ਰਾਜਕਰਨਕੀਬਿਸਰੀਬਾਤਾ॥੧੨॥੨੪੯॥
ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਭੁਲ ਗਏ ॥੧੨॥੨੪੯॥
And forgot everything about kingdom.12.249.
राज करन की बिसरी बाता ॥१२॥२४९॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਜਿਹਚਾਹੇਤਾਕੋਹਨੇਜੋਬਾਛੈਸੋਲੇਇ॥
(ਅਜੈ ਸਿੰਘ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ, ਜੋ ਕੋਈ (ਉਸ ਤੋਂ) ਚਾਹੁੰਦਾ, ਲੈ ਲੈਂਦਾ।
Whomsoever (Ajai Singh) wants he kills him, whatever he desires, he gets.
जिह चाहे ता को हने जो बाछै सो लेइ ॥
ਜਿਹਰਾਖੈਸੋਈਰਹੈਜਿਹਜਾਨੈਤਿਹਦੇਇ॥੧੩॥੨੫੦॥
ਜਿਸ ਨੂੰ (ਉਹ) ਰਖਦਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ (ਉਹ ਆਪਣਾ) ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ (ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ) ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ॥੧੩॥੨੫੦॥
Whomsoever he protects, he remains safe, and whosoever he considers protagonist, he bestows on him the desired position.13.250.
जिह राखै सोई रहै जिह जानै तिह देइ ॥१३॥२५०॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPI
चौपई ॥
ਐਸੀਭਾਤਕੀਨੋਇਹਜਬਹੀ॥
ਉਸ (ਅਜੈ ਸਿੰਘ) ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ (ਵਿਵਹਾਰ) ਕਰਨਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ,
When he began such a treatment,
ऐसी भात कीनो इह जब ही ॥
ਪ੍ਰਜਾਲੋਕਸਭਬਸਭਏਤਬਹੀ॥
ਤਦੋਂ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਵਸ ਵਿਚ ਹੋ ਗਏ।
All the subject with this, came under his control
प्रजा लोक सभ बस भए तब ही ॥
ਅਉਬਸਿਹੋਇਗਏਨੇਬਖਵਾਸਾ॥
ਅਤੇ ਨਾਇਬ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਵਸ ਵਿਚ ਹੋ ਗਏ
And the chieftains and other prominent persons came under his control,
अउ बसि होइ गए नेब खवासा ॥
ਜੋਰਾਖਤਥੇਨ੍ਰਿਪਕੀਆਸਾ॥੧॥੨੫੧॥
ਜਿਹੜੇ (ਪਹਿਲਾਂ) ਰਾਜੇ ਤੋਂ (ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੀ) ਆਸ ਰਖਦੇ ਸਨ ॥੧॥੨੫੧॥
Who had earlier owned allegiance to the king.1.251.
जो राखत थे न्रिप की आसा ॥१॥२५१॥
ਏਕਦਿਵਸਤਿਹੂੰਭ੍ਰਾਤਸੁਜਾਨਾ॥
ਇਕ ਦਿਨ ਤਿੰਨਾਂ ਸੁਜਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ
One day all the three sagacious brothers,
एक दिवस तिहूं भ्रात सुजाना ॥
ਮੰਡਸਚੌਪਰਖੇਲਖਿਲਾਨਾ॥
ਚੌਪੜ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
Began to play chess.
मंडस चौपर खेल खिलाना ॥
ਦਾਉਸਮੈਕਛੁਰਿਸਕਬਿਚਾਰਿਓ॥
ਦਾਉ (ਲਗਾਉਣ) ਵੇਲੇ (ਕਿਸੇ ਨੂੰ) ਕੁਝ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ
When the dice was thrown, (one of the two real brothers) thought in indignation,
दाउ समै कछु रिसक बिचारिओ ॥
ਅਜੈਸੁਨਤਇਹਭਾਤਉਚਾਰਿਓ॥੨॥੨੫੨॥
ਅਤੇ ਅਜੈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਇਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ॥੨॥੨੫੨॥
And uttered these words, while Ajai listened.2.252.
अजै सुनत इह भात उचारिओ ॥२॥२५२॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਕਹਾਕਰੈਦਾਕਹਪਰੈਕਹਯਹਬਾਧੈਸੂਤ॥
(ਵੇਖੋ, ਇਹ) ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦਾਉ ਕੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਰਯਾਦਾ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।
Let us see, what he does how doth he throw the dice how shalt he keep the propriety of conduct?
कहा करै दा कह परै कह यह बाधै सूत ॥
ਕਹਾਸਤ੍ਰੁਯਾਤੇਮਰੈਜੋਰਜੀਆਕਾਪੂਤ॥੩॥੨੫੩॥
ਇਸ ਤੋਂ ਵੈਰੀ ਕਿਵੇਂ ਮਰੇਗਾ ਜੋ (ਆਪ) ਰਜੀਆ (ਦਾਸੀ) ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ॥੩॥੨੫੩॥
How shalt the enemy be killed by him, who himself is the son of maid-servant?3.253.
कहा सत्रु या ते मरै जो रजीआ का पूत ॥३॥२५३॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPI
चौपई ॥
ਯਹੈਆਜਹਮਖੇਲਬਿਚਾਰੀ॥
(ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਹੁਣ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਹਿਣ ਲਗੇ) ਅਜ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇਹ ਖੇਡ ਵਿਚਾਰੀ ਹੈ,
We have thought about this game to-day.
यहै आज हम खेल बिचारी ॥
ਸੋਭਾਖਤਹੈਪ੍ਰਗਟਪੁਕਾਰੀ॥
ਉਸ ਦਾ (ਪ੍ਰਯੋਜਨ) ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ
That we utter apparently.
सो भाखत है प्रगट पुकारी ॥
ਏਕਹਿਰਤਨਰਾਜਧਨੁਲੀਨਾ॥
(ਕਿ ਇਹ ਖੇਡ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਨਿਤਾਰਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ) ਇਕ ਨੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਧਨ ਲੈ ਲਿਆ
One of them took the gems of the kingdom.
एकहि रतन राज धनु लीना ॥
ਦੁਤੀਐਅਸ੍ਵਉਸਟਗਜਲੀਨਾ॥੧॥੨੫੪॥
ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਘੋੜੇ, ਊਠ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਲੈ ਲਏ ॥੧॥੨੫੪॥
The second one took horses, camels and elephants.1.254.
दुतीऐ अस्व उसट गज लीना ॥१॥२५४॥
ਕੁਅਰੈਬਾਟਸੈਨਸਭਲੀਆ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਵੰਡ ਲਈ
The princes distributed all the forces.
कुअरै बाट सैन सभ लीआ ॥
ਤੀਨਹੁਬਾਟਤੀਨਕਰਕੀਆ॥
ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਕਰ ਕੇ (ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ) ਬਣਾ ਲਏ।
The divided the army in three parts.
तीनहु बाट तीन कर कीआ ॥
ਪਾਸਾਢਾਰਧਰੈਕਸਦਾਵਾ॥
(ਫਿਰ ਵਿਚਾਰਨ ਲਗੇ) ਕਿ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਾਸਾ ਸੁਟ ਕੇ ਦਾਉ ਲਗਾਇਆ ਜਾਏ।
They thought, how the dice be cast and the rouse be played?
पासा ढार धरै कस दावा ॥
ਕਹਾਖੇਲਧੌਕਰੈਕਰਾਵਾ॥੨॥੨੫੫॥
ਕੀ ਪਤਾ ਇਹ ਖੇਲ ਕੀ ਕਰਦਾ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ॥੨॥੨੫੫॥
How the game and trick be played?2.255.
कहा खेल धौ करै करावा ॥२॥२५५॥
ਚਉਪਰਖੇਲਪਰੀਤਿਹਮਾਹਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਚੌਪੜ ਦੀ ਖੇਡ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਈ
The game of dice was began to watch the play.
चउपर खेल परी तिह माहा ॥
ਦੇਖਤਊਚਨੀਚਨਰਨਾਹਾ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨਿੱਕੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
The high and low all began to watch the play
देखत ऊच नीच नर नाहा ॥
ਜ੍ਵਾਲਾਰੂਪਸੁਪਰਧਾਬਾਢੀ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ) ਈਰਖਾ ਰੂਪੀ ਜੁਆਲਾ ਵਧ ਗਈ
The fire of jealousy increased in their hearts,
ज्वाला रूप सुपरधा बाढी ॥
ਭੂਪਨਫਿਰਤਸੰਘਾਰਤਕਾਢੀ॥੩॥੨੫੬॥
ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ॥੩॥੨੫੬॥
Which is said to be the destroyer of the kings.3.256.
भूपन फिरत संघारत काढी ॥३॥२५६॥
ਤਿਨਕੈਬੀਚਪਰੀਅਸਖੇਲਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅਜਿਹੀ ਖੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ
The game was played thus amongst them,
तिन कै बीच परी अस खेला ॥
ਕਟਨਸੁਹਿਤਭਇਉਮਿਟਨਦੁਹੇਲਾ॥
ਕਿ (ਤਿੰਨੋ) ਮਰਨ ਮਾਰਨ ਤੇ ਤੁਲ ਗਏ (ਅਤੇ ਝਗੜੇ ਦਾ) ਮਿਟਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ।
That they reached the stage of destroying one another and it was difficult to pacify them.
कटन सु हित भइउ मिटन दुहेला ॥
ਪ੍ਰਿਥਮੈਰਤਨਦ੍ਰਿਬਬਹੁਲਾਯੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ (ਦਾਉ ਉਤੇ) ਰਤਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਗਾਈ ਗਈ
In the beginning the princes put the gems and wealth to stake
प्रिथमै रतन द्रिब बहु लायो ॥
ਬਸਤ੍ਰਬਾਜਗਜਬਹੁਤਹਰਾਯੋ॥੪॥੨੫੭॥
ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਸਤ੍ਰ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ (ਲਗਾਏ ਗਏ ਜੋ ਸਭ) ਹਾਰੇ ਗਏ ॥੪॥੨੫੭॥
Then they bet the clothes, horses and elephants, they lost all.4.257.
बसत्र बाज गज बहुत हरायो ॥४॥२५७॥
ਦੁਹੂੰਅਨਬੀਚਸੁਪਰਧਾਬਾਢਾ॥
ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਈਰਖਾ ਵਧ ਗਈ
The wrangling increased on both the sides.
दुहूंअन बीच सुपरधा बाढा ॥
ਦੁਹਦਿਸਉਠੇਸੁਭਟਅਸਕਾਢਾ॥
ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਖਿਚ ਕੇ ਸੂਰਮੇ ਉਠ ਖੜੋਤੇ।
On both the sides, the warriors drew their swords
दुह दिस उठे सुभट अस काढा ॥
ਚਮਕਹਿਕਹੂੰਅਸਨਕੀਧਾਰਾ॥
ਕਿਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ
The sharp edges of the swords glistened,
चमकहि कहूं असन की धारा ॥
ਬਿਛਗਈਲੋਥਅਨੇਕਅਪਾਰਾ॥੫॥੨੫੮॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਪਾਰ ਲੌਥਾਂ (ਉਥੇ) ਵਿਛ ਗਈਆਂ ਸਨ ॥੫॥੨੫੮॥
And many corpses lay scattered there.5.258.
बिछ गई लोथ अनेक अपारा ॥५॥२५८॥
ਜੁਗਨਦੈਤਫਿਰਹਿਹਰਿਖਾਨੇ॥
ਕਲ-ਜੋਗਣਾਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।
The vamps and demons wandered with pleasure
जुगन दैत फिरहि हरिखाने ॥
ਗੀਧਸਿਵਾਬੋਲਹਿਅਭਿਮਾਨੇ॥
ਗਿਰਝਾਂ ਅਤੇ ਗਿਦੜ ਮੌਜ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਸਨ।
The vultures and ganas of Shiva manifested their pride through their gay voices.
गीध सिवा बोलहि अभिमाने ॥
ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਨਾਚਹਿਅਰੁਗਾਵਹਿ॥
ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਨਚਦੇ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ
The ghosts and goblins danced and sang.
भूत प्रेत नाचहि अरु गावहि ॥
ਕਹੂੰਕਹੂੰਸਬਦਬੈਤਾਲਸੁਨਾਵਹਿ॥੬॥੨੫੯॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਬੈਤਾਲ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ ॥੬॥੨੫੯॥
Somewhere the Baitals raised their voice.6.259.
कहूं कहूं सबद बैताल सुनावहि ॥६॥२५९॥
ਚਮਕਤਕਹੂੰਖਗਨਕੀਧਾਰਾ॥
ਕਿਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ।
Somewhere the sharp edges of the swords gleamed.
चमकत कहूं खगन की धारा ॥
ਬਿਥਗਏਰੁੰਡਭਸੁੰਡਅਪਾਰਾ॥
ਅਪਾਰ (ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ) ਧੜ ਅਤੇ (ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ) ਸੁੰਡ ਖਿਲਰੇ ਪਏ ਸਨ।
The heads of warriors and trunks of elephants lay scattered on the earth.
बिथ गए रुंड भसुंड अपारा ॥
ਚਿੰਸਤਕਹੂੰਗਿਰੇਗਜਮਾਤੇ॥
ਕਿਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਡਿਗੇ ਹੋਏ ਚੀਖ ਰਹੇ ਸਨ
Somewhere the intoxicated elephants were trumpeting after having fallen.
चिंसत कहूं गिरे गज माते ॥
ਸੋਵਤਕਹੂੰਸੁਭਟਰਣਤਾਤੇ॥੭॥੨੬੦॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਕਰੜੇ ਸੂਰਮੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਸੁਤੇ ਪਏ ਸਨ ॥੭॥੨੬੦॥
Somewhere the furious warriors in the battlefield rolled down.7.260.
सोवत कहूं सुभट रण ताते ॥७॥२६०॥
ਹਿੰਸਤਕਹੂੰਗਿਰੇਹੈਘਾਏ॥
ਕਿਤੇ ਘਾਇਲ ਘੋੜੇ ਡਿਗੇ ਹੋਏ ਹਿਣਕ ਰਹੇ ਸਨ।
Somewhere the wounded horses have fallen and are neighing.
हिंसत कहूं गिरे है घाए ॥
ਸੋਵਤਕ੍ਰੂਰਸਲੋਕਪਠਾਏ॥
ਕਿਤੇ ਸੁਅਰਸਗ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸੂਰਮੇ ਲੇਟੇ ਪਏ ਸਨ।
Somewhere the terrible warriors are lying down they have been sent.
सोवत क्रूर सलोक पठाए ॥
ਕਟਿਗਏਕਹੂੰਕਉਚਅਰੁਚਰਮਾ॥
ਕਿਤੇ ਕਵਚ ਅਤੇ ਢਾਲਾਂ ਕਟੀਆਂ ਵਢੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।
Someone’s armour was cut down and someone’s was broken.
कटि गए कहूं कउच अरु चरमा ॥