ਧੰਨਿਧੰਨਿਮੁਖਤੇਬਹੁਰਿਉਚਾਰਾ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਫਿਰ ਮੂੰਹ ਤੋਂ 'ਧੰਨ ਧੰਨ' ਕਿਹਾ
धंनि धंनि मुख ते बहुरि उचारा ॥
ਜਿਨਕਰਤੈਇਹਕੁਅਰਸਵਾਰਾ॥੮॥
ਜਿਸ ਕਰਤਾ ਨੇ ਇਹ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ॥੮॥
जिन करतै इह कुअर सवारा ॥८॥
ਲੀਨਾਸਖੀਪਠਾਇਤਿਸੈਘਰਿ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਸਖੀ ਭੇਜ ਕੇ ਘਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
लीना सखी पठाइ तिसै घरि ॥
ਕਾਮਭੋਗਕਿਯਲਪਟਿਲਪਟਿਕਰਿ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਲਿਪਟ ਕੇ ਰਤੀ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕੀਤੀ।
काम भोग किय लपटि लपटि करि ॥
ਏਕਤਰੁਨਅਰੁਭਾਗਚੜਾਈ॥
ਇਕ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਭੰਗ ਪੀਤੀ ਹੋਈ।
एक तरुन अरु भाग चड़ाई ॥
ਚਾਰਪਹਰਿਨਿਸਿਨਾਰਿਬਜਾਈ॥੯॥
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਸੰਯੋਗ ਕੀਤਾ ॥੯॥
चार पहरि निसि नारि बजाई ॥९॥
ਐਂਠੀਸੌਬਧਿਗਯੋਸਨੇਹਾ॥
(ਉਸ ਦਾ) ਐਠੀ ਰਾਇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਵੱਧ ਗਿਆ।
ऐंठी सौ बधि गयो सनेहा ॥
ਜੋਮੁਹਿਕਹੇਨਆਵਤਨੇਹਾ॥
(ਉਸ) ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
जो मुहि कहे न आवत नेहा ॥
ਭੇਦਸਿਖੈਤਿਹਧਾਮਪਠਾਯੋ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾ ਕੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ
भेद सिखै तिह धाम पठायो ॥
ਆਧੀਰੈਨਿਨਰੇਸਹਿਘਾਯੋ॥੧੦॥
ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ॥੧੦॥
आधी रैनि नरेसहि घायो ॥१०॥
ਪ੍ਰਾਤਿਚਲੀਜਰਬੇਕੇਕਾਜਾ॥
ਉਹ ਨਿਰਲਜ ਇਸਤਰੀ ਸਵੇਰੇ
प्राति चली जरबे के काजा ॥
ਦਰਬੁਲੁਟਾਵਤਨਾਰਿਨ੍ਰਿਲਾਜਾ॥
ਸਾਰਾ ਧਨ ਲੁਟਾ ਕੇ ਸਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਚਲ ਪਈ।
दरबु लुटावत नारि न्रिलाजा ॥
ਦ੍ਰਿਸਟਬੰਧੁਸਭਕੀਅਸਿਕਰੀ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ
द्रिसट बंधु सभ की असि करी ॥
ਸਭਹੂੰਲਖਾਅਬਲਾਜਰਿਮਰੀ॥੧੧॥
ਕਿ ਸਭ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਸੜ ਮੋਈ ਹੈ ॥੧੧॥
सभहूं लखा अबला जरि मरी ॥११॥
ਨਿਕਸਿਜਾਰਿਸੰਗਆਪੁਸਿਧਾਰੀ॥
ਆਪ ਯਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ।
निकसि जारि संग आपु सिधारी ॥
ਭੇਦਨਲਖੈਪੁਰਖਅਰੁਨਾਰੀ॥
ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕਿਆ।
भेद न लखै पुरख अरु नारी ॥
ਦ੍ਰਿਸਟਿਬੰਦਕਰਤਅਸਭਈ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ
द्रिसटि बंद करत अस भई ॥
ਮੂੰਡਿਮੂੰਡਿਸਭਹਿਨਕੋਗਈ॥੧੨॥
ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਛਲ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ॥੧੨॥
मूंडि मूंडि सभहिन को गई ॥१२॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਪਚਾਸਵੋਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੩੫੦॥੬੪੭੦॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦ ਦੇ ੩੫੦ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੫੦॥੬੪੭੦॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ पचासवो चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३५०॥६४७०॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਸੁਨੋਭੂਪਇਕਕਹੌਕਹਾਨੀ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
सुनो भूप इक कहौ कहानी ॥
ਕਿਨਹੂੰਸੁਨੀਨਆਗੇਜਾਨੀ॥
(ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ) ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।
किनहूं सुनी न आगे जानी ॥
ਭੂਪਸੁਬਸਤ੍ਰਸੈਨਇਕਸੋਹੈ॥
ਇਕ ਬਸਤ੍ਰ ਸੈਨ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ
भूप सु बसत्र सैन इक सोहै ॥
ਤਾਕੇਸਮਨਨਰਾਧਿਪਕੋਹੈ॥੧॥
ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ॥੧॥
ता के सम न नराधिप को है ॥१॥
ਧਾਮਸੁਬਸਤ੍ਰਮਤੀਤਿਹਨਾਰੀ॥
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਬਸਤ੍ਰ ਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਸੀ।
धाम सु बसत्र मती तिह नारी ॥
ਬਸਤ੍ਰਾਵਤੀਨਗਰਉਜਿਯਾਰੀ॥
(ਉਸ ਦੀ) ਬਸਤ੍ਰਾਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
बसत्रावती नगर उजियारी ॥
ਅਵਲਚੰਦਤਿਹਠਾਇਕਰਾਵਤ॥
ਉਥੇ ਅਵਲ ਚੰਦ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਰਾਵਤ (ਰਾਜਪੂਤ) ਸੀ।
अवल चंद तिह ठा इक रावत ॥
ਰਾਨੀਸੁਨਾਏਕਦਿਨਗਾਵਤ॥੨॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਰਾਣੀ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ ॥੨॥
रानी सुना एक दिन गावत ॥२॥
ਬਧਿਗਯੋਤਾਸੌਐਸਸਨੇਹਾ॥
(ਰਾਣੀ ਦਾ) ਉਸ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨੇਹ ਵੱਧ ਗਿਆ,
बधि गयो ता सौ ऐस सनेहा ॥
ਜਸਸਾਵਨਕੋਬਰਸਤਮੇਹਾ॥
ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
जस सावन को बरसत मेहा ॥
ਏਕਜਤਨਤਿਨਨਾਰਿਬਨਾਯੋ॥
ਉਸ ਰਾਣੀ ਨੇ ਇਕ ਚਰਿਤ੍ਰ ਖੇਡਿਆ।
एक जतन तिन नारि बनायो ॥
ਪਠੈਸਖੀਤਿਹਬੋਲਿਪਠਾਯੋ॥੩॥
ਸਖੀ ਭੇਜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ॥੩॥
पठै सखी तिह बोलि पठायो ॥३॥
ਕਾਮਭੋਗਤਾਸੌਦ੍ਰਿੜਕੀਨਾ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਾਮ-ਭੋਗ ਕੀਤਾ
काम भोग ता सौ द्रिड़ कीना ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਪਿਯਕੋਰਸਲੀਨਾ॥
ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਰਸ ਮਾਣਿਆ।
भाति भाति पिय को रस लीना ॥
ਰਾਜਪਾਟਸਭਹੀਸੁਬਿਸਾਰਿਯੋ॥
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ-ਪਾਟ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ
राज पाट सभ ही सु बिसारियो ॥
ਤਾਕੇਹਾਥਬੇਚਿਜੀਯਡਾਰਿਯੋ॥੪॥
ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਆਪਣਾ ਹਿਰਦਾ ਹੀ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ॥੪॥
ता के हाथ बेचि जीय डारियो ॥४॥
ਸਭਅਤੀਤਗ੍ਰਿਹਿਨਿਵਤਿਪਠਾਏ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਸਾਰਿਆਂ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਣ ਦਾ ਨਿਉਤਾ ਦਿੱਤਾ।
सभ अतीत ग्रिहि निवति पठाए ॥
ਬਸਤ੍ਰਭਗੌਹੈਤਿਸਪਹਿਰਾਏ॥
ਉਸ (ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਭਗਵੇ ਬਸਤ੍ਰ ਪਵਾ ਦਿੱਤੇ।
बसत्र भगौहै तिस पहिराए ॥
ਆਪਹੁਬਸਤ੍ਰਭਗੌਹੇਧਰਿਕੈ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਆਪ ਵੀ ਭਗਵੇ ਬਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ
आपहु बसत्र भगौहे धरि कै ॥
ਜਾਤਭਈਤਿਹਸਾਥਨਿਕਰਿਕੈ॥੫॥
ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ ॥੫॥
जात भई तिह साथ निकरि कै ॥५॥
ਚੋਬਦਾਰਕਿਨਹੂੰਨਹਟਾਈ॥
ਕਿਸੇ ਚੋਬਦਾਰ ਨੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਨਾ ਰੋਕਿਆ।
चोबदार किनहूं न हटाई ॥
ਸਭਹਿਨਕਰਿਜੋਗੀਠਹਰਾਈ॥
ਸਭ ਨੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਜੋਗੀ ਹੀ ਸਮਝਿਆ।
सभहिन करि जोगी ठहराई ॥
ਜਬਵਹੁਜਾਤਕੋਸਬਹੁਭਈ॥
ਜਦ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕੋਹ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਗਈ।
जब वहु जात कोस बहु भई ॥
ਤਬਰਾਜੈਪਾਛੇਸੁਧਲਈ॥੬॥
ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ॥੬॥
तब राजै पाछे सुध लई ॥६॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਇਕ੍ਰਯਾਵਨਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੩੫੧॥੬੪੭੬॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦ ਦੇ ੩੫੧ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੫੧॥੬੪੭੬॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ इक्रयावन चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३५१॥६४७६॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਇਸਕਤੰਬੋਲਸਹਿਰਜਹਸੋਹੈ॥
ਇਸਕ ਤੰਬੋਲ ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਥੇ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ
इसक तंबोल सहिर जह सोहै ॥
ਇਸਕਤੰਬੋਲਨਰਿਸਤਹਕੋਹੈ॥
ਉਥੇ ਇਸਕ ਤੰਬੋਲ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
इसक तंबोल नरिस तह को है ॥