ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਚੌਪਈ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਅਚਲਾਵਤੀਨਗਰਇਕਸੋਹੈ॥
ਅਚਲਾਵਤੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਨਗਰ ਸੀ।
अचलावती नगर इक सोहै ॥
ਅਚਲਸੈਨਰਾਜਾਤਹਕੋਹੈ॥
ਉਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਚਲ ਸੈਨ ਸੀ।
अचल सैन राजा तह कोहै ॥
ਅਚਲਦੇਇਤਾਕੇਘਰਰਾਨੀ॥
ਅਚਲ ਦੇਈ ਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਰਾਣੀ ਸੀ।
अचल देइ ता के घर रानी ॥
ਸੁੰਦਰਿਭਵਨਚਤ੍ਰਦਸਜਾਨੀ੧॥॥
ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ॥੧॥
सुंदरि भवन चत्रदस जानी ॥१॥
ਅਚਲਮਤੀਦੂਸਰਤਿਹਦਾਰਾ॥
ਅਚਲ ਮਤੀ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਾਣੀ ਸੀ।
अचल मती दूसर तिह दारा ॥
ਤਾਤੇਸੁੰਦਰਿਹੁਤੀਅਪਾਰਾ॥
ਜੋ ਉਸ (ਪਹਿਲੀ) ਨਾਲੋਂ ਅਧਿਕ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ता ते सुंदरि हुती अपारा ॥
ਤਾਸੌਨ੍ਰਿਪਕੋਨੇਹਅਪਾਰਾ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ।
ता सौ न्रिप को नेह अपारा ॥
ਜਾਨਤਊਚਨੀਚਤਿਹਪ੍ਯਾਰਾ੨॥॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਗ਼ਰੀਬ ਸਭ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ॥੨॥
जानत ऊच नीच तिह प्यारा ॥२॥
ਦੁਤਿਯਨਾਰਿਅਸਚਰਿਤਬਿਚਾਰਿਯੋ॥
ਦੂਜੀ (ਭਾਵ ਪਹਿਲੇ ਵਾਲੀ) ਰਾਣੀ ਨੇ ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਰਨਾ ਵਿਚਾਰਿਆ
दुतिय नारि अस चरित बिचारियो ॥
ਏਕਨਾਰਿਕੇਸਾਥਸਿਖਾਰਿਯੋ॥
ਅਤੇ ਇਕ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿਖਾਇਆ।
एक नारि के साथ सिखारियो ॥
ਤਾਕੋਭਰਿਯੋਦਰਬਸੌਧਾਮਾ॥
ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ता को भरियो दरब सौ धामा ॥
ਜਾਨਤਅਵਰਨਦੂਜੀਬਾਮਾ੩॥॥
ਇਸ ਦਾ ਦੂਜੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਿਆ ॥੩॥
जानत अवर न दूजी बामा ॥३॥
ਜਬਸਭਅਰਧਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ਵੈਜਾਹਿ॥
(ਰਾਣੀ ਨੇ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ) ਜਦ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਸੌਂ ਜਾਣ
जब सभ अरध रात्रि स्वै जाहि ॥
ਜਾਗਤਰਹੈਏਕਜਨਨਾਹਿ॥
ਅਤੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ ਨਾ ਰਹੇ।
जागत रहै एक जन नाहि ॥
ਦੀਪਜਰਿਯੋਧੌਲਰਜਬਲਹਿਯਹੁ॥
ਜਦ ਮਹੱਲ ਉਤੇ ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਂ
दीप जरियो धौलर जब लहियहु ॥
ਤਬਤੁਮਅਸਰਾਜਾਸੌਕਹਿਯਹੁ੪॥॥
ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੀਂ ॥੪॥
तब तुम अस राजा सौ कहियहु ॥४॥
ਮਾਯਾਗਡੀਮੋਹਿਨ੍ਰਿਪਜਾਨੋ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ (ਧਰਤੀ ਵਿਚ) ਗਡੀ ਹੋਈ ਮਾਇਆ ਸਮਝੋ।
माया गडी मोहि न्रिप जानो ॥
ਏਕਬਾਤਮੈਤੁਮੈਬਖਾਨੋ॥
ਇਕ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਾਂ
एक बात मै तुमै बखानो ॥
ਅਛਲਾਦੇਤ੍ਰਿਯਕੌਬਲਿਦੈਕੈ॥
ਕਿ ਅਚਲਾ ਦੇਈ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ
अछला दे त्रिय कौ बलि दै कै ॥
ਗ੍ਰਿਹਲੈਜਾਹਿਕਾਢਿਮੁਹਿਲੈਕੈ੫॥॥
ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ (ਦਬੇ ਹੋਏ ਧਨ ਨੂੰ) ਕਢ ਕੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਓ ॥੫॥
ग्रिह लै जाहि काढि मुहि लै कै ॥५॥
ਅਛਲਾਦੇਜਬਹੀਸੁਨਿਪਾਯੋ॥
ਅਛਲਾ ਦੇਈ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਸੁਣਿਆ,
अछला दे जब ही सुनि पायो ॥
ਉਲਟਿਭੇਦਤਿਹਤ੍ਰਿਯਹਿਸਿਖਾਯੋ॥
ਤਾਂ ਉਸ ਇਸਤਰੀ (ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ) ਉਲਟੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੀ।
उलटि भेद तिह त्रियहि सिखायो ॥
ਏਕਬਾਤਮਾਗੇਮੁਹਿਦੇਹੁ॥
ਇਕ ਬਚਨ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੇ।
एक बात मागे मुहि देहु ॥
ਨ੍ਰਿਪਪਹਿਨਾਮਤਿਸੀਕਾਲੇਹੁ੬॥॥
ਰਾਜੇ ਕੋਲ (ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਤੇ) ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈ ॥੬॥
न्रिप पहि नाम तिसी का लेहु ॥६॥
ਪ੍ਰਥਮੈਅਧਿਕਦਰਬੁਤਿਹਦਿਯਾ॥
ਪਹਿਲੀ (ਰਾਣੀ ਨੇ) ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ,
प्रथमै अधिक दरबु तिह दिया ॥
ਦੁਗਨੋਦਰਬਦੇਨਤਿਹਕਿਯਾ॥
ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਦੁਗਣਾ ਧਨ ਦੇਣਾ ਕੀਤਾ।
दुगनो दरब देन तिह किया ॥
ਤਿਨਸਹੇਟਉਤਦੀਪਜਗਾਯੋ॥
ਉਸ ਨੇ ਮਿਥੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨ ਉਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ
तिन सहेट उत दीप जगायो ॥
ਇਤਿਇਸਤ੍ਰੀਇਮਿਭਾਖਿਸੁਨਾਯੋ੭॥॥
ਅਤੇ ਇਧਰ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ॥੭॥
इति इसत्री इमि भाखि सुनायो ॥७॥
ਹੇਨ੍ਰਿਪਮੁਹਿਮਾਯਾਤੁਮਜਾਨੋ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਇਆ ਜਾਣੋ।
हे न्रिप मुहि माया तुम जानो ॥
ਬਿਕਟਕੇਤੁਕੀਗਡੀਪਛਾਨੋ॥
ਬਿਕਟ ਕੇਤੁ (ਰਾਜੇ) ਦੀ ਦਬੀ ਹੋਈ ਸਮਝੋ।
बिकट केतु की गडी पछानो ॥
ਅਪਨੀਇਸਤ੍ਰੀਕਹਬਲਿਦੈਕੈ॥
ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ
अपनी इसत्री कह बलि दै कै ॥
ਯਾਤੇਭਖਹੁਕਾਢਿਧਨਲੈਕੈ੮॥॥
ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਧਨ ਕਢ ਕੇ ਲੈ ਜਾਓ ਅਤੇ ਵਰਤੋ ॥੮॥
या ते भखहु काढि धन लै कै ॥८॥
ਰਾਨੀਸਾਥਜਹਾਨ੍ਰਿਪਸੋਯੋ॥
ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਜਿਥੇ ਰਾਜਾ ਸੁਤਾ ਪਿਆ ਸੀ,
रानी साथ जहा न्रिप सोयो ॥
ਅਰਧਿਕਰਾਤ੍ਰਿਬਚਨਤਹਹੋਯੋ॥
ਉਥੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ।
अरधिक रात्रि बचन तह होयो ॥
ਮੁਹਿਮਾਯਾਕੌਘਰਹੀਰਾਖਹੁ॥
ਮੈਨੂੰ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਖੋ
मुहि माया कौ घर ही राखहु ॥
ਇਸਤ੍ਰੀਦੈਅਪਨੀਬਲਿਭਾਖਹੁ੯॥॥
ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਕੇ (ਮੈਨੂੰ) ਵਰਤੋ ॥੯॥
इसत्री दै अपनी बलि भाखहु ॥९॥
ਜਿਨਇਸਤ੍ਰੀਇਹਚਰਿਤਬਨਾਯੋ॥
ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ (ਰਾਣੀ) ਨੇ ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਰਚਿਆ ਸੀ,
जिन इसत्री इह चरित बनायो ॥
ਤਾਹੀਕੋਨ੍ਰਿਪਨਾਮਸੁਨਾਯੋ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦਾ ਨਾਂ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ।
ता ही को न्रिप नाम सुनायो ॥
ਰਾਜਾਲੋਭਦਰਬਕੇਮਾਰੇ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਨ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ,
राजा लोभ दरब के मारे ॥
ਤਿਸੀਨਾਰਿਕਹਬਲਿਦੈਡਾਰੇ੧੦॥॥
ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ॥੧੦॥
तिसी नारि कह बलि दै डारे ॥१०॥
ਜਿਨਹੁਨਾਰਿਕੌਮਤੋਸਿਖਾਯੋ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਤਰੀ (ਦਾਸੀ) ਨੂੰ ਭੇਦ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ,
जिनहु नारि कौ मतो सिखायो ॥
ਪਲਟਿਕਾਮਤਾਹੀਕੇਆਯੋ॥
ਉਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਲਟ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਕੰਮ ਆਇਆ।
पलटि काम ताही के आयो ॥
ਉਨਤ੍ਰਿਯਦਰਬਤਾਹਿਬਹੁਦ੍ਰਯਾਇ॥
ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਉਸ (ਦਾਸੀ) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ
उन त्रिय दरब ताहि बहु द्रयाइ ॥
ਨਾਰਿਤਿਸੀਕੌਹਨ੍ਯੌਬਨਾਇ੧੧॥॥
ਪਰ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ॥੧੧॥
नारि तिसी कौ हन्यौ बनाइ ॥११॥
ਬੁਰੀਬਾਤਜੋਕੋਈਬਨਾਵੈ॥
ਜੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,
बुरी बात जो कोई बनावै ॥
ਉਲਟਿਕਾਮਤਾਹੀਕੇਆਵੈ॥
ਉਹ ਉਲਟਾ ਉਸੇ ਦੇ ਸਿਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
उलटि काम ताही के आवै ॥
ਜੈਸਾਕਿਯੋਤੈਸਫਲਪਾਯੋ॥
ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ (ਉਸ ਰਾਣੀ ਨੇ) ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪਾ ਲਿਆ।
जैसा कियो तैस फल पायो ॥
ਤਾਹਿਹਨਤਥੀਆਪੁਹਨਾਯੋ੧੨॥॥
ਉਸ (ਦੂਜੀ ਰਾਣੀ) ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪ ਹੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ॥੧੨॥
ताहि हनत थी आपु हनायो ॥१२॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਸਤਾਈਸਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ੩੨੭੬੧੬੪ਅਫਜੂੰ॥॥॥॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦ ਦੇ ੩੨੭ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੨੭॥੬੧੬੪॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ सताईस चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३२७॥६१६४॥अफजूं॥
GURBANI.WORLD