ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਚੌਪਈ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਜਬਨ੍ਰਿਪਹਨਾਮਾਨਧਾਤਾਬਰ॥
ਜਦ ਲਵਨਾਸੁਰ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਿੱਤਾ
जब न्रिप हना मानधाता बर ॥
ਸਿਵਤ੍ਰਿਸੂਲਕਰਿਧਰਿਲਵਨਾਸੁਰ॥
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਨਧਾਤਾ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ,
When taking the trident of Shiva, Lavanasura killed the superb king mandhata, then the king Dileep came to the throne
सिव त्रिसूल करि धरि लवनासुर ॥
ਭਯੋਦਲੀਪਜਗਤਕੋਰਾਜਾ॥
ਤਦ ਦਲੀਪ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ,
भयो दलीप जगत को राजा ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਜਿਹਰਾਜਬਿਰਾਜਾ੧੨੧॥॥
ਜੋ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਉਤੇ ਬਰਾਜਮਾਨ ਸੀ ॥੧੨੧॥
He had various types of royal luxuries.121.
भाति भाति जिह राज बिराजा ॥१२१॥
ਮਹਾਰਥੀਅਰੁਮਹਾਨ੍ਰਿਪਾਰਾ॥
(ਉਹ) ਮਹਾ ਰਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ (ਅਜਿਹਾ ਸੁੰਦਰ ਸੀ)
महारथी अरु महा न्रिपारा ॥
ਕਨਕਅਵਟਿਸਾਚੇਜਨੁਢਾਰਾ॥
ਮਾਨੋ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਪੰਘਾਰ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੱਚੇ ਵਿਚ ਢਾਲਿਆ ਹੋਵੇ।
This king was a great warrior any Sovereign
कनक अवटि साचे जनु ढारा ॥
ਅਤਿਸੁੰਦਰਜਨੁਮਦਨਸਰੂਪਾ॥
(ਉਹ) ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਮਾਨੋ ਕਾਮ ਦੇਵ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੋਵੇ
अति सुंदर जनु मदन सरूपा ॥
ਜਾਨੁਕਬਨੇਰੂਪਕੋਭੂਪਾ੧੨੨॥॥
ਜਾਂ ਮਾਨੋ ਰੂਪ ਦਾ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ॥੧੨੨॥
It seemed that he had been shaped in a mould of gold, like the form of the god of love, this king was so beautiful, that he appeared to be the Sovereign of Beauty.122.
जानुक बने रूप को भूपा ॥१२२॥
ਬਹੁਬਿਧਿਕਰੇਜਗਬਿਸਥਾਰਾ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
बहु बिधि करे जग बिसथारा ॥
ਬਿਧਵਤਹੋਮਦਾਨਮਖਸਾਰਾ॥
ਅਤੇ ਯੱਗ-ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਮਰਯਾਦਾ ਪੂਰਵਕ ਹੋਮ ਅਤੇ ਦਾਨ ਹੋਣ ਲਗੇ।
He performed various types of Yajnas and executed hom and bestowed charities according to Vedic injunctions
बिधवत होम दान मखसारा ॥
ਧਰਮਧੁਜਾਜਹਤਹਬਿਰਾਜੀ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਧਰਮ-ਧੁਜਾਵਾਂ ਸ਼ੋਭ ਰਹੀਆਂ ਸਨ
धरम धुजा जह तह बिराजी ॥
ਇੰਦ੍ਰਾਵਤੀਨਿਰਖਿਦੁਤਿਲਾਜੀ੧੨੩॥॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ) ਸਜਧਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰਪੁਰੀ ਵੀ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ॥੧੨੩॥
His banner of the extension of Dharma fluttered here and there and seeing his glory, the abode of Indra felt shy.123.
इंद्रावती निरखि दुति लाजी ॥१२३॥
ਪਗਪਗਜਗਿਖੰਭਕਹੁਗਾਡਾ॥
ਕਦਮ ਕਦਮ ਉਤੇ ਯੱਗ ਦੇ ਥਮਲੇ ਗਡੇ ਹੋਏ ਸਨ।
पग पग जगि खंभ कहु गाडा ॥
ਘਰਿਘਰਿਅੰਨਸਾਲਕਰਿਛਾਡਾ॥
ਘਰ ਘਰ ਨੂੰ (ਰਾਜੇ ਨੇ) ਅੰਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾ ਛਡਿਆ ਸੀ।
He got planted the columns of Yajnas at short distances
घरि घरि अंन साल करि छाडा ॥
ਭੂਖਾਨਾਗਜੁਆਵਤਕੋਈ॥
ਜੇ ਕੋਈ ਭੁਖਾ ਨੰਗਾ (ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ) ਆਉਂਦਾ,
भूखा नाग जु आवत कोई ॥
ਤਤਛਿਨਇਛਪੁਰਾਵਤਸੋਈ੧੨੪॥॥
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ॥੧੨੪॥
And caused the granaries of corn to be built in every home, the hungry or naked, whosoever came, his desire was fulfilled Immediately.124.
ततछिन इछ पुरावत सोई ॥१२४॥
ਜੋਜਿਹੰਮੁਖਮਾਗਾਤਿਹਪਾਵਾ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਜੋ ਮੂੰਹੋਂ ਮੰਗਿਆ, (ਉਸ ਨੂੰ) ਉਹੀ ਕੁਝ ਮਿਲ ਗਿਆ।
जो जिहं मुख मागा तिह पावा ॥
ਬਿਮੁਖਆਸਫਿਰਿਭਿਛਕਨਆਵਾ॥
ਕੋਈ ਭਿਖਾਰੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਫਿਰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ (ਅਰਥਾਤ-ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਦਾ, ਉਹੀ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ)।
Whosoever asked for anything, he obtained it and no beggar returned without the fulfillment of his wish
बिमुख आस फिरि भिछक न आवा ॥
ਧਾਮਿਧਾਮਿਧੁਜਾਧਰਮਬਧਾਈ॥
ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਧੁਜਾਵਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ
धामि धामि धुजा धरम बधाई ॥
ਧਰਮਾਵਤੀਨਿਰਖਿਮੁਰਛਾਈ੧੨੫॥॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਮ-ਪੁਰੀ ਵੀ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ॥੧੨੫॥
The banner of Dharma flew on every home and seeing this the abode of Dharamraja also became unconscious.125.
धरमावती निरखि मुरछाई ॥१२५॥
ਮੂਰਖਕੋਊਰਹੈਨਹਿਪਾਵਾ॥
(ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ) ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
मूरख कोऊ रहै नहि पावा ॥
ਬਾਰਬੂਢਸਭਸੋਧਿਪਢਾਵਾ॥
ਬਾਲਕ ਅਤੇ ਬੁਢਿਆਂ ਨੂੰ ਲਭ ਲਭ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
No one remained ignorant and all children and old people studied intelligently
बार बूढ सभ सोधि पढावा ॥
ਘਰਿਘਰਿਹੋਤਭਈਹਰਿਸੇਵਾ॥
ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ ਹਰਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋਣ ਲਗੀ ਸੀ,
घरि घरि होत भई हरि सेवा ॥
ਜਹਤਹਮਾਨਿਸਬੈਗੁਰਦੇਵਾ੧੨੬॥॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੇਵ (ਪ੍ਰਭੂ) ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਗ ਗਏ ਸਨ ॥੧੨੬॥
There was the worship of the Lord in every home and the Lord was abored nad honoured everywhere.126.
जह तह मानि सबै गुर देवा ॥१२६॥
ਇਹਬਿਧਿਰਾਜਦਿਲੀਪਬਡੋਕਰਿ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਲੀਪ ਨੇ ਬੜਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਕੀਤਾ
इह बिधि राज दिलीप बडो करि ॥
ਮਹਾਰਥੀਅਰੁਮਹਾਧਨੁਰਧਰ॥
(ਜੋ) ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸੀ।
Such was the rule of king Dileep, who himself was great warrior and a great archer
महारथी अरु महा धनुर धर ॥
ਕੋਕਸਾਸਤ੍ਰਸਿਮ੍ਰਿਤਿਸੁਰਗਿਆਨਾ॥
ਕੋਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ, ਸਿਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਿਆਨੀ,
कोक सासत्र सिम्रिति सुर गिआना ॥
ਜੋਤਿਵੰਤਦਸਚਾਰਿਨਿਧਾਨਾ੧੨੭॥॥
ਜੋਤਿਵਾਨ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸੀ ॥੧੨੭॥
He had complete knowledge of Kok Shastra nd Smrities and he was expert in fourteen sciences.127.
जोतिवंत दस चारि निधाना ॥१२७॥
ਮਹਾਕ੍ਰਮਠੀਮਹਾਸੁਜਾਨੂ॥
(ਉਹ) ਬਹੁਤ ਕਰਮਠ ਅਤੇ ਸੂਝਵਾਨ ਸੀ।
महा क्रमठी महा सुजानू ॥
ਮਹਾਜੋਤਿਦਸਚਾਰਿਨਿਧਾਨੂ॥
ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਨਿਧੀ ਸੀ।
He was a great hero and superb intellectual, he was the store of fourteen sciences
महा जोति दस चारि निधानू ॥
ਅਤਿਸਰੂਪਅਰੁਅਮਿਤਪ੍ਰਭਾਸਾ॥
(ਉਹ) ਅਤਿਅੰਤਿ (ਸੁੰਦਰ) ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ।
अति सरूप अरु अमित प्रभासा ॥
ਮਹਾਮਾਨਅਰੁਮਹਾਉਦਾਸਾ੧੨੮॥॥
(ਉਹ) ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਮਰਯਾਦਾ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਨਿਰਲਿਪਤ ਸੁਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ ॥੧੨੮॥
He was extremely charming and enormously glorious, he was also very proud and alongwith it, he was greatly deatched from the world.128.
महा मान अरु महा उदासा ॥१२८॥
ਬੇਦਅੰਗਖਟਸਾਸਤ੍ਰਪ੍ਰਬੀਨਾ॥
(ਉਹ) ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਬੀਨ ਸੀ
बेद अंग खट सासत्र प्रबीना ॥
ਧਨੁਰਬੇਦਪ੍ਰਭਕੇਰਸਲੀਨਾ॥
ਅਤੇ ਧਨੁਰ ਵੇਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
The king was expert in all Vedangs and six Shastras, he was the knower of the secret of Dhanurveda and also remained absorbed in the love of the Lord
धनुरबेद प्रभ के रस लीना ॥
ਖੜਗਨਈਸ੍ਵਰਪੁਨਿਅਤੁਲਬਲ॥
(ਉਹ) ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਅਤੁਲ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸੀ
खड़गन ईस्वर पुनि अतुल बल ॥
ਅਰਿਅਨੇਕਜੀਤੇਜਿਨਿਦਲਿਮਲਿ੧੨੯॥॥
ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥੧੨੯॥
He had many qualities and was unlimited like the virtues and strength of the Lord, he had conquered man
अरि अनेक जीते जिनि दलि मलि ॥१२९॥
ਖੰਡਅਖੰਡਜੀਤਿਬਡਰਾਜਾ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਨਾ ਜਿਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਜਿਤ ਲਏ ਸਨ।
खंड अखंड जीति बड राजा ॥
ਆਨਿਸਮਾਨਨਆਪੁਬਿਰਾਜਾ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬਿਰਾਜਿਆ ਸੀ।
He had conquered many kings of undivided territories and there was none like him
आनि समान न आपु बिराजा ॥
ਅਤਿਬਲਿਸਟਅਸਿਤੇਜਪ੍ਰਚੰਡਾ॥
(ਉਹ) ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ
अति बलिसट असि तेज प्रचंडा ॥
ਅਰਿਅਨੇਕਜਿਨਿਸਾਧਿਉਦੰਡਾ੧੩੦॥॥
ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਉਦੰਡ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲਿਆ ਸੀ ॥੧੩੦॥
He was extremely powerful and glorious and was very modest in the presence of the saints.130.
अरि अनेक जिनि साधि उदंडा ॥१३०॥
ਦੇਸਬਿਦੇਸਅਧਿਕਜਿਹਜੀਤਾ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲਿਆ ਸੀ
देस बिदेस अधिक जिह जीता ॥
ਜਹਤਹਚਲੀਰਾਜਕੀਨੀਤਾ॥
ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ (ਉਸ ਦੇ) ਰਾਜ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਚਲ ਪਈ ਸੀ।
He conquered many countries far and near and his rule was discussed everywhere
जह तह चली राज की नीता ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਸਿਰਿਛਤ੍ਰਬਿਰਾਜਾ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਸਿਰ ਉਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸਨ
भाति भाति सिरि छत्र बिराजा ॥
ਤਜਿਹਠਚਰਨਿਲਗੇਬਡਰਾਜਾ੧੩੧॥॥
ਅਤੇ ਹਠ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਲਗ ਗਏ ਸਨ ॥੧੩੧॥
He assumed many types of canopies and many great kings fell at his feet leaving their persistence.131.
तजि हठ चरनि लगे बड राजा ॥१३१॥
ਜਹਤਹਹੋਤਧਰਮਕੀਰੀਤਾ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਹੋਣ ਲਗ ਗਈ ਸੀ
जह तह होत धरम की रीता ॥
ਕਹੂੰਨਪਾਵਤਿਹੋਨਿਅਨੀਤਾ॥
ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।
The traditions of Dharma became prevalent in all directions and there was no misconduct anywhere
कहूं न पावति होनि अनीता ॥
ਦਾਨਨਿਸਾਨਚਹੂੰਚਕਬਾਜਾ॥
ਚੌਹਾਂ ਚੱਕਾਂ ਵਿਚ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਧੌਂਸਾ ਵਜਦਾ ਸੀ (ਅਰਥਾਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਧੁੰਮਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਸਨ)।
दान निसान चहूं चक बाजा ॥
ਕਰਨਕੁਬੇਰਬੇਣੁਬਲਿਰਾਜਾ੧੩੨॥॥
ਕਰਨ, ਕੁਬੇਰ, ਬੇਣ ਅਤੇ ਬਲਿ ਰਾਜਿਆਂ (ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ) ॥੧੩੨॥
He became famous in bestowing charities like the king Varuna, Kuber, Ben, and Bali.132.
करन कुबेर बेणु बलि राजा ॥१३२॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਤਨਰਾਜਕਮਾਈ॥
ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦਾ ਰਾਜ ਕਮਾਉਣ ਕਰ ਕੇ
भाति भाति तन राज कमाई ॥
ਆਸਮੁਦ੍ਰਲੌਫਿਰੀਦੁਹਾਈ॥
(ਉਸ ਦੀ) ਦੁਹਾਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤਕ ਆ ਪਸਰੀ ਸੀ।
He ruled in various ways and his drum sounded upto the ocean
आ समुद्र लौ फिरी दुहाई ॥
ਜਹਤਹਕਰਮਪਾਪਭਯੋਦੂਰਾ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਪਾਪਾਚਾਰ ਅਤੇ ਭੈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ
जह तह करम पाप भयो दूरा ॥
ਧਰਮਕਰਮਸਭਕਰਤਹਜੂਰਾ੧੩੩॥॥
ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ॥੧੩੩॥
The voice and fear were nowhere observed and all performed the religious actions in his presence.133.
धरम करम सभ करत हजूरा ॥१३३॥
ਜਹਤਹਪਾਪਛਪਾਸਬਦੇਸਾ॥
ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਵਿਚੋਂ ਪਾਪ ਛਿਪ ਗਿਆ
जह तह पाप छपा सब देसा ॥
ਧਰਮਕਰਮਉਠਿਲਾਗਿਨਰੇਸਾ॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਕਰਮ ਵਿਚ ਲਗ ਗਏ।
All the countries became sinless and all the kings observed the religious injunctions
धरम करम उठि लागि नरेसा ॥
ਆਸਮੁਦ੍ਰਲੌਫਿਰੀਦੁਹਾਈ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਤਕ (ਉਸ ਦੀ) ਦੁਹਾਈ ਫਿਰ ਗਈ।
आ समुद्र लौ फिरी दुहाई ॥
ਇਹਬਿਧਿਕਰੀਦਿਲੀਪਰਜਾਈ੧੩੪॥॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਲੀਪ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਕੀਤੀ ॥੧੩੪॥
The discussion about the rule of Dileep extended upto the ocean.134.
इह बिधि करी दिलीप रजाई ॥१३४॥
ਇਤਿਦਲੀਪਰਾਜਸਮਾਪਤੰ੮੫॥॥॥
ਇਥੇ ਦਲੀਪ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ॥੮॥੫॥
End of the description of the rule of Dileep and his departure for heaven.
इति दलीप राज समापतं ॥८॥५॥
GURBANI.WORLD