ਤੋਟਕਛੰਦ॥
ਤੋਟਕ ਛੰਦ:
TOTAK STANZA
तोटक छंद ॥
ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਮੁਨੀਸੁਰੋਵਾਚ॥
ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:
The Great Sage said:
मुनीसुरोवाच ॥
ਹਰਿਸੋਇਰਹੈਸਜਿਸੈਨਤਹਾ॥
ਜਿਥੇ ਸੇਜਾ (ਸੈਨ) ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ
हरि सोइ रहै सजि सैन तहा ॥
ਜਲਜਾਲਕਰਾਲਬਿਸਾਲਜਹਾ॥
ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਜਲ ਦਾ ਫੈਲਾਉ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ,
The Lord was sleeping on an adorned bed, within the terrible and vast expanse of water.
जल जाल कराल बिसाल जहा ॥
ਭਯੋਨਾਭਿਸਰੋਜਤੇਬਿਸੁਕਰਤਾ॥
(ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ) ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਕਮਲਫੁਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ (ਉਸ ਵਿਚੋਂ) ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਕਰਤਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
भयो नाभि सरोज ते बिसु करता ॥
ਸ੍ਰੁਤਮੈਲਤੇਦੈਤਰਚੇਜੁਗਤਾ੮॥॥
(ਉਸ ਦੇ) ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਤੋਂ ਦੋ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ ॥੮॥
From His navel-lotus Brahma was born, with some device, the demons were created from the dross of His ear.8.
स्रुत मैल ते दैत रचे जुगता ॥८॥
ਮਧੁਕੈਟਭਨਾਮਧਰੇਤਿਨਕੇ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ (ਦੋਹਾਂ ਦੈਂਤਾਂ) ਦੇ ਨਾਂ ਮਧੁ ਅਤੇ ਕੈਟਭ ਰਖੇ ਗਏ
मधु कैटभ नाम धरे तिन के ॥
ਅਤਿਦੀਰਘਦੇਹਭਏਜਿਨਕੇ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਬਹੁਤ ਵਡੇ ਹੋ ਗਏ।
They were named as Madhu and Kaitabh, their bodies were enormously great.
अति दीरघ देह भए जिन के ॥
ਤਿਨਦੇਖਿਲੁਕੇਸਡਰਿਓਹੀਅਮੈ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ (ਲੁਕੇਸ) ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ।
तिन देखि लुकेस डरिओ हीअ मै ॥
ਜਗਮਾਤਕੋਧਿਆਨੁਧਰਿਯੋਜੀਅਮੈ੯॥॥
(ਉਸ ਨੇ ਤੁਰਤ) ਮਨ ਵਿਚ ਜਗ-ਮਾਤਾ (ਦੁਰਗਾ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਿਆ ॥੯॥
Seeing them, Brahma became fearful, He contemplated in his mind on the universal mother.9.
जग मात को धिआनु धरियो जीअ मै ॥९॥
GURBANI.WORLD