ਦੇਖਤਹੈਦਿਵਦੇਵਧਨੈਧਨਿਜੰਪਤਹੈ॥
(ਉਸ ਯੁੱਧ ਨੂੰ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ('ਦਿਵ') ਰੂਪ ਦੇਵਤੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਜਪਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮਅਕਾਸਪਤਾਲਚਵੋਚਕਕੰਪਤਹੈ॥
(ਤਿੰਨ ਲੋਕ) ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਚਕ ਕੰਬਦੇ ਹਨ।
The gods and demons both are saying, Bravo!" Looking at the fighting, the earth, sky, neither-world and all the four direcitions trembling
ਭਾਜਤਨਾਹਿਨਬੀਰਮਹਾਰਣਿਗਾਜਤਹੈ॥
ਯੋਧੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚੋਂ ਭਜਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਗਜਦੇ ('ਮਾਰੋ-ਮਾਰੋ' ਪੁਕਾਰਦੇ) ਹਨ।
ਜਛਭੁਜੰਗਨਨਾਰਿਲਖੇਛਬਿਲਾਜਤਹੈ॥੪੦੬॥
ਯਕਸ਼ਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਛਬੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ॥੪੦੬॥
The warriors are not running away, but are thundering in the war-arena, seeing the glory of those warriors the women of Yakshas and Nagas are getting shy.406.
ਧਾਵਤਹੈਕਰਿਕੋਪਮਹਾਸੁਰਸੂਰਤਹਾ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਉੱਚੀ ਸੁਰ ਵਿਚ (ਬੋਲਦੇ) ਸੂਰਮੇ ਉਥੇ ਧਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਮਾਡਤਹੈਬਿਕਰਾਰਭਯੰਕਰਜੁਧਜਹਾ॥
ਜਿਥੇ ਮਹਾ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਰਾਵਣਾ ਯੁੱਧ ਮੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
The great warriors, getting enraged, have attacked and are waging a dreadful and frightening war
ਪਾਵਤਹੈਸੁਰਨਾਰਿਸੁਸਾਮੁਹਿਜੁਝਤਹੈ॥
ਜੋ ਯੋਧਾ ਸਾਹਮਣੇ ਜੂਝਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵ-ਇਸਤਰੀਆਂ (ਅਪੱਛਰਾਵਾਂ) ਪ੍ਰਾਪਤ (ਕਰਨ ਲਈ ਦੌੜਦੀਆਂ) ਹਨ।
ਦੇਵਅਦੇਵਗੰਧ੍ਰਬਸਬੈਕ੍ਰਿਤਸੁਝਤਹੈ॥੪੦੭॥
ਦੇਵਤੇ, ਦੈਂਤ, ਗੰਧਰਬ (ਆਦਿ) ਸਾਰੇ ਉਸ (ਕਲਕੀ) ਦੀ ਕੀਰਤੀ (ਯਸ਼) ਨੂੰ ਜਾਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ॥੪੦੭॥
Embracing martyrdom in the ear, they are meeting the heavenly damsels and this war appears as a great war to all the gods, demons and Yakshas.407.
ਚੰਚਲਾਛੰਦ॥
ਚੰਚਲਾ ਛੰਦ:
CHANCHALA STANZA
ਮਾਰਬੇਕੋਤਾਹਿਤਾਕਿਧਾਏਬੀਰਸਾਵਧਾਨ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸੂਰਵੀਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਨਲਾਗੇਜੁਧਕੇਜਹਾਤਹਾਸਬੈਬਿਧਾਨ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਹੋਣ ਲਗੇ ਹਨ।
In order to kill Kalki, the warriors cautiously marched forward and began to wage war here, there and everywhere
ਭੀਮਭਾਤਿਧਾਇਕੈਨਿਸੰਕਘਾਇਕਰਤਆਇ॥
ਭੀਮ ਵਾਂਗ ਧਾ ਕੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਘਾਉ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜੂਝਿਜੂਝਕੈਮਰੈਸੁਦੇਵਲੋਕਿਬਸਤਜਾਇ॥੪੦੮॥
ਜੋ ਜੂਝ ਜੂਝ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਵਸਦੇ ਹਨ ॥੪੦੮॥
The brave warriors like Bhima are fearlessly striking blows and after fighting and embracing martyrdom, they are getting abode in the region of gods.408.
ਤਾਨਿਤਾਨਿਬਾਨਕੋਅਜਾਨੁਬਾਹਧਾਵਹੀ॥
ਬਾਣ ਨੂੰ ਖਿਚ ਖਿਚ ਕੇ ਗੋਡਿਆਂ ਤਕ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਵਾਂ ਵਾਲੇ ਭਜੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਜੂਝਿਜੂਝਕੈਮਰੈਅਲੋਕਲੋਕਪਾਵਹੀ॥
ਜੋ ਲੜ ਲੜ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Pulling their bows and discharging arrows, they are advancing towards the Lord (Kalki) and embracing martyrdom, they are going to the next world
ਰੰਗਜੰਗਿਅੰਗਨੰਗਭੰਗਅੰਗਿਹੋਇਪਰਤ॥
ਜੰਗ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਹੋਇਆਂ ਦਾ ਜੋ ਕੋਈ ਅੰਗ ਨੰਗਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਟੁਟ ਕੇ ਡਿਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਟੂਕਿਟੂਕਿਹੋਇਗਿਰੈਸੁਦੇਵਸੁੰਦ੍ਰੀਨਿਬਰਤ॥੪੦੯॥
ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿਗ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵ-ਇਸਤਰੀਆ ਵਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ॥੪੦੯॥
They are absorbed in fighting and are falling into bits before him, these warriors are falling into bits for the sake of heavenly damsels and are embracing death.409.
ਤ੍ਰਿੜਕਾਛੰਦ॥
ਤ੍ਰਿੜਕਾ ਛੰਦ:
TIRIRKA STANZA
ਤ੍ਰਿੜਰਿੜਤੀਰੰ॥
(ਨੋਟ- ਇਥੇ 'ਤ੍ਰਿੜਰਿੜ' ਆਦਿ ਸ਼ਬਦ ਯੁੱਧ-ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਂਜ ਇਹ ਨਿਰਰਥਕ ਜਿਹੇ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤਨੀ ਵਿਚ ਵੀ ਅਨੇਕ ਅੰਤਰ ਹਨ। ਤੀਰ ਤਿੜ ਤਿੜ ਕਰਦੇ (ਚਲਦੇ ਹਨ)
ਬ੍ਰਿੜਰਿੜਬੀਰੰ॥
ਬੀਰ ਬਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਢੋਲ ਢਮਕਦੇ ਹਨ,
ਦ੍ਰਿੜਰਿੜਢੋਲੰ॥
ਬੋਲ ਬੁਕਦੇ ਹਨ (ਅਰਥਾਤ ਢੋਲਾਂ ਵਿਚੋਂ
ਬ੍ਰਿੜਰਿੜਬੋਲੰ॥੪੧੦॥
ਆਵਾਜ਼ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ) ॥੪੧੦॥
The arrows of the warriors are crackling and the drums are rolling.410.
ਤ੍ਰਿੜੜਿੜਤਾਜੀ॥
ਤਾਜੀ (ਅਰਬੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਘੋੜੇ) ਹਿਣਕਦੇ ਹਨ,
ਬ੍ਰਿੜੜਿੜਬਾਜੀ॥
ਘੋੜੇ ਬਿੜਕਦੇ ਹਨ,
ਹ੍ਰਿੜੜਿੜਹਾਥੀ॥
ਹਾਥੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ
ਸ੍ਰਿੜੜਿੜਸਾਥੀ॥੪੧੧॥
ਸਹਿਤ ਚਿੰਘਾੜਦੇ ਹਨ ॥੪੧੧॥
The horses are neighing and the elephants are trumpeting in groups.411.
ਬ੍ਰਿੜੜਿੜਬਾਣੰ॥
ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ
ਜ੍ਰਿੜੜਿੜਜੁਆਣੰ॥
ਜੁਆਨ (ਯੋਧੇ)
ਛ੍ਰਿੜੜਿੜਛੋਰੈਂ॥
ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਜ੍ਰਿੜੜਿੜਜੋਰੈਂ॥੪੧੨॥
ਨਾਲ ਛਡਦੇ ਹਨ ॥੪੧੨॥
The warriors are discharging arrows forcefully.412.
ਖ੍ਰਿੜਰਿੜਖੇਤੰ॥
ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ
ਪ੍ਰਿੜਰਿੜਪ੍ਰੇਤੰ॥
(ਲੜਾਈ ਦੇ) ਰੰਗ ਵਿਚ
ਝ੍ਰਿੜੜਿੜਨਾਚੈ॥
ਰਚੇ ਹੋਏ
ਰਿੜਝਿੜਰਾਚੈ॥੪੧੩॥
ਪ੍ਰੇਤ ਨਚਦੇ ਹਨ ॥੪੧੩॥
The ghosts intoxicated in the hue of war, are dancing, in the battlefield.413.
ਹ੍ਰਿੜਰਿੜਹੂਰੰ॥
ਹੂਰਾਂ ਹਰਲ ਹਰਲ ਕਰਦੀਆਂ
ਪ੍ਰਿੜਰਿੜਪੂਰੰ॥
ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਹਨ
ਕ੍ਰਿੜਰਿੜਕਾਛੀ॥
ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ
ਨ੍ਰਿੜਰਿੜਨਾਚੀ॥੪੧੪॥
ਨਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ॥੪੧੪॥
The sky is filled with heavenly damsels and they are all dancing.4.14.
ਤ੍ਰਿੜਰਿੜਤੇਗੰ॥
ਤਲਵਾਰਾਂ
ਬ੍ਰਿੜਰਿੜਬੇਗੰ॥
ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ
ਚ੍ਰਿੜਰਿੜਚਮਕੈ॥
ਚਮਕਦੀਆਂ
ਝ੍ਰਿੜਰਿੜਝਮਕੈ॥੪੧੫॥
ਅਤੇ ਝਮਕਦੀਆਂ ਹਨ ॥੪੧੫॥
The swords are gleaming quickly and they are striking with clattering sound.415.
ਜ੍ਰਿੜਰਿੜਜੋਧੰ॥
ਯੋਧੇ
ਕ੍ਰਿੜਰਿੜਕ੍ਰੋਧੰ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ
ਜ੍ਰਿੜਰਿੜਜੂਝੈ॥
ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ
ਲ੍ਰਿੜਰਿੜਲੂਝੈ॥੪੧੬॥
ਅਤੇ (ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ) ਉਲਝ ਕੇ ਜੂਝਦੇ ਹਨ ॥੪੧੬॥
The warriors are fighting in anger and are dying.416.
ਖ੍ਰਿੜਰਿੜਖੇਤੰ॥
ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ
ਅਰਿੜਰਿੜਅਚੇਤੰ॥
(ਕਿਤਨੇ ਹੀ) ਅਚੇਤ ਪਏ ਹਨ