ਤ੍ਰਿੰਬਕਮਹਾਰੁਦ੍ਰਹੈਜਹਾ॥
ਜਿਥੇ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ,
त्रिंबक महा रुद्र है जहा ॥
ਤ੍ਰਿੰਬਕਦਤਨਰਾਧਪਤਹਾ॥੧॥
ਉਥੇ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਦੱਤ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ (ਰਾਜ ਕਰਦਾ) ਸੀ ॥੧॥
त्रिंबक दत नराधप तहा ॥१॥
ਤ੍ਰਿਬੰਕਪੁਰਤਾਕੋਬਹੁਸੋਹੈ॥
ਉਸ ਦਾ ਤ੍ਰਿੰਬਕ ਪੁਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੋਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸੀ,
त्रिबंक पुर ता को बहु सोहै ॥
ਇੰਦ੍ਰਚੰਦ੍ਰਲੋਕਕਹਮੋਹੈ॥
ਜੋ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
इंद्र चंद्र लोक कह मोहै ॥
ਸ੍ਰੀਰਸਰੀਤਿਮਤੀਤਿਹਨਾਰੀ॥
ਰਸਰੀਤ ਮਤੀ ਉਸ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਸੀ।
स्री रसरीति मती तिह नारी ॥
ਕੰਚਨਅਵਟਿਸਾਚੇਜਨੁਢਾਰੀ॥੨॥
(ਇੰਜ ਲਗਦੀ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਪੰਘਾਰ ਕੇ ਸੰਚੇ ਵਿਚ ਢਾਲੀ ਗਈ ਹੋਵੇ ॥੨॥
कंचन अवटि साचे जनु ढारी ॥२॥
ਸ੍ਰੀਸੁਹਾਸਦੇਤਾਕੀਕੰਨ੍ਯਾ॥
ਉਸ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਹਾਸ ਦੇ (ਦੇਈ) ਸੀ
स्री सुहास दे ता की कंन्या ॥
ਜਿਹਸਮਉਪਜੀਨਾਰਿਨਅੰਨ੍ਰਯਾ॥
ਜਿਸ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
जिह सम उपजी नारि न अंन्रया ॥
ਏਕਚਤੁਰਿਅਰੁਸੁੰਦਰਿਘਨੀ॥
ਉਹ ਇਕ ਸਿਆਣੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ,
एक चतुरि अरु सुंदरि घनी ॥
ਜਿਹਸਮਾਨਕੋਈਨਹਿਬਨੀ॥੩॥
ਜਿਸ ਵਰਗੀ (ਸੁੰਦਰ) ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਬਣੀ ਸੀ ॥੩॥
जिह समान कोई नहि बनी ॥३॥
ਇਕਦਿਨਕੁਅਰਿਬਾਗਕੋਚਲੀ॥
ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਵੀਹ ਪੰਜਾਹ
इक दिन कुअरि बाग को चली ॥
ਬੀਸਪਚਾਸਲਏਸੰਗਅਲੀ॥
ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਗਈ।
बीस पचास लए संग अली ॥
ਜਾਤਹੁਤੀਮਾਰਗਕੇਮਾਹੀ॥
(ਜਦ) ਰਾਹ ਵਿਚ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ,
जात हुती मारग के माही ॥
ਸੁੰਦਰਨਿਰਖਾਏਕਤਹਾਹੀ॥੪॥
ਤਾਂ ਉਥੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰ (ਆਦਮੀ) ਵੇਖਿਆ ॥੪॥
सुंदर निरखा एक तहा ही ॥४॥
ਸੇਰਸਿੰਘਤਿਹਨਾਮਬਿਰਾਜਤ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਸੀ। (ਉਹ ਇਤਨਾ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਕਿ)
सेर सिंघ तिह नाम बिराजत ॥
ਜਾਹਿਨਿਰਖਿਰਤਿਕੋਮਨਲਾਜਤ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ (ਕਾਮ ਦੇਵ ਦੀ ਇਸਤਰੀ) ਰਤੀ ਵੀ ਲਜਿਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
जाहि निरखि रति को मन लाजत ॥
ਕਹਲਗਿਤਿਹਛਬਿਭਾਖਿਸੁਨਾਊ॥
ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਕਿਥੋਂ ਤਕ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ।
कह लगि तिह छबि भाखि सुनाऊ ॥
ਪ੍ਰਭਾਕੇਰਸੁਭਗ੍ਰੰਥਬਨਾਊ॥੫॥
(ਉਸ ਦੀ) ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ (ਇਕ) ਸ਼ੁਭ ਗ੍ਰੰਥ ਬਣਾ ਦਿਆਂ ॥੫॥
प्रभा केर सुभ ग्रंथ बनाऊ ॥५॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
अड़िल ॥
ਰਾਜਸੁਤਾਜਬਤੇਤਿਹਗਈਨਿਹਾਰਿਕਰਿ॥
ਜਦ ਦੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗਈ ਸੀ,
राज सुता जब ते तिह गई निहारि करि ॥
ਰਹੀਮਤਹ੍ਵੈਮਨਇਹਬਾਤਬਿਚਾਰਿਕਰਿ॥
ਤਾਂ (ਉਹ) ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ
रही मत ह्वै मन इह बात बिचारि करि ॥
ਕੋਟਿਜਤਨਕਰਿਕਰਿਕਰਿਯਾਹਿਬੁਲਾਇਯੈ॥
ਕਿ ਕਰੋੜਾਂ ਯਤਨ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਾਂਗੀ
कोटि जतन करि करि करि याहि बुलाइयै ॥
ਹੋਕਾਮਕੇਲਕਰਿਯਾਸੌਹਰਖਕਮਾਇਯੈ॥੬॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਰਤੀ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਕੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੀ ॥੬॥
हो काम केल करि या सौ हरख कमाइयै ॥६॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਸਖੀਏਕਤਹਦਈਪਠਾਇ॥
(ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ) ਉਸ ਪਾਸ ਇਕ ਸਖੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
सखी एक तह दई पठाइ ॥
ਜਿਹਤਿਹਬਿਧਿਤਿਹਲਯੋਬੁਲਾਇ॥
(ਉਹ) ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆਈ।
जिह तिह बिधि तिह लयो बुलाइ ॥
ਪੜਿਪੜਿਦੋਹਾਛੰਦਬਿਹਾਰਹਿ॥
ਉਹ ਦੋਹਰਾ ਛੰਦ (ਗੀਤ) ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਰਮਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ
पड़ि पड़ि दोहा छंद बिहारहि ॥
ਸਕਲਮਦਨਕੋਤਾਪਨਿਵਾਰਹਿ॥੭॥
ਅਤੇ ਕਾਮ ਦਾ ਸਾਰਾ ਤਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ॥੭॥
सकल मदन को ताप निवारहि ॥७॥
ਆਵਤਨੈਨਨਿਰਖਿਕਰਿਰਾਜਾ॥
ਜਦ ਉਸ (ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ) ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ,
आवत नैन निरखि करि राजा ॥
ਇਹਬਿਧਿਚਰਿਤਚੰਚਲਾਸਾਜਾ॥
ਤਾਂ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਖੇਡਿਆ।
इह बिधि चरित चंचला साजा ॥
ਰੋਮਨਾਸਤਿਹਬਦਨਲਗਾਯੋ॥
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉਤੇ ਰੋਮਨਾਸਨੀ ਲਗਾ ਕੇ (ਵਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ)
रोम नास तिह बदन लगायो ॥
ਨਾਰਿਭੇਸਤਾਕਹਪਹਿਰਾਯੋ॥੮॥
ਉਸ ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਬਸਤ੍ਰ ਪਵਾ ਦਿੱਤੇ ॥੮॥
नारि भेस ता कह पहिरायो ॥८॥
ਝਾਰੂਏਕਹਾਥਤਿਹਲਿਯੋ॥
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੱਥ ਵਿਚ ਝਾੜੂ ਪਕੜ ਲਿਆ
झारू एक हाथ तिह लियो ॥
ਦੂਜੇਹਾਥਟੋਕਰਾਦਿਯੋ॥
ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਟੋਕਰਾ ਥਮਾ ਦਿੱਤਾ।
दूजे हाथ टोकरा दियो ॥
ਮੁਹਰਨਔਰਰਪੈਯਨਭਰੋ॥
(ਟੋਕਰਾ) ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪੈਯਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ
मुहरन और रपैयन भरो ॥
ਤਾਹਿਚੰਡਾਰੀਭਾਖਿਨਿਕਰੋ॥੯॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੂਹੜੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ॥੯॥
ताहि चंडारी भाखिनि करो ॥९॥
ਨ੍ਰਿਪਆਗੇਕਰਿਤਾਹਿਨਿਕਾਰਿਯੋ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਢ ਦਿੱਤਾ।
न्रिप आगे करि ताहि निकारियो ॥
ਮੂੜਭੂਪਨਹਿਭੇਦਬਿਚਾਰਿਯੋ॥
ਪਰ ਮੂਰਖ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਭੇਦ ਨਾ ਸਮਝਿਆ।
मूड़ भूप नहि भेद बिचारियो ॥
ਕਾਢਿਖੜਗਤਿਹਹਨਤਨਭਯੋ॥
ਤਲਵਾਰ ਕਢ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਿਆ
काढि खड़ग तिह हनत न भयो ॥
ਜਾਨਿਚੰਡਾਰਤਾਹਿਨ੍ਰਿਪਗਯੋ॥੧੦॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੂਹੜੀ ਸਮਝ ਕੇ ਰਾਜਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ॥੧੦॥
जानि चंडार ताहि न्रिप गयो ॥१०॥
ਜਿਨਇਹਮੋਰਅੰਗਛੁਹਿਜਾਇ॥
(ਰਾਜਾ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ) ਮਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਛੋਹ ਜਾਏ
जिन इह मोर अंग छुहि जाइ ॥
ਮੁਝੈਕਰੈਅਪਵਿਤ੍ਰਬਨਾਇ॥
ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ ਜਾਏ।
मुझै करै अपवित्र बनाइ ॥
ਤਾਹਿਪਛਾਨਿਪਕਰਿਨਹਿਲਯੋ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਪਕੜ ਨਾ ਸਕਿਆ
ताहि पछानि पकरि नहि लयो ॥
ਲੈਮੁਹਰੈਸੁੰਦਰਘਰਗਯੋ॥੧੧॥
ਅਤੇ ਮੋਹਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ (ਆਦਮੀ) ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ॥੧੧॥
लै मुहरै सुंदर घर गयो ॥११॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਸਤਤਰਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੩੭੭॥੬੮੦੮॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ੩੭੭ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੭੭॥੬੮੦੮॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ सततर चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३७७॥६८०८॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਭੂਪਤ੍ਰਿਹਾਟਕਸੈਨਭਨਿਜੈ॥
ਤ੍ਰਿਹਾਟਕ ਸੈਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਸੀ।
भूप त्रिहाटक सैन भनिजै ॥
ਨਗਰਤਿਹਾੜੋਜਾਹਿਕਹਿਜੈ॥
ਉਸ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਤਿਹਾੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
नगर तिहाड़ो जाहि कहिजै ॥