ਚਿਤ੍ਰਚਿਤਯੌਬਚਨਉਚਾਰੇ॥੩੨॥
ਤਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚਿਤਰਨ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ (ਰਿਸਾਲੂ ਨੂੰ) ਕਿਹਾ ॥੩੨॥
Mter losing all his belongings and horses, that clever man said,(32)
ਚੌਪਰਬਾਜਤੋਹਿਤਬਜਾਨੋ॥
(ਮੈਂ) ਤੈਨੂੰ ਚੌਪੜਬਾਜ਼ ਉਦੋਂ ਸਮਝਾਂਗਾ
ਮੇਰੋਕਹਿਯੋਏਕਤੁਮਮਾਨੋ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਕ ਕਿਹਾ ਮੰਨੇਗਾ।
‘I will accept you as a chess-master only if you do what I say.
ਸਿਰਕਪਕੇਸੰਗਖੇਲਰਚਾਵੋ॥
ਸਿਰਕਪ (ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ) ਖੇਡ ਰਚਾਏਂਗਾ
ਤਬਇਹਖੇਲਜੀਤਿਗ੍ਰਿਹਆਵੋ॥੩੩॥
ਅਤੇ ਤਦ ਇਹ ਖੇਡ ਜਿਤ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਆਵੇਂਗਾ ॥੩੩॥
‘You play the game with the killer-Raja and come back home alive.’(33)
ਯੌਸੁਣਬਚਨਰਿਸਾਲੂਧਾਯੋ॥
ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਿਸਾਲੂ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ
ਚੜਿਘੋਰਾਪੈਤਹੀਸਿਧਾਯੋ॥
ਉਸ ਵਲ ਚਲ ਪਿਆ।
Harking to this, Rasaloo mounted his horse started his journey.
ਸਿਰਕਪਕੇਦੇਸੰਤਰਆਯੋ॥
ਸਿਰਕਪ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ
ਆਨਿਰਾਵਸੌਖੇਲਰਚਾਯੋ॥੩੪॥
ਅਤੇ ਆ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ॥੩੪॥
He came to the country of killer-Raja, and started to play with that Raja.(34)
ਤਬਸਿਰਕਪਛਲਅਧਿਕਸੁਧਾਰੇ॥
ਤਦ ਸਿਰਕਪ ਨੇ ਬਹੁਤ ਛਲ ਕਪਟ ਕੀਤੇ,
ਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰਬਸਤ੍ਰਨਜੁਤਹਾਰੇ॥
(ਪਰ) ਸ਼ਸਤ੍ਰ, ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਬਸਤ੍ਰ ਸਮੇਤ (ਸਭ ਕੁਝ) ਹਾਰ ਦਿੱਤਾ।
In spite of all his cleverness, the killer-Raja lost all his arms, clothes and belongings.
ਧਨਹਰਾਇਸਿਰਬਾਜੀਲਾਗੀ॥
ਧਨ ਹਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ,
ਸੋਊਜੀਤਿਲਈਬਡਭਾਗੀ॥੩੫॥
ਉਹ ਵੀ ਵਡਭਾਗੀ (ਰਿਸਾਲੂ) ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ॥੩੫॥
After losing all his wealth he bet his head and that too the lucky Rasaloo won over.(35)
ਜੀਤਿਤਾਹਿਮਾਰਨਲੈਧਾਯੋ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਤ ਕੇ (ਉਹ) ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਤੁਰਿਆ।
ਯੌਸੁਨਿਕੈਰਨਿਵਾਸਹਿਪਾਯੋ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਰਣਵਾਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ
After winning over when he was taking him to kill, he heard this from the direction of the Rani.
ਯਾਕੀਸੁਤਾਕੋਕਿਲਾਲੀਜੈ॥
ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਕੋਕਿਲਾ ਲੈ ਲਵੋ,
ਜਿਯਤੇਬਧਯਾਕੌਨਹਿਕੀਜੈ॥੩੬॥
ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਨਾ ਮਾਰੋ ॥੩੬॥
‘Let us get his daughter Kokila and do not kill him.’(36)
ਤਬਤਿਹਜਾਨਮਾਫਕੈਦਈ॥
ਤਦ ਉਸ ਨੇ (ਸਿਰਕਪ ਦੀ) ਜਾਨ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ
ਤਾਕੀਸੁਤਾਕੋਕਿਲਾਲਈ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਕੋਕਿਲਾ ਲੈ ਲਈ।
Then he pardoned his life and took his daughter Kokila.
ਦੰਡਕਾਰਮੈਸਦਨਸਵਾਰਿਯੋ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਦੰਡਕਾਰ (ਦੰਡਕ ਬਨ) ਵਿਚ ਮਹੱਲ ਬਣਵਾਇਆ
ਤਾਕੇਬੀਚਰਾਖਤਿਹਧਾਰਿਯੋ॥੩੭॥
ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ॥੩੭॥
In the wilderness he built a house and he kept her there.(37)
ਤਾਕੌਲਰਿਕਾਪਨਜਬਗਯੋ॥
ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ,
ਜੋਬਨਆਨਿਦਮਾਮੋਦਯੋ॥
(ਤਦ) ਜਵਾਨੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਨਗਾਰਾ ਵਜਾਇਆ।
Although her childhood had gone past and .the youth has taken over,
ਰਾਜਾਨਿਕਟਨਤਾਕੇਆਵੈ॥
(ਪਰ) ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ,
ਯਾਤੇਅਤਿਰਾਨੀਦੁਖੁਪਾਵੇ॥੩੮॥
ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਰਾਣੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ॥੩੮॥
Raja would not come to see (that) Rani and the Rani would get very upset.(38)
ਏਕਦਿਵਸਰਾਜਾਜਬਆਯੋ॥
ਇਕ ਦਿਨ ਜਦ ਰਾਜਾ ਆਇਆ
ਤਬਰਾਨੀਯੌਬਚਨਸੁਨਾਯੋ॥
ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ।
One day when Raja passed by, the Rani said,
ਹਮਕੋਲੈਤੁਮਸੰਗਸਿਧਾਰੌ॥
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ (ਉਥੇ) ਚਲੋ
ਬਨਮੈਜਹਾਮ੍ਰਿਗਨਕੌਮਾਰੌ॥੩੯॥
ਜਿਥੇ (ਤੁਸੀਂ) ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਿਰਨਾਂ (ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂਆਂ) ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋ ॥੩੯॥
‘Please take me with you to place where you go for deer hunting.’(39)
ਲੈਰਾਜਾਤਿਹਸੰਗਸਿਧਾਯੋ॥
ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ
ਜਹਮ੍ਰਿਗਹਨਤਹੇਤਤਹਆਯੋ॥
ਜਿਥੇ ਉਹ ਹਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
Raja took her with him where he was going for hunting the deer.
ਦੈਫੇਰਾਸਰਸੌਮ੍ਰਿਗਮਾਰਿਯੋ॥
(ਰਾਜੇ ਨੇ) ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਫੇਰਾ ਦੇ ਕੇ (ਅਰਥਾਤ ਭਜਾ ਕੇ) ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਹਕੌਤਕਕੋਕਿਲਾਨਿਹਾਰਿਯੋ॥੪੦॥
ਇਹ ਕੌਤਕ ਕੋਕਿਲਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ॥੪੦॥
Raja killed the deer with his own arrows and she witnessed the whole scene.(40)
ਤਬਰਾਨੀਯੌਬਚਨਉਚਾਰੇ॥
ਤਦ ਰਾਣੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,
ਸੁਨੋਬਾਤਨ੍ਰਿਪਨਾਥਹਮਾਰੇ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੇਰੀ ਇਕ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।
Then the Rani said, ‘Listen my Raja, ‘I can kill the deer with the sharp arrows of my eyes.
ਦ੍ਰਿਗਸਰਸੋਮ੍ਰਿਗਕੋਹੌਮਾਰੌ॥
ਮੈਂ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਤੁਮਠਾਢੇਯਹਚਰਿਤਨਿਹਾਰੋ॥੪੧॥
ਤੁਸੀਂ (ਇਥੇ) ਖੜੋਤੇ ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਵੇਖੋ ॥੪੧॥
You stay here and watch all the episode.(41)
ਘੂੰਘਟਛੋਰਿਕੋਕਿਲਾਧਾਈ॥
ਘੁੰਘਟ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਕੋਕਿਲਾ ਭਜਦੀ ਹੋਈ ਆਈ।
ਮ੍ਰਿਗਲਖਿਤਾਹਿਗਯੋਉਰਝਾਈ॥
ਹਿਰਨ ਉਸ (ਦੇ ਰੂਪ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਲਝ ਗਿਆ (ਅਰਥਾਤ ਚਕਰਾ ਗਿਆ)।
Unveiling her face, Kokila came forward and the deer was dazed to her.
ਅਮਿਤਰੂਪਜਬਤਾਹਿਨਿਹਾਰਿਯੋ॥
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਅਸੀਮ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੇਖੀ
ਠਾਢਿਰਹਿਯੋਨਹਿਸੰਕਪਧਾਰਿਯੋ॥੪੨॥
ਤਾਂ ਉਥੇ ਨਿਸੰਗ ਖੜੋਤਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਨਾ ਦੌੜਿਆ ॥੪੨॥
On seeing her extreme beauty, it kept standing there and did not run away.(42)
ਕਰਸੌਮ੍ਰਿਗਰਾਨੀਜਬਗਹਿਯੋ॥
ਜਦ ਰਾਣੀ ਨੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਿਰਨ ਪਕੜ ਲਿਆ
ਯਹਕੌਤਕਰੀਸਾਲੂਲਹਿਯੋ॥
ਅਤੇ ਰਿਸਾਲੂ ਨੇ ਇਹ ਕੌਤਕ ਵੇਖਿਆ,
Rasaloo saw her holding the deer with her hands and he was astonished to see this miracle.
ਤਬਚਿਤਭੀਤਰਅਧਿਕਰਿਸਾਯੋ॥
ਤਦ ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ
ਕਾਨਕਾਟਕੈਤਾਹਿਪਠਾਯੋ॥੪੩॥
ਅਤੇ ਕੰਨ ਕਟ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ॥੪੩॥
He felt humiliated and cut the ears of the deer and made it to run away.(43)
ਕਾਨਕਟਿਯੋਮ੍ਰਿਗਲਖਿਜਬਪਾਯੋ॥
ਜਦ ਹਿਰਨ ਨੇ ਕੰਨ ਕਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ
ਸੋਹੋਡੀਮਹਲਨਤਰਆਯੋ॥
(ਤਾਂ) ਉਹ ਹੋਡੀ ਦੇ ਮਹੱਲ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ।
When its ears were cut off, it came running under the palace,
ਸਿੰਧਦੇਸਏਸ੍ਵਰਗਹਿਲਯੋ॥
ਸਿੰਧ ਦੇਸ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ (ਜਦ) ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ
ਚੜਿਘੋੜਾਪੈਪਾਛੇਧਯੋ॥੪੪॥
(ਤਾਂ) ਉਹ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛੇ ਦੌੜਿਆ ॥੪੪॥
Where the Raja of the country of Eeswari chased him it on his horse.(44)
ਤਬਆਗੇਤਾਕੇਮ੍ਰਿਗਧਾਯੋ॥
ਤਦ ਉਸ ਦੇ ਅਗੇ ਹਿਰਨ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ
ਮਹਲਕੋਕਿਲਾਕੇਤਰਆਯੋ॥
ਕੋਕਿਲਾ ਦੇ ਮਹੱਲ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਹੋਡੀਤਾਕੋਰੂਪਨਿਹਾਰਿਯੋ॥
ਹੋਡੀ (ਰਾਜੇ) ਨੇ ਉਸ (ਕੋਕਿਲਾ) ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ
ਹਰਿਅਰਿਸਰਤਾਕੌਤਨੁਮਾਰਿਯੋ॥੪੫॥
ਤਾਂ ਕਾਮ ਦੇਵ ('ਹਰਿ-ਅਰਿ') ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ॥੪੫॥
ਹੋਡੀਜਬਕੋਕਿਲਾਨਿਹਾਰੀ॥
ਹੋਡੀ ਨੂੰ ਜਦ ਕੋਕਿਲਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ
ਬਿਹਸਿਬਾਤਇਹਭਾਤਿਉਚਾਰੀ॥
ਤਾਂ ਹਸ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਹੀ,
When he came across Kokila, he said to her,
ਹਮਤੁਮਆਉਬਿਰਾਜਹਿੰਦੋਊ॥
ਆਓ, ਮੈਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਬਹੀਏ,
ਜਾਕੋਭੇਦਨਪਾਵਤਕੋਊ॥੪੬॥
ਜਿਸ ਦਾ ਭੇਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗੇਗਾ ॥੪੬॥
‘Let you and me stay here, so that no body could know.’(46)
ਹੈਤੇਉਤਰਭਵਨਪਗਧਾਰਿਯੋ॥
(ਰਾਜਾ ਹੋਡੀ) ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਮਹੱਲ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ
ਆਨਿਕੋਕਿਲਾਸਾਥਬਿਹਾਰਿਯੋ॥
ਅਤੇ ਆ ਕੇ ਕੋਕਿਲਾ ਨਾਲ ਸਹਿਵਾਸ ਕੀਤਾ।
Dismounting the horse he came in his palace and took Kokila with him.
ਭੋਗਕਮਾਇਬਹੁਰਿਉਠਗਯੋ॥
ਭੋਗ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉਠ (ਕੇ ਚਲਾ) ਗਿਆ
ਦੁਤਯਦਿਵਸਪੁਨਿਆਵਤਭਯੋ॥੪੭॥
ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਆ ਗਿਆ ॥੪੭॥
After making love with her, he left the place and next day, again, he came back,(47)
ਤਬਮੈਨਾਯਹਭਾਤਿਬਖਾਨੀ॥
ਤਦ ਮੈਨਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,
ਕਾਕੋਕਿਲਾਤੂਭਈਅਯਾਨੀ॥
ਕੀ ਕੋਕਿਲਾ ਤੂੰ ਇਆਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈਂ।
Then the Mynah (bird) told, ‘Kokila why are you behaving foolishly.’
ਯੌਸੁਨਿਬੈਨਤਾਹਿਹਨਿਡਾਰਿਯੋ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਬਸੁਕਤਿਹਇਹਭਾਤਿਉਚਾਰਿਯੋ॥੪੮॥
ਤਦ ਤੋਤੇ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ॥੪੮॥
Hearing this she killed her and, then, the parrot said,(48)
ਭਲੋਕਰਿਯੋਮੈਨਾਤੈਮਾਰੀ॥
ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ
ਸਿੰਧਏਸਕੇਸਾਥਬਿਹਾਰੀ॥
ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇਸ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਸਹਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ।
‘It is good you have killed Mynah as she loved the Raja of Sindh.
ਮੋਕਹਕਾਢਿਹਾਥਪੈਲੀਜੈ॥
ਮੈਨੂੰ (ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚੋਂ) ਕਢ ਕੇ ਹੱਥ ਉਤੇ ਧਰ ਲਵੋ
ਬੀਚਪਿੰਜਰਾਰਹਨਨਦੀਜੈ॥੪੯॥
ਅਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਨਾ ਦਿਓ ॥੪੯॥
‘Now you take me in your hands and don’t let me remain in the cage.’(49)
ਸੋਰਠਾ॥
ਸੋਰਠਾ:
Sortha
ਜਿਨਿਰੀਸਾਲੂਧਾਇਇਹਠਾਪਹੁੰਚੈਆਇਕੈ॥
ਮਤਾਂ ਰਿਸਾਲੂ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ
‘Lest, Raja Rasaloo comes here,
ਮੁਹਿਤੁਹਿਸਿੰਧੁਬਹਾਇਜਮਪੁਰਦੇਇਪਠਾਇਲਖਿ॥੫੦॥
ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਵਿਚ ਵਹਾ ਕੇ ਜਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇਵੇ ॥੫੦॥
‘Throws us in (the river) Sindh and despatches us to the domain of death.’(50)