ਸੁਨਤਬੈਨਬੇਗਮਡਰਪਾਨੀ॥
(ਰਾਜੇ ਦੀ) ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬੇਗਮ ਡਰ ਗਈ
सुनत बैन बेगम डरपानी ॥
ਥਰਹਰਕੰਪਾਮਿਤ੍ਰਤਿਹਮਾਨੀ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਣ ਮਤਾ ਮਿਤਰ ਵੀ ਥਰਥਰ ਕੰਬਣ ਲਗਾ।
थरहर कंपा मित्र तिह मानी ॥
ਅਬਹੀਮੁਝੈਭੂਪਗਹਿਲੈਹੈ॥
(ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ) ਮੈਨੂੰ ਹੁਣੇ ਰਾਜਾ ਪਕੜ ਲਵੇਗਾ
अब ही मुझै भूप गहि लै है ॥
ਇਸੀਬਨਬਿਖੈਮਾਰਿਚੁਕੈਹੈ॥੧੬॥
ਅਤੇ ਇਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਾਰ ਮੁਕਾਏਗਾ ॥੧੬॥
इसी बन बिखै मारि चुकै है ॥१६॥
ਨਾਰਿਕਹੀਪਿਯਜਿਨਜਿਯਡਰੋ॥
ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, (ਤੁਸੀਂ) ਮਨ ਵਿਚ ਨਾ ਡਰੋ।
नारि कही पिय जिन जिय डरो ॥
ਕਹੌਚਰਿਤ੍ਰਤੁਮੈਸੋਕਰੋ॥
ਜੋ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਮੈਂ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਕਰੋ।
कहौ चरित्र तुमै सो करो ॥
ਕਰੀਰੂਖਕੇਤਰੈਨਿਕਾਰਾ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਇਕ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਕਢਿਆ
करी रूख के तरै निकारा ॥
ਲਪਟਿਰਹਾਤਾਸੌਤਹਯਾਰਾ॥੧੭॥
ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਯਾਰ ਉਸ (ਬ੍ਰਿਛ) ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਗਿਆ ॥੧੭॥
लपटि रहा ता सौ तह यारा ॥१७॥
ਆਪੁਪਿਤਾਪ੍ਰਤਿਕਿਯਾਪਯਾਨਾ॥
ਆਪ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਆ ਗਈ
आपु पिता प्रति किया पयाना ॥
ਮਾਰੇਰੀਛਰੋਝਮ੍ਰਿਗਨਾਨਾ॥
ਅਤੇ (ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿਚ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਛ, ਰੋਝ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਮਾਰੇ।
मारे रीछ रोझ म्रिग नाना ॥
ਤਾਹਿਬਿਲੋਕਿਪਿਤਾਚੁਪਰਹਾ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਚੁਪ ਰਿਹਾ
ताहि बिलोकि पिता चुप रहा ॥
ਝੂਠਲਖਾਤਿਹਤ੍ਰਿਯਮੁਹਿਕਹਾ॥੧੮॥
ਅਤੇ ਉਸ ਦਾਸੀ ਨੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਝੂਠ ਸਮਝਿਆ ॥੧੮॥
झूठ लखा तिह त्रिय मुहि कहा ॥१८॥
ਉਸੀਸਖੀਕੋਪਲਟਿਪ੍ਰਹਾਰਾ॥
ਉਲਟਾ ਉਸੇ ਸਖੀ ਨੂੰ (ਰਾਜੇ ਨੇ) ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ
उसी सखी को पलटि प्रहारा ॥
ਝੂਠਬਚਨਇਨਮੁਝੈਉਚਾਰਾ॥
ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ।
झूठ बचन इन मुझै उचारा ॥
ਖੇਲਿਅਖੇਟਭੂਪਗ੍ਰਿਹਆਯੋ॥
ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡ ਕੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ।
खेलि अखेट भूप ग्रिह आयो ॥
ਤਿਸੀਬਿਰਛਤਰਕਰੀਲਖਾਯੋ॥੧੯॥
(ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ) ਉਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਹੇਠੋਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਲੰਘਾਇਆ ॥੧੯॥
तिसी बिरछ तर करी लखायो ॥१९॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
अड़िल ॥
ਪਕਰਿਭੁਜਾਗਜਪਰਪਿਯਲਯੋਚੜਾਇਕੈ॥
ਬਾਂਹ ਪਕੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਹਾਥੀ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ
पकरि भुजा गज पर पिय लयो चड़ाइ कै ॥
ਭੋਗਅੰਬਾਰੀਬੀਚਕਰੇਸੁਖਪਾਇਕੈ॥
ਅਤੇ ਅੰਬਾਰੀ ਵਿਚ ਸੁਖ ਪੂਰਵਕ ਸੰਯੋਗ ਕੀਤਾ।
भोग अंबारी बीच करे सुख पाइ कै ॥
ਲਪਟਿਲਪਟਿਦੋਊਕੇਲਕਰਤਮੁਸਕਾਇਕਰਿ॥
(ਉਹ) ਦੋਵੇਂ ਲਿਪਟ ਲਿਪਟ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਤੀਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ
लपटि लपटि दोऊ केल करत मुसकाइ करि ॥
ਹੋਹਮਰੌਭੂਪਤਿਭੇਦਨਸਕਿਯੋਪਾਇਕਰਿ॥੨੦॥
(ਅਤੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ) ਰਾਜਾ ਸਾਡੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ ॥੨੦॥
हो हमरौ भूपति भेद न सकियो पाइ करि ॥२०॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਪਹਿਲੇਰੂਖਚੜਾਇਤਿਹਲੈਆਈਫਿਰਿਧਾਮ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਛ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਰ ਲੈ ਆਈ।
पहिले रूख चड़ाइ तिह लै आई फिरि धाम ॥
ਉਲਟਾਤਿਹਝੂਠਾਕਿਯਾਭੇਦਦਿਯਾਜਿਹਬਾਮ॥੨੧॥
ਜਿਸ ਦਾਸੀ ਨੇ ਭੇਦ ਦਸਿਆ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਝੂਠਾ ਠਹਿਰਾਇਆ ॥੨੧॥
उलटा तिह झूठा किया भेद दिया जिह बाम ॥२१॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਚੁਹਤਰਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੩੭੪॥੬੭੮੧॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ੩੭੪ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੭੪॥੬੭੮੧॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ चुहतर चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३७४॥६७८१॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਇਸਕਤੰਬੋਲਸਹਿਰਹੈਜਹਾ॥
ਜਿਥੇ ਇਸਕ ਤੰਬੋਲ ਨਾਂ ਦਾ ਨਗਰ ਸੀ,
इसक तंबोल सहिर है जहा ॥
ਇਸਕਤੰਬੋਲਨਰਾਧਿਪਤਹਾ॥
ਉਥੇ ਇਸਕ ਤੰਬੋਲ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
इसक तंबोल नराधिप तहा ॥
ਸ੍ਰੀਸਿੰਗਾਰਮਤੀਤਿਹਦਾਰਾ॥
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਿਗਾਰ ਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।
स्री सिंगार मती तिह दारा ॥
ਜਾਸੀਘੜੀਨਬ੍ਰਹਮੁਸੁਨਾਰਾ॥੧॥
ਉਸ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਸੀ ॥੧॥
जा सी घड़ी न ब्रहमु सु नारा ॥१॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
अड़िल ॥
ਸ੍ਰੀਜਗਜੋਬਨਦੇਤਿਹਸੁਤਾਬਖਾਨਿਯੈ॥
ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਜਗ ਜੋਬਨ ਦੇ (ਦੇਈ) ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
स्री जग जोबन दे तिह सुता बखानियै ॥
ਦੁਤਿਯਰੂਪਕੀਰਾਸਜਗਤਮਹਿਜਾਨਿਯੈ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਵਿਚ ਰੂਪ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਾਸ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
दुतिय रूप की रास जगत महि जानियै ॥
ਅਧਿਕਪ੍ਰਭਾਜਲਥਲਮਹਿਜਾਕੀਜਾਨਿਯਤ॥
ਉਸ ਦੀ ਜਲ ਥਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
अधिक प्रभा जल थल महि जा की जानियत ॥
ਹੋਨਰੀਨਾਗਨੀਨਾਰਿਨਵੈਸੀਮਾਨਿਯਤ॥੨॥
ਕੋਈ ਨਰੀ ਜਾਂ ਨਾਗਣ ਉਸ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ॥੨॥
हो नरी नागनी नारि न वैसी मानियत ॥२॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਤਹਇਕਪੂਤਸਰਾਫਕੋਤਾਕੋਰੂਪਅਪਾਰ॥
ਉਥੇ ਇਕ ਸਰਾਫ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
तह इक पूत सराफ को ता को रूप अपार ॥
ਜੋਰਿਨੈਨਿਨਾਰੀਰਹੈਜਾਨਿਨਗ੍ਰਿਹਬਿਸੰਭਾਰ॥੩॥
ਜੇ (ਉਸ ਨਾਲ) ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਨੈਣ ਜੋੜ ਲੈਂਦੀ ਤਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਜਾਣ ਯੋਗ ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ॥੩॥
जोरि नैनि नारी रहै जानि न ग्रिह बिसंभार ॥३॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਰਾਜਸੁਤਾਤਾਕੀਛਬਿਲਹੀ॥
ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ (ਇਕ ਵਾਰ) ਉਸ ਦੀ ਛਬੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ
राज सुता ता की छबि लही ॥
ਮਨਬਚਕ੍ਰਮਮਨਮੈਅਸਕਹੀ॥
ਅਤੇ ਮਨ, ਬਚਨ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਲਗੀ।
मन बच क्रम मन मै अस कही ॥
ਏਕਬਾਰਗਹਿਯਾਹਿਮੰਗਾਊ॥
ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਪਕੜ ਕੇ ਘਰ ਮੰਗਵਾ ਲਵਾਂ,
एक बार गहि याहि मंगाऊ ॥
ਕਾਮਭੋਗਰੁਚਿਮਾਨਮਚਾਊ॥੪॥
ਤਾਂ ਰੁਚੀ ਪੂਰਵਕ ਇਸ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਾਂ ॥੪॥
काम भोग रुचि मान मचाऊ ॥४॥
ਪਠੈਸਹਚਰੀਦਈਤਹਾਇਕ॥
ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ
पठै सहचरी दई तहा इक ॥
ਤਾਹਿਬਾਤਸਮੁਝਾਇਅਨਿਕਨਿਕ॥
ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਕੇ ਉਸ ਪਾਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ताहि बात समुझाइ अनिक निक ॥
ਅਮਿਤਦਰਬਦੈਤਾਹਿਭੁਲਾਈ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦੇ ਕੇ (ਨਿਰਧਨਤਾ) ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੀ।
अमित दरब दै ताहि भुलाई ॥
ਜਿਹਤਿਹਭਾਤਿਕੁਅਰਿਕੌਲਿਆਈ॥੫॥
(ਉਹ) ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਆਈ ॥੫॥
जिह तिह भाति कुअरि कौ लिआई ॥५॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਕੇਕਰਤਬਿਲਾਸਾ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੰਦੇ ਦਾ ਡਰ ਮੰਨੇ ਬਿਨਾ
भाति भाति के करत बिलासा ॥