ਤਾਕੌਔਰਪੁਰਖਇਕਭਾਯੋ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਚੰਗਾ ਲਗਾ।
ता कौ और पुरख इक भायो ॥
ਨਿਜੁਪਤਿਸੇਤੀਹੇਤੁਭੁਲਾਯੋ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ।
निजु पति सेती हेतु भुलायो ॥
ਰੈਨਿਦਿਵਸਤਿਹਧਾਮਬੁਲਾਵੈ॥
ਦਿਨ ਰਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਬੁਲਾਉਂਦੀ
रैनि दिवस तिह धाम बुलावै ॥
ਕਾਮਭੋਗਤਿਨਸਾਥਕਮਾਵੈ॥੨॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕਾਮ-ਭੋਗ ਕਰਦੀ ॥੨॥
काम भोग तिन साथ कमावै ॥२॥
ਇਕਦਿਨਸੁਧਿਤਾਕੇਪਤਿਪਾਈ॥
ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ।
इक दिन सुधि ता के पति पाई ॥
ਬਹੁਬਿਧਿਤਾਸੰਗਕਰੀਲਰਾਈ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
बहु बिधि ता संग करी लराई ॥
ਅਨਿਕਕਰੀਜੂਤਿਨਕੀਮਾਰਾ॥
ਜੁਤੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਕੀਤੀ।
अनिक करी जूतिन की मारा ॥
ਤਬਤਿਨਇਹਬਿਧਿਚਰਿਤਬਿਚਾਰਾ॥੩॥
ਤਦ ਉਸ (ਇਸਤਰੀ) ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਿਆ ॥੩॥
तब तिन इह बिधि चरित बिचारा ॥३॥
ਤਾਦਿਨਤੇਨਿਜੁਪਤਿਕੌਤ੍ਯਾਗੀ॥
ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ
ता दिन ते निजु पति कौ त्यागी ॥
ਸਾਥਫਕੀਰਨਕੇਅਨੁਰਾਗੀ॥
ਅਤੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ-ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ।
साथ फकीरन के अनुरागी ॥
ਵਾਹਿਅਤਿਥਕਰਿਕੈਸੰਗਲੀਨਾ॥
ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਧ ਬਣਾ ਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ
वाहि अतिथ करि कै संग लीना ॥
ਔਰੈਦੇਸਪਯਾਨਾਕੀਨਾ॥੪॥
ਅਤੇ (ਦੋਵੇਂ) ਹੋਰ ਦੇਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ॥੪॥
औरै देस पयाना कीना ॥४॥
ਜਿਹਜਿਹਦੇਸਆਪੁਪਗੁਧਾਰੈ॥
ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ (ਉਹ) ਵਿਅਕਤੀ ਆਪ ਪੈਰ ਧਰਦਾ ਸੀ,
जिह जिह देस आपु पगु धारै ॥
ਤਹੀਤਹੀਵਹੁਸੰਗਸਿਧਾਰੈ॥
ਉਥੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
तही तही वहु संग सिधारै ॥
ਔਰਪੁਰਖੁਤਿਹਅਤਿਥਪਛਾਨੈ॥
ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਧ ਸਮਝਦੇ ਸਨ,
और पुरखु तिह अतिथ पछानै ॥
ਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰਨਕੋਈਜਾਨੈ॥੫॥
ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ॥੫॥
त्रिया चरित्र न कोई जानै ॥५॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਬਾਸਿਠਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੩੬੨॥੬੫੯੬॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦ ਦੇ ੩੬੨ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੬੨॥੬੫੯੬॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ बासिठ चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३६२॥६५९६॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਸੁਨਰਾਜਾਇਕਕਥਾਨਵੀਨ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਕ ਨਵੀਂ ਕਥਾ ਸੁਣੋ,
सुन राजा इक कथा नवीन ॥
ਜਸਚਰਿਤ੍ਰਕਿਯਨਾਰਿਪ੍ਰਬੀਨ॥
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਪ੍ਰਬੀਨ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
जस चरित्र किय नारि प्रबीन ॥
ਸਿੰਘਮਹੇਸ੍ਰਸੁਨਾਇਕਰਾਜਾ॥
ਮਹੇਸ੍ਰ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਸੀ
सिंघ महेस्र सुना इक राजा ॥
ਜਿਹਸਮਔਰਨਬਿਧਨਾਸਾਜਾ॥੧॥
ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਸਾਜਿਆ ਸੀ ॥੧॥
जिह सम और न बिधना साजा ॥१॥
ਨਗਰਮਹੇਸ੍ਰਾਵਤਿਤਿਹਰਾਜਤ॥
ਉਥੇ ਮਹੇਸ੍ਰਾਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸੀ,
नगर महेस्रावति तिह राजत ॥
ਦੇਵਪੁਰੀਜਾਕੌਲਖਿਲਾਜਤ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਪੁਰੀ ਵੀ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੀ ਸੀ।
देवपुरी जा कौ लखि लाजत ॥
ਬਿਮਲਮਤੀਰਾਨੀਤਿਹਐਨ॥
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ('ਐਨ') ਬਿਮਲ ਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੀ,
बिमल मती रानी तिह ऐन ॥
ਜਾਸਮਸੁਨੀਨਨਿਰਖੀਨੈਨ॥੨॥
ਜਿਸ ਵਰਗੀ ਨਾ ਕੋਈ ਸੁਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖੀ ਹੈ ॥੨॥
जा सम सुनी न निरखी नैन ॥२॥
ਸ੍ਰੀਪੰਜਾਬਦੇਇਤਿਹਬੇਟੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇਈ ਨਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ,
स्री पंजाब देइ तिह बेटी ॥
ਜਾਸਮਇੰਦ੍ਰਚੰਦ੍ਰਨਹਿਭੇਟੀ॥
ਜਿਸ ਵਰਗੀ (ਪੁੱਤਰੀ) ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ।
जा सम इंद्र चंद्र नहि भेटी ॥
ਅਧਿਕਤਵਨਕੀਪ੍ਰਭਾਬਿਰਾਜੈ॥
ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ,
अधिक तवन की प्रभा बिराजै ॥
ਜਿਹਦੁਤਿਨਿਰਖਿਚੰਦ੍ਰਮਾਲਾਜੈ॥੩॥
ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਲਜਾਉਂਦਾ ਸੀ ॥੩॥
जिह दुति निरखि चंद्रमा लाजै ॥३॥
ਜਬਜੋਬਨਤਾਕੇਤਨਭਯੋ॥
ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਜਵਾਨੀ ਆਈ
जब जोबन ता के तन भयो ॥
ਅੰਗਅੰਗਮਦਨਦਮਾਮੋਦਯੋ॥
ਤਾਂ ਅੰਗ ਅੰਗ ਵਿਚ ਕਾਮ ਦੇਵ ਨੇ ਨਗਾਰਾ ਵਜਾ ਦਿੱਤਾ।
अंग अंग मदन दमामो दयो ॥
ਭੂਪਬ੍ਯਾਹਕੋਬਿਵਤਬਨਾਇ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ (ਉਸ ਦੇ) ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਈ
भूप ब्याह को बिवत बनाइ ॥
ਸਕਲਪ੍ਰੋਹਿਤਨਲਿਯਾਬੁਲਾਇ॥੪॥
ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਪਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ॥੪॥
सकल प्रोहितन लिया बुलाइ ॥४॥
ਸਿੰਘਸੁਰੇਸ੍ਰਭੂਪਤਬਚੀਨਾ॥
ਤਦ (ਰਾਜੇ ਨੇ) ਸੁਰੇਸ੍ਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ (ਪੁੱਤਰੀ ਲਈ ਵਰ ਵਜੋਂ) ਚੁਣਿਆ,
सिंघ सुरेस्र भूप तब चीना ॥
ਜਿਹਸਸਿਜਾਤਨਪਟਤਰਦੀਨਾ॥
ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
जिह ससि जात न पटतर दीना ॥
ਕਰੀਤਵਨਕੇਸਾਥਸਗਾਈ॥
ਉਸ ਨਾਲ (ਪੁੱਤਰੀ ਦੀ) ਕੁੜਮਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ
करी तवन के साथ सगाई ॥
ਦੈਸਨਮਾਨਬਰਾਤਬੁਲਾਈ॥੫॥
ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਸਹਿਤ ਬਰਾਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ॥੫॥
दै सनमान बरात बुलाई ॥५॥
ਜੋਰਿਸੈਨਆਯੋਰਾਜਾਤਹ॥
ਰਾਜਾ ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ
जोरि सैन आयो राजा तह ॥
ਰਚਾਬ੍ਯਾਹਕੋਬਿਵਤਾਰਾਜਹ॥
ਜਿਥੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।
रचा ब्याह को बिवतारा जह ॥
ਤਹੀਬਰਾਤਆਇਕਰਿਨਿਕਸੀ॥
ਉਥੇ ਬਰਾਤ ਆ ਪਹੁੰਚੀ
तही बरात आइ करि निकसी ॥
ਰਾਨੀਕੰਜਕਲੀਜਿਮਿਬਿਗਸੀ॥੬॥
ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਕਮਲ ਦੀ ਕਲੀ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਗਈ ॥੬॥
रानी कंज कली जिमि बिगसी ॥६॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਰਾਜਸੁਤਾਸੁੰਦਰਹੁਤੀਤਿਹਬਰਹੋਤਕੁਰੂਪ॥
ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਵਰ ਕੁਰੂਪ ਸੀ।
राज सुता सुंदर हुती तिह बर होत कुरूप ॥
ਬਿਮਨਭਈਅਬਲਾਨਿਰਖਿਜਨੁਜਿਯਹਾਰਾਜੂਪ॥੭॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ, ਮਾਨੋ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਜੂਏ ਵਿਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ॥੭॥
बिमन भई अबला निरखि जनु जिय हारा जूप ॥७॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਏਕਸਾਹੁਕੋਪੂਤਹੁਤੋਸੰਗ॥
(ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ) ਨਾਲ ਇਕ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ,
एक साहु को पूत हुतो संग ॥
ਸੁੰਦਰਹੁਤੇਸਕਲਜਾਕੇਅੰਗ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਨ।
सुंदर हुते सकल जा के अंग ॥