ਗੋਮੁਖਝਾਝਰਤੂਰਅਪਾਰਾ॥
ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਗੋਮੁਖ, ਝਾਂਝਰ, ਤੂਰ,
गोमुख झाझर तूर अपारा ॥
ਢੋਲਮ੍ਰਿਦੰਗਮੁਚੰਗਨਗਾਰਾ॥
ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਮੁਚੰਗ, ਨਗਾਰੇ (ਆਦਿ ਵਜਣ ਲਗੇ)।
ढोल म्रिदंग मुचंग नगारा ॥
ਬਾਜਤਭੇਰਭਭਾਕਹਿਭੀਖਨ॥
ਭਿਆਨਕ ਭੇਰੀਆਂ 'ਭਭਾਕ ਭਭਾਕ' ਕਰ ਕੇ ਵਜਣ ਲਗੀਆਂ।
बाजत भेर भभाकहि भीखन ॥
ਕਸਿਧਨੁਤਜਤਸੁਭਟਸਰਤੀਛਨ॥੧੧੪॥
ਸੂਰਮੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਿਚ ਕੇ ਤੀਰ ਛਡਣ ਲਗੇ ॥੧੧੪॥
कसि धनु तजत सुभट सर तीछन ॥११४॥
ਭਰਿਗੇਕੁੰਡਤਹਾਸ੍ਰੋਨਤਤਨ॥
ਉਥੇ ਲਹੂ ਦੇ ਟੋਏ ਭਰ ਗਏ।
भरि गे कुंड तहा स्रोनत तन ॥
ਪ੍ਰਗਟੇਅਸੁਰਤਵਨਤੇਅਨਗਨ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਦੈਂਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
प्रगटे असुर तवन ते अनगन ॥
ਮਾਰਿਮਾਰਿਮਿਲਿਕਰਤਪੁਕਾਰਾ॥
(ਉਹ) ਮਿਲ ਕੇ 'ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ' ਪੁਕਾਰਨ ਲਗੇ।
मारि मारि मिलि करत पुकारा ॥
ਤਿਨਤੇਪ੍ਰਗਟਤਅਸੁਰਹਜਾਰਾ॥੧੧੫॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲਗੇ ॥੧੧੫॥
तिन ते प्रगटत असुर हजारा ॥११५॥
ਤਿਨਹਿਕਾਲਜਬਧਰਨਿਗਿਰਾਵੈ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ (ਮਾਰ ਕੇ) ਜਦ ਕਾਲ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗਾਉਂਦਾ,
तिनहि काल जब धरनि गिरावै ॥
ਸ੍ਰੋਨਪੁਲਿਤਹ੍ਵੈਭੂਮਿਸੁਹਾਵੈ॥
ਤਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿਜੀ ਭੂਮੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
स्रोन पुलित ह्वै भूमि सुहावै ॥
ਤਾਤੇਅਮਿਤਅਸੁਰਉਠਿਭਜਹੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੈਂਤ ਉਠ ਕੇ ਭਜ ਪੈਂਦੇ
ता ते अमित असुर उठि भजही ॥
ਬਾਨਕ੍ਰਿਪਾਨਸੈਹਥੀਸਜਹੀ॥੧੧੬॥
ਅਤੇ ਬਾਣ, ਕ੍ਰਿਪਾਨਾਂ ਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਸਜਾ ਲੈਂਦੇ ॥੧੧੬॥
बान क्रिपान सैहथी सजही ॥११६॥
ਅਧਿਕਕੋਪਕਰਿਸਮੁਹਿਸਿਧਾਰੇ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਡਟਦੇ।
अधिक कोप करि समुहि सिधारे ॥
ਸਭੈਕਾਲਛਿਨਇਕਮੋਮਾਰੇ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ) ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲ ਇਕ ਛਿਣ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ।
सभै काल छिन इक मो मारे ॥
ਤਿਨਤੇਸ੍ਰੋਨਤਪਰਾਸਬੂਹਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਸਾਰਾ ਲਹੂ (ਧਰਤੀ ਉਤੇ) ਡਿਗਦਾ।
तिन ते स्रोनत परा सबूहा ॥
ਸਾਜਤਭਏਅਸੁਰਤਬਬਿਯੂਹਾ॥੧੧੭॥
ਤਦ (ਉਸ ਤੋਂ) ਦੈਂਤ ਸੈਨਾ ਸਜਾ ਲੈਂਦੇ ॥੧੧੭॥
साजत भए असुर तब बियूहा ॥११७॥
ਦਾਰੁਨਮਚਾਜੁਧਤਬਝਟਪਟ॥
ਤਦ ਝਟ ਪਟ ਭਿਅੰਕਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
दारुन मचा जुध तब झट पट ॥
ਉਡਿਗੇਬਾਜਖੂਰਨਭੂਖਟਪਟ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਛੇ ਪੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਡ ਗਏ।
उडिगे बाज खूरन भू खट पट ॥
ਹ੍ਵੈਗੇਤੇਰਹਗਗਨਅਪਾਰਾ॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਤੋਂ) ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਬਣ ਗਏ
ह्वै गे तेरह गगन अपारा ॥
ਏਕੈਰਹਿਗਯੋਤਹਾਪਤਾਰਾ॥੧੧੮॥
ਅਤੇ ਉਥੇ (ਬਸ) ਇਕੋ ਪਾਤਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ ॥੧੧੮॥
एकै रहि गयो तहा पतारा ॥११८॥
ਭਟਾਚਾਰਜਇਤੈਜਸੁਗਾਵੈ॥
ਇਧਰ ਭਟਾਚਾਰਜ (ਮਹਾ ਕਾਲ ਦਾ) ਯਸ਼ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ
भटाचारज इतै जसु गावै ॥
ਢਾਢਿਸੈਨਕਰਖਾਹੁਸੁਨਾਵੈ॥
ਅਤੇ ਢਾਢਿ ਸੈਨ ਕਰਖਾ (ਛੰਦ) ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ढाढि सैन करखाहु सुनावै ॥
ਤਿਮਿਤਿਮਿਕਾਲਹਿਬਢੈਗੁਮਾਨਾ॥
ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਕਾਲ ਦਾ ਗੁਮਾਨ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ
तिमि तिमि कालहि बढै गुमाना ॥
ਚਹਿਚਹਿਹਨੇਦੁਬਹਿਯਾਨਾਨਾ॥੧੧੯॥
ਅਤੇ ਚਾਹ ਚਾਹ ਕੇ (ਮਨ ਪਸੰਦ ਅਨੁਸਾਰ) ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ 'ਦੁਬਹਿਯਾ' (ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਵਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ) (ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ) ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ॥੧੧੯॥
चहि चहि हने दुबहिया नाना ॥११९॥
ਤਿਨਤੇਮੇਦਮਾਸਜੋਪਰਹੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ (ਦੈਂਤਾਂ) ਦਾ ਜੋ ਮਾਸ ਅਤੇ ਮਿਝ (ਧਰਤੀ ਉਤੇ) ਪੈਂਦੀ ਸੀ,
तिन ते मेद मास जो पर ही ॥
ਰਥੀਗਜੀਬਾਜੀਤਨਧਰਹੀ॥
(ਉਹ) ਰਥਵਾਨਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
रथी गजी बाजी तन धर ही ॥
ਕੇਤਿਕਭਏਅਸੁਰਬਿਕਰਾਰਾ॥
(ਉਥੇ) ਕਿਤਨੇ ਭਿਆਨਕ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ,
केतिक भए असुर बिकरारा ॥
ਤਿਨਕੇਬਰਨਨਕਰੌਸਿਧਾਰਾ॥੧੨੦॥
(ਹੁਣ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ॥੧੨੦॥
तिन के बरनन करौ सिधारा ॥१२०॥
ਏਕੈਚਰਨਆਖਿਏਕੈਜਿਨਿ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਅੱਖ ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਚਰਨ ਸੀ
एकै चरन आखि एकै जिनि ॥
ਭੁਜਾਅਮਿਤਸਹਸਦ੍ਵੈਕੈਤਿਨ॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ (ਭਾਵ) ਅਮਿਤ ਭੁਜਾਵਾਂ ਸਨ।
भुजा अमित सहस द्वै कै तिन ॥
ਪਾਚਪਾਚਸੈਭੁਜਕੇਘਨੇ॥
ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੰਜ ਸੈ ਭੁਜਾਵਾਂ ਸਨ
पाच पाच सै भुज के घने ॥
ਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰਹਾਥਨਮੈਬਨੇ॥੧੨੧॥
ਅਤੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅਸਤ੍ਰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ॥੧੨੧॥
ससत्र असत्र हाथन मै बने ॥१२१॥
ਏਕਚਰਨਏਕੈਕੀਨਾਸਾ॥
(ਕਈਆਂ ਦੀ) ਇਕ ਨਾਸ, ਇਕ ਪੈਰ
एक चरन एकै की नासा ॥
ਏਕਏਕਭੁਜਭ੍ਰਮਤਅਕਾਸਾ॥
ਅਤੇ ਇਕ ਬਾਂਹ ਸੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
एक एक भुज भ्रमत अकासा ॥
ਅਰਧਮੂੰਡਮੁੰਡਿਤਕੇਤੇਸਿਰ॥
ਕਈਆਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਰ ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
अरध मूंड मुंडित केते सिर ॥
ਕੇਸਨਧਰੇਕਿਤਕਧਾਏਫਿਰਿ॥੧੨੨॥
ਕਿਤਨਿਆਂ ਨੇ ਕੇਸ ਧਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ (ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ) ਭਜੀ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ॥੧੨੨॥
केसन धरे कितक धाए फिरि ॥१२२॥
ਏਕਏਕਮਦਕੋਸਰਪੀਯੈ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ) ਇਕ ਇਕ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਪੀਣ ਵਾਲੇ
एक एक मद को सर पीयै ॥
ਮਾਨਵਖਾਇਜਗਤਕੇਜੀਯੈ॥
ਅਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
मानव खाइ जगत के जीयै ॥
ਦਸਸਹੰਸਭਾਗਕੇਭਰਿਘਟ॥
(ਉਹ) ਦੈਂਤ ਭੰਗ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੜੇ
दस सहंस भाग के भरि घट ॥
ਪੀਪੀਭਿਰਤਅਸੁਰਰਨਚਟਪਟ॥੧੨੩॥
ਪੀ ਪੀ ਕੇ ਝਟ ਪਟ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਆ ਭਿੜਦੇ ਸਨ ॥੧੨੩॥
पी पी भिरत असुर रन चट पट ॥१२३॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਬਜ੍ਰਬਾਨਬਿਛੂਆਬਿਸਿਖਬਰਖੈਸਸਤ੍ਰਅਪਾਰ॥
ਬਜ੍ਰ ਬਾਣ, ਬਿਛੂਏ, ਤੀਰ ਅਤੇ (ਹੋਰ) ਅਪਾਰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਰ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ।
बज्र बान बिछूआ बिसिख बरखै ससत्र अपार ॥
ਊਚਨੀਚਕਾਤਰਸੁਭਟਸਭਕੀਨੇਇਕਸਾਰ॥੧੨੪॥
ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ, ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਡਰਪੋਕ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥੧੨੪॥
ऊच नीच कातर सुभट सभ कीने इक सार ॥१२४॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਇਹਬਿਧਿਭਯੋਘੋਰਸੰਗ੍ਰਾਮਾ॥
ਯੁੱਧ ਦਾ ਅਮਿਤ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਲੈ ਕੇ
इह बिधि भयो घोर संग्रामा ॥
ਲੈਲੈਅਮਿਤਜੁਧਕਾਸਾਮਾ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
लै लै अमित जुध का सामा ॥
ਮਹਾਕਾਲਕੋਪਤਭਯੋਜਬਹੀ॥
ਜਦ ਹੀ ਮਹਾ ਕਾਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ,
महा काल कोपत भयो जब ही ॥
ਅਸੁਰਅਨੇਕਬਿਦਾਰੇਤਬਹੀ॥੧੨੫॥
ਤਦ ਹੀ ਅਨੇਕ ਦੈਂਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ॥੧੨੫॥
असुर अनेक बिदारे तब ही ॥१२५॥