ਊਧਵਬਾਚਗੋਪਿਨਸੋ॥
ਊਧਵ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:
Speech of Udhava addressed to the gopis:
ऊधव बाच गोपिन सो ॥
ਊਧਵ ਬਾਚ ਗੋਪਿਨ ਸੋ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਸਵੈਯਾ॥
ਸਵੈਯਾ:
SWAYYA
सवैया ॥
ਜਾਇਕੈਹਉਮਥਰਾਮੈਸਖੀਹਰਿਤੇਤੁਮਲਯੈਬੇਕੋਦੂਤਪਠੈਹੋਂ॥
ਹੇ ਸਖੀ! ਮਥੁਰਾ ਜਾ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਤੋਂ ਦੂਤ ਭਿਜਵਾਵਾਂਗਾ।
“O young damsels! on reaching Matura, I shall cause to send an envoy through Krishna to take you to Mathura
जाइ कै हउ मथरा मै सखी हरि ते तुम लयैबे को दूत पठै हों ॥
ਬੀਤਤਜੋਤੁਮਪੈਬਿਰਥਾਸਭਹੀਜਦੁਰਾਇਕੇਪਾਸਕਹੈਹੋਂ॥
ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਖ ਭਰੀ ਹਾਲਤ ਬੀਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।
Whatever difficulties experiencing, I shall relate them to Krishna
बीतत जो तुम पै बिरथा सभ ही जदुराइ के पास कहै हों ॥
ਕੈਤੁਮਰੀਬਿਨਤੀਉਹਪੈਬਿਧਿਜਾਰਿਝਹੈਬਿਧਿਤਾਰਿਝਵੈਹੋਂ॥
ਉਸ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਨਤੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲਗੇਗੀ, ਕਹਿ ਦਿਆਂਗਾ।
“I shall try to please Krishna in any possible way after conveying your request
कै तुमरी बिनती उह पै बिधि जा रिझ है बिधि ता रिझवै हों ॥
ਪਾਇਨਪੈਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਹਰਿਕੌਬ੍ਰਿਜਭੀਤਰਫੇਰਿਲਿਯੈਹੋਂ੯੩੨॥॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਕੇ (ਮੈਂ) ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗਾ ॥੯੩੨॥
I shall bring him again to Braja even falling at his feet.”932.
पाइन पै कबि स्याम कहै हरि कौ ब्रिज भीतर फेरि लियै हों ॥९३२॥
ਯੌਜਬਊਧਵਬਾਤਕਹੀਉਠਿਪਾਇਨਲਾਗਤਭੀਤਬਸੋਊ॥
ਊਧਵ ਨੇ ਜਦ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਤਦ ਉਹ (ਸਾਰੀਆਂ) ਉਠ ਕੇ (ਊਧਵ ਦੇ) ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਗਈਆਂ।
When Udhava said these words, all the gopis arose to touch his feet
यौ जब ऊधव बात कही उठि पाइन लागत भी तब सोऊ ॥
ਦੂਖਘਟਿਓਤਿਨਕੇਮਨਤੇਅਤਿਹੀਮਨਭੀਤਰਆਨੰਦਹੋਊ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਦੁਖ ਘਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦ ਵਧ ਗਿਆ।
The sorrow of their mind was decreased and their inner happiness increased
दूख घटिओ तिन के मन ते अति ही मन भीतर आनंद होऊ ॥
ਕੈਬਿਨਤੀਸੰਗਿਊਧਵਕੇਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਬਿਧਿਯਾਉਚਰੋਊ॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਊਧਵ ਅਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,
कै बिनती संगि ऊधव के कबि स्याम कहै बिधि या उचरोऊ ॥
ਸ੍ਯਾਮਸੋਜਾਇਕੈਯੌਕਹੀਯੋਕਰਿਕੈਕਹਿਯੋਪ੍ਰੀਤਿਨਤ੍ਯਾਗਤਕੋਊ੯੩੩॥॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ (ਕਿ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ) ਕਿਹਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੀਤ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਤਿਆਗਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ॥੯੩੩॥
Imploring Udhava, they said, “O Udhava! when you go there you may tell Krishna that after falling in love, no one forsakes it.933.
स्याम सो जाइ कै यौ कहीयो करि कै कहियो प्रीति न त्यागत कोऊ ॥९३३॥
ਕੁੰਜਗਲੀਨਮੈਖੇਲਤਹੀਸਭਹੀਮਨਗ੍ਵਾਰਨਿਕੋਹਰਿਓ॥
ਕੁੰਜ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦਿਆਂ ਖੇਡਦਿਆਂ ਹੀ (ਤੁਸੀਂ) ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਜਿਤ ਲਿਆ ਹੈ।
कुंज गलीन मै खेलत ही सभ ही मन ग्वारनि को हरिओ ॥
ਜਿਨਕੇਹਿਤਲੋਗਨਹਾਸਸਹਿਯੋਜਿਨਕੇਹਿਤਸਤ੍ਰਨਸੋਲਰਿਓ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ ਕੇ (ਤੁਸੀਂ) ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਾਸਾ ਸਹਾਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਲਈ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜੇ ਹੋ।
“O Krishna, while playing in alcoves, you allured the mind of all gopis, for which you endured the ridicule of the people and for whom you fought with the enemies.”
जिन के हित लोगन हास सहियो जिन के हित सत्रन सो लरिओ ॥
ਸੰਗਿਊਧਵਕੇਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਬਿਨਤੀਕਰਿਕੈਇਮਉਚਰਿਓ॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, (ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ) ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕੇ ਊਧਵ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਿਆ।
संगि ऊधव के कबि स्याम कहै बिनती करि कै इम उचरिओ ॥
ਹਮਤ੍ਯਾਗਿਗਏਬ੍ਰਿਜਮੈਮਥਰਾਤਿਹਤੇਤੁਮਕਾਮਬੁਰੋਕਰਿਓ੯੩੪॥॥
ਸਾਨੂੰ ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ॥੯੩੪॥
The gopis say this, while imploring Udhava, “O Krishna! on abandoning us, you went away to Matura, this was your very bad act.934.
हम त्यागि गए ब्रिज मै मथरा तिह ते तुम काम बुरो करिओ ॥९३४॥
ਬ੍ਰਿਜਬਾਸਨਤ੍ਯਾਗਿਗਏਮਥੁਰਾਪੁਰਬਾਸਿਨਕੇਰਸਭੀਤਰਪਾਗਿਓ॥
ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ ਵਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਵਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ (ਪ੍ਰੇਮ) ਰਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ ਹੋ।
“Forsaking the residents of Braja, you went away and absorbed yourself in the love of the residents of Matura
ब्रिज बासन त्यागि गए मथुरा पुर बासिन के रस भीतर पागिओ ॥
ਪ੍ਰੇਮਜਿਤੋਪਰਗ੍ਵਾਰਨਿਥੋਉਨਸੰਗਿਰਚੇਇਨਤੇਸਭਭਾਗਿਓ॥
ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ (ਸ਼ਹਿਰਨਾਂ) ਨਾਲ ਰਚ ਮਿਚ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰਾ (ਪ੍ਰੇਮ) ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
All the love that you had with the gopis, the same has now been relinquished,
प्रेम जितो पर ग्वारनि थो उन संगि रचे इन ते सभ भागिओ ॥
ਦੈਤੁਹਿਹਾਥਿਸੁਨੋਬਤੀਯਾਹਮਜੋਗਕੇਭੇਖਪਠਾਵਨਲਾਗਿਓ॥
(ਹੇ ਊਧਵ! ਸਾਡੀਆਂ) ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੋ, ਤੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਸਾਨੂੰ ਜੋਗ ਦਾ ਭੇਸ ਭੇਜਣ ਲਗਾ ਹੈ।
“And it is now associated with the residents of Matura
दै तुहि हाथि सुनो बतीया हम जोग के भेख पठावन लागिओ ॥
ਤਾਸੰਗਿਊਧਵਯੌਕਹੀਯੋਹਰਿਜੂਤੁਮਪ੍ਰੇਮਸਭੈਅਬਤ੍ਯਾਗਿਓ੯੩੫॥॥
ਹੇ ਊਧਵ! ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ॥੯੩੫॥
O Udhava! he has sent to us the guise of yoga, O Udhava! tell Krishna that he has no love left for us.”935.
ता संगि ऊधव यौ कहीयो हरि जू तुम प्रेम सभै अब त्यागिओ ॥९३५॥
ਊਧਵਜੋਤਜਿਕੈਬ੍ਰਿਜਕੋਚਲਿਕੈਜਬਹੀਮਥੁਰਾਪੁਰਿਜਈਯੈ॥
ਹੇ ਊਧਵ! ਜਦੋਂ (ਤੁਸੀਂ) ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਅਤੇ ਚਲ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰ ਵਿਚ ਜਾਓਗੇ।
ऊधव जो तजि कै ब्रिज को चलि कै जब ही मथुरा पुरि जईयै ॥
ਪੈਅਪੁਨੇਚਿਤਮੈਹਿਤਕੈਹਮਓਰਤੇਸ੍ਯਾਮਕੇਪਾਇਨਪਈਯੈ॥
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਚਿਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ ਕੇ ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈਣਾ
“O Udhava! after leaving Braja, when you go to Matura, then fall at his feet with love from our side
पै अपुने चित मै हित कै हम ओर ते स्याम के पाइन पईयै ॥
ਕੈਅਤਿਹੀਬਿਨਤੀਤਿਹਪੈਫਿਰਕੈਇਹਭਾਤਿਸੋਉਤਰਦਈਯੈ॥
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ (ਅਸਾਂ ਵਲੋਂ) ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ।
“Then tell him with great humility that if one falls in love, he should carry it till the end
कै अति ही बिनती तिह पै फिर कै इह भाति सो उतर दईयै ॥
ਪ੍ਰੀਤਿਨਿਬਾਹੀਯੈਤਉਕਰੀਯੈਪਰਯੌਨਹੀਕਾਹੂੰਸੋਪ੍ਰੀਤਿਕਰਈਯੈ੯੩੬॥॥
ਜੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਕਰੀਏ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ॥੯੩੬॥
If one cannot do it, then what is the use of falling in love.936.
प्रीति निबाहीयै तउ करीयै पर यौ नही काहूं सो प्रीति करईयै ॥९३६॥
ਊਧਵਮੋਸੁਨਲੈਬਤੀਯਾਜਦੁਬੀਰਕੋਧ੍ਯਾਨਜਬੈਕਰਿਹੋਂ॥
ਹੇ ਊਧਵ! ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲੈ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ
“O Udhava! listen to us
ऊधव मो सुन लै बतीया जदुबीर को ध्यान जबै करि हों ॥
ਬਿਰਹਾਤਬਆਇਕੈਮੋਹਿਗ੍ਰਸੈਤਿਹਕੇਗ੍ਰਸਏਨਜੀਯੋਮਰਿਹੋਂ॥
ਤਦ ਬਿਰਹੋਂ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਕੜ ਲੈਣ ਨਾਲ ਨਾ (ਮੈਂ) ਜੀਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਮਰੀ ਹੋਈ।
Whenever we meditate on Krishna, then the pangs of the fire of separation greatly afflict us, by which we are neither alive nor dead
बिरहा तब आइ कै मोहि ग्रसै तिह के ग्रसए न जीयो मरि हों ॥
ਨਕਛੂਸੁਧਿਮੋਤਨਮੈਰਹਿਹੈਧਰਨੀਪਰਹ੍ਵੈਬਿਸੁਧੀਝਰਿਹੋਂ॥
ਮੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸੁੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਕੇ ਡਿਗ ਪੈਂਦੀ ਹਾਂ।
“We do not even have the consciousness of our body and we fall unconscious on the ground
न कछू सुधि मो तन मै रहि है धरनी पर ह्वै बिसुधी झरि हों ॥
ਤਿਹਤੇਹਮਕੋਬ੍ਰਿਥਾਕਹੀਐਕਿਹਭਾਤਿਸੋਧੀਰਜਹਉਧਰਿਹੋਂ੯੩੭॥॥
ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ) ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੀਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂ ॥੯੩੭॥
How to describe our perplexity to him? You may tell us how we can remain patient.”937.
तिह ते हम को ब्रिथा कहीऐ किह भाति सो धीरज हउ धरि हों ॥९३७॥
ਦੀਨਹ੍ਵੈਗ੍ਵਾਰਨਿਸੋਊਕਹੈਕਬਿਸ੍ਯਾਮਜੁਥੀਅਤਿਹੀਅਭਿਮਾਨੀ॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਬਹੁਤ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਓਹੀ ਹੁਣ ਆਜਿਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
Those gopis who remined proud earlier, they said these things in great humility
दीन ह्वै ग्वारनि सोऊ कहै कबि स्याम जु थी अति ही अभिमानी ॥
ਕੰਚਨਸੇਤਨਕੰਜਮੁਖੀਜੋਊਰੂਪਬਿਖੈਰਤਿਕੀਫੁਨਿਸਾਨੀ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਸ਼ਰੀਰ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੁਖੜੇ ਸਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿਚ 'ਰਤਿ' (ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਦੇ ਤੁਲ ਸਨ।
They are the same gopis, whose body was like gold, the face like lotus-flower and who were like Rati in beauty
कंचन से तन कंज मुखी जोऊ रूप बिखै रति की फुनि सानी ॥
ਯੌਕਹੈਬ੍ਯਾਕੁਲਹ੍ਵੈਬਤੀਯਾਕਬਿਨੇਤਿਹਕੀਉਪਮਾਪਹਿਚਾਨੀ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਵੀ ਨੇ ਉਸ (ਦ੍ਰਿਸ਼) ਦੀ ਇਹ ਉਪਮਾ ਲਭੀ ਹੈ।
यौ कहै ब्याकुल ह्वै बतीया कबि ने तिह की उपमा पहिचानी ॥
ਊਧਵਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾਸਫਰੀਸਭਨਾਮਲੈਸ੍ਯਾਮਕੋਜੀਵਤਪਾਨੀ੯੩੮॥॥
ਹੇ ਊਧਵ! ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਤਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ॥੯੩੮॥
They are saying these things, getting distempered and according to the poet they appear like fish to Udhava, who can only survive in the water of Krishna.938.
ऊधव ग्वारनीया सफरी सभ नाम लै स्याम को जीवत पानी ॥९३८॥
ਆਤੁਰਹ੍ਵੈਬ੍ਰਿਖਭਾਨਸੁਤਾਸੰਗਿਊਧਵਕੇਸੁਕਹਿਯੋਇਮਬੈਨਾ॥
ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰਾਧਾ ਨੇ ਊਧਵ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
आतुर ह्वै ब्रिखभान सुता संगि ऊधव के सु कहियो इम बैना ॥
ਭੂਖਨਭੋਜਨਧਾਮਜਿਤੋਹਮਕੇਜਦੁਬੀਰਬਿਨਾਸੁਰੁਚੈਨਾ॥
ਗਹਿਣੇ, ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਘਰ (ਆਦਿਕ) ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ।
Getting agitated, Radha said this to Udhava, “O Udhava! we do not like the ornaments, food, houses etc. without Krishna,”
भूखन भोजन धाम जितो हम के जदुबीर बिना सु रुचै ना ॥
ਯੌਂਕਹਿਸ੍ਯਾਮਬਿਯੋਗਬਿਖੈਬਸਿਗੇਕਬਿਨੇਜਸਯੌਉਚਰੈਨਾ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੇ (ਨੈਣ) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਦੇ ਵਸ ਵਿਚ ਹੋ ਗਏ ਜਿਸ ਦਾ ਯਸ਼ ਕਵੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ।
Saying this Radha felt pangs of separation and also felt extreme hardship even in weeping
यौं कहि स्याम बियोग बिखै बसि गे कबि ने जस यौ उचरैना ॥
ਰੋਵਤਭੀਅਤਿਹੀਦੁਖਸੋਜੁਹੁਤੇਮਨੋਬਾਲਕੇਕੰਜਨਨੈਨਾ੯੩੯॥॥
ਬਾਲਿਕਾ (ਰਾਧਾ) ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਜੋ ਨੈਣ ਸਨ ਮਾਨੋ ਅਤਿ ਅਧਿਕ ਦੁਖ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲਗ ਗਏ ਹੋਣ ॥੯੩੯॥
The eyes of that young damsel appeared like the lotus-flower.939.
रोवत भी अति ही दुख सो जु हुते मनो बाल के कंजन नैना ॥९३९॥
ਬ੍ਰਿਖਭਾਨਸੁਤਾਅਤਿਪ੍ਰੇਮਛਕੀਮਨਮੈਜਦੁਬੀਰਕੋਧਿਆਨਲਗੈਕੈ॥
ਰਾਧਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਗਨ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ब्रिखभान सुता अति प्रेम छकी मन मै जदुबीर को धिआन लगै कै ॥
ਰੋਵਤਭੀਅਤਿਹੀਦੁਖਸੋਸੰਗਕਾਜਰਨੀਰਗਿਰਿਯੋਢਰਕੈਕੈ॥
ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਕਾਰਨ ਰੋਣ ਲਗ ਗਈ ਅਤੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਕਜਲਾ ਵੀ ਢਲ ਕੇ ਡਿਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
Being deeply absorbed in the love of Krishna, Radha began to weep in great affliction and with her tears, the antimony of the eyes also came out
रोवत भी अति ही दुख सो संग काजर नीर गिरियो ढर कै कै ॥
ਤਾਛਬਿਕੋਜਸੁਉਚਮਹਾਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹਿਯੋਮੁਖਤੇਉਮਗੈਕੈ॥
ਉਸ ਛਬੀ ਦਾ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਨੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਮਗ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ता छबि को जसु उच महा कबि स्याम कहियो मुख ते उमगै कै ॥
ਚੰਦਹਿਕੋਜੁਕਲੰਕਹੁਤੋਮਨੋਨੈਨਨਿਪੈਡਚਲ੍ਯੋਨਿਚੁਰੈਕੈ੯੪੦॥॥
ਮਾਨੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਲਗਿਆ ਕਲੰਕ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨਿਚੁੜ ਚਲਿਆ ਹੋਵੇ ॥੯੪੦॥
The poet, getting pleased in his mind, says that the black blemish of the moon, being washed, is flowing with the water of the eyes.940.
चंदहि को जु कलंक हुतो मनो नैननि पैड चल्यो निचुरै कै ॥९४०॥
ਗਹਿਧੀਰਜਊਧਵਸੋਬਚਨਾਬ੍ਰਿਖਭਾਨਸੁਤਾਇਹਭਾਤਿਉਚਾਰੇ॥
ਧੀਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਰਾਧਾ ਨੇ ਊਧਵ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ।
गहि धीरज ऊधव सो बचना ब्रिखभान सुता इह भाति उचारे ॥
ਨੇਹੁਤਜਿਯੋਬ੍ਰਿਜਬਾਸਨਸੋਤਿਹਤੇਕਛੂਜਾਨਤਦੋਖਬਿਚਾਰੇ॥
ਬ੍ਰਜ ਵਾਸੀ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਨੇਹੁੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਸੋਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚ) ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
Getting strength of endurance with her talk with Udhava, Radha said, “Perhaps Krishna has forsaken his love for the residents of Braja on account of some flaw
नेहु तजियो ब्रिज बासन सो तिह ते कछू जानत दोख बिचारे ॥
ਬੈਠਿਗਏਰਥਭੀਤਰਆਪਨਹੀਇਨਕੀਸੋਊਓਰਿਨਿਹਾਰੇ॥
(ਜਦੋਂ) ਆਪ ਰਥ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਤਕਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ।
“While going away, he sat silently in the chariot and did not even look towards the residents of Braja
बैठि गए रथ भीतर आप नही इन की सोऊ ओरि निहारे ॥
ਤ੍ਯਾਗਿਗਏਬ੍ਰਿਜਕੋਮਥੁਰਾਹਮਜਾਨਤਹੈਘਟਭਾਗਹਮਾਰੇ੯੪੧॥॥
ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਥੁਰਾ (ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ) ਲਗਦਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਭਾਗ ਮਾੜੇ ਹਨ ॥੯੪੧॥
We know that this is our misfortune that relinquishing Braja, Krishna has gone to Matura.941.
त्यागि गए ब्रिज को मथुरा हम जानत है घट भाग हमारे ॥९४१॥
ਜਬਜੈਹੋਕਹਿਯੋਮਥੁਰਾਕੈਬਿਖੈਹਰਿਪੈਹਮਰੀਬਿਨਤੀਇਹਕੀਜੋ॥
(ਹੇ ਊਧਵ!) ਜਦੋਂ ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਜਾਓਗੇ, (ਤਾਂ) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨਾ।
“O Udhava! When you go to Matura, then make a supplication to him from our side
जब जैहो कहियो मथुरा कै बिखै हरि पै हमरी बिनती इह कीजो ॥
ਪਾਇਨਕੋਗਹਿਕੈਰਹੀਯੋਘਟਕਾਦਸਜੋਮੁਹਿਨਾਮਹਿਲੀਜੋ॥
ਦਸ ਘੜੀਆਂ ਤਕ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਪੈਰ ਪਕੜੀ ਰਖਣਾ, ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਲੈਣਾ,
Lie prostrate at the feet of Krishna for a few hours and continue shouting my name
पाइन को गहि कै रहीयो घटका दस जो मुहि नामहि लीजो ॥
ਤਾਹੀਕੇਪਾਛੇਤੇਮੋਬਤੀਯਾਸੁਨਿਲੈਇਹਭਾਤਹਿਸੋਉਚਰੀਜੋ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ।
ताही के पाछे ते मो बतीया सुनि लै इह भातहि सो उचरीजो ॥
ਜਾਨਤਹੋਹਿਤਤ੍ਯਾਗਗਏਕਬਹੂੰਹਮਰੇਹਿਤਕੇਸੰਗਭੀਜੋ੯੪੨॥॥
(ਮੈਂ) ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, (ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਂ ਨਾਲੋਂ) ਪ੍ਰੇਮ ਛਡ ਗਏ ਹੋ, ਪਰ ਕਦੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਿਜ ਜਾਓ ॥੯੪੨॥
“After this tell him this from my side, ‘O Krishna! you have relinquished love for us, now absorb yourself in love with us sometime again.’ “942.
जानत हो हित त्याग गए कबहूं हमरे हित के संग भीजो ॥९४२॥
ਊਧਵਕੋਬ੍ਰਿਖਭਾਨਸੁਤਾਬਚਨਾਇਹਭਾਤਿਸੋਉਚਰਿਯੋਹੈ॥
ਊਧਵ ਨਾਲ ਰਾਧਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਹੇ ਹਨ।
ऊधव को ब्रिखभान सुता बचना इह भाति सो उचरियो है ॥
ਤਿਆਗਦਈਜਬਅਉਰਕਥਾਮਨਜਉਸੰਗਿਸ੍ਯਾਮਕੇਪ੍ਰੇਮਭਰਿਯੋਹੈ॥
ਜਦ ਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੋਰ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Radha spoke to Udhava in this manner, “O Udhava! absorbing myself in the love of Krishna, I have forsaken everything else
तिआग दई जब अउर कथा मन जउ संगि स्याम के प्रेम भरियो है ॥
ਤਾਸੰਗਸੋਊਕਹੋਬਤੀਯਾਬਨਮੈਹਮਰੋਜੋਊਸੰਗਿਅਰਿਯੋਹੈ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਓਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਜੋ ਬਨ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅੜ ਖੜੋਤਾ ਸੀ।
“Remind him about my displeasure in the forest saying that I had exhibited great persistence with you
ता संग सोऊ कहो बतीया बन मै हमरो जोऊ संगि अरियो है ॥
ਮੈਤੁਮਰੇਸੰਗਿਮਾਨਕਰਿਯੋਤੁਮਹੂੰਹਮਰੇਸੰਗਮਾਨਕਰਿਯੋਹੈ੯੪੩॥॥
(ਉਦੋਂ) ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰੋਸਾ ('ਮਾਨ') ਕੀਤਾ ਸੀ, (ਹੁਣ) ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰੋਸਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ॥੯੪੩॥
Are you now showing the same persistence with me? 943.
मै तुमरे संगि मान करियो तुम हूं हमरे संग मान करियो है ॥९४३॥
ਬਨਮੈਹਮਰੋਸੰਗਿਕੇਲਕਰੇਮਨਮੈਅਬਸੋਜਦੁਬੀਰਚਿਤਾਰੋ॥
ਬਨ ਵਿਚ (ਤੁਸੀਂ) ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ ਸਨ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਹੁਣ ਮਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।
“O hero of Yadavas! remember those occasions, when you indulged in amorous sport with me in the forest
बन मै हमरो संगि केल करे मन मै अब सो जदुबीर चितारो ॥
ਮੋਰੇਜੁਸੰਗਿਕਹੀਬਤੀਯਾਹਿਤਕੀਸੋਈਅਪਨੇਚਿਤਨਿਹਾਰੋ॥
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਵੇਖੋ।
Remember the talk of love in your mind
मोरे जु संगि कही बतीया हित की सोई अपने चित निहारो ॥
ਤਾਹੀਕੋਧ੍ਯਾਨਕਰੋਕਿਹਹੇਤਤਜਿਯੋਬ੍ਰਿਜਔਮਥੁਰਾਕੋਪਧਾਰੋ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਕਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ।
ताही को ध्यान करो किह हेत तजियो ब्रिज औ मथुरा को पधारो ॥
ਜਾਨਤਹੈਤੁਮਰੋਕਛੁਦੋਸਨਹੀਕਛੁਹੈਘਟਭਾਗਹਮਾਰੋ੯੪੪॥॥
(ਮੈਂ) ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਕੁਝ ਮਾੜੇ ਭਾਗ ਹਨ ॥੯੪੪॥
“Thinking about that, please tell me the reason why you have relinquished Braja and gone to Matura? I know that you are not at fault in doing this, but our fortune is not good.”944.
जानत है तुमरो कछु दोस नही कछु है घट भाग हमारो ॥९४४॥
ਯੌਸੁਨਿਉਤਰਦੇਤਭਯੋਊਧਵਪ੍ਰੀਤਿਘਨੀਹਰਿਕੀਸੰਗਤੇਰੈ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਊਧਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਿਘੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ।
Hearing these words, Udhava replied, “O Radha! the love of Krishna with you is extremely profound
यौ सुनि उतर देत भयो ऊधव प्रीति घनी हरि की संग तेरै ॥
ਜਾਨਤਹੋਅਬਆਵਤਹੈਉਪਜੈਇਹਚਿੰਤਕਹਿਯੋਮਨਮੇਰੈ॥
(ਮੈਂ) ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ (ਉਹ) ਆਵੇਗਾ (ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ) ਇਹ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
My mind says that he will come now,”
जानत हो अब आवत है उपजै इह चिंत कहियो मन मेरै ॥
ਕਿਉਮਥਰਾਤਜਿਆਵਤਹੈਜੁਫਿਰੈਨਹਿਗ੍ਵਾਰਨਿਕੇਫੁਨਿਫੇਰੈ॥
ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਛਡ ਕੇ ਕਿਉਂ ਆਵੇਗਾ ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮੋੜਨ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੜਿਆ ਸੀ।
Radha says again that Krishna did not stop at the behest of the gopis, what can now be his purpose of leaving Mathura and coming here?
किउ मथरा तजि आवत है जु फिरै नहि ग्वारनि के फुनि फेरै ॥
ਜਾਨਤਹੈਹਮਰੇਘਟਿਭਾਗਨਆਵਤਹੈਹਰਿਜੂਫਿਰਿਡੇਰੈ੯੪੫॥॥
(ਰਾਧਾ ਕਹਿਣ ਲਗੀ ਮੈਂ) ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਫਿਰ (ਆਪਣੇ) ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ ॥੯੪੫॥
He did not stop at our bidding and if he now returns to his house, then we shall not agree that our fortune is not so forceful.945.
जानत है हमरे घटि भागन आवत है हरि जू फिरि डेरै ॥९४५॥
ਯੌਕਹਿਰੋਵਤਭੀਲਲਨਾਅਪਨੇਮਨਮੈਅਤਿਸੋਕਬਢਾਯੋ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਲਲਨਾ (ਰਾਧਾ) ਰੋਣ ਲਗ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਕ ਵਧਾ ਲਿਆ।
Saying thus, Radha in great grief, began to weep bitterly
यौ कहि रोवत भी ललना अपने मन मै अति सोक बढायो ॥
ਝੂਮਿਗਿਰੀਪ੍ਰਿਥਮੀਪਰਸੋਹ੍ਰਿਦੈਆਨੰਦਥੋਤਿਤਨੋਬਿਸਰਾਯੋ॥
ਘੁੰਮੇਰੀ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗ ਪਈ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ (ਜਿਤਨਾ) ਆਨੰਦ ਸੀ, ਉਹ (ਸਾਰਾ) ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ।
Forsaking the happiness of her heart, she became unconscious and fell down upon the earth
झूमि गिरी प्रिथमी पर सो ह्रिदै आनंद थो तितनो बिसरायो ॥
ਭੂਲਗਈਸੁਧਿਅਉਰਸਬੈਹਰਿਕੇਮਨਧ੍ਯਾਨਬਿਖੈਤਿਨਲਾਯੋ॥
ਹੋਰ ਸਾਰੀ ਸੁਧ-ਬੁਧ ਭੁਲ ਗਈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ।
She forgot all other things and her mind was absorbed in Krishna
भूल गई सुधि अउर सबै हरि के मन ध्यान बिखै तिन लायो ॥
ਯੌਕਹਿਊਧਵਸੋਤਿਨਿਟੇਰਿਹਹਾਹਮਰੇਗ੍ਰਿਹਿਸ੍ਯਾਮਨਆਯੋ੯੪੬॥॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਊਧਵ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਹਾਇ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ (ਅਜੇ ਤਕ) ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ ॥੯੪੬॥
She again said loudly to Udhava, “Alas! Krishna has not come to my house.946.
यौ कहि ऊधव सो तिनि टेरि हहा हमरे ग्रिहि स्याम न आयो ॥९४६॥
ਜਾਹੀਕੇਸੰਗਿਸੁਨੋਮਿਲਕੈਹਮਕੁੰਜਗਲੀਨਮੈਖੇਲਮਚਾਯੋ॥
(ਹੇ ਊਧਵ!) ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਕੁੰਜ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੀਆਂ ਸਨ।
जाही के संगि सुनो मिल कै हम कुंज गलीन मै खेल मचायो ॥
ਗਾਵਤਭਯੋਸੋਊਠਉਰਤਹਾਹਮਹੂੰਮਿਲਕੈਤਹਮੰਗਲਗਾਯੋ॥
ਉਹ ਉਸ ਸਥਾਨ ਉਤੇ ਗਾਉਣ ਲਗ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸਾਂ ਵੀ ਮਿਲ ਕੇ ਮੰਗਲਮਈ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਸੀ।
“He, with whom we sported in the alcoves and together with him, we used to sing songs of praise,
गावत भयो सोऊ ठउर तहा हमहूं मिल कै तह मंगल गायो ॥
ਸੋਬ੍ਰਿਜਤ੍ਯਾਗਿਗਏਮਥੁਰਾਇਨਗ੍ਵਾਰਨਿਤੇਮਨੂਆਉਚਟਾਯੋ॥
ਉਹ (ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਉਚਾਟ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
“The same Krishna, relinquishing Braja has gone to Matura and his mind is displeased with the gopis
सो ब्रिज त्यागि गए मथुरा इन ग्वारनि ते मनूआ उचटायो ॥
ਯੌਕਹਿਊਧਵਸੋਤਿਨਟੇਰਿਹਹਾਹਮਰੇਗ੍ਰਿਹਿਸ੍ਯਾਮਨਆਯੋ੯੪੭॥॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਊਧਵ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਹਾਇ, (ਅਜੇ ਤਕ) ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ॥੯੪੭॥
” Saying thus, Radha said to Udhava, “Alas! Krishna has not come to my house.947.
यौ कहि ऊधव सो तिन टेरि हहा हमरे ग्रिहि स्याम न आयो ॥९४७॥
ਬ੍ਰਿਜਤ੍ਯਾਗਿਗਯੋਮਥਰਾਕੋਸੋਊਮਨਤੇਸਭਹੀਬ੍ਰਿਜਨਾਥਿਬਿਸਾਰੀ॥
ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮਨ ਤੋਂ (ਅਸਾਂ) ਸਭ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
“He relinquished Braja and went to Matura and the lord of Braja forgot everyone
ब्रिज त्यागि गयो मथरा को सोऊ मन ते सभ ही ब्रिजनाथि बिसारी ॥
ਸੰਗਿਰਚੇਪੁਰਬਾਸਿਨਕੇਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਸੋਊਜਾਨਿਪਿਆਰੀ॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰਚ-ਮਿਚ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
He was engrossed in the love of the residents of the city
संगि रचे पुर बासिन के कबि स्याम कहै सोऊ जानि पिआरी ॥
ਊਧਵਜੂਸੁਨੀਯੈਬਿਰਥਾਤਿਹਤੇਅਤਿਬ੍ਯਾਕੁਲਭੀਬ੍ਰਿਜਨਾਰੀ॥
ਹੇ ਊਧਵ ਜੀ! (ਸਾਡੀ) ਦੁਖ ਭਰੀ ਹਾਲਤ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਬ੍ਰਜ-ਨਾਰੀਆਂ ਅਤਿ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ऊधव जू सुनीयै बिरथा तिह ते अति ब्याकुल भी ब्रिज नारी ॥
ਕੰਚੁਰੀਜਿਉਅਹਿਰਾਜਤਜੈਤਿਹਭਾਤਿਤਜੀਬ੍ਰਿਜਨਾਰਮੁਰਾਰੀ੯੪੮॥॥
ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਕੁੰਜ ਨੂੰ ਛਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਬ੍ਰਜ-ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ॥੯੪੮॥
“O Udhava! listen, the women of Braja have been worrying so much because Krishna has forsaken them just as the snake abandons its slough.”948.
कंचुरी जिउ अहिराज तजै तिह भाति तजी ब्रिज नार मुरारी ॥९४८॥
ਊਧਵਕੇਫਿਰਿਸੰਗਕਹਿਯੋਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਬ੍ਰਿਖਭਾਨਜਈਹੈ॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਧਾ ਨੇ ਊਧਵ ਨਾਲ ਫਿਰ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਕਿਹਾ,
ऊधव के फिरि संग कहियो कबि स्याम कहै ब्रिखभान जई है ॥
ਜਾਮੁਖਕੇਸਮਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾਜੁਤਿਹੂੰਪੁਰਮਾਨਹੁਰੂਪਮਈਹੈ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਖ ਵਰਗੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਰੂਪਮਈ ਹੈ।
Radha said again to Udhava, “He, the glory of whose face is like the moon and who is donor of beauty to all the three worlds.
जा मुख के सम चंद्र प्रभा जु तिहूं पुर मानहु रूपमई है ॥
ਸ੍ਯਾਮਗਯੋਤਜਿਕੈਬ੍ਰਿਜਕੋਤਿਹਤੇਅਤਿਬ੍ਯਾਕੁਲਚਿਤਭਈਹੈ॥
ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਸੇ ਕਰ ਕੇ (ਉਹ) ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੈ।
“That Krishna relinquished Braja and went away
स्याम गयो तजि कै ब्रिज को तिह ते अति ब्याकुल चित भई है ॥
ਜਾਦਿਨਕੇਮਥੁਰਾਮੈਗਏਬਿਨੁਤ੍ਵੈਹਮਰੀਸੁਧਿਹੂੰਨਲਈਹੈ੯੪੯॥॥
ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੇ (ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਗਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ॥੯੪੯॥
This is the reason why we are worried, the day on which Krihsna abandoned Braja and went to Mathura, O Udhava! none except you has come to enquire about us.949.
जा दिन के मथुरा मै गए बिनु त्वै हमरी सुधि हूं न लई है ॥९४९॥
ਜਾਦਿਨਕੇਬ੍ਰਿਜਤ੍ਯਾਗਿਗਏਬਿਨਤ੍ਵੈਕੋਊਮਾਨਸਹੂੰਨਪਠਾਯੋ॥
ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੇ ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ (ਹੋਰ ਬੰਦੇ) ਨੂੰ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ) ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ।
“Since the day on which Krishna left Braja, he has sent none other except you
जा दिन के ब्रिज त्यागि गए बिन त्वै कोऊ मानस हूं न पठायो ॥
ਹੇਤਜਿਤੋਇਨਊਪਰਥੋਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਤਿਤਨੋਬਿਸਰਾਯੋ॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ (ਗੋਪੀਆਂ) ਉਪਰ ਜਿਤਨਾ (ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ) ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ (ਉਸ ਨੇ) ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Whatever love he had extended to us, he has forgotton all that,” according to the poet Shyam he himself had been engrossed with the people of the city of Mathura,
हेत जितो इन ऊपर थो कबि स्याम कहै तितनो बिसरायो ॥
ਆਪਰਚੇਪੁਰਬਾਸਿਨਸੋਇਨਕੋਦੁਖੁਦੈਉਨਕੋਰਿਝਵਾਯੋ॥
ਆਪ ਸ਼ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰਚ ਮਿਚ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਗੋਪੀਆਂ) ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਝਾ ਰਹੇ ਹਨ।
And in order to please them, he has harraseds the people of Braja
आप रचे पुर बासिन सो इन को दुखु दै उन को रिझवायो ॥
ਤਾਸੰਗਜਾਇਕੋਯੌਕਹੀਯੋਹਰਿਜੀਤੁਮਰੇਕਹੁਕਾਜੀਯਆਯੋ੯੫੦॥॥
(ਹੇ ਊਧਵ!) ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ! ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ॥੯੫੦॥
“O Udhava! When you go there, kindly tell him, “O Krishna! what had occurred in your mind that you did all that.’950.
ता संग जाइ को यौ कहीयो हरि जी तुमरे कहु का जीय आयो ॥९५०॥
ਤ੍ਯਾਗਿਗਏਮਥੁਰਾਬ੍ਰਿਜਕਉਚਲਿਕੈਫਿਰਿਆਪਨਹੀਬ੍ਰਿਜਆਏ॥
(ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੇ) ਬ੍ਰਜ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ, (ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ) ਆਪ ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹੋ।
“Leaving Braja, he went to Mathura and from that day to this day he has not returned to Braja
त्यागि गए मथुरा ब्रिज कउ चलि कै फिरि आप नही ब्रिज आए ॥
ਸੰਗਿਰਚੇਪੁਰਬਾਸਿਨਕੇਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਮਨਆਨੰਦਪਾਏ॥
ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, (ਤੁਸੀਂ) ਸ਼ਹਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਰਚ ਮਿਚ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।
Being pleased, he is absorbed with the residents of Mathura
संगि रचे पुरबासिन के कबि स्याम कहै मन आनंद पाए ॥
ਦੈਗਯੋਹੈਇਨਕੋਦੁਖਊਧਵਪੈਮਨਮੈਨਹੁਲਾਸਬਢਾਏ॥
ਹੇ ਊਧਵ! ਇਨ੍ਹਾਂ (ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ) (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੁਖ ਦੇ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਮਨ ਵਿਚ ਹੁਲਾਸ ਵਧਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
“He did not increase the happiness of the inhabitants of Braja, but gave them only sufferings
दै गयो है इन को दुख ऊधव पै मन मै न हुलास बढाए ॥
ਆਪਨਥੇਬ੍ਰਿਜਮੈਉਪਜੇਇਨਸੋਸੁਭਏਛਿਨਬੀਚਪਰਾਏ੯੫੧॥॥
ਉਹ ਆਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਉਪਜੇ ਸਨ, (ਇਸ ਲਈ) ਉਹ ਛਿਣ ਭਰ ਵਿਚ ਪਰਾਏ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ॥੯੫੧॥
Krishna born in Braja was our own, but now in an instant he belongs to others.”951.
आप न थे ब्रिज मै उपजे इन सो सु भए छिन बीच पराए ॥९५१॥
ਤ੍ਯਾਗਿਗਏਨਲਈਇਨਕੀਸੁਧਿਹੋਤਕਛੂਮਨਿਮੋਹਤੁਹਾਰੇ॥
(ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਤਿਆਗ ਗਏ ਅਤੇ (ਫਿਰ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਲਈ; ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਮੋਹ ਹੁੰਦਾ (ਤਾਂ ਇੰਜ ਨਾ ਕਰਦੇ)।
“You have not communicated at all with these residents of Braja
त्यागि गए न लई इन की सुधि होत कछू मनि मोह तुहारे ॥
ਆਪਰਚੇਪੁਰਬਾਸਿਨਸੋਇਨਕੇਸਭਪ੍ਰੇਮਬਿਦਾਕਰਿਡਾਰੇ॥
(ਤੁਸੀਂ) ਆਪ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਰਚ ਮਿਚ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Does no attachment arise in your mind? You yourself had been absorbed with the inhabitants of the city and had relinquished all the love of these people
आप रचे पुर बासिन सो इन के सभ प्रेम बिदा करि डारे ॥
ਤਾਤੇਨਮਾਨਕਰੋਫਿਰਿਆਵਹੁਜੀਤਤਭੇਤੁਮਹੂੰਹਮਹਾਰੇ॥
ਇਸ ਲਈ (ਤੁਸੀਂ) ਮਾਣ (ਰੋਸਾ) ਨਾ ਕਰੋ, ਫਿਰ (ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ) ਆ ਜਾਓ; ਤੁਸੀਂ ਜਿਤ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਗਈਆਂ ਹਾਂ।
“O Krishna! do not persist now
ता ते न मान करो फिरि आवहु जीतत भे तुम हूं हम हारे ॥
ਤਾਤੇਤਜੋਮਥੁਰਾਫਿਰਿਆਵਹੁਹੇਸਭਗਊਅਨਕੇਰਖਵਾਰੇ੯੫੨॥॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਊਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ! ਮਥੁਰਾ ਨੂੰ ਛਡ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫਿਰ (ਬ੍ਰਜ ਵਿਚ) ਆ ਜਾਓ ॥੯੫੨॥
It is right to say that you have won and we have been defeated, O Krishna, the protector of cows! now leave Mathura and come here again.”952.
ता ते तजो मथुरा फिरि आवहु हे सभ गऊअन के रखवारे ॥९५२॥
ਸ੍ਯਾਮਚਿਤਾਰਕੈਸ੍ਯਾਮਕਹੈਮਨਮੈਸਭਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾਦੁਖਪਾਵੈ॥
(ਕਵੀ) ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਮਨ ਵਿਚ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Remembering Krishna, the poet says that all the gopis are suffering
स्याम चितार कै स्याम कहै मन मै सभ ग्वारनीया दुख पावै ॥
ਏਕਪਰੈਮੁਰਝਾਇਧਰਾਇਕਬਿਯੋਗਭਰੀਗੁਨਬਿਯੋਗਹੀਗਾਵੈ॥
ਇਕ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਕੇ ਡਿਗ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਵਿਯੋਗ ਦੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਬਿਰਹੋਂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Someone on becoming unconscious is falling separation
एक परै मुरझाइ धरा इक बियोग भरी गुन बियोग ही गावै ॥
ਕੋਊਕਹੈਜਦੁਰਾਮੁਖਤੇਸੁਨਿਸ੍ਰਉਨਨਬਾਤਤਹਾਏਊਧਾਵੈ॥
ਕੋਈ ਮੁਖ ਤੋਂ 'ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ (ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੋਪੀ) ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਧਰ ਨੂੰ ਭਜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
कोऊ कहै जदुरा मुख ते सुनि स्रउनन बात तहा एऊ धावै ॥
ਜਉਪਿਖਵੈਨਤਹਾਤਿਨਕੋਸੁਕਹੈਹਮਕੋਹਰਿਹਾਥਿਨਆਵੈ੯੫੩॥॥
ਜਦ ਉਥੇ ਉਸ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, (ਤਾਂ) ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਗਣਗੇ ॥੯੫੩॥
Someone is running hither and thither shouting the name of Krishna and listening to the sound of his moving feet with her ears and when does not see him, she says in her state of worry that she is not getting at Krishna.953.
जउ पिखवै न तहा तिन को सु कहै हम को हरि हाथि न आवै ॥९५३॥
ਗ੍ਵਾਰਨਿਬ੍ਯਾਕੁਲਚਿਤਭਈਹਰਿਕੇਨਹੀਆਵਨਕੀਸੁਧਿਪਾਈ॥
ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰ ਕੇ ਗੋਪੀਆਂ ਚਿਤ ਵਿਚ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
The gopis are greatly worried and they have no inkling of the coming of Krishna
ग्वारनि ब्याकुल चित भई हरि के नही आवन की सुधि पाई ॥
ਬ੍ਯਾਕੁਲਹੋਇਗਈਚਿਤਮੈਬ੍ਰਿਖਭਾਨਸੁਤਾਮਨਮੈਮੁਰਝਾਈ॥
ਰਾਧਾ ਵੀ ਚਿਤ ਵਿਚ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਮੁਰਝਾ ਗਈ।
Radha, being in great anguish, has become lifeless
ब्याकुल होइ गई चित मै ब्रिखभान सुता मन मै मुरझाई ॥
ਜੋਬਿਰਥਾਮਨਬੀਚਹੁਤੀਸੋਊਊਧਵਕੇਤਿਹਪਾਸਸੁਨਾਈ॥
ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਸੀ, ਓਹੀ ਉਸ ਨੇ ਊਧਵ ਪਾਸ ਕਹਿ ਸੁਣਾਈ।
जो बिरथा मन बीच हुती सोऊ ऊधव के तिह पास सुनाई ॥
ਸ੍ਯਾਮਨਆਵਤਹੈਤਿਹਤੇਅਤਿਹੀਦੁਖਭਯੋਬਰਨਿਯੋਨਹੀਜਾਈ੯੫੪॥॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਏ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਸ ਕਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, (ਜਿਸ ਦਾ) ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ॥੯੫੪॥
Whatever agony she had in her mind, she talked about that to Udhava adding that Krishna was not coming and the suffering was indescribable.954.
स्याम न आवत है तिह ते अति ही दुख भयो बरनियो नही जाई ॥९५४॥
ਊਧਵਉਤਰਦੇਤਭਯੋਅਤਿਬਿਯੋਗਮਨੇਅਪਨੇਸੋਊਕੈਹੈ॥
ਊਧਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਿਯੋਗ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ,
Udhava also extremely worred, talked thus amongst the gopis, that
ऊधव उतर देत भयो अति बियोग मने अपने सोऊ कै है ॥
ਗ੍ਵਾਰਨਿਕੇਮਨਮਧਿਬਿਖੈਕਬਿਸ੍ਯਾਮਕਹੈਜੋਊਬਾਤਰੁਚੈਹੈ॥
ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਲਗਦੀ ਹੈ (ਊਧਵ ਓਹੀ ਕਹਿਣ ਲਗਦਾ ਹੈ)।
Fearless Krishna would be meeting them within a few days
ग्वारनि के मन मधि बिखै कबि स्याम कहै जोऊ बात रुचै है ॥
ਥੋਰੇਹੀਦ੍ਰਯੋਸਨਮੈਮਿਲਿਹੈਜਿਹਕੇਉਰਮੈਨਕਛੂਭ੍ਰਮਭੈਹੈ॥
(ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਥੋੜੇ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆ ਕੇ) ਮਿਲਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
Become like a Yogi and meditate on him
थोरे ही द्रयोसन मै मिलि है जिह के उर मै न कछू भ्रम भै है ॥
ਜੋਗਿਨਹੋਇਜਪੋਹਰਿਕੋਮੁਖਮਾਗਹੁਗੀਤੁਮਸੋਬਰੁਦੈਹੈ੯੫੫॥॥
ਜੋਗਣਾਂ ਹੋ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜਪੋ (ਫਿਰ) ਮੂੰਹੋਂ ਜੋ ਮੰਗੋਗੀਆਂ, ਓਹੀ ਵਰ (ਤੁਹਾਨੂੰ) ਦੇਵੇਗਾ ॥੯੫੫॥
He will grant you whatever boon you will ask him.955.
जोगिन होइ जपो हरि को मुख मागहुगी तुम सो बरु दै है ॥९५५॥
ਉਨਦੈਇਮਊਧਵਗ੍ਯਾਨਚਲਿਯੋਚਲਿਕੈਜਸੁਧਾਪਤਿਪੈਸੋਊਆਯੋ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ (ਗੋਪੀਆਂ) ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਊਧਵ ਚਲਿਆ ਅਤੇ ਚਲ ਕੇ ਨੰਦ ('ਜਸੁਧਾ ਪਤਿ') ਪਾਸ ਆ ਗਿਆ।
After talking words of wisdom with the gopis, Udhava came to meet Nand
उन दै इम ऊधव ग्यान चलियो चलि कै जसुधा पति पै सोऊ आयो ॥
ਆਵਤਹੀਜਸੁਧਾਜਸੁਧਾਪਤਿਪਾਇਨਊਪਰਸੀਸਝੁਕਾਯੋ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਜਸੋਧਾ ਅਤੇ ਨੰਦ ਨੇ (ਉਸ ਦੇ) ਪੈਰਾਂ ਉਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਦਿੱਤੇ।
Both Yashoda and Nand bowed their heads at his feet
आवत ही जसुधा जसुधा पति पाइन ऊपर सीस झुकायो ॥
ਸ੍ਯਾਮਹੀਸ੍ਯਾਮਸਦਾਕਹੀਯੋਕਹਿਕੈਇਹਮੋਪਹਿਕਾਨ੍ਰਹਪਠਾਯੋ॥
(ਊਧਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਕਿਹਾ) 'ਸਦਾ ਸ਼ਿਆਮ ਹੀ ਸ਼ਿਆਮ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੋ', ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
Udhava said to them, “Krishna has sent me to you to instruct you regarding the remembrance of the name of the Lord
स्याम ही स्याम सदा कहीयो कहि कै इह मो पहि कान्रह पठायो ॥
ਯੌਕਹਿਕੈਰਥਪੈਚੜਕੈਰਥਕੋਮਥੁਰਾਹੀਕੀਓਰਿਚਲਾਯੋ੯੫੬॥॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਰਥ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ (ਉਸ ਨੇ) ਰਥ ਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਵਲ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ ॥੯੫੬॥
” Saying this Udhava mounted on his chariot and started for Matura.956.
यौ कहि कै रथ पै चड़ कै रथ को मथुरा ही की ओरि चलायो ॥९५६॥
GURBANI.WORLD