ਚੁਕੋਹੇਰਵਾਹਮਚੁਦਰੀਆਇਨੀਲ॥੨੭॥
ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨੀਲ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ ਸਨ ॥੨੭॥
Which was extremely admired by his confidants.(27)
चु कोहे रवा हम चु दरीआइ नील ॥२७॥
ਬਗੀਰਦਅਜ਼ੋਅਸਪਪਾਸਦਹਜ਼ਾਰ॥
(ਫਿਰ) ਉਸ ਨੇ (ਉਸ ਧਨ ਨਾਲ) ਪੰਜ ਲੱਖ ਘੋੜੇ ਲੈ ਲਏ
Proceeding as such, a period of twelve years had lapsed.
बगीरद अज़ो असप पासद हज़ार ॥
ਹਮਹਜਰਵਜ਼ੀਨੋਹਮਹਨੁਕਰਹਵਾਰ॥੨੮॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਲੜੀਆਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਸਨ ॥੨੮॥
And undiminishable amount of wealth was amassed.(28)
हमह जर व ज़ीनो हमह नुकरहवार ॥२८॥
ਖ਼ਰੀਦੰਦਸੇਸਦਹਜ਼ਾਰੋਸ਼ੁਤਰ॥
(ਬਾਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ) ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਊਠ ਖ਼ਰੀਦ ਲਏ
The King was seated on the throne majestically.
क़रीदंद से सद हज़ारो शुतर ॥
ਹਮਹਜ਼ਰਹਬਾਰੋਹਮਹਨੁਕਰਹਪੁਰ॥੨੯॥
ਜੋ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਭਾਰ (ਸਾਮਾਨ) ਨਾਲ ਲਦੇ ਹੋਏ ਸਨ ॥੨੯॥
When he (the Minister) walked in and the King of seven continents asked,(29)
हमह ज़रह बारो हमह नुकरह पुर ॥२९॥
ਵਜ਼ਾਦਾਲਨਉਸ਼ਹਿਰਆਜ਼ਮਬੁਬਸਤ॥
ਉਸ ਦਾਲ (ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੀ ਕਮਾਈ) ਤੋਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਇਆ,
‘Bring and present to me the papers,
वज़ा दाल नउ शहिर आज़म बुबसत ॥
ਕਿਨਾਮੇਅਜ਼ਾਸ਼ਹਿਰਦਿਹਲੀਸ਼ੁਦਸਤ॥੩੦॥
ਜਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਲੀ ਰਖਿਆ ॥੩੦॥
‘Which enumerate what I had endowed to my four sons.‘(30)
कि नामे अज़ा शहिर दिहली शुदसत ॥३०॥
ਦਿਗ਼ਰਦਾਨਹਰਾਬਸਤਮੂੰਗੀਪਟਨ॥
ਦੂਜੇ (ਮੂੰਗੀ ਦੇ) ਦਾਣੇ (ਦੀ ਆਮਦਨ) ਤੋਂ ਮੂੰਗੀ-ਪਟਨ (ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ) ਵਸਾਇਆ
The recording scribe picked up the pen,
दिग़र दानह रा बसत मूंगी पटन ॥
ਚੁਦੋਸਤਾਪਸੰਦਸਤੁਦੁਸ਼ਮਨਫ਼ਿਕਨ॥੩੧॥
ਜੋ ਮਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ (ਦੇ ਦਿਲ) ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ॥੩੧॥
And to reply, (he) raised his flag.(31)
चु दोसता पसंदसतु दुशमन फ़िकन ॥३१॥
ਬਗੁਜ਼ਰੀਦਦਹਦੋਬਰਈਂਨਮਤਸਾਲ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ
(The Raja asked,) ‘I had bequeathed them thousands (of rupees),
ब गुज़रीद दह दो बर ईं नमत साल ॥
ਬਸੇਗਸ਼ਤਜੋਦਉਲਤੇਬੇਜ਼ਵਾਲ॥੩੨॥
ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਸ (ਇਤਨੀ) ਦੌਲਤ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਕਦੇ ਮੁਕਣ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ ਸੀ ॥੩੨॥
‘Examine the deed and open your tongue (to speak).(32)
बसे गशत जो दउलते बे ज़वाल ॥३२॥
ਚੁਬਿਨਸ਼ਸਤਬਰਤਖ਼ਤਮਾਨੋਮਹੀਪ॥
ਜਦ ਰਾਜਾ ਮਾਨਧਾਤਾ ਤਖ਼ਤ ਉਤੇ ਬੈਠਾ,
‘Read from the paper and narrate,
चु बिनशसत बर तक़त मानो महीप ॥
ਬਪੁਰਸ਼ਸਦਰਾਮਦਸਹੇਹਫ਼ਤਦੀਪ॥੩੩॥
ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸੱਤਾਂ ਦੀਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ (ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਤੋਂ) ਪੁਛਿਆ ॥੩੩॥
‘How much I had given to each of them.‘(33)
ब पुरशस दरामद सहे हफ़त दीप ॥३३॥
ਬਿਗੋਯਦਬਪੇਸ਼ੀਨਕਾਗ਼ਜ਼ਬਿਯਾਰ॥
(ਰਾਜੇ ਨੇ) ਕਿਹਾ, ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਲਿਆਓ
When he (the scribe) heard the command of the King,
बिगोयद ब पेशीन काग़ज़ बियार ॥
ਚਿਬਖ਼ਸ਼ੀਦਅਮਮਨਬਪਿਸਰਾਚਹਾਰ॥੩੪॥
ਕਿ ਮੈਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥੩੪॥
Who had earned the praises and the status same as the gods.(34)
चि बक़शीदअम मन ब पिसरा चहार ॥३४॥
ਦਬੀਰੇਕਲਮਬਰਕਲਮਜਨਗਿਰਿਫ਼ਤ॥
ਕਲਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ (ਮੁਨਸ਼ੀ ਨੇ) ਕਲਮ ਪਕੜ ਲਈ
(King stressed,) ‘Present to me, whatever beneficence I had endowed to,
दबीरे कलम बर कलम जन गिरिफ़त ॥
ਜਵਾਬੇਸੁਖ਼ਨਰਾਅਲਮਬਰਗਰਿਫ਼ਤ॥੩੫॥
ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲਈ ਝੰਡਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ (ਭਾਵ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ) ॥੩੫॥
‘You, the lights of the world and stars of Yaman.‘(35)
जवाबे सुक़न रा अलमबर गरिफ़त ॥३५॥
ਬਗੁਫ਼ਤਾਚਿਬਖ਼ਸ਼ੀਦਏਸ਼ਾਹਜ਼ਾਰ॥
(ਰਾਜੇ ਨੇ) ਕਿਹਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਵੇਖੋ
The first son replied, ‘Most of the elephants were killed in the wars,
बगुफ़ता चि बक़शीद एशा हज़ार ॥
ਬਕਾਗ਼ਜ਼ਬੁਬੀਂਤਾਜ਼ੁਬਾਨਸਬਿਯਾਰ॥੩੬॥
ਅਤੇ ਦਸੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ) ਨੂੰ ਕਿਤਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥੩੬॥
‘And the ones which were saved, I gave them out in charity like you do.‘(36)
ब काग़ज़ बुबीं ता ज़ुबानस बियार ॥३६॥
ਬਕਾਗ਼ਜ਼ਬੁਬੀਂਤਾਬਿਗੋਯਦਜ਼ੁਬਾ॥
ਕਾਗ਼ਜ਼ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ ਦਸੋ
He asked the second son, ‘What have you done with the horses?‘
ब काग़ज़ बुबीं ता बिगोयद ज़ुबा ॥
ਚਿਬਖ਼ਸ਼ੀਦਸ਼ੁਦਬਖ਼ਸ਼ਹਰਕਸਅਜ਼ਾ॥੩੭॥
ਕਿ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਕੀ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥੩੭॥
(He replied), ‘I have given out some in charity and rest faced the death.‘(37)
चि बक़शीद शुद बक़श हरकस अज़ा ॥३७॥
ਚੁਬਿਸ਼ਨੀਦਸੁਖ਼ਨਅਜ਼ਮਹੀਪਾਨਮਾਨ॥
ਜਦੋਂ ਮਾਨਧਾਤਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ
(He) asked the third one to show him his camels.
चु बिशनीद सुक़न अज़ महीपान मान ॥
ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਹਸਿਫ਼ਤਚੂੰਮਲਾਯਕਮਕਾਨ॥੩੮॥
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਪਦਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ ॥੩੮॥
‘To whom have you denoted them?‘(38)
फ़रिशतह सिफ़त चूं मलायक मकान ॥३८॥
ਬਯਾਰੀਮਰਾਪੇਸ਼ਬਖ਼ਸ਼ੀਦਹਮਨ॥
(ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਓ ਜੋ ਮੈਂ (ਤੁਹਾਨੂੰ) ਦਿੱਤਾ ਸੀ
He replied, ‘A number of them died in the wars,
बयारी मरा पेश बक़शीदह मन ॥
ਚਰਾਗ਼ੇਜਹਾਆਫ਼ਤਾਬੇਯਮਨ॥੩੯॥
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਦੀਵਿਓ ਅਤੇ ਯਮਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੂਰਜੋ! ॥੩੯॥
‘And the remaining I gave in charity.‘(39)
चराग़े जहा आफ़ताबे यमन ॥३९॥
ਬਿਗੋਯਦਕਿਮੁਰਦੰਦਬਾਜੇਮੁਹਿੰਮ॥
(ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੜਕੇ ਨੇ) ਕਿਹਾ (ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ) ਕਈ ਤਾਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ
Then (he) asked the fourth one, ‘Oh, you the gentle one,‘
बिगोयद कि मुरदंद बाजे मुहिंम ॥
ਕਿਮਾਹਮਬਸਾਫ਼ੀਲਬਖ਼ਸ਼ੀਦਹਅਮ॥੪੦॥
ਅਤੇ ਜੋ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਹ (ਲੋਕਾਂ-ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ) ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤੇ। (ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ) ॥੪੦॥
‘You, the one deserving royal canopy and the throne,(40)
कि मा हम बसा फ़ील बक़शीदहअम ॥४०॥
ਦਿਗ਼ਰਰਾਬਪੁਰਸ਼ੀਦਅਪਸਚਕਰਦ॥
ਦੂਜੇ (ਪੁੱਤਰ) ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ?
‘Where is the gift, which I granted you;
दिग़र रा बपुरशीद अपस च करद ॥
ਕਿਬਾਜ਼ੇਬਬਖ਼ਸ਼ੀਦੁਬਾਜ਼ੇਬਿਮੁਰਦ॥੪੧॥
(ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ) ਕਈ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਮਰ ਗਏ ਹਨ ॥੪੧॥
‘One seed of moong and the half that of gram?‘(41)
कि बाज़े बबक़शीदु बाज़े बिमुरद ॥४१॥
ਸਿਅਮਰਾਬਪੁਰਸ਼ੀਦਸ਼ੁਤਰਾਨੁਮਾ॥
(ਰਾਜੇ ਨੇ) ਤੀਜੇ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਊਠ (ਕਿਥੇ ਹਨ) ਮੈਨੂੰ ਵਿਖਾ।
(He replied,) ‘If your command permits, I may present you,
सिअम रा बपुरशीद शुतरा नुमा ॥
ਕੁਜਾਤੋਬਬਖ਼ਸ਼ੀਦਏਜਾਨਮਾ॥੪੨॥
ਹੇ ਮੇਰੀ ਜਾਨ! ਕਿਸ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਹਨ ॥੪੨॥
‘All the elephants, horses and many a camels.‘(42)
कुजा तो बबक़शीद ए जान मा ॥४२॥
ਬਗੁਫ਼ਤਾਕਿਬਾਜ਼ੇਬਕਾਰਆਮਦੰਦ॥
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ (ਲੜਾਈ ਵਿਚ) ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ
He brought forward ten hundred thousand stupefied elephants,
बगुफ़ता कि बाज़े बकार आमदंद ॥
ਬਬਖ਼ਸ਼ਅੰਦਰੂੰਬੇਸ਼ੁਮਾਰਆਮਦੰਦ॥੪੩॥
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, (ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕੋਈ ਊਠ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ) ॥੪੩॥
Which were adorned with gold and silver trappings.(43)
बबक़श अंदरूं बेशुमार आमदंद ॥४३॥
ਚੁਅਮਰਾਬਪੁਰਸ਼ੀਦਕਿਏਨੇਕਬਖ਼ਤ॥
ਚੌਥੇ (ਪੁੱਤਰ) ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਕਿ ਹੇ ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ!
He presented ten to twelve thousand horses,
चुअम रा बपुरशीद कि ए नेक बक़त ॥
ਸਜ਼ਾਵਾਰਦੇਹੀਮਸਾਯਾਨਤਖ਼ਤ॥੪੪॥
ਹੇ ਛਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਯੋਗ (ਪੁੱਤਰ)! ॥੪੪॥
Adorned with numerous gilded saddles.(44)
सज़ावार देहीम सायान तक़त ॥४४॥
ਕੁਜਾਗਸ਼ਤਬਖ਼ਸ਼ਸ਼ਤੁਮਾਰਾਫ਼ਹੀਮ॥
(ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕਿ ਜੋ ਇਕ ਮੂੰਗੀ ਦਾ ਦਾਣਾ
He brought along steel helmets and armours,
कुजा गशत बक़शश तुमारा फ़हीम ॥
ਯਕੇਦਾਨਹਮੁੰਗੋਦਿਗ਼ਰਨੁਖ਼ਦਨੀਮ॥੪੫॥
ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਅੱਧਾ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਦਾਣਾ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਥੇ ਹਨ ॥੪੫॥
And also gilded animal-blankets, arrows, and expensive swords,(45)
यके दानह मुंगो दिग़र नुक़द नीम ॥४५॥
ਸ਼ਵਦਗਰਹੁਕਮਤਾਬਿਯਾਰੇਮਪੇਸ਼॥
(ਪੁੱਤਰ ਨੇ) ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਆਵਾਂ
The camels from Baghdad, which were laden with ornamented clothes,
शवद गर हुकम ता बियारेम पेश ॥
ਹਮਹਫ਼ੀਲੁਅਸਪੋਅਜ਼ੋਸ਼ੁਤਰਬੇਸ਼॥੪੬॥
ਜੋ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਊਠ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ) ॥੪੬॥
Plenty of gold, great number of clothes,(46)
हमह फ़ीलु असपो अज़ो शुतर बेश ॥४६॥
ਨਜ਼ਰਕਰਦਫ਼ੀਲੇਦੋਦਹਿਹਜ਼ਾਰਮਸਤ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮਸਤ ਹਾਥੀ (ਰਾਜੇ ਨੂੰ) ਭੇਂਟ ਕੀਤੇ
Ten neelams (precious stones), and many Dinars (coins),
नज़र करद फ़ीले दो दहि हज़ार मसत ॥
ਪੁਰਅਜ਼ਜ਼ਰਬਾਰੋਹਮਹਨੁਕਰਹਬਸਤ॥੪੭॥
ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ ॥੪੭॥
By looking at them even eyes shuddered.(47)
पुर अज़ ज़र बारो हमह नुकरह बसत ॥४७॥
ਹੁਮਾਅਸਪਪਾਸਦਹਜ਼ਾਰਆਵਰੀਦ॥
ਉਹ ਪੰਜ ਲੱਖ ਘੋੜੇ ਵੀ ਲੈ ਆਇਆ
Through one seed of moong, he raised a city,
हुमा असप पा सद हज़ार आवरीद ॥
ਹੁਮਾਜ਼ਰਜ਼ੀਨਬੇਸ਼ੁਮਾਰਆਵਰੀਦ॥੪੮॥
ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ੀਨਾਂ ਵੀ ਲਿਆਇਆ ॥੪੮॥
Which was given the name of Moongi-patam.(48)
हुमा ज़र ज़ीन बेशुमार आवरीद ॥४८॥
ਹਮਹਖ਼ੋਦਖ਼ੁਫ਼ਤਾਨਬਰਗਸ਼ਤਵਾ॥
ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਟੋਪ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਵਚ,
With the other, half of gram-seed, he raised another one,
हमह क़ोद क़ुफ़तान बरगशतवा ॥
ਬਸੇਤੀਰੁਸ਼ਮਸ਼ੇਰਕੀਮਤਗਿਰਾ॥੪੯॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਲਿਆਇਆ ॥੪੯॥
And associating with his name, it was called Delhi.(49)
बसे तीरु शमशेर कीमत गिरा ॥४९॥
ਬਸੇਸ਼ੁਤਰਬਗਦਾਦਜ਼ਰਬਫ਼ਤਬਾਰ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਗਦਾਦੀ ਊਠ, ਸੋਨਾ, ਖ਼ੀਨਖ਼ਾਬ (ਦੇ ਕਪੜੇ)
The King approved this innovation and honoured him,
बसे शुतर बगदाद ज़र बफ़त बार ॥
ਜ਼ਰੋਜਾਮਹਨੀਮਆਸਤੀਂਬੇਸ਼ੁਮਾਰ॥੫੦॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਸਤੀਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ॥੫੦॥
From then on gave him the name as Raja Daleep.(50)
ज़रो जामह नीम आसतीं बेशुमार ॥५०॥
ਕਿਦਹਿਨੀਲੁਦਹਿਪਦਮਦੀਨਾਰਜ਼ਰਦ॥
ਦਸ ਨੀਲ ਅਤੇ ਦਸ ਪਦਮ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦੀਨਾਰ (ਮੋਹਰਾਂ) ਸਨ
The omens of royalty, which were depicted in him,
कि दहि नीलु दहि पदम दीनार ज़रद ॥