦ ਵਾਲੇ ਰੋਗ ਨੂੰ
फीलपाव पुनि जानू रोगा ॥
ਉਪਜਾਦੇਨਦੁਸਟਦਲਸੋਗਾ॥
ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
उपजा देन दुसट दल सोगा ॥
ਖਈਸੁਬਾਦੀਭਈਮਵੇਸੀ॥
(ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ) ਖਈ, ਬਾਦੀ, ਮਵੇਸੀ (ਬਵਾਸੀਰ)
खई सु बादी भई मवेसी ॥
ਪਾਡਰੋਗਪੀਨਸਕਟਿਦੇਸੀ॥੨੩੮॥
ਪਾਂਡ ਰੋਗ (ਪੀਲੀਆ) ਪੀਨਸ (ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ੁਕਾਮ) ਕਟਿ ਦੇਸੀ (ਲਕ ਦੀ ਪੀੜ) ॥੨੩੮॥
पाड रोग पीनस कटि देसी ॥२३८॥
ਚਿਨਗਿਪ੍ਰਮੇਵਭਗਿੰਦ੍ਰਦਖੂਤ੍ਰਾ॥
ਚਿਨਗ (ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਚਿਣਗਾਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਰੋਗ) ਪ੍ਰਮੇਹ, ਭਗਿੰਦ੍ਰ, ਦਖੂਤ੍ਰਾ (ਪਿਸ਼ਾਬ ਬੰਦ ਹੋਣ ਅਥਵਾ ਸੜਨ ਦਾ ਰੋਗ)
चिनगि प्रमेव भगिंद्र दखूत्रा ॥
ਪਥਰੀਬਾਇਫਿਰੰਗਅਧਨੇਤ੍ਰਾ॥
ਪਥਰੀ, ਬਾਇ ਫਿਰੰਗ (ਆਤਸ਼ਕ ਦੀ ਇਕ ਕਿਸਮ) ਅਧਨੇਤ੍ਰਾ (ਅੰਧਰਾਤ੍ਰਾ)
पथरी बाइ फिरंग अधनेत्रा ॥
ਗਲਤਕੁਸਟਉਪਜਾਦੁਸਟਨਤਨ॥
ਅਤੇ ਗਲਿਤ ਕੋਹੜ ਨਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਤਨ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ
गलत कुसट उपजा दुसटन तन ॥
ਸੇਤਕੁਸਟਕੇਤਿਨਕੇਭਯੋਭਨ॥੨੩੯॥
ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਤਨ ਵਿਚ ਸਫ਼ੈਦ ਕੋਹੜ ਹੋ ਗਿਆ ॥੨੩੯॥
सेत कुसट केतिन के भयो भन ॥२३९॥
ਕੇਤੇਸਤ੍ਰੁਸੂਲਹ੍ਵੈਮਰੇ॥
ਕਈ ਵੈਰੀ ਸੂਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮਰ ਗਏ
केते सत्रु सूल ह्वै मरे ॥
ਕੇਤੇਆਂਤਰੋਗਤੇਟਰੇ॥
ਅਤੇ ਕਈ ਆਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ।
केते आंत रोग ते टरे ॥
ਸੰਗ੍ਰਹਨੀਸੰਗ੍ਰਹਦੁਸਟਕਿਯ॥
ਕਈਆਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗ੍ਰਹਿਣੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਲਗ ਗਈ।
संग्रहनी संग्रह दुसट किय ॥
ਜੀਯਨਕੋਪੁਨਿਨਾਮਨਤਿਨਲਿਯ॥੨੪੦॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਜੀਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾ ਲਿਆ ॥੨੪੦॥
जीयन को पुनि नाम न तिन लिय ॥२४०॥
ਕੇਤੇਉਪਜਸੀਤਲਾਮਰੇ॥
ਕਈ ਸੀਤਲਾ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਰ ਗਏ
केते उपज सीतला मरे ॥
ਕੇਤੇਅਗਿਨਿਬਾਵਤੇਜਰੇ॥
ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਈ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸੜ ਮੋਏ।
केते अगिनि बाव ते जरे ॥
ਭਰਮਚਿਤਕੇਤੇਹ੍ਵੈਮਰੇ॥
ਕਈ 'ਭਰਮ-ਚਿਤ' (ਰੋਗ) ਨਾਲ ਮਰ ਗਏ
भरम चित केते ह्वै मरे ॥
ਉਦਰਰੋਗਕੇਤੇਅਰਿਟਰੇ॥੨੪੧॥
ਅਤੇ ਕਈ ਵੈਰੀ ਉਦਰ-ਰੋਗ ਨਾਲ ਟਲ ਗਏ ॥੨੪੧॥
उदर रोग केते अरि टरे ॥२४१॥
ਜਬਅਸਿਧੁਜਅਸਰੋਗਪ੍ਰਕਾਸੇ॥
ਜਦ ਅਸਿਧੁਜ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ
जब असिधुज अस रोग प्रकासे ॥
ਅਧਿਕਸਤ੍ਰੁਤਾਪਤਹ੍ਵੈਤ੍ਰਾਸੇ॥
ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਡਰ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
अधिक सत्रु तापत ह्वै त्रासे ॥
ਜਾਕੇਤਨਗਨਦਈਦਿਖਾਈ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉਤੇ ਕਿਸੇ ਰੋਗ ਨੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ,
जा के तन गन दई दिखाई ॥
ਤਿਨੌਜੀਯਤਕੀਆਸਚੁਕਾਈ॥੨੪੨॥
ਉਸ ਨੇ ਜੀਣ ਦੀ ਆਸ ਛਡ ਦਿੱਤੀ ॥੨੪੨॥
तिनौ जीयत की आस चुकाई ॥२४२॥
ਕੇਤਿਕਦੁਸਟਤਾਪਤਨਤਪੈ॥
ਕਿਤਨੇ ਦੁਸ਼ਟ ਤਾਪ ਨਾਲ ਤਪ ਗਏ (ਅਰਥਾਤ ਮਰ ਗਏ)
केतिक दुसट ताप तन तपै ॥
ਕੇਤਿਕਉਦਰਰੋਗਹ੍ਵੈਖਪੈ॥
ਅਤੇ ਕਈ ਉਦਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਖਪ ਗਏ।
केतिक उदर रोग ह्वै खपै ॥
ਕਿਤਕਨਆਨਿਕਾਪਨੀਚਢੀ॥
ਕਿਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਂਬਾ ਆਣ ਚੜ੍ਹਿਆ
कितकन आनि कापनी चढी ॥
ਕੇਤਿਕਬਾਇਪਿਤਤਨਬਢੀ॥੨੪੩॥
ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਪਿਤ ਵਧ ਗਈ ॥੨੪੩॥
केतिक बाइ पित तन बढी ॥२४३॥
ਉਦਰਬਿਕਾਰਕਿਤੇਮਰਿਗਏ॥
ਕਈ ਪੇਟ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਮਰ ਗਏ
उदर बिकार किते मरि गए ॥
ਤਾਪਤਿਕਿਤਕਤਾਪਤਨਭਏ॥
ਅਤੇ ਕਿਤਨੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਗਏ।
तापति कितक ताप तन भए ॥
ਕਿਤਕਨਸੰਨ੍ਰਯਪਾਤਹ੍ਵੈਗਯੋ॥
ਕਿਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਨਿਪਾਤ ਰੋਗ ਹੋ ਗਿਆ
कितकन संन्रयपात ह्वै गयो ॥
ਕੇਤਿਨਬਾਇਪਿਤਕਫਭਯੋ॥੨੪੪॥
ਅਤੇ ਕਿਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਯੂ, ਪਿਤ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲਗ ਗਈਆਂ ॥੨੪੪॥
केतिन बाइ पित कफ भयो ॥२४४॥