ਲਯੋਬੇੜਿਪਬੰਕੀਯੋਨਾਦਉੱਚੰ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਉੱਚਾ ਨਾਦ ਕੀਤਾ
They besieged the mountain and began to shout at the top of their voice.
लयो बेड़ि पबं कीयो नाद उचं ॥
ਸੁਣੇਗਰਭਣੀਆਨਿਕੇਗਰਭਮੁਚੰ॥੧੮॥੫੬॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਗਰਭ-ਪਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ॥੧੮॥੫੬॥
Which when heard could destroy the pregnancy of women.18.56.
सुणे गरभणीआनि के गरभ मुचं ॥१८॥५६॥
ਸੁਣਿਯੋਨਾਦਸ੍ਰਵਣੰਕੀਯੋਦੇਵਿਕੋਪੰ॥
ਦੇਵੀ (ਨੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਨਾਦ ਸੁਣ ਕੇ) ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋਈ
When the goddess heard voice of the demon-chief, she was greatly enraged.
सुणियो नाद स्रवणं कीयो देवि कोपं ॥
ਸਜੇਚਰਮਬਰਮੰਧਰੇਸੀਸਿਟੋਪੰ॥
ਅਤੇ ਸਿਰ ਉਤੇ (ਲੋਹੇ ਦਾ) ਟੋਪ ਰਖ ਕੇ ਢਾਲ ਅਤੇ ਕਵਚ ਸਜਾ ਲਿਆ।
She bedecked herself with shield and armour and wore the steel-helmet on her head.
सजे चरम बरमं धरे सीसि टोपं ॥
ਭਈਸਿੰਘਸੁਆਰੰਕੀਯੋਨਾਦਉੱਚੰ॥
(ਉਹ) ਸ਼ੇਰ ਉਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਨਾਦ ਕੀਤਾ
She mounted the lion and shouted loudly.
भई सिंघ सुआरं कीयो नाद उचं ॥
ਸੁਨੇਦੀਹਦਾਨਵਾਨਕੇਮਾਨਮੁਚੰ॥੧੯॥੫੭॥
(ਜਿਸ ਨੂੰ) ਸੁਣ ਕੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹੈਂਕੜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ॥੧੯॥੫੭॥
Hearing her shouts, the pride of the demons was destroyed.19.57.
सुने दीह दानवान के मान मुचं ॥१९॥५७॥
ਮਹਾਕੋਪਿਦੇਵੀਧਸੀਸੈਨਮਧੰ॥
ਦੇਵੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੈਨਾ ਵਿਚ ਧਸ ਗਈ
In great ire, the goddess penetrated into the demon-army.
महा कोपि देवी धसी सैन मधं ॥
ਕਰੇਬੀਰਬੰਕੇਤਹਾਅਧੁਅਧੰ॥
ਅਤੇ ਉਥੇ ਸਜੀਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਅਧੋ-ਅਧ ਵਢ ਦਿੱਤਾ।
She chopped into halves the great heroes.
करे बीर बंके तहा अधु अधं ॥
ਜਿਸੈਧਾਇਕੈਸੂਲਸੈਥੀਪ੍ਰਹਾਰਿਯੋ॥
ਜਿਸ ਉਤੇ (ਵੀ ਦੇਵੀ ਨੇ) ਭਜ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਜਾਂ ਸੈਹੱਥੀ ਚਲਾਈ,
On whomsoever the goddess struck her blow with her trident and the destructive weapon (Saihathi)
जिसै धाइ कै सूल सैथी प्रहारियो ॥
ਤਿਨੇਫੇਰਿਪਾਣੰਨਬਾਣੰਸੰਭਾਰਿਯੋ॥੨੦॥੫੮॥
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਬਾਣ ਨੂੰ ਨਾ ਫੜਿਆ ॥੨੦॥੫੮॥
He could not hold again his bow and arrows in his hands.20.58.
तिने फेरि पाणं न बाणं संभारियो ॥२०॥५८॥
ਰਸਾਵਲਛੰਦ॥
ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ:
RASAAVAL STANZA
रसावल छंद ॥
ਜਿਸੈਬਾਣਮਾਰ੍ਯੋ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ (ਦੇਵੀ ਨੇ) ਬਾਣ ਮਾਰਿਆ,
जिसै बाण मार्यो ॥
ਤਿਸੈਮਾਰਿਡਾਰ੍ਯੋ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁਟਿਆ।
Whosover was shot with the arrow, he was killed instantly.
तिसै मारि डार्यो ॥
ਜਿਤੈਸਿੰਘਧਾਯੋ॥
ਜਿਧਰ ਵਲ ਸ਼ੇਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
जितै सिंघ धायो ॥
ਤਿਤੈਸੈਨਘਾਯੋ॥੨੧॥੫੯॥
ਉਧਰ ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ॥੨੧॥੫੯॥
Wherever the lion rushed forward, he destroyed the army.21.59.
तितै सैन घायो ॥२१॥५९॥
ਜਿਤੈਘਾਇਡਾਲੇ॥
ਜਿਤਨੇ ਵੀ (ਦੈਂਤ) ਮਾਰੇ ਗਏ,
जितै घाइ डाले ॥
ਤਿਤੈਘਾਰਿਘਾਲੇ॥
ਉਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ (ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ) ਦਰਾੜਾਂ ਵਿਚ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ (ਅਥਵਾ ਬੈਕੁੰਠ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ)।
All those who were killed, they were thrown into caves.
तितै घारि घाले ॥
ਸਮੁਹਿਸਤ੍ਰੁਆਯੋ॥
ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਵੈਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ,
समुहि सत्रु आयो ॥
ਸੁਜਾਨੇਨਪਾਯੋ॥੨੨॥੬੦॥
ਉਹ ਪਰਤ ਨਾ ਸਕੇ ॥੨੨॥੬੦॥
The enemies who confronted coul not return alive.22.60.
सु जाने न पायो ॥२२॥६०॥
ਜਿਤੇਜੁਝਰੁਝੇ॥
ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਲਗੇ,
जिते जुझ रुझे ॥
ਤਿਤੇਅੰਤਜੁਝੇ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
Those who were active in the battlefield, they were all decimated.
तिते अंत जुझे ॥
ਜਿਨੈਸਸਤ੍ਰਘਾਲੇ॥
ਜਿਤਨਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ,
जिनै ससत्र घाले ॥
ਤਿਤੇਮਾਰਡਾਲੇ॥੨੩॥੬੧॥
ਉਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ (ਦੇਵੀ ਨੇ) ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ॥੨੩॥੬੧॥
Those who caught hold of weapons, they were all killed.23.61.
तिते मार डाले ॥२३॥६१॥
ਤਬੈਮਾਤਕਾਲੀ॥
ਤਦੋਂ ਕਾਲੀ ਮਾਤਾ ਅਗਨੀ ਦੇ
तबै मात काली ॥
ਤਪੀਤੇਜਜੁਵਾਲੀ॥
ਤੇਜ ਵਾਂਗ ਤਪ ਉਠੀ।
Then the mother Kali flared up like the flaming fire.
तपी तेज जुवाली ॥
ਜਿਸੈਘਾਵਡਾਰਿਯੋ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ (ਉਸ ਨੇ) ਘਾਇਲ ਕੀਤਾ,
जिसै घाव डारियो ॥
ਸੁਸੁਰਗੰਸਿਧਾਰਿਯੋ॥੨੪॥੬੨॥
ਉਹ ਸੁਅਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਿਆ ॥੨੪॥੬੨॥
To whomsoever she struck, he departed for heaven.24.62.
सु सुरगं सिधारियो ॥२४॥६२॥
ਘਰੀਅਧਮਧੰ॥
(ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ) ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ
घरी अध मधं ॥
ਹਨਿਯੋਸੈਨਸੁਧੰ॥
ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
The whole army was destroyed within a very short time.
हनियो सैन सुधं ॥
ਹਨਿਯੋਧੂਮ੍ਰਨੈਣੰ॥
ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
हनियो धूम्र नैणं ॥
ਸੁਨਿਯੋਦੇਵਗੈਣੰ॥੨੫॥੬੩॥
(ਇਹ ਗੱਲ) ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸੁਣੀ ॥੨੫॥੬੩॥
Dhumar Nain was killed and the gods heard about it in heaven.25.63.
सुनियो देव गैणं ॥२५॥६३॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਭਜੀਬਿਰੂਥਨਿਦਾਨਵੀਗਈਭੂਪਕੇਪਾਸ॥
ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ('ਬਿਰੂਥਨਿ') ਭਜ ਕੇ (ਆਪਣੇ) ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਈ
The demon forces ran towards their king.
भजी बिरूथनि दानवी गई भूप के पास ॥
ਧੂਮ੍ਰਨੈਣਕਾਲੀਹਨਿਯੋਭਜੀਯੋਸੈਨਨਿਰਾਸ॥੨੬॥੬੪॥
(ਅਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲਗੀ ਕਿ) ਕਾਲੀ ਨੇ ਧੂਮ੍ਰ ਨੈਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ (ਸਾਡੀ) ਸੈਨਾ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ ਭਜ ਆਈ ਹੈ ॥੨੬॥੬੪॥
Intimating him that Kali had killed Dhumar Nain and the forces had fled in disappointment.26.64.
धूम्रनैण काली हनियो भजीयो सैन निरास ॥२६॥६४॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਬਚਿਤ੍ਰਨਾਟਕੇਚੰਡੀਚਰਿਤ੍ਰਧੂਮ੍ਰਨੈਨਬਧਤਦੁਤੀਆਧਿਆਇਸੰਪੂਰਨਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ॥੨॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਦੇ ਚੰਡੀ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ 'ਧੂਮ੍ਰਨੈਣ ਬਧ' ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸੁਭ ਸਮਾਪਤੀ ॥੨॥
Here ends the Second Chapter entitled ‘Killing of Dhumar Nain’, which forms part of Chandi Charitra of BACHITTAR NATAK.2.
इति स्री बचित्र नाटके चंडी चरित्र धूम्रनैन बधत दुतीआ धिआइ संपूरनम सतु सुभम सतु ॥२॥
ਅਥਚੰਡਮੁੰਡਜੁਧਕਥਨੰ॥
ਹੁਣ ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਕਥਨ
Now the battle with Chand and Mund is described:
अथ चंड मुंड जुध कथनं ॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਇਹਬਿਧਦੈਤਸੰਘਾਰਕਰਧਵਲਾਚਲੀਅਵਾਸ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੁਰਗਾ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।
In this way, killing the demons, the goddess Durga went to her abode.
इह बिध दैत संघार कर धवला चली अवास ॥
ਜੋਯਹਕਥਾਪੜੈਸੁਨੈਰਿਧਿਸਿਧਿਗ੍ਰਿਹਿਤਾਸ॥੧॥੬੫॥
ਜੋ (ਵਿਅਕਤੀ) ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇਗਾ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਿੱਧੀਆਂ-ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ॥੧॥੬੫॥
He who read or listens to this discourse, he will attain in his house wealth and miraculous powers.1.65.
जो यह कथा पड़ै सुनै रिधि सिधि ग्रिहि तास ॥१॥६५॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਧੂਮ੍ਰਨੈਣਜਬਸੁਣੇਸੰਘਾਰੇ॥
(ਸੁੰਭ ਨੇ) ਜਦੋਂ ਧੂਮ੍ਰਨੈਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ
When it was learnt that Dhumar Nain had been killed,
धूम्रनैण जब सुणे संघारे ॥
ਚੰਡਮੁੰਡਤਬਭੂਪਿਹਕਾਰੇ॥
ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ ਨੂੰ (ਯੁੱਧ ਲਈ) ਬੁਲਾਇਆ।
The demon-king then called Chand and Mund.
चंड मुंड तब भूपि हकारे ॥
ਬਹੁਬਿਧਿਕਰਪਠਏਸਨਮਾਨਾ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ) ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ
They were sent after bestowing many honours on them.
बहु बिधि कर पठए सनमाना ॥
ਹੈਗੈਪਤਿਦੀਏਰਥਨਾਨਾ॥੨॥੬੬॥
ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸਜਿਤ ਕੀਤਾ ॥੨॥੬੬॥
And also many gifts like horses, elephants and chariots.2.66.
है गै पति दीए रथ नाना ॥२॥६६॥
ਪ੍ਰਿਥਮਨਿਰਖਿਦੇਬੀਅਹਿਜੇਆਏ॥
ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਆਏ ਸਨ,
Those who had earlier seen the goddess
प्रिथम निरखि देबीअहि जे आए ॥
ਤੇਧਵਲਾਗਿਰਿਓਰਿਪਠਾਏ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਵਲ (ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ) ਭੇਜਿਆ।
They were sent towards kailash mountain (as spies).
ते धवला गिरि ओरि पठाए ॥
ਤਿਨਕੀਤਨਿਕਭਨਕਸੁਨਿਪਾਈ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ (ਆਉਣ ਦੀ) ਮਾੜੀ ਜਿਨੀ ਭਿਣਕ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਈ
When the goddess heard some rumour about them
तिन की तनिक भनक सुनि पाई ॥
ਨਿਸਿਰੀਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰਲੈਮਾਈ॥੩॥੬੭॥
ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ (ਯੁੱਧ ਲਈ) ਨਿਕਲ ਪਈ ॥੩॥੬੭॥
She then promptly came down with her weapons and armour.3.67.
निसिरी ससत्र असत्र लै माई ॥३॥६७॥