ਖੋਦਿਕੈਬਹੁਭਾਤਿਪ੍ਰਿਥਵੀਪੂਜਿਅਰਧਦਿਸਾਨ॥
ਬਹਤੁ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੁਟ ਪੁਟ ਕੇ ਜਦ ਉਹ ਅੱਧੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ,
खोदि कै बहु भाति प्रिथवी पूजि अरध दिसान ॥
ਅੰਤਿਭੇਦਬਿਲੋਕੀਆਮੁਨਿਬੈਠਿਸੰਜੁਤਧ੍ਯਾਨ॥
(ਤਦ) ਆਖਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭੇਦ ਪਾ ਲਿਆ ਕਿ (ਇਕ) ਮੁਨੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ।
While digging the earth in various ways, scanned all the directions, they ultimately saw the sage Kapila in medication
अंति भेद बिलोकीआ मुनि बैठि संजुत ध्यान ॥
ਪ੍ਰਿਸਟਪਾਛਬਿਲੋਕਬਾਜਸਮਾਜਰੂਪਅਨੂਪ॥
(ਉਸ ਦੀ) ਪਿਠ ਪਿਛੇ ਪੂਰੀ ਸਾਜ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਵੇਖਿਆ।
प्रिसट पाछ बिलोक बाज समाज रूप अनूप ॥
ਲਾਤਭੇਮੁਨਿਮਾਰਿਓਅਤਿਗਰਬਕੈਸੁਤਭੂਪ॥੭੨॥
ਰਾਜੇ (ਸਗਰ ਦੇ) ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਲਤਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ॥੭੨॥
They saw the horse behind him and those princes in their pride, hit the sage with the leg.72.
लात भे मुनि मारिओ अति गरब कै सुत भूप ॥७२॥
ਧ੍ਰਯਾਨਛੂਟਤਬੈਮੁਨੀਦ੍ਰਿਗਜ੍ਵਾਲਮਾਲਕਰਾਲ॥
ਤਦ ਮੁਨੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਛੁਟ ਗਿਆ ਅਤੇ (ਉਸ ਦੀਆਂ) ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਲਾਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ।
ध्रयान छूट तबै मुनी द्रिग ज्वाल माल कराल ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਨਸੋਉਠੀਜਨੁਸਿੰਧਅਗਨਿਬਿਸਾਲ॥
(ਉਹ ਅਗਨੀ) ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਨਾਲ ਨਿਕਲੀ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
The medication of the sage was broken and from within him arose various kinds of huge fires
भाति भातिन सो उठी जनु सिंध अगनि बिसाल ॥
ਭਸਮਿਭੂਤਭਏਸਬੇਨ੍ਰਿਪਲਛਪੁਤ੍ਰਸੁਨੈਨ॥
ਉਸ ਦੀ ਨੈਨ (ਅਗਨੀ) ਨਾਲ (ਸਗਰ) ਰਾਜੇ ਦੇ ਲਖ ਪੁੱਤਰ ਭਸਮੀ ਭੂਤ ਹੋ ਗਏ।
भसमि भूत भए सबे न्रिप लछ पुत्र सु नैन ॥
ਬਾਜਰਾਜਸੁਸੰਪਦਾਜੁਤਅਸਤ੍ਰਸਸਤ੍ਰਸੁਸੈਨ॥੭੩॥
ਰਾਜ ਸਾਜ ਅਤੇ ਸੰਪਤੀ ਸਹਿਤ (ਉਹ) ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸੈਨਾ (ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ) ॥੭੩॥
In that fire, one-lakh sons of the king along with their horses, arms, weapons and forces were reduced to ashes.73.
बाज राज सु संपदा जुत असत्र ससत्र सु सैन ॥७३॥
ਮਧੁਭਾਰਛੰਦ॥
ਮਧੁਭਾਰ ਛੰਦ:
MADHUBHAAR SATAZA
मधुभार छंद ॥
ਭਏਭਸਮਿਭੂਤ॥
ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ
भए भसमि भूत ॥
ਨ੍ਰਿਪਸਰਬਪੂਤ॥
ਰਾਜਾ (ਸਗਰ) ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ
न्रिप सरब पूत ॥
ਜੁਤਸੁਭਟਸੈਨ॥
ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ
जुत सुभट सैन ॥
ਸੁੰਦਰਸੁਬੈਨ॥੭੪॥
ਸੁੰਦਰ ਬੋਲਾਂ ਵਾਲੇ ॥੭੪॥
All the sons of the king were reduced to ashes and all his forces were destroyed while lamenting.74
सुंदर सुबैन ॥७४॥
ਸੋਭਾਅਪਾਰ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ) ਸ਼ੋਭਾ ਅਪਾਰ ਸੀ
सोभा अपार ॥
ਸੁੰਦਰਕੁਮਾਰ॥
ਅਤੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਨ।
सुंदर कुमार ॥
ਜਬਜਰੇਸਰਬ॥
ਜਦ ਸਾਰੇ ਸੜ ਗਏ
जब जरे सरब ॥
ਤਬਤਜਾਗਰਬ॥੭੫॥
ਤਦ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਹੰਕਾਰ ਛਡ ਦਿੱਤਾ ॥੭੫॥
When those prices of great glory were burnt down then the pride of all was smashed.75.
तब तजा गरब ॥७५॥
ਬਾਹੂਅਜਾਨ॥
ਸੜਦਿਆਂ (ਵੇਖ ਕੇ) (ਨਾਲ ਗਏ) ਗੋਡਿਆਂ ਤਕ ਬਾਂਹਵਾਂ ਵਾਲੇ,
बाहू अजान ॥
ਸੋਭਾਮਹਾਨ॥
ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੇ,
सोभा महान ॥
ਦਸਚਾਰਿਵੰਤ॥
ਚੌਦਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ,
दस चारि वंत ॥
ਸੂਰਾਦੁਰੰਤ॥੭੬॥
ਬੇਅੰਤ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ॥੭੬॥
That most powerful Lord is extremely Glorious and the warriors of all the four directions fear Him.76.
सूरा दुरंत ॥७६॥
ਜਾਰਿਭਾਜੇਬੀਰ॥
ਸੜਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ (ਨਾਲ ਗਏ) ਯੋਧੇ ਚਿਤ ਵਿਚ
जारि भाजे बीर ॥
ਹੁਐਚਿਤਿਅਧੀਰ॥
ਅਧੀਰ ਹੋ ਗਏ
हुऐ चिति अधीर ॥
ਦਿਨੋਸੰਦੇਸ॥
ਅਤੇ ਜਾ ਕੇ (ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ) ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ
दिनो संदेस ॥
ਜਹਸਾਗਰਦੇਸ॥੭੭॥
ਜਿਥੇ ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਦੇਸ਼ (ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਯੱਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ॥੭੭॥
Some warriors who had been burnt, ran impatiently towards the king and they conveyed the whole thing to the king sagar.77.
जह सागर देस ॥७७॥
ਲਹਿਸਾਗਰਬੀਰ॥
ਸਗਰ ਨੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ) ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ (ਪਛਾਣ) ਲਿਆ।
लहि सागर बीर ॥
ਹ੍ਵੈਚਿਤਿਅਧੀਰ॥
(ਫਿਰ) ਚਿਤ ਵਿਚ ਅਧੀਰ ਹੋ ਗਿਆ
ह्वै चिति अधीर ॥
ਪੁਛੇਸੰਦੇਸ॥
ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ
पुछे संदेस ॥
ਪੂਤਨਸੁਬੇਸ॥੭੮॥
ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੁੱਛਣ ਲਗਾ ॥੭੮॥
When the king sagar saw this, he impatiently asked the news about his sons.78.
पूतन सुबेस ॥७८॥
ਕਰਿਜੋਰਿਸਰਬ॥
ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ
करि जोरि सरब ॥
ਭਟਛੋਰਿਗਰਬ॥
ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ (ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ)
भट छोरि गरब ॥
ਉਚਰੇਬੈਨ॥
ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ (ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ) ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ
उचरे बैन ॥
ਜਲਚੁਅਤਨੈਨ॥੭੯॥
ਹੰਝੂ ਡਿਗਦੇ ਸਨ ॥੭੯॥
Then all of them talked about their strength and also said how the pried of those warriors was destroyed, the tears were flowing from their eyes while saying this.79.
जल चुअत नैन ॥७९॥
ਭੂਅਫੇਰਿਬਾਜ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੀਨ ਰਾਜੇ!
भूअ फेरि बाज ॥
ਜਿਣਿਸਰਬਰਾਜ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ) ਭੂਮੀ ਉਤੇ ਯੱਗ ਘੋੜਾ ਫਿਰਾ ਕੇ
जिणि सरब राज ॥
ਸਬਸੰਗਲੀਨ॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤ ਕੇ
सब संग लीन ॥
ਨ੍ਰਿਪਬਰਪ੍ਰਬੀਨ॥੮੦॥
ਸਭ ਨੂੰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ॥੮੦॥
The messengers told this that his sons, causing their horse to move on all the earth, had conquered all the kings and had taken them along with themselves.80.
न्रिप बर प्रबीन ॥८०॥
ਹਯਗਯੋਪਯਾਰ॥
(ਫਿਰ) ਘੋੜਾ ਪਾਤਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
हय गयो पयार ॥
ਤੁਅਸੁਤਉਦਾਰ॥
ਤੇਰੇ ਉਦਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ
तुअ सुत उदार ॥
ਭੂਅਖੋਦਸਰਬ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੁਟ ਸੁਟਿਆ
भूअ खोद सरब ॥
ਅਤਿਬਢਾਗਰਬ॥੮੧॥
ਅਤੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ) ਹੰਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਿਆ ॥੮੧॥
Your sons, thinking that the horse had gone to the nether-world, had dug the whole of the earth and in this way, their pride had enormously increased.81.
अति बढा गरब ॥८१॥
ਤਹੰਮੁਨਿਅਪਾਰ॥
ਉਥੇ (ਇਕ) ਅਪਾਰ (ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ) ਮੁਨੀ ਸੀ
तहं मुनि अपार ॥
ਗੁਨਿਗਨਉਦਾਰ॥
ਜੋ ਉਦਾਰਤਾ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਰੁਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
गुनि गन उदार ॥
ਲਖਿਮਧਧ੍ਯਾਨ॥
ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਮਗਨ ਜਾਣ ਕੇ
लखि मध ध्यान ॥
ਮੁਨਿਮਨਿਮਹਾਨ॥੮੨॥
(ਉਸ) ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ॥੮੨॥
There all of them saw themost glorious sage (Kapila) absorbed in meditation.82.
मुनि मनि महान ॥८२॥
ਤਵਪੁਤ੍ਰਕ੍ਰੋਧ॥
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ
तव पुत्र क्रोध ॥
ਲੈਸੰਗਿਜੋਧ॥
ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ
लै संगि जोध ॥
ਲਤਾਪ੍ਰਹਾਰ॥
ਮੁਨੀ ਉਤੇ ਲਤਾਂ ਦੀ
लता प्रहार ॥