ਜਿਹਸਮਾਨਭੀਔਰਨਬਾਮਾ॥
ਉਸ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
जिह समान भी और न बामा ॥
ਸੋਕਾਰੂੰਕੀਛਬਿਲਖਿਅਟਿਕੀ॥
ਉਹ ਕਾਰੂੰ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ) ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਟਕ ਗਈ।
सो कारूं की छबि लखि अटिकी ॥
ਬਿਸਰਿਗਈਸਭਹੀਸੁਧਿਘਟਕੀ॥੩॥
ਉਸ ਨੂੰ (ਆਪਣੇ) ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੁੱਧ ਬੁੱਧ ਭੁਲ ਗਈ ॥੩॥
बिसरि गई सभ ही सुधि घट की ॥३॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
अड़िल ॥
ਸਖੀਸੁਭੂਖਨਦੇਤਹਦਈਪਠਾਇਕੈ॥
ਸੁਭੂਖਨ ਦੇ (ਦੇਈ) ਨਾਂ ਦੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਭੇਜਿਆ
सखी सुभूखन दे तह दई पठाइ कै ॥
ਮੋਰੀਕਹੀਸਜਨਸੌਕਹਿਯਹੁਜਾਇਕੈ॥
(ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ) ਮੇਰੀ ਕਹੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਸੱਜਨ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਕਹਿ।
मोरी कही सजन सौ कहियहु जाइ कै ॥
ਪ੍ਰਣਤਿਹਮਾਰੀਮੀਤਕਹਾਸੁਨਿਲੀਜਿਯੈ॥
(ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ) ਕਹਿਣਾ, ਹੇ ਮਿਤਰ! ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਲਵੋ।
प्रणति हमारी मीत कहा सुनि लीजियै ॥
ਹੋਜਸਿਤਵਤ੍ਰਿਯਗ੍ਰਿਹਏਕਦੁਤਿਯਮੁਹਿਕੀਜਿਯੈ॥੪॥
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਇਕ ਇਸਤਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਜੋਂ ਰਖ ਲਵੋ ॥੪॥
हो जसि तव त्रिय ग्रिह एक दुतिय मुहि कीजियै ॥४॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਕੁਅਰਿਕੁਅਰਿਕੀਬਾਤਬਖਾਨੀ॥
ਇਸਤਰੀ (ਦਾਸੀ) ਨੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਬਖਾਨ ਕੀਤੀ।
कुअरि कुअरि की बात बखानी ॥
ਰਾਜਕੁਅਰਿਕਰਿਏਕਨਮਾਨੀ॥
(ਪਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ) ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਇਕ ਨਾ ਮੰਨੀ।
राज कुअरि करि एक न मानी ॥
ਇਮਿਸਖਿਜਾਇਤਾਹਿਸੁਧਿਦਈ॥
ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸਾਰੀ ਖ਼ਬਰ (ਦਾਸੀ ਨੇ) ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ,
इमि सखि जाइ ताहि सुधि दई ॥
ਕੁਅਰਿਬਸੰਤਰਿਸਾਕੁਲਭਈ॥੫॥
ਤਾਂ ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰੀ ਰੋਹ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ ॥੫॥
कुअरि बसंत रिसाकुल भई ॥५॥
ਤਤਛਿਨਸੁਰੰਗਧਾਮਨਿਜੁਦਈ॥
(ਤਦ ਉਸ ਨੇ) ਤੁਰਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਈ
ततछिन सुरंग धाम निजु दई ॥
ਨ੍ਰਿਪਕੇਸਦਨਨਿਕਾਰਤਭਈ॥
ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹੱਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕਢੀ।
न्रिप के सदन निकारत भई ॥
ਚਾਲਿਸਗੰਜਦਰਬਕੇਜੇਤੇ॥
ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੇ ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਚਾਲ੍ਹੀ ਖ਼ਜਾਨੇ ਸਨ,
चालिस गंज दरब के जेते ॥
ਨਿਜੁਆਲੈਰਾਖੇਲੈਤੇਤੇ॥੬॥
ਉਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰਖ ਲਿਆ ॥੬॥
निजु आलै राखे लै तेते ॥६॥
ਮੂੜਭੂਪਕਛੁਬਾਤਨਪਾਈ॥
ਮੂਰਖ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸਮਝੀ
मूड़ भूप कछु बात न पाई ॥
ਕਿਹਬਿਧਿਧਨਤ੍ਰਿਯਲਿਯਾਚੁਰਾਈ॥
ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਧਨ ਚੁਰਾ ਲਿਆ।
किह बिधि धन त्रिय लिया चुराई ॥
ਛੋਰਿਭੰਡਾਰਬਿਲੋਕੈਕਹਾ॥
ਭੰਡਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕੀ ਵੇਖਿਆ
छोरि भंडार बिलोकै कहा ॥
ਪੈਸਾਏਕਨਧਨਗ੍ਰਿਹਰਹਾ॥੭॥
ਕਿ ਘਰ ਵਿਚ ਧਨ ਦਾ ਇਕ ਪੈਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ॥੭॥
पैसा एक न धन ग्रिह रहा ॥७॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
अड़िल ॥
ਅਧਿਕਦੁਖਿਤਹ੍ਵੈਲੋਗਨਲਿਯਾਬੁਲਾਇਕੈ॥
ਅਧਿਕ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ) ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ
अधिक दुखित ह्वै लोगन लिया बुलाइ कै ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਤਿਨਪ੍ਰਤਿਕਹਦੂਖਬਨਾਇਕੈ॥
ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਸੋ,
भाति भाति तिन प्रति कह दूख बनाइ कै ॥
ਐਸਾਕਵਨਕੁਕਰਮਕਹੋਹਮਤੇਭਯੋ॥
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕਿਹੜਾ ਕੁਕਰਮ ਹੋਇਆ ਹੈ
ऐसा कवन कुकरम कहो हम ते भयो ॥
ਹੋਜਿਹਕਾਰਨਤੇਗ੍ਰਿਹਚਾਲਿਸਕਾਧਨਗਯੋ॥੮॥
ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਚਾਲ੍ਹੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦਾ ਧਨ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ॥੮॥
हो जिह कारन ते ग्रिह चालिस का धन गयो ॥८॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਸਭਲੋਗਨਇਹਭਾਤਿਬਿਚਾਰੀ॥
ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ
सभ लोगन इह भाति बिचारी ॥
ਪ੍ਰਗਟਰਾਵਕੇਸਾਥਉਚਾਰੀ॥
ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ,
प्रगट राव के साथ उचारी ॥
ਦਾਨਪੁੰਨ੍ਯਤੈਕਛੂਨਦਯੋ॥
ਤੂੰ ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ,
दान पुंन्य तै कछू न दयो ॥
ਤਿਹਤੇਗ੍ਰਿਹਕੋਸਭਧਨਗਯੋ॥੯॥
ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ॥੯॥
तिह ते ग्रिह को सभ धन गयो ॥९॥
ਸੁਨਿਜੁਹਾਕੁਪਾਯੋਇਹਬਿਧਿਜਬ॥
ਜਦ ਜੁਹਾਕ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ) ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ,
सुनि जुहाकु पायो इह बिधि जब ॥
ਧਾਵਤਭਲੋਅਮਿਤਲੈਦਲਤਬ॥
ਤਦ ਬਹੁਤ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ।
धावत भलो अमित लै दल तब ॥
ਛੀਨਿਲਈਤਾਕੀਸਭਸਾਹੀ॥
ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਖੋਹ ਲਈ
छीनि लई ता की सभ साही ॥
ਕੁਅਰਿਬਸੰਤਨਾਰਿਕਰਬ੍ਯਾਹੀ॥੧੦॥
ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ॥੧੦॥
कुअरि बसंत नारि कर ब्याही ॥१०॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਇਹਚਰਿਤ੍ਰਤਿਨਚੰਚਲਾਸਕਲਦਰਬਹਰਿਲੀਨ॥
ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰਾ ਧਨ ਹਰ ਲਿਆ।
इह चरित्र तिन चंचला सकल दरब हरि लीन ॥
ਇਹਬਿਧਿਕੈਕਾਰੂੰਹਨਾਨਾਥਜੁਹਾਕਹਿਕੀਨ॥੧੧॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰੂੰ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ) ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੁਹਾਕ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ॥੧੧॥
इह बिधि कै कारूं हना नाथ जुहाकहि कीन ॥११॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਲੋਗਆਜੁਲਗਿਬਾਤਨਜਾਨਤ॥
ਲੋਕੀਂ ਅਜ ਤਕ ਅਸਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ
लोग आजु लगि बात न जानत ॥
ਗੜਾਗੰਜਆਜੁਲੌਬਖਾਨਤ॥
ਅਤੇ ਹੁਣ ਤਕ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਦਸਦੇ ਹਨ।
गड़ा गंज आजु लौ बखानत ॥
ਐਸੇਚਰਿਤਚੰਚਲਾਕਰਾ॥
ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ।
ऐसे चरित चंचला करा ॥
ਕਾਰੂੰਮਾਰਜੁਹਾਕਹਿਬਰਾ॥੧੨॥
ਕਾਰੂੰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜੁਹਾਕ ਨੂੰ ਵਰ ਲਿਆ ॥੧੨॥
कारूं मार जुहाकहि बरा ॥१२॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਚਾਰਸੌਇਕਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੪੦੧॥੭੦੯੪॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ੪੦੧ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੪੦੧॥੭੦੯੪॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे चार सौ इक चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥४०१॥७०९४॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਚਿੰਜੀਸਹਰਬਸਤਹੈਜਹਾ॥
ਜਿਥੇ ਚਿੰਜੀ ਨਾਂ ਦਾ ਨਗਰ ਵਸਦਾ ਸੀ,
चिंजी सहर बसत है जहा ॥
ਚਿੰਗਸਸੈਨਨਰਾਧਿਪਤਹਾ॥
ਉਥੇ ਚਿੰਗਸ ਸੈਨ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ (ਰਾਜ ਕਰਦਾ) ਸੀ।
चिंगस सैन नराधिप तहा ॥
ਗੈਹਰਮਤੀਨਾਰਿਤਿਹਕਹਿਯਤ॥
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੈਹਰ ਮਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ,
गैहर मती नारि तिह कहियत ॥