ਮਹਾਕੁਅਰਿਤਿਹਧਾਮਦੁਲਾਰੀ॥
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਮਹਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨਾਂ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀ
महा कुअरि तिह धाम दुलारी ॥
ਜਿਹਸਮਾਨਬਿਧਿਕਹੂੰਨਸਵਾਰੀ॥੧॥
ਜਿਸ ਵਰਗੀ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ॥੧॥
जिह समान बिधि कहूं न सवारी ॥१॥
ਤਹਿਕਸਾਹਕੋਪੂਤਸੁਜਾਨਾ॥
ਉਥੇ ਇਕ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸੁਜਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
तहिक साह को पूत सुजाना ॥
ਚੰਦ੍ਰਸੈਨਨਾਮਾਬਲਵਾਨਾ॥
(ਉਸ ਦਾ) ਨਾਂ ਚੰਦ੍ਰ ਸੈਨ ਸੀ ਅਤੇ (ਉਹ) ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ।
चंद्र सैन नामा बलवाना ॥
ਮਹਾਕੁਅਰਿਵਾਕੀਛਬਿਲਹੀ॥
ਮਹਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ
महा कुअरि वा की छबि लही ॥
ਮਨਕ੍ਰਮਬਚਨਥਕਿਤਹ੍ਵੈਰਹੀ॥੨॥
ਅਤੇ ਮਨ, ਬਚਨ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਿਥਲ ਹੋ ਗਈ ॥੨॥
मन क्रम बचन थकित ह्वै रही ॥२॥
ਪਠੈਸਹਚਰੀਲਿਯੋਬੁਲਾਇ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਦਾਸੀ ਭੇਜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ
पठै सहचरी लियो बुलाइ ॥
ਪੋਸਤਭਾਗਅਫੀਮਮੰਗਾਇ॥
ਅਤੇ ਪੋਸਤ, ਭੰਗ ਤੇ ਅਫ਼ੀਮ ਮੰਗਵਾ ਲਈ।
पोसत भाग अफीम मंगाइ ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਤਨਤਾਹਿਪਿਵਾਯੋ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਲਾਈ
भाति भाति तन ताहि पिवायो ॥
ਅਧਿਕਮਤਕਰਿਗਰੈਲਗਾਯੋ॥੩॥
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਸਤ ਕਰ ਕੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਿਆ ॥੩॥
अधिक मत करि गरै लगायो ॥३॥
ਮਤਕਿਯਾਮਦਸਾਥਪ੍ਯਾਰੋ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਮਸਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ
मत किया मद साथ प्यारो ॥
ਕਬਹੂੰਕਰਤਨਉਰਸੌਨ੍ਯਾਰੋ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੀ ਵੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਸੀ।
कबहूं करत न उर सौ न्यारो ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਉਰਸੌਲਪਟਾਵੈ॥
(ਉਹ) ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜਫ਼ੀਆਂ ਪਾਉਂਦੀ ਸੀ
भाति भाति उर सौ लपटावै ॥
ਚੂੰਬਿਕਪੋਲਦੋਊਬਲਿਜਾਵੈ॥੪॥
ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮ ਕੇ ਬਲਿਹਾਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ॥੪॥
चूंबि कपोल दोऊ बलि जावै ॥४॥
ਰਸਿਗਯੋਮੀਤਨਛੋਰਾਜਾਇ॥
ਉਹ ਮਿਤਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ,
रसि गयो मीत न छोरा जाइ ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਭੋਗਤਲਪਟਾਇ॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਛਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
भाति भाति भोगत लपटाइ ॥
ਚੁੰਬਨਔਰਅਲਿੰਗਨਲੇਈ॥
(ਦੋਵੇਂ) ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਕੇ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਸਨ।
चुंबन और अलिंगन लेई ॥
ਅਨਿਕਭਾਤਿਤਨਆਸਨਦੇਈ॥੫॥
ਚੁੰਬਨ ਅਤੇ ਆਲਿੰਗਨ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ॥੫॥
अनिक भाति तन आसन देई ॥५॥
ਰਸਿਗਈਤਾਕੌਤਜਾਨਜਾਇ॥
(ਉਹ) ਉਸ ਵਿਚ ਇਤਨੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਛਡਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦਾ।
रसि गई ता कौ तजा न जाइ ॥
ਭਾਤਿਅਨਿਕਲਪਟਤਸੁਖਪਾਇ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਕੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
भाति अनिक लपटत सुख पाइ ॥
ਯਾਸੰਗਕਹਾਕਵਨਬਿਧਿਜਾਊਾਂ॥
(ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਸੋਚਣ ਲਗੀ ਕਿ) ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂ
या संग कहा कवन बिधि जाऊां ॥
ਅਬਅਸਕਵਨਉਪਾਇਬਨਾਊਾਂ॥੬॥
ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਕੀ ਉਪਾ ਕਰਾਂ ॥੬॥
अब अस कवन उपाइ बनाऊां ॥६॥
ਜਾਨਿਬੂਝਿਇਕਦਿਜਕਹਮਾਰਿ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ
जानि बूझि इक दिज कह मारि ॥
ਭੂਪਭਏਇਮਿਕਹਾਸੁਧਾਰਿ॥
ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, (ਮੈਂਥੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੈ,
भूप भए इमि कहा सुधारि ॥
ਅਬਮੈਜਾਇਕਰਵਤਹਿਲੈਹੌ॥
ਇਸ ਲਈ) ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ (ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ) ਕਲਵਤ੍ਰ ਲਵਾਂਗੀ
अब मै जाइ करवतहि लै हौ ॥
ਪਲਟਿਦੇਹਸੁਰਪੁਰਹਿਸਿਧੈਹੌ॥੭॥
ਅਤੇ (ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਿਰਵਾ ਕੇ) ਦੇਹ ਪਲਟ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗੀ ॥੭॥
पलटि देह सुरपुरहि सिधै हौ ॥७॥
ਹੋਰਿਰਹਾਪਿਤੁਏਕਨਮਾਨੀ॥
ਪਿਤਾ ਰੋਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਨਾ ਮੰਨੀ।
होरि रहा पितु एक न मानी ॥
ਰਾਨੀਹੂੰਪਾਇਨਲਪਟਾਨੀ॥
ਰਾਣੀ ਵੀ (ਉਸ ਦੇ) ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਟਦੀ ਰਹੀ।
रानीहूं पाइन लपटानी ॥
ਮੰਤ੍ਰਸਕਤਿਕਰਵਤਿਸਿਰਧਰਾ॥
ਮੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਕਲਵਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉਤੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ
मंत्र सकति करवति सिर धरा ॥
ਏਕਰੋਮਤਿਹਤਾਹਿਨਹਰਾ॥੮॥
ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਵਾਲ ਵੀ ਵਿੰਗਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ॥੮॥
एक रोम तिह ताहि न हरा ॥८॥
ਸਭਨਲਹਾਕਰਵਤਿਇਹਲਿਯੋ॥
(ਅਜਿਹਾ ਕੌਤਕ ਰਚਿਆ ਕਿ) ਸਭ ਨੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਵਤ੍ਰ ਲਿਆ ਹੈ।
सभन लहा करवति इह लियो ॥
ਦ੍ਰਿਸਟਿਬੰਦਐਸਾਤਿਨਕਿਯੋ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ (ਉਸ ਨੇ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਬੰਦ ਕੀਤਾ।
द्रिसटि बंद ऐसा तिन कियो ॥
ਆਪਨਗਈਮਿਤ੍ਰਕੇਧਾਮਾ॥
ਆਪ ਮਿਤਰ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।
आपन गई मित्र के धामा ॥
ਭੇਦਨਲਖਾਕਿਸੂਕਿਹਬਾਮਾ॥੯॥
ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਭੇਦ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ॥੯॥
भेद न लखा किसू किह बामा ॥९॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਇਹਬਿਧਿਛਲਿਪਿਤੁਮਾਤਕਹਗਈਮਿਤ੍ਰਕੇਸੰਗ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛਲ ਕੇ ਮਿਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ।
इह बिधि छलि पितु मात कह गई मित्र के संग ॥
ਕਬਿਸ੍ਯਾਮਪੂਰਨਭਯੋਤਬਹੀਕਥਾਪ੍ਰਸੰਗ॥੧੦॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਹੀ ਕਥਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ॥੧੦॥
कबि स्याम पूरन भयो तब ही कथा प्रसंग ॥१०॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਚਾਰਸੌਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੪੦੦॥੭੦੮੨॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ੪੦੦ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੪੦੦॥੭੦੮੨॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे चार सौ चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥४००॥७०८२॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਪਾਤਿਸਾਹਕਾਰੂੰਇਕਸੁਨਿਯਤ॥
ਕਾਰੂੰ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਸੀ।
पातिसाह कारूं इक सुनियत ॥
ਅਮਿਤਤੇਜਜਾਕੋਜਗਗੁਨਿਯਤ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
अमित तेज जा को जग गुनियत ॥
ਜਿਹਧਨਭਰੇਚਿਹਲਭੰਡਾਰਾ॥
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਚਾਲੀ ('ਚਿਹਲ') ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
जिह धन भरे चिहल भंडारा ॥
ਆਵਤਜਿਨਕਾਪਾਰਨਵਾਰਾ॥੧॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ॥੧॥
आवत जिन का पार न वारा ॥१॥
ਤਿਹਪੁਰਸਾਹਸੁਤਾਇਕਸੁਨਿਯਤ॥
ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੁਣੀਂਦੀ ਸੀ।
तिह पुर साह सुता इक सुनियत ॥
ਜਾਨੁਕਚਿਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰਕਾਗੁਨਿਯਤ॥
ਉਹ ਚਿਤਰ ਪੁਤਲੀ ਵਾਂਗ (ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ) ਵਿਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
जानुक चित्र पुत्रका गुनियत ॥
ਨਿਰਖਭੂਪਕਾਰੂਪਲੁਭਾਈ॥
ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ।
निरख भूप का रूप लुभाई ॥
ਏਕਸਹਚਰੀਤਹਾਪਠਾਈ॥੨॥
ਇਕ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਉਸ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ ॥੨॥
एक सहचरी तहा पठाई ॥२॥
ਕੁਅਰਿਬਸੰਤਤਵਨਿਕਾਨਾਮਾ॥
ਉਸ (ਇਸਤਰੀ) ਦਾ ਨਾਂ ਬਸੰਤ ਕੁਮਾਰੀ ਸੀ।
कुअरि बसंत तवनि का नामा ॥