ਕਰਿਕਰਿਕੋਪਕਾਲਸ੍ਰੀਤਬਹੀ॥
ਤਦ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਕਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ
करि करि कोप काल स्री तब ही ॥
ਰਥਪਰਚੜਾਸਸਤ੍ਰਲੈਸਭਹੀ॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਰਥ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ।
रथ पर चड़ा ससत्र लै सभ ही ॥
ਸਕਲਸਤ੍ਰੁਅਨਕੇਛੈਕਾਰਨ॥
(ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਮਨੋਰਥ ਸੀ) ਸਾਰਿਆਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ
सकल सत्रुअन के छै कारन ॥
ਸਭਸੰਤਨਕੇਪ੍ਰਾਨਉਬਾਰਨ॥੧੦੨॥
ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨਾ ॥੧੦੨॥
सभ संतन के प्रान उबारन ॥१०२॥
ਪ੍ਰਾਨਔਰਪਾਨਿਪਧਨੁਰਾਜਾ॥
ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਰੂਪ ਧਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ
प्रान और पानिप धनु राजा ॥
ਰਾਖਨਚੜਾਸੇਵਕਨਕਾਜਾ॥
ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ।
राखन चड़ा सेवकन काजा ॥
ਜਾਕੀਧੁਜਾਬਿਖੈਰਾਜਿਤਅਸਿ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ (ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਸ਼ੋਭ ਰਿਹਾ ਸੀ
जा की धुजा बिखै राजित असि ॥
ਨਿਰਖਿਸਤ੍ਰੁਜਿਹਹੋਤਬਿਮਨਬਸਿ॥੧੦੩॥
ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ॥੧੦੩॥
निरखि सत्रु जिह होत बिमन बसि ॥१०३॥
ਅਸਿਧੁਜਅਧਿਕਕੋਪਕਰਿਧਾਯੋ॥
ਅਸਿਧੁਜ (ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਜਾ ਉਪਰ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਭਾਵ-ਮਹਾ ਕਾਲ) ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ
असिधुज अधिक कोप करि धायो ॥
ਬੈਰਿਬ੍ਰਿੰਦਦਲਪ੍ਰਗਟਖਪਾਯੋ॥
ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਿਰਾ ਤੌਰ ਤੇ ਖਪਾ ਦਿੱਤਾ।
बैरि ब्रिंद दल प्रगट खपायो ॥
ਸਾਧੁਨਕੀਰਛਾਕਰਿਲੀਨੀ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ ਲਈ
साधुन की रछा करि लीनी ॥
ਸਤ੍ਰੁਸੈਨਤਿਲਤਿਲਖੈਕੀਨੀ॥੧੦੪॥
ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ॥੧੦੪॥
सत्रु सैन तिल तिल खै कीनी ॥१०४॥
ਤਿਲਤਿਲਏਕਏਕਕਰਿਡਾਰਾ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਤਿਲ ਤਿਲ ਜਿੰਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
तिल तिल एक एक करि डारा ॥
ਗਜੀਰਥੀਬਾਜਿਯਨਬਿਦਾਰਾ॥
ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
गजी रथी बाजियन बिदारा ॥
ਤਿਹਤੇਅਮਿਤਅਸੁਰਉਠਿਧਏ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਦੈਂਤ ਉੱਠ ਕੇ ਦੌੜ ਪਏ ਅਤੇ
तिह ते अमित असुर उठि धए ॥
ਘੇਰਤਮਹਾਕਾਲਕਹਭਏ॥੧੦੫॥
ਮਹਾਂਕਾਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ॥੧੦੫॥
घेरत महाकाल कह भए ॥१०५॥
ਮਚਤਭਯੋਜਬਹੀਰਨਦਾਰੁਨ॥
ਜਦੋਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ
मचत भयो जब ही रन दारुन ॥
ਕਟਿਕਟਿਗਏਬਾਜਅਰੁਬਾਰੁਨ॥
ਤਾਂ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਕਟੇ ਜਾਣ ਲਗੇ।
कटि कटि गए बाज अरु बारुन ॥
ਜੰਬਕਗੀਧਮਾਸੁਲੈਗਏ॥
ਗਿਧਾਂ ਅਤੇ ਗਿਦੜ ਮਾਸ ਲੈ ਗਏ
जंबक गीध मासु लै गए ॥
ਰਨਤਜਿਸੁਭਟਨਭਾਜਤਭਏ॥੧੦੬॥
ਅਤੇ ਯੋਧੇ ਰਣ ਛਡ ਕੇ ਭਜ ਗਏ ॥੧੦੬॥
रन तजि सुभटन भाजत भए ॥१०६॥
ਸਸਤ੍ਰਸਾਜਕੋਪਾਤਬਕਾਲਾ॥
ਤਦ ਮਹਾ ਕਾਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਰੋਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ
ससत्र साज कोपा तब काला ॥
ਧਾਰਨਭਯੋਭੇਸਬਿਕਰਾਲਾ॥
ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
धारन भयो भेस बिकराला ॥
ਬਾਨਅਨੇਕਕੋਪਕਰਿਛੋਰੇ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣ ਛਡੇ
बान अनेक कोप करि छोरे ॥
ਸਤ੍ਰੁਅਨੇਕਨਕੇਸਿਰਫੋਰੇ॥੧੦੭॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਫੋੜ ਦਿੱਤੇ ॥੧੦੭॥
सत्रु अनेकन के सिर फोरे ॥१०७॥
ਹਕਾਹਕੀਮਾਚਾਸੰਗ੍ਰਾਮਾ॥
ਖਿਚੋਤਾਣੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਣ ਲਗ ਗਿਆ।
हकाहकी माचा संग्रामा ॥
ਪਠੈਦਏਬਹੁਅਰਿਮ੍ਰਿਤੁਧਾਮਾ॥
(ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੇ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਯਮ-ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
पठै दए बहु अरि म्रितु धामा ॥
ਬਾਜਖੁਰਨਭੂਆਕੁਲਭਈ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ (ਦੇ ਵਜਣ ਨਾਲ) ਧਰਤੀ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ
बाज खुरन भू आकुल भई ॥
ਖਟਪਟਭੂਮਿਗਗਨਉਡਿਗਈ॥੧੦੮॥
ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਦੇ ਛੇ ਪੜਦੇ (ਪਟ, ਪੁੜ) ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ (ਧੂੜ ਬਣ ਕੇ) ਉਡ ਗਏ ॥੧੦੮॥
खट पट भूमि गगन उडि गई ॥१०८॥
ਏਕੈਰਹਿਗਯੋਜਬੈਪਯਾਲਾ॥
ਜਦ ਕੇਵਲ ਇਕੋ ਪਾਤਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ
एकै रहि गयो जबै पयाला ॥
ਐਸਾਮਚਾਜੁਧਬਿਕਰਾਲਾ॥
ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮਚਿਆ
ऐसा मचा जुध बिकराला ॥
ਮਹਾਕਾਲਕੈਭਯੋਪ੍ਰਸੇਤਾ॥
ਕਿ ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆ ਗਿਆ।
महा काल कै भयो प्रसेता ॥
ਡਾਰਾਭੂਮਿਪੌਛਿਕਰਿਤੇਤਾ॥੧੦੯॥
(ਉਸ ਨੇ) ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੂੰਝ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ ॥੧੦੯॥
डारा भूमि पौछि करि तेता ॥१०९॥
ਭਟਾਚਾਰਜਰੂਪਤਬਧਰਾ॥
(ਮਹਾ ਕਾਲ ਦੇ) ਮੁਖ ਦਾ ਜੋ ਪਸੀਨਾ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗਿਆ,
भटाचारज रूप तब धरा ॥
ਬਦਨਪ੍ਰਸੇਤਧਰਨਿਜੋਪਰਾ॥
ਉਸ ਨੇ ਤਦ ਭਟਾਚਾਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
बदन प्रसेत धरनि जो परा ॥
ਢਾਢਿਸੈਨਢਾਢੀਬਪੁਲਯੋ॥
(ਫਿਰ) ਢਾਢਿ ਸੈਨ ਨੇ ਢਾਢੀ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ('ਬਪੁ') ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ
ढाढि सैन ढाढी बपु लयो ॥
ਕਰਖਾਬਾਰਉਚਾਰਤਭਯੋ॥੧੧੦॥
ਅਤੇ ਕਰਖਾ ਛੰਦ ਵਿਚ (ਮਹਾ ਕਾਲ ਦੇ ਯਸ਼ ਦੀ) ਵਾਰ ਉਚਾਰਨ ਲਗਾ ॥੧੧੦॥
करखा बार उचारत भयो ॥११०॥
ਜਿਹਅਰਿਕਾਲਕ੍ਰਿਪਾਨਪ੍ਰਹਾਰੈ॥
ਜਿਸ ਉਤੇ ਕਾਲ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ,
जिह अरि काल क्रिपान प्रहारै ॥
ਇਕਤੇਦੋਇਪੁਰਖਕੈਡਾਰੈ॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਇਕ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁਰਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
इक ते दोइ पुरख कै डारै ॥
ਦ੍ਵੈਮਨੁਖਨਪਰਕਰਤਪ੍ਰਹਾਰਾ॥
(ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ) ਦੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ
द्वै मनुखन पर करत प्रहारा ॥
ਦ੍ਵੈਤੇਹੋਤਛਿਨਿਕਮੋਚਾਰਾ॥੧੧੧॥
ਅਤੇ ਛਿਣ ਭਰ ਵਿਚ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ॥੧੧੧॥
द्वै ते होत छिनिक मो चारा ॥१११॥
ਬਹੁਰਿਕਾਲਕੀਨਾਘਮਸਾਨਾ॥
ਕਾਲ ਨੇ ਫਿਰ ਘਮਸਾਨ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ
बहुरि काल कीना घमसाना ॥
ਮਾਰਤਭਯੋਦੈਤਬਿਧਿਨਾਨਾ॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
मारत भयो दैत बिधि नाना ॥
ਅਧਿਕਪ੍ਰਸੇਤਧਰਨਿਪਰਪਰਿਯੋ॥
(ਜਦ ਮਹਾ ਕਾਲ ਦਾ) ਹੋਰ ਪਸੀਨਾ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਪਿਆ,
अधिक प्रसेत धरनि पर परियो ॥
ਭੂਮਸੈਨਤਾਤੇਬਪੁਧਰਿਯੋ॥੧੧੨॥
ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਭੂਮ ਸੈਨ ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ॥੧੧੨॥
भूम सैन ता ते बपु धरियो ॥११२॥
ਕਾਢਿਕ੍ਰਿਪਾਨਧਸੌਹੁੰਕਾਰਾ॥
(ਉਹ) ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਕਢ ਕੇ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੋਇਆ (ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਵਿਚ) ਧਸ ਵੜਿਆ।
काढि क्रिपान धसौ हुंकारा ॥
ਤਿਨਤੇਅਮਿਤਗਨਨਤਨਧਾਰਾ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਗਣਾਂ ਨੇ ਆਕਾਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ।
तिन ते अमित गनन तन धारा ॥
ਢੋਲਪਟਹਿਇਕਤਾਲਬਜਾਵੈ॥
ਕਈ ਇਕ ਢੋਲ, ਪੱਟਾ ਅਤੇ ਤਾਲ ਵਜਾਉਂਦੇ
ढोल पटहि इक ताल बजावै ॥
ਜੰਗਮੁਚੰਗਉਪੰਗਸੁਨਾਵੈ॥੧੧੩॥
ਅਤੇ ਚੰਗ, ਮੁਚੰਗ ਤੇ ਉਪੰਗ (ਆਦਿ ਵਾਜੇ ਵਜਾ ਕੇ) ਸੁਣਾਉਂਦੇ ॥੧੧੩॥
जंग मुचंग उपंग सुनावै ॥११३॥