ਪੇਖਤਰੀਝਤਬੀਰਰਸਾਲੀਯ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਰਸਿਕ ਸੂਰਬੀਰ ਰੀਝ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
Seeing the embellishment of these women, many men of taste were getting pleased
पेखत रीझत बीर रसालीय ॥
ਨਾਚਤਭਾਵਅਨੇਕਤ੍ਰੀਆਕਰਿ॥
ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਨੇਕ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਕਰ ਕੇ ਨਚਦੀਆਂ ਸਨ।
नाचत भाव अनेक त्रीआ करि ॥
ਦੇਖਤਸੋਭਾਰੀਝਤਸੁਰਨਰ॥੨੬॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ) ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰੀਝ ਰਹੇ ਸਨ ॥੨੬॥
The women were dancing in many emotional postures, seeing which all the gods and men were delighted.26.
देखत सोभा रीझत सुर नर ॥२६॥
ਹਿੰਸਤਹੈਵਰਚਿੰਸਤਹਾਥੀ॥
ਘੋੜੇ ਹਿਣਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਾਥੀ ਚਿੰਘਾੜ ਰਹੇ ਸਨ।
हिंसत हैवर चिंसत हाथी ॥
ਨਾਚਤਨਾਗਰਿਗਾਵਤਗਾਥੀ॥
ਇਸਤਰੀਆਂ ('ਨਾਗਰਿ') ਨਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਗਾਥਾ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
The horses were neighing
नाचत नागरि गावत गाथी ॥
ਰੀਝਤਸੁਰਨਰਮੋਹਤਰਾਜਾ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ) ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰੀਝ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
रीझत सुर नर मोहत राजा ॥
ਦੇਵਤਦਾਨਤੁਰੰਤਸਮਾਜਾ॥੨੭॥
ਤੁਰਤ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ॥੨੭॥
The elephants were trumpeting and the people of the town were dancing the gods, men and women were all getting pleased and the kings were busy in bestowing charities.27.
देवत दान तुरंत समाजा ॥२७॥
ਗਾਵਤਗੀਤਨਨਾਚਤਅਪਛਰਾ॥
ਅਪੱਛਰਾਵਾਂ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
गावत गीतन नाचत अपछरा ॥
ਰੀਝਤਰਾਜਾਖੀਝਤਅਛਰਾ॥
ਰਾਜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ) ਰਾਣੀਆਂ ('ਅਛਰਾ') ਖਿਝ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
The heavenly damsels were dancing while singing, seeing whom, the kings got pleased and their queens were also getting angry
रीझत राजा खीझत अछरा ॥
ਬਾਜਤਨਾਰਦਬੀਨਰਸਾਲੀ॥
ਨਾਰਦ ਦੀ ਰਸ-ਭਿੰਨੀ ਬੀਨ ਵਜ ਰਹੀ ਸੀ।
बाजत नारद बीन रसाली ॥
ਦੇਖਤਦੇਵਪ੍ਰਭਾਸਤਜ੍ਵਾਲੀ॥੨੮॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ॥੨੮॥
The pretty lyre of Narada was being played, seeing which the gods seemed radiant like fire.28.
देखत देव प्रभासत ज्वाली ॥२८॥
ਆਂਜਤਅੰਜਨਸਾਜਤਅੰਗਾ॥
ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰਮਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਗ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
आंजत अंजन साजत अंगा ॥
ਸੋਭਤਬਸਤ੍ਰਸੁਅੰਗਸੁਰੰਗਾ॥
ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਉਤੇ ਸੁਰੰਗੇ ਬਸਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਸਨ।
All of them had put antimony in their eyes and had bedecked their limbs, having worn handsome garments
सोभत बसत्र सु अंग सुरंगा ॥
ਨਾਚਤਅਛ੍ਰੀਰੀਝਤਰਾਊ॥
ਅਪੱਛਰਾਵਾਂ ਨਚਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
नाचत अछ्री रीझत राऊ ॥
ਚਾਹਤਬਰਬੋਕਰਤਉਪਾਊ॥੨੯॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਵਰਨ ਦੇ ਉਪਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ॥੨੯॥
The kings were getting pleased and were trying to wed them.29.
चाहत बरबो करत उपाऊ ॥२९॥
ਤਤਥਈਨਾਚੈਸੁਰਪੁਰਬਾਲਾ॥
'ਤਤਥਈ' ਸੁਰ ਉਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ततथई नाचै सुर पुर बाला ॥
ਰੁਣਝੁਣਬਾਜੈਰੰਗਅੰਗਮਾਲਾ॥
ਰੁਣ ਝੁਣ ਕਰ ਕੇ (ਸਾਜ਼) ਵਜਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਗ ਮਾਲਾ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗ ਸਨ।
The women of gods were dancing and the jingling of the rosaries of their limbs was being heard
रुण झुण बाजै रंग अंग माला ॥
ਬਨਿਬਨਿਬੈਠੇਜਹਤਹਰਾਜਾ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਠਣ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ
बनि बनि बैठे जह तह राजा ॥
ਦੈਦੈਡਾਰੈਤਨਮਨਸਾਜਾ॥੩੦॥
ਜੋ ਤਨ ਮਨ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਵਾਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੩੦॥
The kings were sitting with pomp and show at various places.30.
दै दै डारै तन मन साजा ॥३०॥
ਜਿਹਜਿਹਦੇਖਾਸੋਸੋਰੀਝਾ॥
ਜਿਸ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ) ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਰੀਝ ਗਏ ਸਨ
जिह जिह देखा सो सो रीझा ॥
ਜਿਨਨਹੀਦੇਖਾਤਿਹਮਨਖੀਝਾ॥
ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਖਿਝ ਰਹੇ ਸਨ।
Whosoever saw this, he was pleased and he who did not see this, he got angry in his mind
जिन नही देखा तिह मन खीझा ॥
ਕਰਿਕਰਿਭਾਯੰਤ੍ਰੀਅਬਰਨਾਚੈ॥
ਹਾਵ ਭਾਵ ਕਰ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਚਦੀਆਂ ਸਨ।
करि करि भायं त्रीअ बर नाचै ॥
ਅਤਿਭੁਤਿਭਾਯੰਅੰਗਅੰਗਰਾਚੈ॥੩੧॥
ਅਦਭੁਤ ਭਾਵ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਅੰਗ ਅੰਗ ਵਿਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ ॥੩੧॥
The women were dancing, exhibiting various kinds of emotions and there was wonderful emotional play from every limb of theirs.31.
अतिभुति भायं अंग अंग राचै ॥३१॥
ਤਿਨਅਤਿਭੁਤਿਗਤਿਤਹਜਹਠਾਨੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਗਤੀ ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਸਥਿਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
तिन अतिभुति गति तह जह ठानी ॥
ਜਹਤਹਸੋਹੈਮੁਨਿਮਨਿਮਾਨੀ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਉਹ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਭਾ ਗਈ ਸੀ।
Those women also decided to do something marvelous at that place, because there were sitting there some persistent sages
जह तह सोहै मुनि मनि मानी ॥
ਤਜਿਤਜਿਜੋਗੰਭਜਿਭਜਿਆਵੈ॥
(ਫਲਸਰੂਪ ਮੁਨੀ ਲੋਕ) ਜੋਗ ਨੂੰ ਛਡ ਛਡ ਕੇ (ਉਥੇ) ਭਜੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।
तजि तजि जोगं भजि भजि आवै ॥
ਲਖਿਅਤਿਆਭਾਜੀਅਸੁਖਪਾਵੈ॥੩੨॥
ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ॥੩੨॥
The Yogis leaving their meditation came running and seeing the glory of this function, they were pleased.32.
लखि अति आभा जीअ सुख पावै ॥३२॥
ਬਨਿਬਨਿਬੈਠੇਜਹਤਹਰਾਜਾ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਠਣ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ
बनि बनि बैठे जह तह राजा ॥
ਜਹਤਹਸੋਭੈਸਭਸੁਭਸਾਜਾ॥
ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਸਾਜ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾਇਮਾਨ ਸਨ।
Wherever the kings were sitting well-bedecked, the atmosphere of that place seemed extremely splendid
जह तह सोभै सभ सुभ साजा ॥
ਜਹਤਹਦੇਖੈਗੁਨਿਗਨਫੂਲੇ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਵੇਖਦੇ ਸਨ (ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ) ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਫੁਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
जह तह देखै गुनि गन फूले ॥
ਮੁਨਿਮਨਿਛਬਿਲਖਿਤਨਮਨਭੂਲੇ॥੩੩॥
(ਉਥੋਂ ਦੀ) ਛਬੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਨੀ (ਲੋਗ ਆਪਣੇ) ਮਨ ਤੋਂ ਤਨ ਮਨ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ॥੩੩॥
The kings were filled with pleasure here and there, accomplished with their qualities and servants and the sages seeing their magnificence, had forgotten the consciousness of their mind and body.33.
मुनि मनि छबि लखि तन मन भूले ॥३३॥
ਤਤਬਿਤਘਨਮੁਖਰਸਸਬਬਾਜੈ॥
ਤਤ, ਬਿਤ, ਘਨ, ਮੁਖਰਸ ਆਦਿ ਸਭ (ਸ਼ਬਦ) ਵਜਦੇ ਸਨ।
तत बित घन मुखरस सब बाजै ॥
ਸੁਨਿਮਨਰਾਗੰਗੁਨਿਗਨਲਾਜੈ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਣੀ ਰਾਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਲਜਾਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
The stringed musical instruments were being played there and hearing their pleasing musical modes, the experts of musicology were feeling shy
सुनि मन रागं गुनि गन लाजै ॥
ਜਹਤਹਗਿਰਗੇਰਿਝਿਰਿਝਿਐਸੇ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਰੀਝ ਰੀਝ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਗ ਪਏ ਸਨ,
जह तह गिर गे रिझि रिझि ऐसे ॥
ਜਨੁਭਟਜੂਝੇਰਣਬ੍ਰਿਣਕੈਸੇ॥੩੪॥
ਮਾਨੋ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਯੋਧੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਡਿਗ ਪਏ ਹੋਣ ॥੩੪॥
Hearing the tunes of the musical instruments, the kings fell down here and there like the warriors lying wounded in the battlefield.34.
जनु भट जूझे रण ब्रिण कैसे ॥३४॥
ਬਨਿਬਨਿਫੂਲੇਜਨੁਬਰਫੂਲੰ॥
(ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ) ਮਾਨੋ ਬਨ ਬਨ ਵਿਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁਲ ਹੋਣ
बनि बनि फूले जनु बर फूलं ॥
ਤਨੁਬਰੁਸੋਭੇਜਨੁਧਰਮੂਲੰ॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ ਮਾਨੋ (ਫੁਲਦਾਰ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀਆਂ) ਜੜ੍ਹਾਂ ਹੋਣ।
They seemed to have blossomed like the flowers of the forest and their bodies were exhibiting the fundamental emotion of the earthly comfort
तनु बरु सोभे जनु धर मूलं ॥
ਜਹੰਤਹੰਝੂਲੇਮਦਮਤਰਾਜਾ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਮਸਤ ਰਾਜੇ ਝੁਲ ਰਹੇ ਸਨ,
जहं तहं झूले मद मत राजा ॥
ਜਨੁਮੁਰਿਬੋਲੈਸੁਨਘਨਗਾਜਾ॥੩੫॥
ਮਾਨੋ ਬਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੋਰ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋਣ ॥੩੫॥
The intoxicated kings were swinging here and there like the peacocks getting intoxicated hearing the thundering of clouds.35.
जनु मुरि बोलै सुन घन गाजा ॥३५॥
ਪਾਧਰੀਛੰਦ॥
ਪਾਧਰੀ ਛੰਦ:
PAADHARI STANZA
पाधरी छंद ॥
ਜਹਤਹਬਿਲੋਕਿਸੋਭਾਅਪਾਰ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਅਪਾਰ ਸ਼ੋਭਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
जह तह बिलोकि सोभा अपार ॥
ਬਨਿਬੈਠਿਸਰਬਰਾਜਾਧਿਕਾਰ॥
ਸਭ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਅਰਥਾਤ ਰਾਜੇ) ਬਣ ਠਣ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ।
Seeing the splendour here and there, the kings sat down
बनि बैठि सरब राजाधिकार ॥
ਇਹਭਾਤਿਕਹੈਨਹੀਪਰਤਬੈਨ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
इह भाति कहै नही परत बैन ॥
ਲਖਿਨੈਨਰੂਪਿਰੀਝੰਤਨੈਨ॥੩੬॥
ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਰੀਝ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ॥੩੬॥
Their glory cannot be described and seeing their figures, the eyes were getting pleased.36.
लखि नैन रूपि रीझंत नैन ॥३६॥
ਅਵਿਲੋਕਿਨਾਚਿਐਸੋਸੁਰੰਗ॥
ਅਜਿਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ
अविलोकि नाचि ऐसो सुरंग ॥
ਸਰਤਾਨਿਨ੍ਰਿਪਨਮਾਰਤਅਨੰਗ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਕਾਮ ਦੇਵ ਨੇ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
Seeing the colourful dance of this kind, the god of love was pulling his bow and discharging his arrows on the kings
सर तानि न्रिपन मारत अनंग ॥
ਸੋਭਾਅਪਾਰਬਰਣੀਨਜਾਇ॥
ਸ਼ੋਭਾ ਅਪਾਰ ਸੀ, (ਉਸ ਦਾ) ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
सोभा अपार बरणी न जाइ ॥
ਰੀਝੇਅਵਿਲੋਕਿਰਾਨਾਰੁਰਾਇ॥੩੭॥
ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਰਾਣੇ (ਰੂਪ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਰੀਝ ਗਏ ਸਨ ॥੩੭॥
The great glory of the atmosphere is indescribable and all were getting pleased on seeing it.37.
रीझे अविलोकि राना रु राइ ॥३७॥