ਗਿਰੇਪਾਕਸਾਹੀਦਯਾਕੀਨਹ੍ਵੈਕੈ॥
ਅਤੇ ਨਿਸਚੇ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਡਿਗ ਰਹੇ ਸਨ।
गिरे पाक साहीद याकीन ह्वै कै ॥
ਕਹੂੰਬੀਰਬਾਕੇਨਚਾਵੈਤੁਰੰਗੈ॥
ਕਿਤੇ ਬਾਂਕੇ ਸੂਰਮੇ ਘੋੜੇ ਨਚਾ ਰਹੇ ਸਨ
कहूं बीर बाके नचावै तुरंगै ॥
ਕਹੂੰਜੰਗਜੋਧਾਬਿਰਾਜੈਉਤੰਗੈ॥੧੬੭॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਯੋਧੇ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੬੭॥
कहूं जंग जोधा बिराजै उतंगै ॥१६७॥
ਕਹੂੰਬੀਰਬਾਨੈਤਬੀਰੇਉਠਾਵੈਂ॥
ਕਿਤੇ ਬਾਂਕੇ ਬੀਰ (ਯੁੱਧ ਦੇ) ਬੀੜੇ ਉਠਾ ਰਹੇ ਸਨ।
कहूं बीर बानैत बीरे उठावैं ॥
ਕਹੂੰਖੇਤਮੈਖਿੰਗਖਤ੍ਰੀਨਚਾਵੈਂ॥
ਕਿਤੇ ਯੁੱਧ-ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਛਤ੍ਰੀ ਘੋੜੇ ('ਖਿੰਗ') ਨਚਾ ਰਹੇ ਸਨ।
कहूं खेत मै खिंग खत्री नचावैं ॥
ਕਹੂੰਕੋਪਕੈਕੈਹਠੀਦਾਤਚਾਬੈਂ॥
ਕਿਤੇ ਰੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਹਠੀ (ਸੂਰਮੇ) ਦੰਦ ਪੀਹ ਰਹੇ ਸਨ।
कहूं कोप कै कै हठी दात चाबैं ॥
ਕਿਤੇਮੂੰਛਐਂਠੈਕਿਤੇਪਾਗਦਾਬੈਂ॥੧੬੮॥
ਕਿਤੇ (ਸੂਰਮੇ) ਮੁੱਛਾਂ ਮਰੋੜ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਪੈਰ ਗਡ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੬੮॥
किते मूंछ ऐंठै किते पाग दाबैं ॥१६८॥
ਦੁਹੂੰਓਰਗਾਜੇਜਬੈਛਤ੍ਰਧਾਰੀ॥
ਜਦੋਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਛਤ੍ਰਧਾਰੀ (ਸੂਰਮੇ) ਗਜਣ ਲਗੇ,
दुहूं ओर गाजे जबै छत्रधारी ॥
ਮਚੋਲੋਹਗਾੜੋਪਰੀਮਾਰਿਭਾਰੀ॥
ਤਾਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਰ-ਕਾਟ ਹੋਣ ਲਗੀ।
मचो लोह गाड़ो परी मारि भारी ॥
ਮਹਾਕੋਪਕੈਬੀਰਬਾਜੀਉਚਕੈ॥
ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਉਛਲਣ ਲਗੇ।
महा कोप कै बीर बाजी उचकै ॥
ਲਗੇਦੇਹਮੋਘਾਇਗਾੜੇਭਭਕੈ॥੧੬੯॥
ਸ਼ਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਲਗੇ ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ (ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ) ਭਕ ਭਕ ਕਰਨ ਲਗਾ ॥੧੬੯॥
लगे देह मो घाइ गाड़े भभकै ॥१६९॥
ਕਹੂੰਕੁੰਡਲਾਕਾਰਮੁੰਡੈਬਿਰਾਜੈ॥
ਕਿਤੇ ਕੁੰਡਲਦਾਰ (ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ) ਸਿਰ ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਸਨ
कहूं कुंडलाकार मुंडै बिराजै ॥
ਲਖੇਮੁੰਡਮਾਲਾਹੁਕੇਮੁੰਡਲਾਜੈ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਈ ਮੁੰਡ-ਮਾਲਾ ਦੇ ਮੁੰਡ ਲਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
लखे मुंड मालाहु के मुंड लाजै ॥
ਕਹੂੰਘੂੰਮਘੂਮੈਪਰੇਬੀਰਭਾਰੀ॥
ਕਿਤੇ ਵੱਡੇ ਸੂਰਮੇ ਘੁੰਮੇਰੀ ਖਾ ਕੇ ਡਿਗੇ ਪਏ ਸਨ।
कहूं घूंम घूमै परे बीर भारी ॥
ਮਨੋਸਿਧ੍ਰਯਬੈਠੇਲਗੇਜੋਗਤਾਰੀ॥੧੭੦॥
(ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਸਿੱਧ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾੜੀ ਲਗਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ॥੧੭੦॥
मनो सिध्रय बैठे लगे जोग तारी ॥१७०॥
ਤਹਾਸ੍ਰੋਨਕੀਕੂਲਘਾਰੀਬਿਰਾਜੈ॥
ਉਥੇ ਲਹੂ ਦੀ ਨਦੀ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ
तहा स्रोन की कूल घारी बिराजै ॥
ਲਖੈਅਸਟਨਦ੍ਰਯਾਨਕੋਦ੍ਰਪਭਾਜੈ॥
ਅੱਠ (ਪਵਿਤ੍ਰ) ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਘੁਮੰਡ ਦੂਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
लखै असट नद्रयान को द्रप भाजै ॥
ਤਹਾਬ੍ਰਿੰਦਬਾਜੀਬਹੇਨਕ੍ਰਜੈਸੇ॥
ਉਸ ਵਿਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਝੁੰਡ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
तहा ब्रिंद बाजी बहे नक्र जैसे ॥
ਲਸੈਮਤਦੰਤੀਮਹਾਸੈਲਕੈਸੇ॥੧੭੧॥
ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵੱਡੇ ਪਰਬਤਾਂ ਜਿਹੇ ਲਗ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੭੧॥
लसै मत दंती महा सैल कैसे ॥१७१॥
ਧੁਜਾਬ੍ਰਿਛਤਾਮੋਬਹੇਜਾਤਐਸੇ॥
ਉਸ ਵਿਚ ਝੰਡੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੜ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ
धुजा ब्रिछ ता मो बहे जात ऐसे ॥
ਲਸੈਡੰਡਪਤ੍ਰੀਬਿਨਾਪਤ੍ਰਜੈਸੇ॥
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾ ਪਤਿਆਂ ਦੇ ਡੰਡੇ ਰੜ੍ਹਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
लसै डंड पत्री बिना पत्र जैसे ॥
ਕਹੂੰਛਤ੍ਰਤਾਮੋਬਹੇਜਾਤਕਾਟੇ॥
ਕਿਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਕਟੇ ਹੋਏ ਛਤ੍ਰ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
कहूं छत्र ता मो बहे जात काटे ॥
ਮਨੋਫੇਨਸੇਬਾਰਿਮੈਬਸਤ੍ਰਫਾਟੇ॥੧੭੨॥
ਝਗ ਇੰਜ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ ਮਾਨੋ ਫਟੇ ਹੋਏ ਬਸਤ੍ਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ (ਰੁੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋਣ) ॥੧੭੨॥
मनो फेन से बारि मै बसत्र फाटे ॥१७२॥
ਕਹੂੰਬਾਹਕਾਟੀਬਹੇਜਾਤਐਸੇ॥
ਕਿਤੇ ਕਟੀ ਹੋਈ ਬਾਂਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੜ੍ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ,
कहूं बाह काटी बहे जात ऐसे ॥
ਮਨੋਪੰਚਬਕ੍ਰਤਾਨਕੇਨਾਗਜੈਸੇ॥
ਮਾਨੋ ਸ਼ਿਵ ('ਪੰਚ ਬਕ੍ਰਤਾਨ') ਦੇ ਸੱਪ ਹੋਣ।
मनो पंच बक्रतान के नाग जैसे ॥
ਚੜੇਬੀਰਬਾਜੀਬਹੇਜਾਤਮਾਰੇ॥
ਕਿਤੇ ਘੋੜ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਮੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਰੁੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ,
चड़े बीर बाजी बहे जात मारे ॥
ਸਨਾਹੀਨਕੇਸ੍ਵਾਰਪਾਰੈਪਧਾਰੇ॥੧੭੩॥
ਜਿਵੇਂ ਮਸ਼ਕਾਂ ('ਸਨਾਹੀਨ') ਉਪਰ ਸਵਾਰ ਹੋਏ (ਵਿਅਕਤੀ) ਪਾਰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੭੩॥
सनाहीन के स्वार पारै पधारे ॥१७३॥
ਕਹੂੰਖੋਲਖੰਡੇਬਹੇਜਾਤਮਾਰੇ॥
ਕਿਤੇ (ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ) ਖੰਡੇ ਅਤੇ ਮਿਆਨ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਵਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ,
कहूं खोल खंडे बहे जात मारे ॥
ਮਨੋਏਕਠੇਕਛਮਛਹ੍ਵੈਪਧਾਰੇ॥
ਮਾਨੋ ਕੱਛ ਅਤੇ ਮੱਛ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰੁੜ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।
मनो एकठे कछ मछ ह्वै पधारे ॥
ਤਹਾਪਾਗਛੂਟੇਬਹੇਜਾਤਐਸੇ॥
ਉਥੇ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਗੜੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੜ੍ਹਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,
तहा पाग छूटे बहे जात ऐसे ॥
ਮਨੋਤੀਸਬ੍ਰਯਾਮਾਨਕੇਨਾਗਜੈਸੇ॥੧੭੪॥
ਮਾਨੋ ਤੀਹ ਬਿਆਮਾਨ (ਦੋ ਗਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਮਾਨ) ਲੰਬੇ ਸੱਪ ਹੋਣ ॥੧੭੪॥
मनो तीस ब्रयामान के नाग जैसे ॥१७४॥
ਝਖੀਝੁੰਡਜਾਮੈਕਟਾਰੀਬਿਰਾਜੈ॥
ਉਸ ਵਿਚ ਕਟਾਰਾਂ ਮੱਛਲੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ੋਭਦੀਆਂ ਸਨ।
झखी झुंड जा मै कटारी बिराजै ॥
ਲਖੇਖਿੰਗਬਾਕੇਬਲੀਨਾਗਲਾਜੈ॥
ਬਾਂਕਿਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਨਾਗ ਵੀ ਲਜਾਉਂਦੇ ਸਨ।
लखे खिंग बाके बली नाग लाजै ॥
ਕਹੂੰਚਰਮਕਾਟੇਗਿਰੇਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰੈ॥
ਕਿਤੇ ਢਾਲਾਂ ('ਚਰਮ') ਕਟੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ (ਕਿਤੇ) ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਡਿਗੇ ਪਏ ਸਨ।
कहूं चरम काटे गिरे ससत्र असत्रै ॥
ਕਹੂੰਬੀਰਬਾਜੀਬਹੇਜਾਤਬਸਤ੍ਰੈ॥੧੭੫॥
ਕਿਤੇ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰੁੜ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੭੫॥
कहूं बीर बाजी बहे जात बसत्रै ॥१७५॥
ਹਲਾਚਾਲਕੈਕੈਹਠੀਦੈਤਢੂਕੇ॥
ਹਠੀ ਦੈਂਤ ਹਲਚਲ ਕਰ ਕੇ ਆਣ ਢੁਕੇ ਸਨ
हलाचाल कै कै हठी दैत ढूके ॥
ਚਹੂੰਓਰਗਾਜੇਮਹਾਕਾਲਜੂਕੇ॥
ਅਤੇ ਮਹਾ ਕਾਲ ਜੀ ਦੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸੇ ਗਜਣ ਲਗੇ ਸਨ।
चहूं ओर गाजे महा काल जू के ॥
ਕਿਤੇਕੋਪਕੈਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰੈਚਲਾਵੈ॥
ਕਿਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਸਤ੍ਰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ
किते कोप कै ससत्र असत्रै चलावै ॥
ਕਿਤੇਸੰਖਔਭੀਮਭੇਰੀਬਜਾਵੈ॥੧੭੬॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਸੰਖ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਭੇਰੀਆਂ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੭੬॥
किते संख औ भीम भेरी बजावै ॥१७६॥
ਮਹਾਫੂਲਿਫੀਲੀਨਗਾਰੇਬਜੈਕੈ॥
ਮਹਾਵਤ ('ਫੀਲੀ') ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ
महा फूलि फीली नगारे बजै कै ॥
ਚਲੇਦੁੰਦਭੀਤਾਜਿਯੌਕੇਸੁਨੈਕੈ॥
ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਉਤੇ ਕਸੇ ਨਗਾਰੇ (ਵਜਾ ਕੇ) ਸੁਣਾਈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
चले दुंदभी ताजियौ के सुनै कै ॥
ਮਚੇਕੋਪਕੈਸੁਉਸਟੀਦਮਾਮੇ॥
ਊਠਾਂ ਉਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਨਗਾਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਸਹਿਤ ਵਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ,
मचे कोप कै सु उसटी दमामे ॥
ਮਨੋਬਾਜਟੁਟੇਲਖੇਲਾਲਤਾਮੇ॥੧੭੭॥
ਮਾਨੋ ਲਾਲ (ਮਾਸ ਦੀ) ਖ਼ੁਰਾਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਾਜ਼ ਟੁਟ ਕੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹੋਣ ॥੧੭੭॥
मनो बाज टुटे लखे लाल तामे ॥१७७॥
ਕਿਤੇਬੀਰਬਾਕੇਧਰੇਲਾਲਬਾਨੇ॥
ਕਿਤੇ ਬਾਂਕੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਲਾਲ ਬਾਣੇ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
किते बीर बाके धरे लाल बाने ॥
ਕਿਤੇਸ੍ਯਾਮਔਸੇਤਕੀਨੇਨਿਸਾਨੇ॥
ਕਿਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ (ਝੰਡੇ) ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
किते स्याम औ सेत कीने निसाने ॥
ਕਿਤੇਹਰਤਿਯੌਪੀਤਬਾਨੇਸੁਹਾਏ॥
ਕਿਤੇ ਹਰੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਬਾਣੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਭਾਇਮਾਨ ਸਨ,
किते हरति यौ पीत बाने सुहाए ॥
ਹਠੀਚੁੰਗਬਾਧੇਚਲੇਖੇਤਆਏ॥੧੭੮॥
ਮਾਨੋ ਜੁਟ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਹਠੀ ਸੂਰਮੇ ਯੁੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਹੋਣ ॥੧੭੮॥
हठी चुंग बाधे चले खेत आए ॥१७८॥
ਕਿਤੇਢਾਲਢਾਪੈਕਿਤੇਚੋਟਓਟੈ॥
ਕਿਤੇ ਢਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਚੋਟ ਤੋਂ ਓਟ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
किते ढाल ढापै किते चोट ओटै ॥