ਲੋਕਏਾਂਦ੍ਰਣੀਆਦਿਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਲੋਕਏਂਦ੍ਰਣੀ' (ਸ਼ਬਦ) ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
लोकएांद्रणी आदि उचारन कीजीऐ ॥
ਤਾਕੇਹਰਣੀਅੰਤਿਸਬਦਕੋਦੀਜੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਹਰਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
ता के हरणी अंति सबद को दीजीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਜਾਨਜੀਯਲੀਜੀਅਹਿ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम जान जीय लीजीअहि ॥
ਹੋਰੈਨਦਿਵਸਸਭਮੁਖਤੇਭਾਖ੍ਯੋਕੀਜੀਅਹਿ॥੧੨੦੦॥
(ਇਸ ਦਾ) ਦਿਨ ਰਾਤ ਮੁਖ ਤੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ ॥੧੨੦੦॥
Saying firstly the word “Lokendrani”, add the word ‘harni’ at the end and know all the names of Tupak in your mind for speaking them day and night.1200.
हो रैन दिवस सभ मुख ते भाख्यो कीजीअहि ॥१२००॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਲੋਕਰਾਜਨੀਆਦਿਭਣਿਜੈ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਲੋਕ ਰਾਜਨੀ' (ਰਾਜ ਸੈਨਾ) (ਸ਼ਬਦ) ਕਥਨ ਕਰੋ।
लोकराजनी आदि भणिजै ॥
ਅਰਿਣੀਸਬਦਅੰਤਿਤਿਹਦਿਜੈ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अरिणी सबद अंति तिह दिजै ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਲਹੀਜੈ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम लहीजै ॥
ਸਾਸਤ੍ਰਸਿੰਮ੍ਰਿਤਨਮਾਝਕਹੀਜੈ॥੧੨੦੧॥
ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ ॥੧੨੦੧॥
Saying firstly the word “Lokraajani”, add the word “arini” at the end and know the names of Tupak as spoken in Shastras and Smritis.1201.
सासत्र सिंम्रितन माझ कहीजै ॥१२०१॥
ਦੇਸੇਸਨੀਰਵਣਨੀਭਾਖੋ॥
(ਪਹਿਲਾਂ) 'ਦੇਸੇਸਨੀ ਰਵਣਨੀ' (ਰਾਜੇ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਸੈਨਾ) (ਸ਼ਬਦ) ਕਹੋ।
देसेसनी रवणनी भाखो ॥
ਅੰਤਿਅੰਤਕਨੀਸਬਦਹਿਰਾਖੋ॥
ਅੰਤ ਵਿਚ 'ਅੰਤਕਨੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अंति अंतकनी सबदहि राखो ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਲਹੀਜੈ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम लहीजै ॥
ਸੁਕਬਿਜਨਨਕੇਸੁਨਤਭਨੀਜੈ॥੧੨੦੨॥
ਕਵੀ ਜਨੋ। (ਇਸ ਨੂੰ) ਸੁਣਾ ਕੇ ਕਥਨ ਕਰੋ ॥੧੨੦੨॥
Saying firstly the word “Deseshani Ramanani”, add the word “antakani” at the end and know all the names of Tupak.1202.
सुकबि जनन के सुनत भनीजै ॥१२०२॥
ਥਿਰਾਭਾਖਿਇਸਣੀਪੁਨਿਭਾਖੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਥਿਰਾ' ਫਿਰ 'ਇਸਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਕਹੋ।
थिरा भाखि इसणी पुनि भाखो ॥
ਅੰਤਿਅੰਤਕਨੀਪਦਕਹੁਰਾਖੋ॥
ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅੰਤਕਨੀ' ਪਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
अंति अंतकनी पद कहु राखो ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਲਹਿਜੈ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੋ।
सकल तुपक के नाम लहिजै ॥
ਸਾਸਤ੍ਰਸਿੰਮ੍ਰਿਤਨਮਾਝਭਣਿਜੈ॥੧੨੦੩॥
(ਇਸ ਦਾ) ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਕਥਨ ਕਰੋ ॥੧੨੦੩॥
Saying firstly the word “Thiraa” utter the word “Ishani”, then add the word “antakani” and in this way know the names of Tupak.1203.
सासत्र सिंम्रितन माझ भणिजै ॥१२०३॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
ARIL
अड़िल ॥
ਪ੍ਰਿਥਮਕਾਸਪੀਇਸਣੀਸਬਦਬਖਾਨੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਕਾਸਪੀ ਇਸਣੀ' (ਸ਼ਬਦ) ਦਾ ਬਖਾਨ ਕਰੋ।
प्रिथम कासपी इसणी सबद बखानीऐ ॥
ਅੰਤਯੰਤਕਨੀਸਬਦਤਵਨਕੇਠਾਨੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅੰਤਕਨੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
अंत यंतकनी सबद तवन के ठानीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਜਾਨਜੀਯਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਲੋਗ ਮਨ ਵਿਚ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम जान जीय लीजीऐ ॥
ਹੋਸੰਕਾਤਿਆਗਿਨਿਸੰਕਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥੧੨੦੪॥
ਸ਼ੰਕਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਸੰਗ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ ॥੧੨੦੪॥
Saying the word “Kashyapi Ishani”, add the word “antyantakani” and utter all the names of Tupak unhesitatingly.1204.
हो संका तिआगि निसंक उचारन कीजीऐ ॥१२०४॥
ਆਦਿਨਾਮਨਾਗਨਕੇਪ੍ਰਿਥਮਬਖਾਨੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਨਾਗਨ' ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
आदि नाम नागन के प्रिथम बखानीऐ ॥
ਪਿਤਣੀਇਸਣੀਅੰਤਿਤਵਨਕੇਠਾਨੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਪਿਤਣੀ ਇਸਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
पितणी इसणी अंति तवन के ठानीऐ ॥
ਬਹੁਰਿਘਾਤਨੀਸਬਦਤਵਨਕੇਦੀਜੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ 'ਘਾਤਨੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਰਖੋ।
बहुरि घातनी सबद तवन के दीजीऐ ॥
ਹੋਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਚਤੁਰਲਹਿਲੀਜੀਐ॥੧੨੦੫॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਚਤੁਰ ਜਨ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲੈਣ ॥੧੨੦੫॥
Saying the word “Naagin” add the words “Pitani Ishaniwant”, then add the word “Ghatani” and know all the names of Tupak.1205.
हो सकल तुपक के नाम चतुर लहि लीजीऐ ॥१२०५॥
ਸਰਪਤਾਤਣੀਇਸਣੀਆਦਿਉਚਾਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਸਰਪ ਤਾਤਣੀ (ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ) ਇਸਣੀ' (ਸ਼ਬਦ) ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
सरप तातणी इसणी आदि उचारीऐ ॥
ਤਾਕੇਮਥਣੀਅੰਤਿਸਬਦਕੋਡਾਰੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
ता के मथणी अंति सबद को डारीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਚਤੁਰਲਹਿਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਸੂਝਵਾਨੋ! ਤੁਪਕ ਦੇ ਨਾਮ ਸਮਝ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम चतुर लहि लीजीऐ ॥
ਹੋਸਭਕਬਿਤਨਕੇਬਿਖੈਨਿਡਰੁਹੁਇਦੀਜੀਐ॥੧੨੦੬॥
(ਇਸ ਦਾ) ਕਬਿੱਤਾਂ ਵਿਚ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਵਰਣਨ ਕਰੋ ॥੧੨੦੬॥
Saying the words “Saraptaatani Ishani”, add the word “mathani” at the and and know fearlessly al th names of Tupak in your mind.1206.
हो सभ कबितन के बिखै निडरु हुइ दीजीऐ ॥१२०६॥
ਇੰਦਏਾਂਦ੍ਰਣੀਆਦਿਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਇੰਦ੍ਰ ਏਂਦ੍ਰਣੀ' (ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ) ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
इंदएांद्रणी आदि उचारन कीजीऐ ॥
ਮਥਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਦੀਜੀਐ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਜੋੜੋ।
मथणी ता के अंति सबद को दीजीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਜਾਨਜੀਯਲੀਜੀਅਹਿ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਮਨ ਵਿਚ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਣ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम जान जीय लीजीअहि ॥
ਹੋਕਬਿਤਕਾਬਿਕੇਮਾਝਨਿਡਰਹੁਇਦੀਜੀਅਹਿ॥੧੨੦੭॥
(ਇਸ ਦਾ ਕਵੀਓ!) ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕਬਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ ॥੧੨੦੭॥
Saying the word “Indrendarni”, add the word “mathani” at the end and get the knowledge of all the names of Tupak for using them in poetry.1207.
हो कबित काबि के माझ निडर हुइ दीजीअहि ॥१२०७॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਦੇਵਦੇਵਣੀਆਦਿਉਚਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਦੇਣ ਦੇਵਣੀ' (ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀ ਧਰਤੀ) ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
देवदेवणी आदि उचरीऐ ॥
ਏਸਰਾਤਕਨਪੁਨਿਪਦਧਰੀਐ॥
(ਫਿਰ) 'ਏਸਰਾਂਤਕਨ' ਪਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
एसरातकन पुनि पद धरीऐ ॥
ਸਭਸ੍ਰੀਨਾਮਤੁਪਕਕੇਲਹੀਐ॥
ਸਭ (ਇਸ ਨੂੰ) ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣੋ।
सभ स्री नाम तुपक के लहीऐ ॥
ਸੰਕਤਿਆਗਨਿਰਸੰਕਹੁਇਕਹੀਐ॥੧੨੦੮॥
ਸੰਗ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਿਸੰਗ ਹੋ ਕੇ (ਇਸ ਦਾ) ਕਥਨ ਕਰੋ ॥੧੨੦੮॥
Saying the word “Devdevani”, add the word “Ishraantakan” and know all the names of Tupak.1208.
संक तिआग निरसंक हुइ कहीऐ ॥१२०८॥
ਅੜਿਲ॥
ਅੜਿਲ:
ARIL
अड़िल ॥
ਸਕ੍ਰਤਾਤਅਰਿਣੀਸਬਦਾਦਿਬਖਾਨੀਐ॥
ਪਹਿਲਾ 'ਸਕ੍ਰ ਤਾਤ ਅਰਿਣੀ' (ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਸ਼੍ਯਪ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ) ਸ਼ਬਦ ਕਥਨ ਕਰੋ।
सक्रतात अरिणी सबदादि बखानीऐ ॥
ਮਥਣੀਤਾਕੇਅੰਤਿਸਬਦਕੋਠਾਨੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਮਥਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
मथणी ताके अंति सबद को ठानीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਹੀਯੇਪਹਿਚਾਨੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸਮਝੋ।
सकल तुपक के नाम हीये पहिचानीऐ ॥
ਹੋਕਥਾਬਾਰਤਾਭੀਤਰਨਿਡਰਬਖਾਨੀਐ॥੧੨੦੯॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਕਥਾ ਵਾਰਤਾ ਵਿਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕਹੋ ॥੧੨੦੯॥
Saying firstly the word “Sakartaat arini”, add the word “mathani” at the end and recognize all the names of Tupak in your mind and use them in discourses.1209.
हो कथा बारता भीतर निडर बखानीऐ ॥१२०९॥
ਸਤਕ੍ਰਿਤੇਸਣੀਇਸਣੀਆਦਿਉਚਾਰੀਐ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਸਤ ਕਿਤ੍ਰੇਸਣੀ ਇਸਣੀ' (ਸ਼ਬਦ) ਕਥਨ ਕਰੋ।
सतक्रितेसणी इसणी आदि उचारीऐ ॥
ਤਾਕੇਅਰਿਣੀਅੰਤਿਸਬਦਕੋਡਾਰੀਐ॥
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਉਤੇ 'ਅਰਿਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
ता के अरिणी अंति सबद को डारीऐ ॥
ਸਕਲਤੁਪਕਕੇਨਾਮਜਾਨਜੀਯਲੀਜੀਐ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਵੋ।
सकल तुपक के नाम जान जीय लीजीऐ ॥
ਹੋਸਕਲਗੁਨਿਜਨਨਸੁਨਤਉਚਾਰਨਕੀਜੀਐ॥੧੨੧੦॥
ਸਾਰੇ ਗੁਣੀ ਜਨੋ! (ਇਸ ਦਾ) ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ ॥੧੨੧੦॥
Saying the word “Satkriteshani shishani”, add the word “arini” at the end know all the names of Tupak.1210.
हो सकल गुनिजनन सुनत उचारन कीजीऐ ॥१२१०॥