ਨਾਰਦਰਿਖਿਤਬਰਾਇਮੰਗਾਯੋ॥੧॥
ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ ॥੧॥
नारद रिखि तब राइ मंगायो ॥१॥
ਸਭਦੇਵਨਕੋਰਾਜਾਭਯੋ॥
(ਉਹ) ਸਾਰਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ
सभ देवन को राजा भयो ॥
ਬ੍ਰਹਮਾਤਿਲਕਆਪੁਤਿਹਦਯੋ॥
ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾਇਆ।
ब्रहमा तिलक आपु तिह दयो ॥
ਨਿਹਕੰਟਕਸੁਰਕਟਕਕਿਯਾਸਬ॥
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਲ ਨੂੰ (ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ) ਮੁਕਤ (ਨਿਹਕੰਟਕ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ,
निहकंटक सुर कटक किया सब ॥
ਦਾਨਵਮਾਰਨਿਕਾਰਦਏਜਬ॥੨॥
ਜਦ (ਸਾਰਿਆਂ) ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ॥੨॥
दानव मार निकार दए जब ॥२॥
ਇਹਬਿਧਿਰਾਜਬਰਖਬਹੁਕਿਯਾ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
इह बिधि राज बरख बहु किया ॥
ਦੀਰਘਦਾੜਦੈਤਭਵਲਿਯਾ॥
(ਤਦ) ਦੀਰਘ ਦਾੜ੍ਹ ਦੈਂਤ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ।
दीरघ दाड़ दैत भव लिया ॥
ਦਸਸਹਸਛੂਹਨਿਦਲਲੈਕੈ॥
ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਛੋਹਣੀ ਦਲ ਲੈ ਕੇ
दस सहस छूहनि दल लै कै ॥
ਚੜਿਆਯੋਤਿਹਊਪਰਤੈਕੈ॥੩॥
ਰੋਹ ਨਾਲ ਉਸ (ਰਾਜੇ) ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ ॥੩॥
चड़ि आयो तिह ऊपर तै कै ॥३॥
ਸਭਦੇਵਨਐਸੇਸੁਨਿਪਾਯੋ॥
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਲਿਆ
सभ देवन ऐसे सुनि पायो ॥
ਦੀਰਘਦਾੜਦੈਤਚੜਿਆਯੋ॥
ਕਿ ਦੀਰਘ ਦੈਂਤ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
दीरघ दाड़ दैत चड़ि आयो ॥
ਬੀਸਸਹਸਛੋਹਨਿਦਲਲਿਯੋ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਛੋਹਣੀ ਦਲ ਲੈ ਕੇ
बीस सहस छोहनि दल लियो ॥
ਵਾਸੌਜਾਇਸਮਾਗਮਕਿਯੋ॥੪॥
ਉਸ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ ॥੪॥
वा सौ जाइ समागम कियो ॥४॥
ਸੂਰਜਕਹਸੈਨਾਪਤਿਕੀਨਾ॥
(ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ) ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ।
सूरज कह सैनापति कीना ॥
ਦਹਿਨੇਓਰਚੰਦ੍ਰਕਹਦੀਨਾ॥
ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
दहिने ओर चंद्र कह दीना ॥
ਬਾਈਓਰਕਾਰਤਿਕੇਧਰਾ॥
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੂੰ ਰਖਿਆ
बाई ओर कारतिके धरा ॥
ਜਿਹਪੌਰਖਕਿਨਹੂੰਨਹਿਹਰਾ॥੫॥
ਜਿਸ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ (ਕਦੇ) ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ॥੫॥
जिह पौरख किनहूं नहि हरा ॥५॥
ਇਹਦਿਸਸਕਲਦੇਵਚੜਿਧਾਏ॥
ਇਸ ਪਾਸਿਓਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚੜ੍ਹ ਪਏ।
इह दिस सकल देव चड़ि धाए ॥
ਉਹਿਦਿਸਿਤੇਦਾਨਵਮਿਲਿਆਏ॥
ਉਸ ਪਾਸੇ ਵਲੋਂ ਸਾਰੇ ਦੈਂਤ ਮਿਲ ਕੇ ਆ ਗਏ।
उहि दिसि ते दानव मिलि आए ॥
ਬਾਜਨਭਾਤਿਭਾਤਿਤਨਬਾਜੇ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵਜਣ ਲਗੇ।
बाजन भाति भाति तन बाजे ॥
ਦੋਊਦਿਸਿਨਸੂਰਮਾਗਾਜੇ॥੬॥
ਦੋਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਮੇ ਗਜਣ ਲਗੇ ॥੬॥
दोऊ दिसिन सूरमा गाजे ॥६॥
ਦੈਦੈਢੋਲਬਜਾਇਨਗਾਰੇ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) 'ਦੈ ਦੈ' ਕਰਦੇ ਢੋਲ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾਏ
दै दै ढोल बजाइ नगारे ॥
ਪੀਪੀਭਏਕੈਫਮਤਵਾਰੇ॥
ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਪੀ ਕੇ ਮਤਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
पी पी भए कैफ मतवारे ॥
ਤੀਸਸਹਸਛੋਹਨਿਦਲਸਾਥਾ॥
ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਛੋਹਣੀ ਸੈਨਾ ਵਿਚ
तीस सहस छोहनि दल साथा ॥
ਰਨਦਾਰੁਨੁਰਾਚਾਜਗਨਾਥਾ॥੭॥
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ॥੭॥
रन दारुनु राचा जगनाथा ॥७॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਮਾਰੂਜਬਬਾਜੋ॥
ਜਦ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਮਾਰੂ ਵਾਜੇ ਵਜਣ ਲਗੇ,
भाति भाति मारू जब बाजो ॥
ਦੀਰਘਦਾੜਦੈਤਰਨਗਾਜੋ॥
(ਤਦ) ਦੀਰਘ ਦਾੜ੍ਹ ਦੈਂਤ ਰਣ ਵਿਚ ਗਜਣ ਲਗਾ।
दीरघ दाड़ दैत रन गाजो ॥
ਤੀਛਨਬਾਨਦੋਊਦਿਸਿਬਹਹੀ॥
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਓਂ ਤੋਂ ਤਿਖੇ ਬਾਣ ਚਲ ਰਹੇ ਸਨ।
तीछन बान दोऊ दिसि बहही ॥
ਜਾਹਿਲਗਤਤਿਹਮਾਝਨਰਹਹੀ॥੮॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਲਗਦੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ (ਭਾਵ-ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ) ॥੮॥
जाहि लगत तिह माझ न रहही ॥८॥
ਧਾਵਤਭਏਦੇਵਤਾਜਬਹੀ॥
ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆ ਗਏ,
धावत भए देवता जब ही ॥
ਦਾਨਵਭਰੇਰੋਸਤਨਤਬਹੀ॥
(ਤਦ) ਦੈਂਤ ਵੀ ਰੋਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
दानव भरे रोस तन तब ही ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਬਾਦਿਤ੍ਰਬਜਾਇ॥
ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾਏ ਗਏ।
भाति भाति बादित्र बजाइ ॥
ਖਤ੍ਰੀਉਠੇਖਿੰਗਖੁਨਸਾਇ॥੯॥
ਛਤ੍ਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਨ ਲਗੇ ॥੯॥
खत्री उठे खिंग खुनसाइ ॥९॥
ਚਲੇਬਾਨਦੁਹੂੰਓਰਅਪਾਰਾ॥
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬੇਹਿਸਾਬ ਬਾਣ,
चले बान दुहूं ओर अपारा ॥
ਬਿਛੂਆਬਰਛੀਬਜ੍ਰਹਜਾਰਾ॥
ਬਿਛੂਏ, ਬਰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਜ੍ਰ ਚਲਣ ਲਗੇ।
बिछूआ बरछी बज्र हजारा ॥
ਗਦਾਗਰਿਸਟਜਵਨਪਰਝਰਹੀ॥
ਜਿਸ ਉਤੇ ਭਾਰੀ ਗਦਾਵਾਂ ਵਜਦੀਆਂ,
गदा गरिसट जवन पर झरही ॥
ਸ੍ਯੰਦਨਸਹਿਤਚੂਰਨਤਿਹਕਰਹੀ॥੧੦॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਚੂਰ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ॥੧੦॥
स्यंदन सहित चूरन तिह करही ॥१०॥
ਜਾਕੇਲਗੇਅੰਗਮੈਬਾਨਾ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਬਣ ਲਗਦੇ,
जा के लगे अंग मै बाना ॥
ਕਰਾਬੀਰਤਿਹਸ੍ਵਰਗਪਯਾਨਾ॥
ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ।
करा बीर तिह स्वरग पयाना ॥
ਮਚ੍ਯੋਬੀਰਖੇਤਬਿਕਰਾਲਾ॥
ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮਚਿਆ
मच्यो बीर खेत बिकराला ॥
ਨਾਚਤਭੂਤਪ੍ਰੇਤਬੇਤਾਲਾ॥੧੧॥
ਅਤੇ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਬੈਤਾਲ ਨਚਣ ਲਗੇ ॥੧੧॥
नाचत भूत प्रेत बेताला ॥११॥
ਝੂਮਿਝੂਮਿਕਹੀਗਿਰੇਧਰਿਨਭਟ॥
ਕਿਧਰੇ ਝੂਮਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰਮੇ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗੇ ਪਏ ਸਨ
झूमि झूमि कही गिरे धरिन भट ॥
ਜੁਦੇਜੁਦੇਕਹੀਅੰਗਪਰੇਕਟਿ॥
ਅਤੇ ਕਿਧਰੇ (ਕਈਆਂ ਦੇ) ਅੰਗ ਕਟੇ ਹੋਏ ਵਖਰੇ ਵਖਰੇ ਪਏ ਸਨ।
जुदे जुदे कही अंग परे कटि ॥
ਚਲੀਸ੍ਰੋਨਕੀਨਦੀਬਿਰਾਜੈ॥
ਲਹੂ ਦੀ ਨਦੀ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੈਤਰੁਨੀ
चली स्रोन की नदी बिराजै ॥
ਬੈਤਰੁਨੀਜਿਨਕੋਲਖਿਲਾਜੈ॥੧੨॥
(ਵਿਸ਼ੇਸ਼: ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਮ-ਲੋਕ ਤੋਂ ਉਰਲੇ ਪਾਸੇ ਵਗਣ ਵਾਲੀ, ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਨਦੀ ਜੋ ਦੋ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰ ਕੇ ਜਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਊ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ) ਵੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ॥੧੨॥
बैतरुनी जिन को लखि लाजै ॥१२॥
ਇਹਦਿਸਿਅਧਿਕਦੇਵਤਾਕੋਪੇ॥
ਇਸ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋਏ
इह दिसि अधिक देवता कोपे ॥
ਉਹਿਦਿਸਿਪਾਵਦਾਨਵਨਰੋਪੇ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਸੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਪੈਰ ਗਡ ਦਿੱਤੇ।
उहि दिसि पाव दानवन रोपे ॥
ਕੁਪਿਕੁਪਿਅਧਿਕਹ੍ਰਿਦਨਮੋਭਿਰੇ॥
ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਅਧਿਕ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ,
कुपि कुपि अधिक ह्रिदन मो भिरे ॥