ਨਹਾਥੈਪਸਾਰਾਤਹਾਦ੍ਰਿਸਟਿਆਵੈ॥
ਉਥੇ ਪਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੱਥ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
न हाथै पसारा तहा द्रिसटि आवै ॥
ਕਛੂਭੂਮਿਆਕਾਸਹੇਰੋਨਜਾਵੈ॥੨੫॥
ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਕੁਝ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ॥੨੫॥
कछू भूमि आकास हेरो न जावै ॥२५॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
अड़िल ॥
ਤੀਸਸਹਸਛੂਹਨਿਦਲਜਬਜੂਝਤਭਯੋ॥
ਜਦ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਛੋਹਣੀ ਦਲ ਜੂਝ ਮਰਿਆ,
तीस सहस छूहनि दल जब जूझत भयो ॥
ਦੁਹੂੰਨ੍ਰਿਪਨਕੇਕੋਪਅਧਿਕਤਬਹੀਭਯੋ॥
ਤਦ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਹੋ ਗਿਆ।
दुहूं न्रिपन के कोप अधिक तब ही भयो ॥
ਪੀਸਿਪੀਸਿਰਦਨਛਦਬਿਸਿਖਪ੍ਰਹਾਰਹੀ॥
(ਉਹ) ਦੰਦ ਪੀਹ ਪੀਹ ਕੇ ਬਾਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ
पीसि पीसि रदनछद बिसिख प्रहारही ॥
ਹੋਜੋਜੀਯਭੀਤਰਕੋਪਸੁਪ੍ਰਗਟਦਿਖਾਰਹੀ॥੨੬॥
ਅਤੇ ਮਨ ਦਾ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ॥੨੬॥
हो जो जीय भीतर कोप सु प्रगट दिखारही ॥२६॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਬੀਸਬਰਸਨਿਸੁਦਿਨਰਨਕਰਾ॥
ਵੀਹ ਸਾਲ ਰਾਤ ਦਿਨ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
बीस बरस निसु दिन रन करा ॥
ਦੁਹੂੰਨ੍ਰਿਪਨਤੇਏਕਨਟਰਾ॥
ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਨਾ ਟਲਿਆ।
दुहूं न्रिपन ते एक न टरा ॥
ਅੰਤਕਾਲਤਿਨਦੁਹੂੰਖਪਾਯੋ॥
ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਾਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
अंत काल तिन दुहूं खपायो ॥
ਉਹਿਕੌਇਹਇਹਕੌਉਹਿਘਾਯੋ॥੨੭॥
ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ॥੨੭॥
उहि कौ इह इह कौ उहि घायो ॥२७॥
ਭੁਜੰਗਛੰਦ॥
ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ:
भुजंग छंद ॥
ਜਬੈਛੂਹਨੀਤੀਸਸਾਹਸ੍ਰਮਾਰੇ॥
ਜਦ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਛੋਹਣੀ ਸੈਨਾ ਮਾਰੀ ਗਈ
जबै छूहनी तीस साहस्र मारे ॥
ਦੋਊਰਾਵਈਰਾਵਜੂਝੇਕਰਾਰੇ॥
(ਤਦ) ਦੋਵੇਂ ਰਾਜੇ (ਆਪਸ ਵਿਚ) ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਜੂਝ ਮਰੇ।
दोऊ रावई राव जूझे करारे ॥
ਮਚਿਯੋਲੋਹਗਾਢੌਉਠੀਅਗਨਿਜ੍ਵਾਲਾ॥
(ਤਦ) ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮਚਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਅਗਨੀ ਉਠੀ।
मचियो लोह गाढौ उठी अगनि ज्वाला ॥
ਭਈਤੇਜਤੌਨੇਹੁਤੇਏਕਬਾਲਾ॥੨੮॥
ਉਸ ਤੇਜ ਵਿਚੋਂ ਇਕ 'ਬਾਲਾ' (ਇਸਤਰੀ) ਪੈਦਾ ਹੋਈ ॥੨੮॥
भई तेज तौने हुते एक बाला ॥२८॥
ਤਿਸੀਕੋਪਕੀਅਗਨਿਤੇਬਾਲਹ੍ਵੈਕੈ॥
ਉਸ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਲਾ ਨੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ
तिसी कोप की अगनि ते बाल ह्वै कै ॥
ਹਸੀਹਾਥਮੈਸਸਤ੍ਰਔਅਸਤ੍ਰਲੈਕੈ॥
ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਹਸਣ ਲਗੀ।
हसी हाथ मै ससत्र औ असत्र लै कै ॥
ਮਹਾਰੂਪਆਨੂਪਤਾਕੋਬਿਰਾਜੈ॥
ਉਸ ਦਾ ਮਹਾ ਰੂਪ ਅਨੂਪਮ ਸੀ।
महा रूप आनूप ता को बिराजै ॥
ਲਖੇਤੇਜਤਾਕੋਸਸੀਸੂਰਲਾਜੈ॥੨੯॥
ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਸਨ ॥੨੯॥
लखे तेज ता को ससी सूर लाजै ॥२९॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਚਾਰਹੁਦਿਸਾਫਿਰੀਜਬਬਾਲਾ॥
ਜਦ ਬਾਲਾ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸੇ ਫਿਰਨ ਲਗੀ
चारहु दिसा फिरी जब बाला ॥
ਜਾਨੋਨਾਗਰੂਪਕੀਮਾਲਾ॥
(ਤਾਂ ਇੰਜ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਨਾਗ-ਰੂਪ (ਪਾਠਾਂਤਰ 'ਰਾਗ-ਰੂਪ') ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੋਵੇ।
जानो नाग रूप की माला ॥
ਐਸਨਕਤਹੂੰਪੁਰਖਨਿਹਾਰਾ॥
ਅਜਿਹਾ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ऐस न कतहूं पुरख निहारा ॥
ਨਾਥਕਰੈਜਿਹਆਪੁਸੁਧਾਰਾ॥੩੦॥
ਜਿਸ ਨੂੰ (ਉਹ) ਆਪਣਾ ਨਾਥ ਬਣਾ ਸਕੇ ॥੩੦॥
नाथ करै जिह आपु सुधारा ॥३०॥
ਫਿਰਜਿਯਮੈਇਹਭਾਤਿਬਿਚਾਰੀ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਬਣਾਇਆ
फिर जिय मै इह भाति बिचारी ॥
ਬਰੌਜਗਤਕੇਪਤਿਹਿਸੁਧਾਰੀ॥
ਕਿ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਾਏ।
बरौ जगत के पतिहि सुधारी ॥
ਤਾਤੇਕਰੌਦੀਨਹ੍ਵੈਸੇਵਾ॥
ਤਾਂ ਜੋ ਪੂਰੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ) ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ
ता ते करौ दीन ह्वै सेवा ॥
ਹੋਇਪ੍ਰਸੰਨਕਾਲਿਕਾਦੇਵਾ॥੩੧॥
(ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ) ਮਹਾਕਾਲ ('ਕਾਲਿਕਾ ਦੇਵਾ') ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ ॥੩੧॥
होइ प्रसंन कालिका देवा ॥३१॥
ਅਧਿਕਸੁਚਿਤਹ੍ਵੈਕੀਏਸੁਮੰਤ੍ਰਾ॥
ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕ ਸਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ
अधिक सुचित ह्वै कीए सुमंत्रा ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਤਨਲਿਖਿਲਿਖਿਜੰਤ੍ਰਾ॥
ਅਤੇ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਜੰਤ੍ਰ ਲਿਖੇ।
भाति भाति तन लिखि लिखि जंत्रा ॥
ਕ੍ਰਿਪਾਕਰੀਜਗਮਾਤਭਵਾਨੀ॥
ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਭਵਾਨੀ ਨੇ (ਉਸ ਉਤੇ) ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ
क्रिपा करी जग मात भवानी ॥
ਇਹਬਿਧਬਤਿਯਾਤਾਹਿਬਖਾਨੀ॥੩੨॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਸਮਝਾਈ ॥੩੨॥
इह बिध बतिया ताहि बखानी ॥३२॥
ਕਰਿਜਿਨਿਸੋਕਹ੍ਰਿਦੈਤੈਪੁਤ੍ਰੀ॥
(ਭਵਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਹੇ ਪੁੱਤਰੀ! ਤੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਦੁਖ ਨਾ ਮੰਨਾ।
करि जिनि सोक ह्रिदै तै पुत्री ॥
ਨਿਰੰਕਾਰਬਰਿਹੈਤੁਹਿਅਤ੍ਰੀ॥
ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ (ਅਵੱਸ਼) ਵਿਆਹ ਕਰਨਗੇ।
निरंकार बरि है तुहि अत्री ॥
ਤਾਕਾਧ੍ਯਾਨਆਜੁਨਿਸਿਧਰਿਯਹੁ॥
ਤੂੰ ਅਜ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਾਰਨ ਕਰੀਂ।
ता का ध्यान आजु निसि धरियहु ॥
ਕਹਿਹੈਜੁਕਛੁਸੋਈਤੁਮਕਰਿਯਹੁ॥੩੩॥
ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਕਹੇ, ਤੂੰ ਉਹੀ ਕਰੀਂ ॥੩੩॥
कहिहै जु कछु सोई तुम करियहु ॥३३॥
ਜਬਅਸਬਰਤਿਹਦਿਯੋਭਵਾਨੀ॥
ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਭਵਾਨੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ,
जब अस बर तिह दियो भवानी ॥
ਪ੍ਰਫੁਲਿਤਭਈਜਗਤਕੀਰਾਨੀ॥
(ਤਦ ਉਹ) ਜਗਤ ਦੀ ਰਾਣੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
प्रफुलित भई जगत की रानी ॥
ਅਤਿਪਵਿਤ੍ਰਨਿਸਿਹ੍ਵੈਛਿਤਸੋਈ॥
ਉਹ ਅਤਿ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਸੌਂ ਗਈ,
अति पवित्र निसि ह्वै छित सोई ॥
ਜਿਹਠਾਔਰਨਦੂਸਰਕੋਈ॥੩੪॥
ਜਿਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ॥੩੪॥
जिह ठा और न दूसर कोई ॥३४॥
ਅਰਧਰਾਤ੍ਰਿਬੀਤਤਭੀਜਬਹੀ॥
ਜਦੋਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ,
अरध रात्रि बीतत भी जब ही ॥
ਆਗ੍ਯਾਭਈਨਾਥਕੀਤਬਹੀ॥
ਤਦੋਂ ਹੀ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਈ।
आग्या भई नाथ की तब ही ॥
ਸ੍ਵਾਸਬੀਰਜਦਾਨਵਜਬਮਰਿਹੈ॥
ਜਦ ਸ੍ਵਾਸ ਬੀਰਜ ਨਾਂ ਦਾ ਦੈਂਤ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ,
स्वास बीरज दानव जब मरि है ॥
ਤਿਹਪਾਛੇਸੁੰਦਰਿਮੁਹਿਬਰਿਹੈ॥੩੫॥
ਉਸ ਪਿਛੋਂ ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ! (ਤੂੰ) ਮੈਨੂੰ ਵਰੇਂਗੀ ॥੩੫॥
तिह पाछे सुंदरि मुहि बरि है ॥३५॥
ਇਹਬਿਧਿਤਿਹਆਗ੍ਯਾਜਬਭਈ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਜਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਈ,
इह बिधि तिह आग्या जब भई ॥
ਦਿਨਮਨਿਚੜਿਯੋਰੈਨਿਮਿਟਿਗਈ॥
ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ।
दिनमनि चड़ियो रैनि मिटि गई ॥