ਰਤਿਅਤਿਨਿਤਪ੍ਰਤਿਕਰਤਬਨਾਈ॥੩॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਾਮ-ਲੀਲ੍ਹਾ ਰਚਾਉਂਦੀ ॥੩॥
रति अति नितप्रति करत बनाई ॥३॥
ਰਸਤਰਸਤਐਸੀਰਸਿਗਈ॥
(ਉਸ ਵਿਚ) ਮਗਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਅਜਿਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ,
रसत रसत ऐसी रसि गई ॥
ਜਨੁਕਰਨਾਰਿਤਵਨਕੀਭਈ॥
ਮਾਨੋ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਇਸਤਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
जनु कर नारि तवन की भई ॥
ਸਭਬ੍ਰਿਤਾਤਕਹਿਤਾਹਿਸਿਖਾਯੋ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿੱਤਾਂਤ ਉਸ (ਯਾਰ) ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤਾ
सभ ब्रितात कहि ताहि सिखायो ॥
ਸੋਵਤਿਸਮੈਭੂਪਕਹਘਾਯੋ॥੪॥
ਅਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਇਆਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ॥੪॥
सोवति समै भूप कह घायो ॥४॥
ਪ੍ਰਾਤਜਰਨਕੇਕਾਜਸਿਧਾਈ॥
ਸਵੇਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ (ਉਹ) ਸਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਚਲ ਪਈ
प्रात जरन के काज सिधाई ॥
ਆਗੇਰਾਖਿਲਏਨਿਜੁਰਾਈ॥
ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਗੇ ਰਾਜੇ (ਦੀ ਲੋਥ) ਨੂੰ ਰਖ ਲਿਆ।
आगे राखि लए निजु राई ॥
ਜਬੈਚਿਤਾਪਰਬੈਠੀਜਾਇ॥
ਜਦ (ਉਹ) ਜਾ ਕੇ ਚਿੱਤਾ ਉਤੇ ਬੈਠ ਗਈ
जबै चिता पर बैठी जाइ ॥
ਚਹੂੰਓਰਦਿਯਆਗਿਲਗਾਇ॥੫॥
ਅਤੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ॥੫॥
चहूं ओर दिय आगि लगाइ ॥५॥
ਚਾਰੋਦਿਸਾਅਗਨਿਜਬਲਾਗੀ॥
ਜਦ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਗ ਗਈ,
चारो दिसा अगनि जब लागी ॥
ਤਬਹੀਉਤਰਿਚਿਤਾਤੈਭਾਗੀ॥
ਤਾਂ ਚਿੱਤਾ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਭਜ ਪਈ।
तब ही उतरि चिता तै भागी ॥
ਲੋਗਨਚਰਿਤਕ੍ਰਿਯਾਨਹਿਜਾਨੀ॥
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਿਆ
लोगन चरित क्रिया नहि जानी ॥
ਦੀਨੀਤਿਸੀਚੰਡਾਰਹਿਰਾਨੀ॥੬॥
ਅਤੇ (ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਕਰ ਕੇ) ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ॥੬॥
दीनी तिसी चंडारहि रानी ॥६॥
ਯੌਛਲਿਛੈਲਚਿਕਨਿਸਨਗਈ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਂਕੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲੀ ਕੁਮਾਰੀ ਛਲ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ।
यौ छलि छैल चिकनिसन गई ॥
ਕਿਨੂੰਨਬਾਤਤਾਹਿਲਖਿਲਈ॥
ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਿਆ।
किनूं न बात ताहि लखि लई ॥
ਨਾਰਿਅਧਿਕਮਨਹਰਖਬਢਾਯੋ॥
(ਉਹ) ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ।
नारि अधिक मन हरख बढायो ॥
ਚਾਹਤਹੁਤੀਸੋਇਪਤਿਪਾਯੋ॥੭॥
(ਜਿਸ ਨੂੰ) ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ॥੭॥
चाहत हुती सोइ पति पायो ॥७॥
ਤਬਤੇਆਜੁਲਗੇਉਹਦੇਸਾ॥
ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਕ ਉਸ ਦੇਸ ਵਿਚ,
तब ते आजु लगे उह देसा ॥
ਮਾਰਤਤ੍ਰਿਯਕੌਪ੍ਰਥਮਨਰੇਸਾ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
मारत त्रिय कौ प्रथम नरेसा ॥
ਕਠਤਰੇਕਰਿਜਾਹਿਜਰਾਵਤ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਹੇਠਾਂ ਲਕੜ ਧਰ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
कठ तरे करि जाहि जरावत ॥
ਭਾਖਿਸਕਤਿਨਹਿਬਾਤਲਜਾਵਤ॥੮॥
ਉਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ (ਕਿ ਸਾਡੀ ਰਾਣੀ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਜਾ ਵਸੀ ਸੀ) (ਇਸ ਲਈ) ਲਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ॥੮॥
भाखि सकति नहि बात लजावत ॥८॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਤਿਹਰਾਨੀਕੇਪੁਤ੍ਰਤਬਰਾਜਕਰਾਤਿਹਠਾਵ॥
ਉਸ ਰਾਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤਦ ਉਥੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
तिह रानी के पुत्र तब राज करा तिह ठाव ॥
ਆਜੁਲਗੇਚੰਡਾਲਿਯੈਭਾਖਤਤਿਨਕੋਨਾਵ॥੯॥
ਅਜ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਚੰਡਾਲੀਏ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ॥੯॥
आजु लगे चंडालियै भाखत तिन को नाव ॥९॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਚੌਤਾਲੀਸਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੩੪੪॥੬੩੯੬॥ਅਫਜੂੰ॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦ ਦੇ ੩੪੪ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੪੪॥੬੩੯੬॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ चौतालीस चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३४४॥६३९६॥अफजूं॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਦੌਲਾਕੀਗੁਜਰਾਤਿਬਸਤਜਹ॥
(ਸ਼ਾਹ) ਦੌਲਾ ਦੀ ਗੁਜਰਾਤ ਜਿਥੇ ਵਸਦੀ ਹੈ।
दौला की गुजराति बसत जह ॥
ਅਮਰਸਿੰਘਇਕਹੁਤਾਨ੍ਰਿਪਤਿਤਹ॥
ਉਥੋਂ ਦਾ ਇਕ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
अमर सिंघ इक हुता न्रिपति तह ॥
ਅੰਗਨਾਦੇਰਾਨੀਤਿਹਰਾਜੈ॥
ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਨਾ ਦੇ (ਦੇਈ) ਸੀ
अंगना दे रानी तिह राजै ॥
ਨਿਰਖਿਦਿਵੰਗਨਨਕੋਮਨਲਾਜੈ॥੧॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਇਸ ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਲਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ॥੧॥
निरखि दिवंगनन को मन लाजै ॥१॥
ਰਾਜਾਅਧਿਕਪੀਰਕਹਮਾਨੈ॥
ਰਾਜਾ ਪੀਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੰਨਦਾ ਸੀ।
राजा अधिक पीर कह मानै ॥
ਭਲੀਬੁਰੀਜੜਬਾਤਨਜਾਨੈ॥
(ਉਹ) ਮੂਰਖ ਮਾੜੇ ਚੰਗੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
भली बुरी जड़ बात न जानै ॥
ਤਹਾਸੁਬਰਨਸਿੰਘਇਕਛਤ੍ਰੀ॥
ਉਥੇ ਸੁਬਰਨ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਛਤ੍ਰੀ ਸੀ,
तहा सुबरन सिंघ इक छत्री ॥
ਰੂਪਵਾਨਧਨਵਾਨਧਰਤ੍ਰੀ॥੨॥
ਜੋ ਰੂਪਵਾਨ, ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੀਨ ਸੀ ॥੨॥
रूपवान धनवान धरत्री ॥२॥
ਸੁੰਦਰਅਧਿਕਹੁਤੋਖਤਿਰੇਟਾ॥
ਉਹ ਛਤ੍ਰੀ-ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ,
सुंदर अधिक हुतो खतिरेटा ॥
ਜਨੁਕਰੂਪਸੌਸਕਲਲਪੇਟਾ॥
ਮਾਨੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਵੇ।
जनुक रूप सौ सकल लपेटा ॥
ਜਬਤੇਨਿਰਖਿਨਾਰਿਤਿਹਗਈ॥
ਜਦ ਉਹ ਰਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗਈ,
जब ते निरखि नारि तिह गई ॥
ਸੁਧਿਬੁਧਿਛਾਡਿਦਿਵਾਨੀਭਈ॥੩॥
ਤਾਂ ਸੁੱਧ ਬੁੱਧ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦੀਵਾਨੀ ਹੋ ਗਈ ॥੩॥
सुधि बुधि छाडि दिवानी भई ॥३॥
ਤਾਸੰਗਨੇਹਸਜਾਰੁਚਿਮਾਨ॥
ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਰੁਚੀ ਪੂਰਵਕ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਲਗਾ ਲਿਆ
ता संग नेह सजा रुचि मान ॥
ਜਾਨਿਬੂਝਿਹ੍ਵੈਗਈਅਜਾਨ॥
ਅਤੇ (ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ) ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਅਣਜਾਣ ਦਸਣ ਲਗੀ।
जानि बूझि ह्वै गई अजान ॥
ਦਈਸਹਚਰੀਤਹਿਕਪਠਾਇ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਇਕ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ
दई सहचरी तहिक पठाइ ॥
ਜ੍ਯੋਂਤ੍ਯੋਂਤਿਹਗ੍ਰਿਹਲਿਯਾਮੰਗਾਇ॥੪॥
ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ॥੪॥
ज्यों त्यों तिह ग्रिह लिया मंगाइ ॥४॥
ਪੋਸਤਭਾਗਅਫੀਮਮੰਗਾਈ॥
ਪੋਸਤ, ਭੰਗ ਅਤੇ ਅਫ਼ੀਮ ਮੰਗਵਾਈ
पोसत भाग अफीम मंगाई ॥
ਪਾਨਿਡਾਰਿਕਰਿਭਾਗਘੁਟਾਈ॥
ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਭੰਗ ਘੁਟਵਾਈ।
पानि डारि करि भाग घुटाई ॥
ਪਾਨਕਿਯਾਦੁਹੂੰਬੈਠਿਪ੍ਰਜੰਕਹਿ॥
ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਪਲੰਘ ਉਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪੀਤੀ
पान किया दुहूं बैठि प्रजंकहि ॥
ਰਤਿਮਾਨੀਭਰਿਭਰਿਦ੍ਰਿੜਅੰਕਹਿ॥੫॥
ਅਤੇ ਗਲਵਕੜੀਆਂ ਪਾ ਪਾ ਕੇ ਰਤੀ ਮਨਾਈ ॥੫॥
रति मानी भरि भरि द्रिड़ अंकहि ॥५॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
दोहरा ॥
ਜਬੈਟਨਾਨੇਕੈਫਕੇਆਏਅਖਿਯਨਮਾਹਿ॥
ਜਦ ਨਸ਼ੇ ਕਰ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਭੰਬਰ ਤਾਰੇ ਆਣ ਲਗੇ,
जबै टनाने कैफ के आए अखियन माहि ॥