ਮਥਹੁਜਾਨਵੀਹੋਤਸਵਾਰੇ॥
ਤੁਸੀਂ ਚਲੋ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ('ਸਵਾਰੇ') ਹੋਣ ਤੇ
मथहु जानवी होत सवारे ॥
ਤਹਤੇਜੁਨਰਨਿਕਸਿਹੈਕੋਈ॥
ਗੰਗਾ ('ਜਾਨ੍ਹਵੀ') ਦਾ ਮੰਥਨ ਕਰੋ। ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਿਕਲੇਗਾ,
तह ते जु नर निकसि है कोई ॥
ਭਰਤਾਹੋਇਹਮਾਰੋਸੋਈ॥੧੫॥
ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ ॥੧੫॥
भरता होइ हमारो सोई ॥१५॥
ਬਚਨਸੁਨਤਰਾਜਾਹਰਖਾਨੋ॥
(ਇਹ) ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
बचन सुनत राजा हरखानो ॥
ਸਾਚੁਝੂਠੁਜੜਕਛੁਨਪਛਾਨੋ॥
(ਉਸ) ਮੂਰਖ ਨੇ ਸੱਚ ਝੂਠ ਕੁਝ ਨਾ ਸਮਝਿਆ।
साचु झूठु जड़ कछु न पछानो ॥
ਜੋਰਿਪ੍ਰਜਾਦੈਢੋਲਨਗਾਰੇ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਢੋਲ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾਏ
जोरि प्रजा दै ढोल नगारे ॥
ਚਲੇਸੁਰਸੁਰੀਮਥਨਸਕਾਰੇ॥੧੬॥
ਅਤੇ ਤੜਕਸਾਰ ਗੰਗਾ ਦਾ ਮੰਥਣ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ ॥੧੬॥
चले सुरसुरी मथन सकारे ॥१६॥
ਬਡੇਦ੍ਰੁਮਨਕੀਮਥਨਿਸੁਧਾਰਿ॥
ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੀਆਂ ਮਧਾਣੀਆਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ
बडे द्रुमन की मथनि सुधारि ॥
ਮਥਤਭਏਸੁਰਸਰਿਮੋਡਾਰਿ॥
ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਰਿੜਕਣ ਲਗੇ।
मथत भए सुरसरि मो डारि ॥
ਤਨਿਕਬਾਰਿਕਹਜਬੈਡੁਲਾਯੋ॥
ਜਦੋਂ ਜਲ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿੰਨਾ ਹਿਲਾਇਆ,
तनिक बारि कह जबै डुलायो ॥
ਨਿਕਸਿਪੁਰਖਤਹਤੇਇਕਆਯੋ॥੧੭॥
ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਪੁਰਸ਼ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ॥੧੭॥
निकसि पुरख तह ते इक आयो ॥१७॥
ਨਿਰਖਿਸਜਨਕੋਰੂਪਅਪਾਰਾ॥
ਉਸ ਸੱਜਨ ਦਾ ਅਪਾਰ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ
निरखि सजन को रूप अपारा ॥
ਬਰਤਭਈਤਿਹਰਾਜਕੁਮਾਰਾ॥
(ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ) ਉਸ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵਰ ਲਿਆ।
बरत भई तिह राज कुमारा ॥
ਭੇਦਅਭੇਦਪਸੁਕਛੁਨਬਿਚਰਿਯੋ॥
ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੇ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਵਿਚਾਰਿਆ।
भेद अभेद पसु कछु न बिचरियो ॥
ਇਹਛਲਨਾਰਿਜਾਰਕਹਬਰਿਯੋ॥੧੮॥
ਇਸ ਛਲ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਵਰ ਲਿਆ ॥੧੮॥
इह छल नारि जार कह बरियो ॥१८॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਜਿਹਬਿਧਿਤੇਮਥਿਨੀਰਧਹਿਲਛਮੀਬਰੀਮੁਰਾਰਿ॥
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮੱਥ ਕੇ ਲੱਛਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ,
जिह बिधि ते मथि नीरधहि लछमी बरी मुरारि ॥
ਤਸਹਿਮਥਿਗੰਗਾਬਰਾਯਾਕਹਰਾਜਕੁਮਾਰਿ॥੧੯॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਮੱਥ ਕੇ ਆਪਣੇ ਯਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ॥੧੯॥
तसहि मथि गंगा बरा या कह राज कुमारि ॥१९॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਚੌਰਾਨਵੇਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੩੯੪॥੭੦੧੫॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ੩੯੪ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੯੪॥੭੦੧੫॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ चौरानवे चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३९४॥७०१५॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਸਰਬਸਿੰਘਰਾਜਾਇਕਸੋਹੈ॥
ਸਰਬ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।
सरब सिंघ राजा इक सोहै ॥
ਸਰਬਸਿੰਧੁਪੁਰਗੜਜਿਹਕੋਹੈ॥
ਜਿੱਥੇ ਸਰਬ ਸਿੰਧ ਪੁਰ ਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਗੜ੍ਹ ਹੈ।
सरब सिंधु पुर गड़ जिह को है ॥
ਸ੍ਰੀਦਲਥੰਭੁਸੁਜਾਨਪੁਤ੍ਰਤਿਹ॥
ਉਸ ਦਾ ਦਲ ਥੰਭੁ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸੂਝਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ,
स्री दल थंभु सुजान पुत्र तिह ॥
ਸੁੰਦਰਅਵਰਨਭਯੋਤੁਲਿਜਿਹ॥੧॥
ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ॥੧॥
सुंदर अवर न भयो तुलि जिह ॥१॥
ਦੁਸਟਸਿੰਘਤਾਕੌਭ੍ਰਾਤਾਭਨਿ॥
ਦੁਸਟ ਸਿੰਘ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ,
दुसट सिंघ ता कौ भ्राता भनि ॥
ਦੁਤਿਯਚੰਦ੍ਰਜਾਨਾਸਭਲੋਗਨ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੂਜਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।
दुतिय चंद्र जाना सभ लोगन ॥
ਰੂਪਵਾਨਗੁਨਵਾਨਭਨਿਜੈ॥
ਉਹ ਰੂਪਵਾਨ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਦਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
रूपवान गुनवान भनिजै ॥
ਕਵਨਸੁਘਰਸਮਤਾਹਿਕਹਿਜੈ॥੨॥
ਉਸ ਵਰਗਾ ਸੁਘੜ ਹੋਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ॥੨॥
कवन सुघर सम ताहि कहिजै ॥२॥
ਸ੍ਰੀਸੁਜੁਲਫਦੇਸਾਹਦੁਲਾਰੀ॥
(ਉਥੇ) ਸੁਜ਼ੁਲਫ਼ ਦੇ (ਦੇਈ) ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ (ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ)
स्री सुजुलफ दे साह दुलारी ॥
ਜਿਹਸਮਾਨਨਹਿਦੇਵਕੁਮਾਰੀ॥
ਜਿਸ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਦੇਵ ਇਸਤਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
जिह समान नहि देव कुमारी ॥
ਰਾਜਕੁਅਰਿਨਿਰਖਾਤਿਹਜਬਹੀ॥
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ,
राज कुअरि निरखा तिह जब ही ॥
ਲਗਗੀਲਗਨਨਿਗੌਡੀਤਬਹੀ॥੩॥
ਤਦੋਂ ਹੀ (ਉਸ ਨੂੰ) ਭੈੜੀ ਲਗਨ ਲਗ ਗਈ ॥੩॥
लगगी लगन निगौडी तब ही ॥३॥
ਹਿਤੂਜਾਨਿਸਹਚਰੀਬੁਲਾਈ॥
(ਉਸ ਨੇ ਇਕ) ਹਿਤੈਸ਼ਣ ਸਖੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ
हितू जानि सहचरी बुलाई ॥
ਭੇਦਭਾਖਿਤਿਹਠੌਰਪਠਾਈ॥
ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਭੇਦ ਦਸ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਵਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
भेद भाखि तिह ठौर पठाई ॥
ਰਾਜਕੁਅਰਤਿਹਹਾਥਨਆਯੋ॥
ਪਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਉਸ ਦੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਆਇਆ।
राज कुअर तिह हाथ न आयो ॥
ਇਹਬਿਧਿਉਹਿਇਹਆਨਿਸੁਨਾਯੋ॥੪॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਦਸ ਦਿੱਤਾ ॥੪॥
इह बिधि उहि इह आनि सुनायो ॥४॥
ਸਾਹੁਸੁਤਾਬਹੁਜਤਨਥਕੀਕਰਿ॥
ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕਰ ਕੇ ਥਕ ਗਈ,
साहु सुता बहु जतन थकी करि ॥
ਗਯੋਨਮੀਤਕੈਸੇਹੂੰਤਿਹਘਰ॥
ਪਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਨਾ ਗਿਆ।
गयो न मीत कैसेहूं तिह घर ॥
ਬੀਰਹਾਕਿਇਕਤਹਾਪਠਾਯੋ॥
ਉਸ ਨੇ (ਬਵੰਜਾ ਬੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ) ਇਕ ਬੀਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਥੇ ਭੇਜਿਆ।
बीर हाकि इक तहा पठायो ॥
ਸੋਤਸੇਜਤੇਗਹਿਪਟਕਾਯੋ॥੫॥
(ਉਸ ਨੇ) ਸੇਜ ਉਤੇ ਸੁਤੇ ਹੋਏ (ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ) ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਪਟਕਾ ਮਾਰਿਆ ॥੫॥
सोत सेज ते गहि पटकायो ॥५॥
ਟੰਗਰੀਭੂਤਕਬੈਗਹਿਲੇਈ॥
ਕਦੇ ਭੂਤ (ਬੀਰ) ਉਸ ਦੀ ਟੰਗ ਫੜ ਲੈਂਦਾ
टंगरी भूत कबै गहि लेई ॥
ਕਬਹੂੰਡਾਰਿਸੇਜਪਰਦੇਈ॥
ਅਤੇ ਕਦੇ ਸੇਜ ਉਤੇ ਸੁਟ ਦਿੰਦਾ।
कबहूं डारि सेज पर देई ॥
ਅਧਿਕਤ੍ਰਾਸਦੇਤਾਹਿਪਛਾਰਾ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੈ ਭੀਤ ਕਰ ਕੇ ਪਛਾੜਿਆ
अधिक त्रास दे ताहि पछारा ॥
ਉਹਿਡਰਿਜਿਯਤੇਮਾਰਿਨਡਾਰਾ॥੬॥
ਅਤੇ ਉਸ (ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ) ਦੇ ਡਰ ਕਰ ਕੇ ਜਾਨੋ ਨਾ ਮਾਰਿਆ ॥੬॥
उहि डरि जिय ते मारि न डारा ॥६॥
ਰੈਨਿਸਿਗਰਤਿਹਸੋਨਨਦਿਯੋ॥
ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਣ ਨਾ ਦਿੱਤਾ
रैनि सिगर तिह सोन न दियो ॥
ਨ੍ਰਿਪਸੁਤਕਹਤ੍ਰਾਸਿਤਬਹੁਕਿਯੋ॥
ਅਤੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰਾਇਆ।
न्रिप सुत कह त्रासित बहु कियो ॥
ਚਲੀਖਬਰਿਰਾਜਾਪ੍ਰਤਿਆਈ॥
(ਇਸ ਸਭ ਦੀ) ਖ਼ਬਰ ਰਾਜੇ ਪਾਸ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
चली खबरि राजा प्रति आई ॥
ਭੂਤਨਾਸਕਰਲਏਬੁਲਾਈ॥੭॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਭੂਤ (ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ) ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ॥੭॥
भूत नास कर लए बुलाई ॥७॥