ਕਾਲਪੁਰਖਆਗ੍ਯਾਤਬਦੀਨੀ॥
'ਕਾਲ-ਪੁਰਖ' ਨੇ ਤਦ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ
काल पुरख आग्या तब दीनी ॥
ਬਿਸਨੁਚੰਦਸੋਈਬਿਧਿਕੀਨੀ॥੨॥
ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ॥੨॥
Then the Immanent Lord ordered Vishnu, who did as commanded.2.
बिसनु चंद सोई बिधि कीनी ॥२॥
ਮਨੁਹ੍ਵੈਰਾਜਵਤਾਰਅਵਤਰਾ॥
ਮਨੁ ਰਾਜਾ ਅਵਤਾਰ ਹੋ ਕੇ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਅਵਤਰਿਤ ਹੋਇਆ
मनु ह्वै राज वतार अवतरा ॥
ਮਨੁਸਿਮਿਰਿਤਹਿਪ੍ਰਚੁਰਜਗਿਕਰਾ॥
ਅਤੇ 'ਮਨੁ ਸਮ੍ਰਿਤੀ' ਦਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ।
Vishnu manifested himself as king Manu and propagated Manu Smriti in the world.
मनु सिमिरितहि प्रचुर जगि करा ॥
ਸਕਲਕੁਪੰਥੀਪੰਥਿਚਲਾਏ॥
ਸਾਰੇ ਪੰਥੀਆਂ (ਜੈਨ ਮਾਰਗੀਆਂ) ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਤੋਰਿਆ
सकल कुपंथी पंथि चलाए ॥
ਪਾਪਕਰਮਤੇਲੋਗਹਟਾਏ॥੩॥
ਅਤੇ ਪਾਪ-ਕਰਮ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ॥੩॥
He brought all the corrupt persons on the right path and cused the people to become devoid of sinful actions.3.
पाप करम ते लोग हटाए ॥३॥
ਰਾਜਅਵਤਾਰਭਯੋਮਨੁਰਾਜਾ॥
ਰਾਜ ਅਵਤਾਰ ਰੂਪ ਵਿਚ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਮਨੁ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ,
राज अवतार भयो मनु राजा ॥
ਸਰਬਹੀਸਿਰਜੇਧਰਮਕੇਸਾਜਾ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਜ ਸਿਰਜ ਦਿੱਤੇ।
Vishnu incarnated himself as the king Manu and established all the actions of Dgarma.
सरब ही सिरजे धरम के साजा ॥
ਪਾਪਕਰਾਤਾਕੋਗਹਿਮਾਰਾ॥
(ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਈ) ਪਾਪ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
पाप करा ता को गहि मारा ॥
ਸਕਲਪ੍ਰਜਾਕਹੁਮਾਰਗਿਡਾਰਾ॥੪॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ (ਧਰਮ ਦੇ) ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ ॥੪॥
If anyone committed a sin, he was now killed and in this way, the king made all his subjects to tread on the right path.4.
सकल प्रजा कहु मारगि डारा ॥४॥
ਪਾਪਕਰਾਜਾਹੀਤਹਮਾਰਸ॥
ਜਿਥੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਥੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
पाप करा जा ही तह मारस ॥
ਸਕਲਪ੍ਰਜਾਕਹੁਧਰਮਸਿਖਾਰਸ॥
ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਧਰਮ (ਦੀ ਵਿਧੀ) ਸਿਖਾ ਦਿੱਤੀ।
The sinner was killed instantly and all the subjects were given instructions on Dharma.
सकल प्रजा कहु धरम सिखारस ॥
ਨਾਮਦਾਨਸਬਹੂਨਸਿਖਾਰਾ॥
ਸਭ ਨੂੰ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਜੁਗਤ ਦਸ ਦਿੱਤੀ
नाम दान सबहून सिखारा ॥
ਸ੍ਰਾਵਗਪੰਥਦੂਰਕਰਿਡਾਰਾ॥੫॥
ਅਤੇ ਜੈਨ ਮਤ (ਸੰਸਾਰ ਵਿਚੋਂ) ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ॥੫॥
Now all attained the instructions about the Name of the Lord and about virtuous actions like charity etc. And in this way, the king got abandoned the discipline of Sharavaks.5.
स्रावग पंथ दूर करि डारा ॥५॥
ਜੇਜੇਭਾਜਿਦੂਰਕਹੁਗਏ॥
ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਭਜ ਕੇ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ,
जे जे भाजि दूर कहु गए ॥
ਸ੍ਰਾਵਗਧਰਮਿਸੋਊਰਹਿਗਏ॥
ਜੈਨ ਮਤ ਵਿਚ ਉਹੀ ਰਹਿ ਗਏ,
The people who had run away from the kingdom of the king Manu, they only remained adherents of Sharavak Religion.
स्रावग धरमि सोऊ रहि गए ॥
ਅਉਰਪ੍ਰਜਾਸਬਮਾਰਗਿਲਾਈ॥
ਹੋਰ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ
अउर प्रजा सब मारगि लाई ॥
ਕੁਪੰਥਪੰਥਤੇਸੁਪੰਥਚਲਾਈ॥੬॥
ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ ॥੬॥
All the remaining subjects followed the path of Dharma and abandoning the wrong path, acquired the path of Dharma.6.
कुपंथ पंथ ते सुपंथ चलाई ॥६॥
ਰਾਜਅਵਤਾਰਭਯੋਮਨੁਰਾਜਾ॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਰਾਜ-ਅਵਤਾਰ (ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ) ਮਨੁ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ,
राज अवतार भयो मनु राजा ॥
ਕਰਮਧਰਮਜਗਮੋਭਲੁਸਾਜਾ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਧਰਮ ਕਰਮ ਦੀ ਚੰਗੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
The king Manu was the incarnation of Vishnu and he propagated in the right manner the actions of Dharma.
करम धरम जग मो भलु साजा ॥
ਸਕਲਕੁਪੰਥੀਪੰਥਚਲਾਏ॥
ਸਾਰੇ ਕੁਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ
सकल कुपंथी पंथ चलाए ॥
ਪਾਪਕਰਮਤੇਧਰਮਲਗਾਏ॥੭॥
ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ (ਹਟਾ ਕੇ) ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ॥੭॥
He put all the followers of wrong values on the right path an brought the people towards Dharma, who were absorbed then in sinful action.7.
पाप करम ते धरम लगाए ॥७॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਪੰਥਕੁਪੰਥੀਸਬਲਗੇਸ੍ਰਾਵਗਮਤਭਯੋਦੂਰ॥
ਸਾਰੇ ਜੈਨ ਧਰਮੀ (ਸਹੀ ਧਰਮ) ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਤੁਰ ਪਏ ਅਤੇ ਜੈਨ ਮਤ (ਜਗ ਵਿਚੋਂ) ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
All those who tread on the wrong paths, began to follow the right path and in this way, the Sharvak Religion receded far away.
पंथ कुपंथी सब लगे स्रावग मत भयो दूर ॥
ਮਨੁਰਾਜਾਕੋਜਗਤਮੋਰਹਿਯੋਸੁਜਸੁਭਰਪੂਰ॥੮॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਮਨੁ ਰਾਜੇ ਦਾ ਉਜਲਾ ਯਸ਼ ਜਗਤ ਵਿਚ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ॥੮॥
For this work, the king Manu was highly venerated in the whole world.8.
मनु राजा को जगत मो रहियो सुजसु भरपूर ॥८॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਬਚਿਤ੍ਰਨਾਟਕੇਗ੍ਰੰਥੇਮਨੁਰਾਜਾਅਵਤਾਰਸੋਲ੍ਰਹਵਾਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੧੬॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਮਨੁ ਰਾਜਾ ਅਵਤਾਰ ਸੋਲਹਵਾਂ ਸਮਾਪਤ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੧੬॥
For this work, the king Manu was MANU, the sixteenth incarnation in BACHITTAR BATAK.16.
इति स्री बचित्र नाटके ग्रंथे मनु राजा अवतार सोल्रहवा समापतम सतु सुभम सतु ॥१६॥
ਅਥਧਨੰਤਰਬੈਦਅਵਤਾਰਕਥਨੰ॥
ਹੁਣ ਧਨੰਤਰ ਵੈਦ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਕਥਨ
Now begins the description of the incarnation named Dhanantar Vaid:
अथ धनंतर बैद अवतार कथनं ॥
ਸ੍ਰੀਭਗਉਤੀਜੀਸਹਾਇ॥
ਸ੍ਰੀ ਭਗਉਤੀ ਜੀ ਸਹਾਇ
Let Sri Bhagauti Ji (The Primal Lord) be helpful.
स्री भगउती जी सहाइ ॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ
CHAUPAI
चौपई ॥
ਸਭਧਨਵੰਤਭਏਜਗਲੋਗਾ॥
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਲੋਕ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਏ
सभ धनवंत भए जग लोगा ॥
ਏਕਨਰਹਾਤਿਨੋਤਨਸੋਗਾ॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਨ (ਤੇ ਮਨ) ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੀ ਸੋਗ ਨਾ ਰਿਹਾ।
The people of all the world grew wealthy and there remained no anxiety on their body and mind.
एक न रहा तिनो तन सोगा ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਭਛਤਪਕਵਾਨਾ॥
ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਖਾਂਦੇ ਸਨ,
भाति भाति भछत पकवाना ॥
ਉਪਜਤਰੋਗਦੇਹਤਿਨਨਾਨਾ॥੧॥
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ॥੧॥
They began to eat various kinds of foods and consequentsly they suffered form various kinds of ailments.1.
उपजत रोग देह तिन नाना ॥१॥
ਰੋਗਾਕੁਲਸਭਹੀਭਏਲੋਗਾ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰੋਗ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ
रोगाकुल सभ ही भए लोगा ॥
ਉਪਜਾਅਧਿਕਪ੍ਰਜਾਕੋਸੋਗਾ॥
ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਪੈਦਾ ਹੈ ਗਏ।
All the people got worried about their ailments and the subjects became extremely distressed.
उपजा अधिक प्रजा को सोगा ॥
ਪਰਮਪੁਰਖਕੀਕਰੀਬਡਾਈ॥
(ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ) ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ
परम पुरख की करी बडाई ॥
ਕ੍ਰਿਪਾਕਰੀਤਿਨਪਰਹਰਿਰਾਈ॥੨॥
(ਜਿਸ ਕਰਕੇ) ਹਰੀ ਰਾਜੇ (ਕਾਲ ਪੁਰਖ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ ॥੨॥
All of them snag the praises of the Immanent Lord and He become Gracious towards all.2.
क्रिपा करी तिन पर हरि राई ॥२॥
ਬਿਸਨਚੰਦਕੋਕਹਾਬੁਲਾਈ॥
ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਦ ਕੇ (ਕਾਲ ਪੁਰਖ) ਨੇ ਕਿਹਾ-
बिसन चंद को कहा बुलाई ॥
ਧਰਅਵਤਾਰਧਨੰਤਰਜਾਈ॥
ਧਨੰਤਰੀ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ (ਜਗਤ ਵਿੱਚ) ਜਾਓ,
Vishnu was called by the Supreme Lord and ordered to manifest himself in the form of Dhanwantar.
धर अवतार धनंतर जाई ॥
ਆਯੁਰਬੇਦਕੋਕਰੋਪ੍ਰਕਾਸਾ॥
'ਆਯੁਰਵੇਦ' ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੋ
आयुरबेद को करो प्रकासा ॥
ਰੋਗਪ੍ਰਜਾਕੋਕਰਿਯਹੁਨਾਸਾ॥੩॥
ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੋ ॥੩॥
He also told him to spread Ayurveda and destroy the ailments of the subjects.3.
रोग प्रजा को करियहु नासा ॥३॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ
DOHRA
दोहरा ॥
ਤਾਤੇਦੇਵਇਕਤ੍ਰਹੁਐਮਥਯੋਸਮੁੰਦ੍ਰਹਿਜਾਇ॥
ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਦੇਵਤੇ (ਅਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨੇ) ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿੜਕਿਆ
Then all the gods gathered and churned the ocean,
ता ते देव इकत्र हुऐ मथयो समुंद्रहि जाइ ॥
ਰੋਗਬਿਨਾਸਨਪ੍ਰਜਾਹਿਤਕਢਯੋਧਨੰਤਰਰਾਇ॥੪॥
ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ (ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ) ਧਨੰਤਰੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ॥੪॥
And for the welfare of the subjects and destruction of their ailments, they acquired Dhanantar from the ocean.4.
रोग बिनासन प्रजा हित कढयो धनंतर राइ ॥४॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ
CHAUPAI
चौपई ॥
ਆਯੁਰਬੇਦਤਿਨਕੀਯੋਪ੍ਰਕਾਸਾ॥
ਉਸ ਧਨੰਤਰੀ ਨੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ 'ਆਯੁਰਵੇਦ' ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ
आयुरबेद तिन कीयो प्रकासा ॥
ਜਗਕੇਰੋਗਕਰੇਸਬਨਾਸਾ॥
ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
He spread Ayurveda and destroyed the ailments from the whole world.
जग के रोग करे सब नासा ॥
ਬਈਦਸਾਸਤ੍ਰਕਹੁਪ੍ਰਗਟਦਿਖਾਵਾ॥
ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
बईद सासत्र कहु प्रगट दिखावा ॥