ਜੂਝਿਜੂਝਿਗੇਬਹੁਰਿਨਫਿਰੇ॥੧੩॥
ਜੂਝ ਜੂਝ ਕੇ (ਮਰ) ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਾ ਪਰਤੇ ॥੧੩॥
जूझि जूझि गे बहुरि न फिरे ॥१३॥
ਕੋਟਿਕਕਟਕਤਹਾਕਟਿਮਰੇ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮੇ ਉਥੇ ਕਟ ਕੇ ਮਰ ਗਏ।
कोटिक कटक तहा कटि मरे ॥
ਜੂਝੇਗਿਰੇਬਰੰਗਨਿਨਬਰੇ॥
ਉਹ ਜੂਝ ਕੇ ਡਿਗ ਪਏ ਅਤੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ) ਪਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਏ।
जूझे गिरे बरंगनिन बरे ॥
ਦੋਊਦਿਸਿਮਰੇਕਾਲਕੇਪ੍ਰੇਰੇ॥
ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰੇ ਹੋਏ ਸੂਰਮੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਮਰੇ।
दोऊ दिसि मरे काल के प्रेरे ॥
ਗਿਰੇਭੂਮਿਰਨਫਿਰੇਨਫੇਰੇ॥੧੪॥
(ਸ਼ੂਰਵੀਰ) ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗ ਪਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਪਰਤੇ ॥੧੪॥
गिरे भूमि रन फिरे न फेरे ॥१४॥
ਸਤਿਸੰਧਿਦੇਵਿਸਇਤਧਾਯੋ॥
ਇਸ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿ ਸੰਧਿ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ
सति संधि देविस इत धायो ॥
ਦੀਰਘਦਾੜਉਹਓਰਰਿਸਾਯੋ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੀਰਘ ਦਾੜ੍ਹ ਰੋਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
दीरघ दाड़ उह ओर रिसायो ॥
ਬਜ੍ਰਬਾਣਬਿਛੂਆਕੈਕੈਬ੍ਰਣ॥
ਬਜ੍ਰ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਬਿਛੂਆਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਸ਼ੂਰਵੀਰ
बज्र बाण बिछूआ कै कै ब्रण ॥
ਜੂਝਿਜੂਝਿਭਟਗਿਰਤਭਏਰਣ॥੧੫॥
ਜੂਝ ਜੂਝ ਕੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਡਿਗ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੫॥
जूझि जूझि भट गिरत भए रण ॥१५॥
ਜੋਗਿਨਿਜਛਕਹੂੰਹਰਖਏ॥
ਕਿਤੇ ਜੋਗਣਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ
जोगिनि जछ कहूं हरखए ॥
ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਨਾਚਤਕਹੂੰਭਏ॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਨਚ ਰਹੇ ਸਨ।
भूत प्रेत नाचत कहूं भए ॥
ਕਹਕਹਕਹਕਲਿਹਾਸਸੁਨਾਵਤ॥
ਕਲ ('ਕਲਿ') 'ਕਹ ਕਹ' ਕਰ ਕੇ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਸੁਣਾ ਰਹੀ ਸੀ।
कह कह कह कलि हास सुनावत ॥
ਭੀਖਨਸੁਨੈਸਬਦਭੈਆਵਤ॥੧੬॥
(ਉਹ) ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਲਗਦਾ ਸੀ ॥੧੬॥
भीखन सुनै सबद भै आवत ॥१६॥
ਫਿਰੈਂਦੈਤਕਹੂੰਦਾਤਨਿਕਾਰੇ॥
ਕਿਤੇ ਦੈਂਤ ਦੰਦ ਕਢੀ ਫਿਰਦੇ ਸਨ,
फिरैं दैत कहूं दात निकारे ॥
ਬਮਤਸ੍ਰੋਨਕੇਤੇਰਨਮਾਰੇ॥
ਕਿਤਨੇ (ਸੂਰਮੇ) ਰਣ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
बमत स्रोन केते रन मारे ॥
ਕਹੂੰਸਿਵਾਸਾਮੁਹਿਫਿਕਰਾਹੀ॥
ਕਿਤੇ ਗਿਦੜੀ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ
कहूं सिवा सामुहि फिकराही ॥
ਭੂਤਪਿਸਾਚਮਾਸਕਹੂੰਖਾਹੀ॥੧੭॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਭੂਤ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਮਾਸ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੭॥
भूत पिसाच मास कहूं खाही ॥१७॥
ਸਕਟਾਬ੍ਰਯੂਹਰਚਾਸੁਰਪਤਿਤਬ॥
ਜਦ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ 'ਕ੍ਰੈਚਾਬ੍ਯੂਹ' (ਅਰਥਾਤ ਕ੍ਰੌਂਚ-ਸਾਰਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਫ਼ੌਜੀ ਘੇਰਾ) ਬਣਾਇਆ,
सकटाब्रयूह रचा सुर पति तब ॥
ਕ੍ਰੌਚਾਬ੍ਰਯੂਹਕਿਯੋਅਸੁਰਿਸਜਬ॥
ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ 'ਸਕਟਾਬ੍ਯੂਹ' (ਅਰਥਾਤ-ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਗੱਡੇ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਰਗੀ ਆਯੋਜਿਤ ਸੈਨਿਕ ਟੁਕੜੀ) ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
क्रौचाब्रयूह कियो असुरिस जब ॥
ਮਚਿਯੋਤੁਮਲਜੁਧਤਹਭਾਰੀ॥
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਘਮਸਾਨ ਯੁੱਧ ਮਚਿਆ
मचियो तुमल जुध तह भारी ॥
ਗਰਜਤਭਏਬੀਰਬਲਧਾਰੀ॥੧੮॥
ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੂਰਮੇ ਗਜਣ ਲਗੇ ॥੧੮॥
गरजत भए बीर बल धारी ॥१८॥
ਜੂਝਿਗਏਜੋਧਾਕਹੀਭਾਰੇ॥
ਕਿਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਜੂਝ ਮੋਏ ਸਨ।
जूझि गए जोधा कही भारे ॥
ਦੇਵਗਿਰੇਦਾਨਵਕਹੀਮਾਰੇ॥
ਕਿਤੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਦੈਂਤ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਡਿਗੇ ਪਏ ਸਨ।
देव गिरे दानव कही मारे ॥
ਬੀਰਖੇਤਐਸਾਤਹਪਰਾ॥
ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਇਤਨੇ ਸੂਰਮੇ ਡਿਗੇ ਸਨ
बीर खेत ऐसा तह परा ॥
ਦੋਊਦਿਸਿਇਕਸੁਭਟਨਉਬਰਾ॥੧੯॥
ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੇ ਇਕ ਵੀ ਸੂਰਮਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ ॥੧੯॥
दोऊ दिसि इक सुभट न उबरा ॥१९॥
ਜੌਕ੍ਰਮਕ੍ਰਮਕਰਿਕਥਾਸੁਨਾਊਾਂ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂ
जौ क्रम क्रम करि कथा सुनाऊां ॥
ਗ੍ਰੰਥਬਢਨਤੇਅਧਿਕਡਰਾਊਾਂ॥
ਤਾਂ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਡਰਦਾ ਹਾਂ।
ग्रंथ बढन ते अधिक डराऊां ॥
ਤੀਸਸਹਸਛੂਹਨਿਜਹਜੋਧਾ॥
ਜਿਥੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਛੋਹਣੀ ਯੋਧੇ ਸਨ,
तीस सहस छूहनि जह जोधा ॥
ਮੰਡ੍ਰਯੋਬੀਰਖੇਤਕਰਿਕ੍ਰੋਧਾ॥੨੦॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ) ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਮਚਾਇਆ ਸੀ ॥੨੦॥
मंड्रयो बीर खेत करि क्रोधा ॥२०॥
ਪਤਿਅਨਸੋਪਤੀਅਨਭਿਰਿਮਰੇ॥
ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੈਨਾਪਤੀ ਲੜ ਕੇ ਮਰ ਗਏ।
पतिअन सो पतीअन भिरि मरे ॥
ਸ੍ਵਾਰਨਕੇਸ੍ਵਾਰਨਛੈਕਰੇ॥
ਸਵਾਰਾਂ ਨੇ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
स्वारन के स्वारन छै करे ॥
ਰਥਿਯਨਤਹਰਥਿਯਨਕੌਘਾਯੋ॥
ਰਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ।
रथियन तह रथियन कौ घायो ॥
ਹਾਥਿਨਦੰਤੀਸ੍ਵਰਗਪਠਾਯੋ॥੨੧॥
ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ॥੨੧॥
हाथिन दंती स्वरग पठायो ॥२१॥
ਦਲਪਤਿਸੌਦਲਪਤਿਲਰਿਮੂਆ॥
ਦਲਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦਲਪਤੀ ਲੜ ਮੋਏ।
दलपति सौ दलपति लरि मूआ ॥
ਇਹਬਿਧਿਨਾਸਕਟਕਕਾਹੂਆ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਸਾਰੀ) ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
इह बिधि नास कटक का हूआ ॥
ਬਚੇਭੂਪਤੇਕੋਪਬਡਾਈ॥
(ਜਿਹੜੇ) ਰਾਜੇ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਧਾ ਕੇ
बचे भूप ते कोप बडाई ॥
ਮਾਡਤਭੇਹਠਠਾਨਿਲਰਾਈ॥੨੨॥
ਹਠ ਪੂਰਵਕ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲਗ ਗਏ ॥੨੨॥
माडत भे हठ ठानि लराई ॥२२॥
ਰਨਮਾਡਤਭੇਬਿਬਿਧਪ੍ਰਕਾਰਾ॥
ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ
रन माडत भे बिबिध प्रकारा ॥
ਦੈਤਰਾਟਅਰੁਦੇਵਨ੍ਰਿਪਾਰਾ॥
ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਗੇ।
दैत राट अरु देव न्रिपारा ॥
ਰਸਨਾਇਤੀਨਭਾਖਸੁਨਾਊਾਂ॥
ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਵਿਚ ਇਤਨੀ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ (ਸਭ ਦਾ) ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਾਂ।
रसना इती न भाख सुनाऊां ॥
ਗ੍ਰੰਥਬਢਨਤੇਅਤਿਡਰਪਾਊਾਂ॥੨੩॥
ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ॥੨੩॥
ग्रंथ बढन ते अति डरपाऊां ॥२३॥
ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ॥
ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ:
भुजंग प्रयात छंद ॥
ਕਹਾਲੌਬਖਾਨੌਮਹਾਲੋਹਮਚਿਯੋ॥
ਕਿਥੋਂ ਤਕ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ, (ਉਥੇ) ਬਹੁਤ ਘਮਸਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
कहा लौ बखानौ महा लोह मचियो ॥
ਦੁਹੂੰਓਰਤੇਬੀਰਏਕੈਨਬਚਿਯੋ॥
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕ ਯੋਧਾ ਵੀ ਨਾ ਬਚਿਆ।
दुहूं ओर ते बीर एकै न बचियो ॥
ਤਬੈਆਨਿਜੂਟੇਦੋਊਛਤ੍ਰਧਾਰੀ॥
ਤਦ ਦੋਵੇਂ ਛਤ੍ਰਧਾਰੀ ਆ ਕੇ (ਆਪਸ ਵਿਚ) ਜੁਟ ਗਏ।
तबै आनि जूटे दोऊ छत्रधारी ॥
ਪਰਾਲੋਹਗਾੜੋਕੰਪੀਭੂਮਿਸਾਰੀ॥੨੪॥
ਬਹੁਤ ਭਾਰਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕੰਬਣ ਲਗ ਗਈ ॥੨੪॥
परा लोह गाड़ो कंपी भूमि सारी ॥२४॥
ਜੁਟੇਰਾਵਦੋਊਉਠੀਧੂਰਿਐਸੀ॥
ਦੋਵੇਂ ਰਾਜੇ (ਆਪਸ ਵਿਚ) ਭਿੜ ਗਏ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਧੂੜ ਉਡੀ,
जुटे राव दोऊ उठी धूरि ऐसी ॥
ਪ੍ਰਲੈਕਾਲਕੀਅਗਨਿਕੀਧੂਮ੍ਰਜੈਸੀ॥
ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਰਲੋ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਗਨੀ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
प्रलै काल की अगनि की धूम्र जैसी ॥