ਰਚਨਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰ ਬਿਸਮ ਬਚਿਤ੍ਰਪਨ ਏਕ ਚੀਟੀ ਕੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਹਤ ਨ ਆਵਹੀ ।
ਜਿਸ ਸਿਰਜਨ ਹਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਚਲਿਤ੍ਰ ਦਾ ਚਿਤ੍ਰ ਇਕ ਸੂਖਮ ਜਿਹਾ ਜੰਤੂ ਕੀੜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਖੇ ਬਿਸਮਾਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਹਾਰਾ ਐਸਾ ਅਚਰਜ ਪਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਮਾਨੋ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਭੌਚਕ ਵਿਚ ਪੌਣ ਹਾਰਾ ਹੈ ਐਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿ ਓਸ ਦੇ ਚਲਿਤ੍ਰ = ਚੇਸ਼ਟਾ ਵਾ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੀ ਬਿਵਸਥਾ ਵ੍ਯੋਂਤ ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।
The picture of miraculous creation of the Creator-God is full of wonder and awe. We cannot even describe the deeds of a small ant created by Him.
रचना चरित्र चित्र बिसम बचित्रपन एक चीटी को चरित्र कहत न आवही ।
ਪ੍ਰਥਮ ਹੀ ਚੀਟੀ ਕੇ ਮਿਲਾਪ ਕੋ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੇਖੋ ਸਹਸ ਅਨੇਕ ਏਕ ਬਿਲ ਮੈ ਸਮਾਵਹੀ ।
ਪਹਿਲ ਪ੍ਰਥਮੇ ਤਾਂ ਇਸ ਕੀੜੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਹਿਮਾ ਮਹੱਤ ਦੇਖੋ ਕਿ ਕਿਸ ਭਾਂਤ ਇਕੋ ਹੀ ਖੁੱਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਹਸ ਅਨੇਕ ਅਸੰਖ੍ਯਾਤ ਅਨਗਿਣਤ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਸਭ ਹੀ ਸਮਾ ਧਸ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
Just see how thousands of ants get organised in a small burrow/hole.
प्रथम ही चीटी के मिलाप को प्रताप देखो सहस अनेक एक बिल मै समावही ।
ਅਗ੍ਰਭਾਗੀ ਪਾਛੈ ਏਕੈ ਮਾਰਗ ਚਲਤ ਜਾਤ ਪਾਵਤ ਮਿਠਾਸ ਬਾਸੁ ਤਹੀ ਮਿਲਿ ਧਾਵਈ ।
ਫੇਰ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਏਨਾਂ ਦੀ ਤੱਕੋ ਕਿ ਅਗ੍ਰਭਾਗੀ ਜੱਥੇਦਾਰ ਅਗਵਾਨ ਕੀੜੀ ਦੇ ਪਿਛੇ ਪਿਛੇ ਠੀਕ ਇਕੋ ਹੀ ਰਾਹ ਲੀਹ ਸਿਰ ਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਰੁ ਸੁੰਘਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਭੀ ਵੀਚਾਰੋ ਕਿ ਜਿਥੋਂ ਕਿਤੋਂ ਮਿਠੇ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਬੂ ਨੂੰ ਭੀ ਪੌਂਦੀਆਂ ਲਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਧਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲ ਕੇ ਦੌੜ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
All of them tread and walk on the same path that is defined by the leading ant. Wherever they smell sweetness, they all reach there.
अग्रभागी पाछै एकै मारग चलत जात पावत मिठास बासु तही मिलि धावई ।
ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਮਿਲਿ ਤਾਤਕਾਲ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਰੂਪ ਹੁਇ ਦਿਖਾਵੈ ਚੀਟੀ ਚੀਟੀ ਚਿਤ੍ਰ ਅਲਖ ਚਿਤੇਰੈ ਕਤ ਪਾਵਹੀ ।੨੭੪।
ਆਪਾ ਅਰਪਣ ਦਾ ਹੋਰ ਭੀ ਇਸ ਵਿਚ ਅਪੂਰਬ ਬਲ ਹੈ ਕਿ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਭੌਰੇ ਦੀ ਜਾਤ ਦਾ ਜੋ ਇਕ ਕਾਲਾ ਜਿਹਾ ਭੂੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਮਿਲ ਪਵੇ ਸੂ, ਤਾਂ ਤਤਕਾਲ ਝੱਟ ਹੀ ਓਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਬਣ ਦਿਖੌਂਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਓਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜੋ ਇਕ ਕੀੜੀ ਰੂਪ ਦਾ ਚਿਤ੍ਰ ਬੁੱਤ ਖਿਚਿਆ ਤ੍ਯਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੋਯਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਦ ਅਲਖ ਸਮਝਨੋਂ ਬੁਝਨੋਂ ਪਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਲਾ ਓਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਅਭੇਦ ਕੀਤੇ ਗੁਰਮੁਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਾਰਣ ਓਸ ਦੇ ਓੜਕ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਯਾ ਜਾ ਸਕੇ ਭਾਵ, ਗੁਰਮੁਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਖ੍ਯਾਤ ਓਸੇ ਦੀ ਹੀ ਬ੍ਯੰਤ ਮਹਿਮਾ ਹੈ ॥੨੭੪॥
Meeting an insect with wings, they adopt their life-style. When we are unable to know the wonders of a small ant, how can we know the super naturalness of the Creator who has created countless things in this universe? (274)
भ्रिंगी मिलि तातकाल भ्रिंगी रूप हुइ दिखावै चीटी चीटी चित्र अलख चितेरै कत पावही ।२७४।