ਤੀਰਨਤੇਤਰਵਾਰਨਸੇਮ੍ਰਿਗਬਾਰਨਸੇਅਵਿਲੋਕਹੁਜਾਈ॥
(ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੈਣ) ਤੀਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। (ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰਨ ਲਈ) ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
तीरन ते तरवारन से म्रिग बारन से अविलोकहु जाई ॥
ਰੀਝਰਹੀਰਿਝਵਾਰਲਖੇਦੁਤਿਭਾਖਿਪ੍ਰਭਾਨਹੀਜਾਤਬਤਾਈ॥
(ਰਾਜੇ ਦੀ) ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ (ਸਾਰੀ ਲੁਕਾਈ) ਰੀਝ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਬਾਰੇ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
He is impressive like a sword or an arrow his simple beauty like the young one of a deer is worth seeing all are getting pleased on seeing him and his glory is indescribable
रीझ रही रिझवार लखे दुति भाखि प्रभा नही जात बताई ॥
ਸੰਗਿਚਲੀਉਠਿਬਾਲਬਿਲੋਕਨਮੋਰਚਕੋਰਰਹੇਉਰਝਾਈ॥
ਇਸਤਰੀ (ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ) ਵੇਖਣ ਲਈ (ਹੋਰਨਾਂ) ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ ਚਲ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਰ, ਚਕੋਰ ਵੀ (ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ) ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।
संगि चली उठि बाल बिलोकन मोर चकोर रहे उरझाई ॥
ਡੀਠਿਪਰੈਅਜਿਰਾਜਜਬੈਚਿਤਦੇਖਤਹੀਤ੍ਰੀਅਲੀਨਚੁਰਾਈ॥੮੫॥
ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਜ ਰਾਜਾ ਦਿਖ ਗਿਆ, ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਚਿਤ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲਿਆ ॥੮੫॥
The princess is moving forward to see him and seeing him, the peacocks and partridges have fallen in confusion the heart of that princess was fascinated, the moment she saw the king Aj.85.
डीठि परै अजि राज जबै चित देखत ही त्रीअ लीन चुराई ॥८५॥
ਤੋਮਰਛੰਦ॥
ਤੋਮਰ ਛੰਦ:
TOMAR STANZA
तोमर छंद ॥
ਅਵਿਲੋਕੀਆਅਜਿਰਾਜ॥
(ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ) ਅਜ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।
अविलोकीआ अजि राज ॥
ਅਤਿਰੂਪਸਰਬਸਮਾਜ॥
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜ ਸਹਿਤ ਹੈ।
अति रूप सरब समाज ॥
ਅਤਿਰੀਝਕੈਹਸਬਾਲ॥
ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਹਸ ਕੇ (ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ)
अति रीझ कै हस बाल ॥
ਗੁਹਿਫੂਲਮਾਲਉਤਾਲ॥੮੬॥
ਛੇਤੀ ਹੀ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗੁੰਦ ਲਈ ॥੮੬॥
When the princess saw the king, the treasure of beauty, she held her wreath of flowers with smile.86.
गुहि फूल माल उताल ॥८६॥
ਗਹਿਫੂਲਕੀਕਰਿਮਾਲ॥
(ਫਿਰ) ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਲਈ।
गहि फूल की करि माल ॥
ਅਤਿਰੂਪਵੰਤਸੁਬਾਲ॥
ਉਹ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ।
अति रूपवंत सु बाल ॥
ਤਿਸੁਡਾਰੀਆਉਰਿਆਨਿ॥
ਉਸ ਨੇ ਆ ਕੇ (ਅਜ ਰਾਜਾ) ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਮਾਲਾ ਪਾ ਦਿੱਤੀ
तिसु डारीआ उरि आनि ॥
ਦਸਚਾਰਿਚਾਰਿਨਿਧਾਨਿ॥੮੭॥
ਜੋ ਅਠਾਰ੍ਹਾਂ ਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੀ ॥੮੭॥
The charming damsel caught the garland in her hand and put it around the neck of the king, expert in eighteen sciences.87.
दस चारि चारि निधानि ॥८७॥
ਤਿਹਦੇਬਿਆਗਿਆਕੀਨ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ (ਸਰਸਵਤੀ) ਨੇ ਆਗਿਆ ਕੀਤੀ
तिह देबि आगिआ कीन ॥
ਦਸਚਾਰਿਚਾਰਿਪ੍ਰਬੀਨ॥
ਜੋ ਅਠਾਰ੍ਹਾਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁਣ ਸੀ।
दस चारि चारि प्रबीन ॥
ਸੁਨਿਸੁੰਦਰੀਇਮਬੈਨ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੋ,
सुनि सुंदरी इम बैन ॥
ਸਸਿਕ੍ਰਾਤਸੁੰਦਰਨੈਨ॥੮੮॥
ਜਿਸ ਦੇ ਨੈਣ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਜੋਤਿਮਈ ਹਨ ॥੮੮॥
The goddess said to that princess, who was expert in all sciences, “O beautiful maiden like moonlight having charming eyes! listen to what I say.88.
ससि क्रात सुंदर नैन ॥८८॥
ਤਵਜੋਗਹੈਅਜਿਰਾਜ॥
ਅਜ ਰਾਜਾ ਤੇਰਾ (ਪਤੀ ਹੋਣ) ਯੋਗ ਹੈ।
तव जोग है अजि राज ॥
ਸੁਨਰੂਪਵੰਤਸਲਾਜ॥
ਸੁਣ, ਉਹ ਰੂਪਵਾਨ ਅਤੇ ਲਾਜ ਸਹਿਤ ਹੈ।
“O princess full of charm and shyness! the king Aj is worthy match for you
सुन रूपवंत सलाज ॥
ਬਰੁਆਜੁਤਾਕਹਜਾਇ॥
ਹੁਣੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਲੈ।
बरु आजु ता कह जाइ ॥
ਸੁਨਿਬੈਨਿਸੁੰਦਰਕਾਇ॥੮੯॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲੀਏ! (ਮੇਰੇ) ਬਚਨ ਸੁਣ ਲੈ ॥੮੯॥
You see him and listen to my speech”89.
सुनि बैनि सुंदर काइ ॥८९॥
ਗਹਿਫੂਲਮਾਲਪ੍ਰਬੀਨ॥
ਉਸ ਪ੍ਰਬੀਨ (ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ) ਨੇ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਕੜ ਕੇ,
गहि फूल माल प्रबीन ॥
ਉਰਿਡਾਰਤਾਕੇਦੀਨ॥
ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।
The princess caught the wreath of flowers and put it around the neck of the king and
उरि डार ता के दीन ॥
ਤਬਬਾਜਤੂਰਅਨੇਕ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ
तब बाज तूर अनेक ॥
ਡਫਬੀਣਬੇਣਬਸੇਖ॥੯੦॥
ਡਫ਼, ਬੀਨ, ਬੇਣ ਅਤੇ ਤੂਰ ਆਦਿ ਵਜੇ ਵਜਣ ਲਗੇ ॥੯੦॥
At that time many musical instruments including the lyre were played.90.
डफ बीण बेण बसेख ॥९०॥
ਡਫਬਾਜਢੋਲਮ੍ਰਿਦੰਗ॥
ਡਫ, ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ,
डफ बाज ढोल म्रिदंग ॥
ਅਤਿਤੂਰਤਾਨਤਰੰਗ॥
ਤੂਰ, ਤਾਨ, ਤਰੰਗ, ਨਵੀਂ ਬੰਸੁਰੀ ਆਦਿ ਵਾਜੇ ਵਜਦੇ ਹਨ।
The tabor, drum, kettledrum and many other musical instruments of various tunes and tones were played
अति तूर तान तरंग ॥
ਨਯਬਾਸੁਰੀਅਰੁਬੈਨ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਨ ਨਾਲ ਬੋਲ ਮਿਲਾ ਕੇ
नय बासुरी अरु बैन ॥
ਬਹੁਸੁੰਦਰੀਸੁਭਨੈਨ॥੯੧॥
ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ (ਇਸਤਰੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ) ॥੯੧॥
The flutes were played and there were many beautiful ladies of charming eyes seated there.91.
बहु सुंदरी सुभ नैन ॥९१॥
ਤਿਹਬਿਆਹਿਕੈਅਜਿਰਾਜਿ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਅਜ ਰਾਜਾ ਵਿਆਹ ਕੇ
तिह बिआहि कै अजि राजि ॥
ਬਹੁਭਾਤਿਲੈਕਰਦਾਜ॥
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਜ ਲੈ ਕੇ
The king Aj wedded that damsel and taking various types of dowry and
बहु भाति लै कर दाज ॥
ਗ੍ਰਿਹਆਈਆਸੁਖਪਾਇ॥
ਅਤੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ
ग्रिह आईआ सुख पाइ ॥
ਡਫਬੇਣਬੀਣਬਜਾਇ॥੯੨॥
ਡਫ, ਬੇਣ ਅਤੇ ਬੀਨ ਵਜਾਉਂਦਾ ਘਰ ਆ ਗਿਆ ॥੯੨॥
Causing the tabor and lyre to be played, he retuned home with great happiness.92.
डफ बेण बीण बजाइ ॥९२॥
ਅਜਿਰਾਜਰਾਜਮਹਾਨ॥
ਅਜ ਰਾਜ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੈ
अजि राज राज महान ॥
ਦਸਚਾਰਿਚਾਰਿਨਿਧਾਨ॥
ਅਤੇ ਅਠਾਰ੍ਹਾਂ ਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ।
The king expert in eighteen sciences, was the ocean of pleasure and store of gentleness
दस चारि चारि निधान ॥
ਸੁਖਸਿੰਧੁਸੀਲਸਮੁੰਦ੍ਰ॥
ਉਹ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ
सुख सिंधु सील समुंद्र ॥
ਜਿਨਿਜੀਤਿਆਰਣਰੁਦ੍ਰ॥੯੩॥
ਜਿਸ ਨੇ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲਿਆ ਸੀ ॥੯੩॥
He had conquered even Shiva in the war.93.
जिनि जीतिआ रण रुद्र ॥९३॥
ਇਹਭਾਤਿਰਾਜਕਮਾਇ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਉਸ ਨੇ) ਰਾਜ ਕਮਾਇਆ
इह भाति राज कमाइ ॥
ਸਿਰਿਅਤ੍ਰਪਤ੍ਰਫਿਰਾਇ॥
ਅਤੇ ਸਿਰ ਉਤੇ ਛਤ੍ਰ ਝੁਲਵਾਇਆ।
In this waay, he ruled and caused the canopy to be swung over his head and in the whole world,
सिरि अत्र पत्र फिराइ ॥
ਰਣਧੀਰਰਾਜਬਿਸੇਖ॥
ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਣਧੀਰ ਹੈ।
रण धीर राज बिसेख ॥
ਜਗਕੀਨਜਾਸੁਭਿਖੇਖ॥੯੪॥
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਵੇਲੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਹੈ ॥੯੪॥
The ceremonies regarding he divine kingship of that victorious king were performed.94.
जग कीन जासु भिखेख ॥९४॥
ਜਗਜੀਤਚਾਰਿਦਿਸਾਨ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਚੌਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲਿਆ ਹੈ।
जगजीत चारि दिसान ॥
ਅਜਿਰਾਜਰਾਜਮਹਾਨ॥
ਅਜ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੈ।
The king Aj, after conquering all the four directions, gave charities of materials as a generous king
अजि राज राज महान ॥
ਨ੍ਰਿਪਦਾਨਸੀਲਪਹਾਰ॥
(ਉਹ) ਰਾਜਾ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
न्रिप दान सील पहार ॥
ਦਸਚਾਰਿਚਾਰਿਉਦਾਰ॥੯੫॥
ਉਹ ਅਠਾਰ੍ਹਾਂ (ਵਿਦਿਆਵਾਂ) ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਉਦਾਰ ਹੈ ॥੯੫॥
Being expert in all sciences, that king was extremely benevolent.95.
दस चारि चारि उदार ॥९५॥
ਦੁਤਿਵੰਤਿਸੁੰਦਰਨੈਨ॥
ਸੁੰਦਰ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ,
दुतिवंति सुंदर नैन ॥
ਜਿਹਪੇਖਿਖਿਝਤਮੈਨ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਖਿਝਦਾ ਹੈ।
His eyes and body were so charming, hat even the god of love felt jealous
जिह पेखि खिझत मैन ॥
ਮੁਖਦੇਖਿਚੰਦ੍ਰਸਰੂਪ॥
(ਉਸ ਦਾ) ਮੁਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।
मुख देखि चंद्र सरूप ॥