ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਚੌਪਈ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਤਿਨਕੀਭੂਮਿਜੁਮੇਜਾਪਰਹੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋ ਮਿਝ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਪਈ,
तिन की भूमि जु मेजा परही ॥
ਤਿਨਤੇਅਮਿਤਦੈਤਬਪੁਧਰਹੀ॥
ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ।
तिन ते अमित दैत बपु धरही ॥
ਸ੍ਰੋਨਗਿਰੈਤਿਨਕੋਧਰਮਾਹੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਲਹੂ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗਦਾ,
स्रोन गिरै तिन को धर माही ॥
ਰਥੀਗਜੀਬਾਜੀਹ੍ਵੈਜਾਹੀ੪੯॥॥
ਉਹ ਰਥੀ (ਰਥਾਂ ਵਾਲੇ) ਗਜੀ (ਹਥੀਆਂ ਵਾਲੇ) ਅਤੇ ਬਾਜੀ (ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ) ਹੋ ਜਾਂਦੇ ॥੪੯॥
रथी गजी बाजी ह्वै जाही ॥४९॥
ਪ੍ਰਾਨਤਜਤਸ੍ਵਾਸਾਅਰਿਤਜੈ॥
ਜਦ ਵੈਰੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਵੇਲੇ ਸੁਆਸ ਛਡਦੇ ਸਨ,
प्रान तजत स्वासा अरि तजै ॥
ਤਿਨਤੇਅਮਿਤਅਸੁਰਹ੍ਵੈਭਜੈ॥
ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਨੇਕ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਭਜ ਪੈਂਦੇ ਸਨ।
तिन ते अमित असुर ह्वै भजै ॥
ਕਿਤਕਅਸੁਰਡਾਰਤਭੂਅਲਾਰੈ॥
ਕਿਤਨੇ ਦੈਂਤ ਭੂਮੀ ਉਤੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਲਾਲ੍ਹਾਂ ਡਿਗਾਂਦੇ ਸਨ,
कितक असुर डारत भूअ लारै ॥
ਤਿਨਤੇਅਨਿਕਦੈਤਤਨਧਾਰੈ੫੦॥॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਦੈਂਤ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ॥੫੦॥
तिन ते अनिक दैत तन धारै ॥५०॥
ਤਿਨਤੇਤਜਤਅਸੁਰਜੇਸ੍ਵਾਸਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਦੈਂਤ ਸ੍ਵਾਸ ਛਡਦੇ ਸਨ,
तिन ते तजत असुर जे स्वासा ॥
ਤਿਨਤੇਦਾਨਵਹੋਹਿਪ੍ਰਕਾਸਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ (ਹੋਰ) ਦੈਂਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
तिन ते दानव होहि प्रकासा ॥
ਕਿਤਕਮਰਤਕੈਤਰੁਨਿਸੰਘਾਰੇ॥
ਕਿਤਨੇ ਦੈਂਤ ਇਸਤਰੀ (ਬਾਲਾ) ਦੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
कितक मरत कै तरुनि संघारे ॥
ਦਸੌਦਿਸਿਨਮਹਿਅਸੁਰਨਿਹਾਰੇ੫੧॥॥
ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੈਂਤ ਹੀ ਦੈਂਤ ਦਿਸ ਪੈਂਦੇ ॥੫੧॥
दसौ दिसिन महि असुर निहारे ॥५१॥
ਚਿਤਮੋਕਿਯਾਕਾਲਕਾਧ੍ਯਾਨਾ॥
ਕਾਲਕਾ ਨੇ ਚਿਤ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ,
चित मो किया कालका ध्याना ॥
ਦਰਸਨਦਿਯਾਆਨਿਭਗਵਾਨਾ॥
(ਤਾਂ) ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ।
दरसन दिया आनि भगवाना ॥
ਕਰਿਪ੍ਰਨਾਮਚਰਨਨਉਠਿਪਰੀ॥
ਬਾਲਾ ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉਤੇ ਡਿਗ ਪਈ
करि प्रनाम चरनन उठि परी ॥
ਬਿਨਤੀਭਾਤਿਅਨਿਕਤਨਕਰੀ੫੨॥॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ॥੫੨॥
बिनती भाति अनिक तन करी ॥५२॥
ਸਤਿਕਾਲਮੈਦਾਸਤਿਹਾਰੀ॥
ਹੇ ਸਤਿ ਕਾਲ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ।
सति काल मै दास तिहारी ॥
ਅਪਨੀਜਾਨਿਕਰੋਪ੍ਰਤਿਪਾਰੀ॥
ਆਪਣੀ ਜਾਣ ਕੇ (ਮੇਰੀ) ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।
अपनी जानि करो प्रतिपारी ॥
ਗੁਨਅਵਗੁਨਮੁਰਕਛੁਨਨਿਹਾਰਹੁ॥
ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਅਵਗੁਣ ਕੁਝ ਨਾ ਵੇਖੋ
गुन अवगुन मुर कछु न निहारहु ॥
ਬਾਹਿਗਹੇਕੀਲਾਜਬਿਚਾਰਹੁ੫੩॥॥
ਅਤੇ ਬਾਂਹ ਪਕੜਨ ਦੀ ਲਾਜ ਰਖੋ ॥੫੩॥
बाहि गहे की लाज बिचारहु ॥५३॥
ਹਮਹੈਸਰਨਿਤੋਰਮਹਾਰਾਜਾ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਹਾਂ।
हम है सरनि तोर महाराजा ॥
ਤੁਮਕਹਬਾਹਿਗਹੇਕੀਲਾਜਾ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਂਹ ਪਕੜਨ ਦੀ ਲਾਜ ਹੈ।
तुम कह बाहि गहे की लाजा ॥
ਜੌਤਵਭਗਤਨੈਕਦੁਖਪੈਹੈ॥
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਭਗਤ ਥੋੜਾ ਜਿੰਨਾ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ,
जौ तव भगत नैक दुख पै है ॥
ਦੀਨਦ੍ਰਯਾਲਪ੍ਰਭੁਬਿਰਦੁਲਜੈਹੈ੫੪॥॥
ਤਾਂ ਹੇ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਪ੍ਰਭੂ! (ਤੁਹਾਡੀ) ਮਰਯਾਦਾ ਹੀਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ॥੫੪॥
दीन द्रयाल प्रभु बिरदु लजै है ॥५४॥
ਔਕਹਲਗਮੈਕਰੌਪੁਕਾਰਾ॥
ਹੋਰ ਮੈਂ ਕਿਥੋਂ ਤਕ ਪੁਕਾਰ ਕਰਾਂ,
औ कह लग मै करौ पुकारा ॥
ਤੈਘਟਘਟਕੀਜਾਨਨਿਹਾਰਾ॥
ਤੁਸੀਂ ਘਟ ਘਟ ਦੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
तै घट घट की जान निहारा ॥
ਕਹੀਏਕਕਰਿਸਹਸਪਛਿਨਯਹੁ॥
(ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ) ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਕਹੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋ।
कही एक करि सहस पछिनयहु ॥
ਆਪੁਆਪਨੇਬਿਰਦਹਿਜਨਿਯਹੁ੫੫॥॥
(ਤੁਸੀਂ) ਆਪ ਆਪਣੇ ਬਿਰਦ (ਮਰਯਾਦਾ) ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ॥੫੫॥
आपु आपने बिरदहि जनियहु ॥५५॥
ਹੜਹੜਸੁਨਤਕਾਲਬਚਹਸਾ॥
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਲ ਠਹਾਕਾ ਮਾਰ ਕੇ ਹਸਿਆ
हड़ हड़ सुनत काल बच हसा ॥
ਭਗਤਹੇਤਕਟਿਸੌਅਸਿਕਸਾ॥
ਅਤੇ ਭਗਤ (ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ) ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਲਕ ਨਾਲ ਕਸਿਆ।
भगत हेत कटि सौ असि कसा ॥
ਚਿੰਤਨਕਰਿਮੈਅਸੁਰਸੰਘਰਿਹੌ॥
(ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ਹੇ ਬਾਲਾ!) ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ
चिंत न करि मै असुर संघरि हौ ॥
ਸਕਲਸੋਕਭਗਤਨਕੋਹਰਿਹੌ੫੬॥॥
ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ ॥੫੬॥
सकल सोक भगतन को हरि हौ ॥५६॥
ਅਮਿਤਅਸੁਰਉਪਜੇਥੇਜਹਾ॥
ਜਿਥੇ ਅਮਿਤ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ,
अमित असुर उपजे थे जहा ॥
ਪ੍ਰਾਪਤਿਭਯੋਕਾਲਚਲਿਤਹਾ॥
ਕਾਲ ਚਲ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।
प्रापति भयो काल चलि तहा ॥
ਚਹੂੰਕਰਨਕਰਿਸਸਤ੍ਰਪ੍ਰਹਾਰੇ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਚੌਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਚਲਾਏ
चहूं करन करि ससत्र प्रहारे ॥
ਦੈਤਅਨੇਕਮਾਰਹੀਡਾਰੇ੫੭॥॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਦੈਂਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ॥੫੭॥
दैत अनेक मार ही डारे ॥५७॥
ਤਿਨਤੇਪਰਾਸ੍ਰੋਨਜੇਭੂਪਰ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਲਹੂ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗਿਆ,
तिन ते परा स्रोन जे भू पर ॥
ਅਸੁਰਅਮਿਤਧਾਵਤਭੇਉਠਿਕਰਿ॥
(ਉਸ ਤੋਂ) ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੈਂਤ ਉਠ ਕੇ (ਅਰਥਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ) ਭਜਣ ਲਗੇ।
असुर अमित धावत भे उठि करि ॥
ਤਿਨਤੇਚਲਤਸ੍ਵਾਸਤੇਛੂਟੇ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਸ੍ਵਾਸਾਂ ਤੋਂ
तिन ते चलत स्वास ते छूटे ॥
ਅਮਿਤਦੈਤਰਨਕਹਉਠਿਜੂਟੇ੫੮॥॥
ਬੇਹਿਸਾਬ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਰਣ ਵਿਚ ਜੁਟ ਗਏ ॥੫੮॥
अमित दैत रन कह उठि जूटे ॥५८॥
ਤੇਸਭਕਾਲਤਨਿਕਮੋਮਾਰੇ॥
ਕਾਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਿਣ ਭਰ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ
ते सभ काल तनिक मो मारे ॥
ਚਲਤਭਏਭੂਅਰੁਧਿਰਪਨਾਰੇ॥
ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਪਰਨਾਲੇ ਚਲਣ ਲਗੇ।
चलत भए भूअ रुधिर पनारे ॥
ਉਪਜਿਅਸੁਰਤਾਤੇਬਹੁਠਾਢੇ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਡਟ ਗਏ
उपजि असुर ता ते बहु ठाढे ॥
ਧਾਵਤਭਏਰੋਸਕਰਿਗਾਢੇ੫੯॥॥
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਧਾਵਾ ਕਰਨ ਲਗੇ ॥੫੯॥
धावत भए रोस करि गाढे ॥५९॥
ਮਾਰਿਮਾਰਿਦਿਸਿਦਸੌਪੁਕਾਰੈ॥
(ਉਹ) ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ 'ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ' ਪੁਕਾਰਦੇ ਸਨ।
मारि मारि दिसि दसौ पुकारै ॥
ਤਿਨਤੇਅਮਿਤਅਸੁਰਤਨਧਾਰੈ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ (ਆਵਾਜ਼ ਅਥਵਾ ਸ੍ਵਾਸਾਂ ਤੋਂ) ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੈਂਤ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
तिन ते अमित असुर तन धारै ॥
ਬਾਰਚਲਤਤਿਨਤੇਜੇਦੌਰੈ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੌੜਨ ਨਾਲ ਜੋ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਸੀ,
बार चलत तिन ते जे दौरै ॥
ਤਿਨਤੇਹੋਤਅਸੁਰਪ੍ਰਗਟੌਰੈ੬੦॥॥
ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਦੈਂਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੬੦॥
तिन ते होत असुर प्रगटौरै ॥६०॥
ਲਗੇਘਾਇਜੇਸ੍ਰੋਨਬਮਾਹੀ॥
ਜ਼ਖ਼ਮ ਲਗਣ ਨਾਲ ਜੋ ਲਹੂ ਨਿਕਲਦਾ ਸੀ,
लगे घाइ जे स्रोन बमाही ॥
ਤਿਹਤੇਗਜਬਾਜੀਹ੍ਵੈਜਾਹੀ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਬਣੀ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
तिह ते गज बाजी ह्वै जाही ॥
ਤਿਹਤੇਚਲਿਤਅਮਿਤਜੋਸ੍ਵਾਸਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸ੍ਵਾਸ ਚਲਦੇ ਸਨ,
तिह ते चलित अमित जो स्वासा ॥
ਤਿਨਤੇਅਸੁਰਕਰਤਪਰਗਾਸਾ੬੧॥॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੈਂਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ॥੬੧॥
तिन ते असुर करत परगासा ॥६१॥
ਅਨਗਨਕਾਲਅਸੁਰਤਬਮਾਰੇ॥
ਤਦ ਕਾਲ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
अनगन काल असुर तब मारे ॥
ਪਰੇਭੂਮਿਪਰਮਨਹੁਮੁਨਾਰੇ॥
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਏ ਸਨ, ਮਾਨੋ ਮੁਨਾਰੇ ਹੋਣ।
परे भूमि पर मनहु मुनारे ॥
ਮੇਧਾਤੇਗਜਬਾਜਉਠਾਹੀ॥
ਮਿਝ ਤੋਂ ਹਾਥੀ ਘੋੜੇ (ਬਣ ਕੇ) ਉਠਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ
मेधा ते गज बाज उठाही ॥
ਸ੍ਰੋਨਤਕੇਦਾਨਵਹ੍ਵੈਜਾਹੀ੬੨॥॥
ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਦੈਂਤ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੬੨॥
स्रोनत के दानव ह्वै जाही ॥६२॥
ਬਾਨਨਕੀਬਰਖਾਉਠਿਕਰਹੀ॥
(ਦੈਂਤ) ਉਠ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
बानन की बरखा उठि करही ॥
ਮਾਰਿਮਾਰਿਕਰਿਕੋਪਉਚਰਹੀ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਕੇ 'ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
मारि मारि करि कोप उचरही ॥
ਤਿਨਤੇਅਸੁਰਨਕਿਯਾਪਸਾਰਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਪਸਾਰਾ ਕੀਤਾ
तिन ते असुरन किया पसारा ॥
ਦਸੇਦਿਸਨਹੂੰਕਹਭਰਿਡਾਰਾ੬੩॥॥
ਅਤੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ॥੬੩॥
दसे दिसन हूं कह भरि डारा ॥६३॥
ਵਹੈਕਾਲਕਾਅਸੁਰਖਪਾਏ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਕਾ ਨੇ ਖਪਾ ਦਿੱਤਾ
वहै कालका असुर खपाए ॥
ਮਾਰਿਦੁਬਹਿਯਾਧੂਰਿਮਿਲਾਏ॥
ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਚਲਾਣ ਵਾਲਿਆਂ (ਸੂਰਮਿਆਂ) ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਧੂੜ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
मारि दुबहिया धूरि मिलाए ॥
ਪੁਨਿਪੁਨਿਉਠੈਪ੍ਰਹਾਰੈਬਾਨਾ॥
(ਉਹ) ਬਾਰ ਬਾਰ ਉਠ ਕੇ ਬਾਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ
पुनि पुनि उठै प्रहारै बाना ॥
ਤਿਨਤੇਧਰਤਅਸੁਰਤਨਨਾਨਾ੬੪॥॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦੈਂਤ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ॥੬੪॥
तिन ते धरत असुर तन नाना ॥६४॥
ਟੂਕਟੂਕਦਾਨਵਜੇਭਏ॥
ਜੋ ਦੈਂਤ ਟੋਟੇ ਟੋਟੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ,
टूक टूक दानव जे भए ॥
ਤਿਨਤੇਅਨਿਕਅਸੁਰਹ੍ਵੈਗਏ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
तिन ते अनिक असुर ह्वै गए ॥
ਤਾਹੀਤੇਦਾਨਵਬਹੁਹ੍ਵੈਕਰਿ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ
ताही ते दानव बहु ह्वै करि ॥
ਜੁਧਕਰੈਆਯੁਧਤੇਲੈਕਰਿ੬੫॥॥
ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ॥੬੫॥
जुध करै आयुध ते लै करि ॥६५॥
ਬਹੁਰਿਕਾਲਵੈਦੈਤਸੰਘਾਰੇ॥
ਕਾਲ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹ ਦੈਂਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ
बहुरि काल वै दैत संघारे ॥
ਤਿਲਤਿਲਪਾਇਟੂਕਕਰਿਡਾਰੇ॥
(ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰ ਕੇ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
तिल तिल पाइ टूक करि डारे ॥
ਜੇਤਿਕਗਿਰੈਭੂਮਿਟੁਕਹ੍ਵੈਕੈ॥
ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਟੋਟੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿਗਦੇ ਸਨ,
जेतिक गिरै भूमि टुक ह्वै कै ॥
ਤਿਤਹੀਉਠੈਆਯੁਧਨਲੈਕੈ੬੬॥॥
ਉਤਨੇ ਹੀ (ਹੋਰ) ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਉਠ ਖੜੋਂਦੇ ਸਨ ॥੬੬॥
तित ही उठै आयुधन लै कै ॥६६॥
ਤਿਲਤਿਲਕਰਿਭਟਜਿਤਕਉਡਾਏ॥
ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰ ਕੇ ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਸੂਰਮੇ ਉਡਾਏ ਸਨ (ਭਾਵ ਮਾਰੇ ਸਨ)
तिल तिल करि भट जितक उडाए ॥
ਤੇਤਕਤਹਾਅਸੁਰਬਨਆਏ॥
ਉਤਨੇ ਹੀ ਉਥੇ ਦੈਂਤ ਬਣ ਕੇ ਆ ਗਏ।
तेतक तहा असुर बन आए ॥
ਤਿਨਕੇਟੂਕਟੂਕਜੇਕੀਏ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋ ਟੋਟੇ ਟੋਟੇ ਕੀਤੇ ਸਨ,
तिन के टूक टूक जे कीए ॥
ਤਿਨਤੇਬਹੁਦਾਨਵਭਵਲੀਏ੬੭॥॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ॥੬੭॥
तिन ते बहु दानव भव लीए ॥६७॥
ਕੇਤਿਕਤਹਾਸੁਭੈਦੰਤੀਰਨ॥
ਉਥੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਕਿਤਨੇ ਹਾਥੀ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ
केतिक तहा सुभै दंती रन ॥
ਸੀਚਹਿਸੁੰਡਬਾਰਿਤੇਸਭਤਨ॥
ਅਤੇ ਸੁੰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਸੁਟ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਿੰਜਦੇ ਸਨ।
सीचहि सुंड बारि ते सभ तन ॥
ਦਾਤਦਿਖਾਇਤਜੈਚਿੰਘਾਰਾ॥
(ਉਹ) ਦੰਦ ਵਿਖਾ ਕੇ ਚਿੰਘਾੜਦੇ ਸਨ,
दात दिखाइ तजै चिंघारा ॥
ਗਿਰਿਗਿਰਿਪਰੈਨਿਰਖਿਅਸਵਾਰਾ੬੮॥॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਸਵਾਰ ਡਿਗ ਡਿਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ॥੬੮॥
गिरि गिरि परै निरखि असवारा ॥६८॥
ਕਹੂੰਭੇਰਭੀਖਨਭਭਕਾਰਹਿ॥
ਕਿਤੇ ਭਿਆਨਕ ਭੇਰੀਆਂ ਭਭਕਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
कहूं भेर भीखन भभकारहि ॥
ਕਹੂੰਬੀਰਬਾਜੀਰਨਡਾਰਹਿ॥
ਕਿਤੇ ਘੋੜੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ ਡਿਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।
कहूं बीर बाजी रन डारहि ॥
ਕਿਤਕਸੂਰਸੈਹਥੀਫਿਰਾਵਤ॥
ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਸੂਰਮੇ ਸੈਹਥੀਆਂ (ਬਰਛੀਆਂ) ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਸਨ
कितक सूर सैहथी फिरावत ॥
ਮਹਾਕਾਲਕੇਸਨਮੁਖਧਾਵਤ੬੯॥॥
ਅਤੇ ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ॥੬੯॥
महा काल के सनमुख धावत ॥६९॥
ਕੇਤਿਕਬਜ੍ਰਬਰਛਿਯਨਲੈਕੈ॥
ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਦੈਂਤ ਬਜ੍ਰ ਅਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਲੈ ਕੇ
केतिक बज्र बरछियन लै कै ॥
ਧਾਵਤਅਸੁਰਕੋਪਤਨਤੈਕੈ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਧਾਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
धावत असुर कोप तन तै कै ॥
ਕੋਪਿਕਾਲਪਰਕਰਤਪ੍ਰਹਾਰਾ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਾਲ ਉਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
कोपि काल पर करत प्रहारा ॥
ਜਾਨੁਕਸਲਭਦੀਪਅਨੁਹਾਰਾ੭੦॥॥
(ਇੰਜ ਲਗਦਾ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਦੀਵੇ ਉਤੇ (ਸੜਨ ਵਾਲੇ) ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋਣ ॥੭੦॥
जानुक सलभ दीप अनुहारा ॥७०॥
ਭਰੇਗੁਮਾਨਬਡੇਗਰਬੀਲੇ॥
ਉਹ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰੀ ਸਨ
भरे गुमान बडे गरबीले ॥
ਧਾਵਤਚੌਪਿਚੜੇਚਟਕੀਲੇ॥
ਅਤੇ ਉਮੰਗ ਭਰੇ ਬੜੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਜਾ ਪੈਂਦੇ ਸਨ।
धावत चौपि चड़े चटकीले ॥
ਪੀਸਿਪੀਸਿਰਦਨਛਦਦੋਊ॥
ਦੋਹਾਂ ਬੁਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀਹ ਪੀਹ ਕੇ
पीसि पीसि रदनछद दोऊ ॥
ਧਾਵਤਮਹਾਕਾਲਪਰਸੋਊ੭੧॥॥
ਮਹਾ ਕਾਲ ਉਤੇ ਧਾਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ॥੭੧॥
धावत महा काल पर सोऊ ॥७१॥
ਬਾਜਹਿਢੋਲਿਮ੍ਰਿਦੰਗਨਗਾਰਾ॥
ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵਜ ਰਹੇ ਸਨ
बाजहि ढोलि म्रिदंग नगारा ॥
ਭੀਖਨਕਰਤਭੇਰਭਭਕਾਰਾ॥
ਅਤੇ ਭੇਰੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਭਭਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
भीखन करत भेर भभकारा ॥
ਜੰਗਮੁਚੰਗਉਪੰਗਬਜੇਰਨ॥
ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਜੰਗ, ਮੁਚੰਗ, ਉਪੰਗ,
जंग मुचंग उपंग बजे रन ॥
ਝਾਲਰਿਤਾਲਨਫੀਰਨਕੇਗਨ੭੨॥॥
ਝਾਲਰ, ਤਾਲ ਅਤੇ ਨਫ਼ੀਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਜ ਰਹੇ ਸਨ ॥੭੨॥
झालरि ताल नफीरन के गन ॥७२॥
ਮੁਰਲੀਮੁਰਜਕਹੀਰਨਬਾਜਤ॥
ਕਿਧਰੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਮੁਰਲੀਆਂ, ਮੁਰਜ ਆਦਿ ਵਜ ਰਹੇ ਸਨ।
मुरली मुरज कही रन बाजत ॥
ਦਾਨਵਭਰੇਗੁਮਾਨਹਿਗਾਜਤ॥
ਦੈਂਤ ਗੁਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਗਰਜ ਰਹੇ ਸਨ।
दानव भरे गुमानहि गाजत ॥
ਢੋਲਨਪਰਦੈਦੈਢਮਕਾਰੇ॥
ਢੋਲਾਂ ਉਤੇ ਡਗੇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ
ढोलन पर दै दै ढमकारे ॥
ਗਹਿਗਹਿਧਵਤਕ੍ਰਿਪਾਨਕਟਾਰੇ੭੩॥॥
ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਟਾਰਾਂ ਪਕੜ ਪਕੜ ਕੇ ਭਜੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ॥੭੩॥
गहि गहि धवत क्रिपान कटारे ॥७३॥
ਦੀਰਘਦਾਤਕਾਢਿਕਈਕੋਸਾ॥
ਕਈ ਕੋਹਾਂ ਜਿੰਨੇ ਲੰਬੇ ਦੰਦ ਕਢ ਕੇ
दीरघ दात काढि कई कोसा ॥
ਧਾਵਤਅਸੁਰਹੀਏਕਰਿਜੋਸਾ॥
ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਜੋਸ਼ ਵਧਾ ਕੇ ਦੈਂਤ ਧਾਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
धावत असुर हीए करि जोसा ॥
ਮਾਰਨਮਹਾਕਾਲਕਹਧਾਵੈ॥
(ਉਹ) ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਧਾਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
मारन महा काल कह धावै ॥
ਮਨੋਮਾਰਤਵੇਈਮਰਿਜਾਵੈ੭੪॥॥
(ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ ॥੭੪॥
मनो मारत वेई मरि जावै ॥७४॥
ਦਾਨਵਮਹਾਕੋਪਕਰਿਢੂਕੇ॥
ਦੈਂਤ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਆਣ ਢੁਕੇ ਸਨ
दानव महा कोप करि ढूके ॥
ਮਾਰਹਿਮਾਰਿਦਸੋਦਿਸਿਕੂਕੇ॥
ਅਤੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ 'ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ' ਕੂਕਣ ਲਗੇ ਸਨ।
मारहि मारि दसो दिसि कूके ॥
ਦੈਦੈਢੋਲਿਮ੍ਰਿਦੰਗਨਗਾਰੇ॥
ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਤੇ ਨਗਾਰੇ ਦੈ ਦੈ (ਕਰ ਕੇ ਵਜਦੇ ਸਨ)
दै दै ढोलि म्रिदंग नगारे ॥
ਕਾਢਿਕਾਢਿਅਰਿਦਾਤਿਡਰਾਰੇ੭੫॥॥
ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਦੰਦ ਕਢ ਕੇ ਡਰਾਉਂਦੇ ਸਨ ॥੭੫॥
काढि काढि अरि दाति डरारे ॥७५॥
ਚਾਹਤਮਹਾਕਾਲਕਹਮਾਰੋ॥
ਉਹ ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ,
चाहत महा काल कह मारो ॥
ਮਹਾਪੁਰਖਨਹਿਕਰਤਬਿਚਾਰੋ॥
ਪਰ ਉਹ ਮਹਾ ਮੂਰਖ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ
महा पुरख नहि करत बिचारो ॥
ਜਿਨਸਭਜਗਕਾਕਰਾਪਸਾਰਾ॥
ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ,
जिन सभ जग का करा पसारा ॥
ਤਾਹਿਚਹਤਤੇਮੂੜਸੰਘਾਰਾ੭੬॥॥
ਉਹ ਮੂਰਖ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ॥੭੬॥
ताहि चहत ते मूड़ संघारा ॥७६॥
ਠੋਕਿਠੋਕਿਭੁਜਦੰਡਨਜੋਧਾ॥
ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੋਕ ਠੋਕ ਕੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ
ठोकि ठोकि भुज दंडन जोधा ॥
ਧਾਵਤਮਹਾਕਾਲਪਰਕ੍ਰੋਧਾ॥
ਮਹਾ ਕਾਲ ਉਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ।
धावत महा काल पर क्रोधा ॥
ਬੀਸਪਦੁਮਦਾਨਵਤਵਭਯੋ॥
ਵੀਹ ਪਦਮ ਦੈਂਤ ਸੈਨਾ ਉਥੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ
बीस पदुम दानव तव भयो ॥
ਨਾਸਕਰਨਕਾਲੀਕੋਧਯੋ੭੭॥॥
ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਚੜ੍ਹ ਪਈ ॥੭੭॥
नास करन काली को धयो ॥७७॥
ਛੂਹਨਿਸਹਸਅਸੁਰਕੀਸੈਨਾ॥
ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਛੋਹਣੀ ਸੈਨਾ,
छूहनि सहस असुर की सैना ॥
ਧਾਵਤਭਈਅਰੁਨਕਰਿਨੈਨਾ॥
ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰ ਕੇ ਅਗੇ ਵੱਧ ਚਲੀ।
धावत भई अरुन करि नैना ॥
ਧਾਵਤਕੋਪਅਮਿਤਕਰਿਭਏ॥
ਅਮਿਤ (ਸੈਨਾ ਦਲ) ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਪਏ
धावत कोप अमित करि भए ॥
ਪ੍ਰਿਥਵੀਕੇਖਟਪਟਉਡਿਗਏ੭੮॥॥
ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਛੇ ਪਟ (ਧੂੜ ਬਣ ਕੇ) ਉਡ ਗਏ ॥੭੮॥
प्रिथवी के खट पट उडि गए ॥७८॥
ਏਕੈਪੁਰਪ੍ਰਿਥਵੀਰਹਿਗਈ॥
ਧਰਤੀ ਕੇਵਲ ਇਕ ਪੁੜ ਰਹਿ ਗਈ।
एकै पुर प्रिथवी रहि गई ॥
ਖਟਪਟਹਯਨਪਗਨਉਡਿਗਈ॥
ਛੇ ਪਟ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਡ ਗਏ।
खट पट हयन पगन उडि गई ॥
ਜਨੁਬਿਧਿਏਕੈਰਚਾਪਯਾਰਾ॥
(ਇੰਜ ਲਗਦਾ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਇਕੋ ਪਾਤਾਲ ਹੀ ਰਚਿਆ ਹੋਵੇ
जनु बिधि एकै रचा पयारा ॥
ਗਗਨਰਚੇਦਸਤੀਨਿਸੁਧਾਰਾ੭੯॥॥
ਅਤੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ॥੭੯॥
गगन रचे दस तीनि सुधारा ॥७९॥
ਮਹਾਦੇਵਆਸਨਤੇਟਰਾ॥
ਮਹਾਦੇਵ ਆਸਣ ਤੋਂ ਡੋਲ ਗਿਆ।
महादेव आसन ते टरा ॥
ਬ੍ਰਹਮਾਤ੍ਰਸਤਬੂਟਮਹਿਦੁਰਾ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਭੈ ਭੀਤ ਹੋ ਕੇ ਬੂਟੇ (ਭਾਵ ਕਮਲ ਨਾਭ) ਵਿਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ब्रहमा त्रसत बूट महि दुरा ॥
ਨਿਰਖਿਬਿਸਨਰਨਅਧਿਕਡਰਾਨਾ॥
ਰਣ-ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਿਆ
निरखि बिसन रन अधिक डराना ॥
ਦੁਰਾਸਿੰਧਕੇਬੀਚਲਜਾਨਾ੮੦॥॥
ਅਤੇ ਲਾਜ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜਾ ਛੁਪਿਆ ॥੮੦॥
दुरा सिंध के बीच लजाना ॥८०॥
ਕੜਾਕੜੀਮਾਚਾਘਮਸਾਨਾ॥
ਖ਼ੂਬ ਮਾਰ ਕਾਟ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮਚਿਆ
कड़ा कड़ी माचा घमसाना ॥
ਨਿਰਖਤਦੇਵਦੈਤਜਾਨਾਨਾ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
निरखत देव दैत जा नाना ॥
ਮਹਾਘੋਰਆਹਵਤਹਪਰਾ॥
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਭਿਅੰਕਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
महा घोर आहव तह परा ॥
ਕਾਪੀਭੂਮਿਗਗਨਥਰਹਰਾ੮੧॥॥
ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਗਈ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਥਰਥਰਾ ਗਿਆ ॥੮੧॥
कापी भूमि गगन थरहरा ॥८१॥
ਨਿਰਖਿਜੁਧਕਾਪਾਕਮਲੇਸਾ॥
ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ('ਕਮਲੇਸਾ') ਕੰਬ ਗਿਆ।
निरखि जुध कापा कमलेसा ॥
ਤਾਤੇਧਰਾਨਾਰਿਕਾਭੇਸਾ॥
ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ता ते धरा नारि का भेसा ॥
ਪਰਬਤੀਸਲਖਿਡਰਾਲਰਾਈ॥
ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਡਰ ਗਿਆ
परबतीस लखि डरा लराई ॥
ਬਾਸਾਬਨਬਿਖੈਅਤਿਥਕਹਾਈ੮੨॥॥
ਅਤੇ ਜੋਗੀ ਅਖਵਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਵਸਿਆ ॥੮੨॥
बासा बन बिखै अतिथ कहाई ॥८२॥
ਕਾਰਤਿਕੇਯਹ੍ਵੈਰਹਾਬਿਹੰਡਲ॥
ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਬਿਹੰਡਲ (ਨੜ ਅਥਵਾ ਨਪੁੰਸਕ) ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ।
कारतिकेय ह्वै रहा बिहंडल ॥
ਬ੍ਰਹਮਛਾਡਿਗ੍ਰਿਹਗਯੋਕਮੰਡਲ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਘਰ ਛਡ ਕੇ ਕਮੰਡਲ ਵਿਚ ਜਾ ਲੁਕਿਆ।
ब्रहम छाडि ग्रिह गयो कमंडल ॥
ਪਬਪਿਸਾਨਪਗਨਭੇਤਬਹੀ॥
ਤਦ ਤੋਂ ਹੀ ਪਹਾੜ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਸ ਗਏ
पब पिसान पगन भे तब ही ॥
ਜਾਇਬਸੇਉਤਰਦਿਸਿਸਬਹੀ੮੩॥॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਜਾ ਵਸੇ ॥੮੩॥
जाइ बसे उतर दिसि सब ही ॥८३॥
ਡਗੀਧਰਨਿਅੰਬਰਿਘਹਰਾਨਾ॥
ਧਰਤੀ ਡਗਡੋਲ ਗਈ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਗਰਜਣ ਲਗਾ।
डगी धरनि अंबरि घहराना ॥
ਬਾਜਖੁਰਨਤੇਪਬਪਿਸਾਨਾ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਪਿਸ ਗਏ।
बाज खुरन ते पब पिसाना ॥
ਅੰਧਗੁਬਾਰਭਯੋਬਾਨਨਤਨ॥
ਬਾਣਾਂ (ਦੇ ਅਧਿਕ ਛਾ ਜਾਣ ਨਾਲ) ਅੰਧ ਗ਼ੁਬਾਰ ਛਾ ਗਿਆ
अंध गुबार भयो बानन तन ॥
ਹਾਥਬਿਲੋਕ੍ਯੋਜਾਤਨਆਪਨ੮੪॥॥
ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ॥੮੪॥
हाथ बिलोक्यो जात न आपन ॥८४॥
ਬਿਛੂਆਬਾਨਬਜ੍ਰਰਨਬਰਖਤ॥
ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਬਿਛੂਏ, ਬਾਣ, ਬਜ੍ਰ ਆਦਿ ਵਰ੍ਹਨ ਲਗੇ
बिछूआ बान बज्र रन बरखत ॥
ਰਿਸਿਰਿਸਿਸੁਭਟਧਨੁਖਕਹਕਰਖਤ॥
ਅਤੇ ਸੂਰਮੇ ਰੋਹ ਵਿਚ ਆ ਆ ਕੇ ਧੁਨਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਣਨ ਲਗੇ।
रिसि रिसि सुभट धनुख कह करखत ॥
ਤਕਿਤਕਿਬਾਨਪ੍ਰਕੋਪਚਲਾਵੈ॥
(ਉਹ) ਨਿਸ਼ਾਣਾ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਰੋਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ,
तकि तकि बान प्रकोप चलावै ॥
ਭੇਦਿਤ੍ਰਾਨਤਨਪਰੈਪਰਾਵੈ੮੫॥॥
ਜੋ ਕਵਚਾਂ ('ਤ੍ਰਾਨ ਤਨ') ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਾਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ॥੮੫॥
भेदि त्रान तन परै परावै ॥८५॥
ਜਬਹੀਭਏਅਮਿਤਰਣਜੋਧਾ॥
ਜਦ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਯੋਧੇ (ਇਕਤ੍ਰ) ਹੋ ਗਏ,
जब ही भए अमित रण जोधा ॥
ਬਾਢ੍ਯੋਮਹਾਕਾਲਕੈਕ੍ਰੋਧਾ॥
ਤਾਂ ਮਹਾ ਕਾਲ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਵੱਧ ਗਿਆ।
बाढ्यो महा काल कै क्रोधा ॥
ਮਹਾਕੋਪਕਰਿਬਿਸਿਖਪ੍ਰਹਾਰੇ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਬਾਣ ਚਲਾਏ
महा कोप करि बिसिख प्रहारे ॥
ਅਧਿਕਸਤ੍ਰੁਛਿਨਮਾਝਸੰਘਾਰੇ੮੬॥॥
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੈਰੀ ਛਿਣ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ॥੮੬॥
अधिक सत्रु छिन माझ संघारे ॥८६॥
ਰਕਤਸੰਬੂਹਧਰਨਿਤਬਪਰਾ॥
ਤਦ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਡਿਗਿਆ।
रकत संबूह धरनि तब परा ॥
ਤਾਤੇਬਹੁਦਾਨ੍ਵਨਬਪੁਧਰਾ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੈਂਤਾ ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ।
ता ते बहु दान्वन बपु धरा ॥
ਏਕਏਕਸਰਸਭਹਿਚਲਾਏ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ) ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਕ ਇਕ ਤੀਰ ਚਲਾਇਆ।
एक एक सर सभहि चलाए ॥
ਤਿਨਤੇਅਸੁਰਅਨਿਕਹ੍ਵੈਧਾਏ੮੭॥॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਪੈ ਗਏ ॥੮੭॥
तिन ते असुर अनिक ह्वै धाए ॥८७॥
ਆਏਜਿਤਕਤਿਤਕਤਹਮਾਰੇ॥
ਜਿਤਨੇ ਵੀ (ਅਗੇ) ਆਏ, ਉਤਨੇ ਹੀ (ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੇ) ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
आए जितक तितक तह मारे ॥
ਬਹੇਧਰਨਿਪਰਰਕਤਪਨਾਰੇ॥
ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਪਰਨਾਲੇ ਵਗ ਪਏ।
बहे धरनि पर रकत पनारे ॥
ਤਿਨਤੇਅਮਿਤਅਸੁਰਨਬਪੁਧਰਾ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ,
तिन ते अमित असुरन बपु धरा ॥
ਹਮਤੇਜਾਤਬਿਚਾਰਨਕਰਾ੮੮॥॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ॥੮੮॥
हम ते जात बिचार न करा ॥८८॥
ਡਗਮਗਲੋਕਚਤੁਰਦਸਭਏ॥
ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਡਗਮਗਾ ਗਏ
डगमग लोक चतुरदस भए ॥
ਅਸੁਰਨਸਾਥਸਕਲਭਰਿਗਏ॥
ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਭਰ ਗਏ।
असुरन साथ सकल भरि गए ॥
ਬ੍ਰਹਮਾਬਿਸਨਸਭੈਡਰਪਾਨੇ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਡਰ ਗਏ
ब्रहमा बिसन सभै डरपाने ॥
ਮਹਾਕਾਲਕੀਸਰਨਿਸਿਧਾਨੇ੮੯॥॥
ਅਤੇ ਮਹਾ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ਰਨ (ਵਿਚ ਆਣ) ਲਈ ਚਲ ਪਏ ॥੮੯॥
महा काल की सरनि सिधाने ॥८९॥
ਇਹਬਿਧਿਸਭੈਪੁਕਾਰਤਭਏ॥
(ਆ ਕੇ) ਸਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਕਾਰ ਕਰਨ ਲਗੇ।
इह बिधि सभै पुकारत भए ॥
ਜਨੁਕਰਲੂਟਿਬਨਿਕਸੇਲਏ॥
(ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ) ਮਾਨੋ ਕਿਸੇ ਬਨੀਏ ਵਾਂਗ ਲੁਟੇ ਗਏ ਹੋਣ।
जनु कर लूटि बनिक से लए ॥
ਤ੍ਰਾਹਿਤ੍ਰਾਹਿਹਮਸਰਨਤਿਹਾਰੀ॥
(ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ, ਹੇ ਮਹਾ ਕਾਲ! (ਸਾਨੂੰ) ਬਚਾ ਲਵੋ, ਬਚਾ ਲਵੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ (ਆਏ ਹਾਂ)
त्राहि त्राहि हम सरन तिहारी ॥
ਸਭਭੈਤੇਹਮਲੇਹੁਉਬਾਰੀ੯੦॥॥
ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਉਬਾਰ ਲਵੋ ॥੯੦॥
सभ भै ते हम लेहु उबारी ॥९०॥
ਤੁਮਹੋਸਕਲਲੋਕਸਿਰਤਾਜਾ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਹੋ।
तुम हो सकल लोक सिरताजा ॥
ਗਰਬਨਗੰਜਗਰੀਬਨਿਵਾਜਾ॥
ਹੰਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵਾਜਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
गरबन गंज गरीब निवाजा ॥
ਆਦਿਅਕਾਲਅਜੋਨਿਬਿਨਾਭੈ॥
(ਤੁਸੀਂ) ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਦਿ (ਮੁਢ ਕਦੀਮ ਦੇ) ਅਕਾਲ, ਅਜੂਨੀ, ਨਿਰਭੈ,
आदि अकाल अजोनि बिना भै ॥
ਨਿਰਬਿਕਾਰਨਿਰਲੰਬਜਗਤਮੈ੯੧॥॥
ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਨਿਰਲੰਬ (ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਦੇ) ਹੋ ॥੯੧॥
निरबिकार निरलंब जगत मै ॥९१॥
ਨਿਰਬਿਕਾਰਨਿਰਜੁਰਅਬਿਨਾਸੀ॥
ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਨਿਰਜੁਰ (ਨਿਰੋਗ) ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ,
निरबिकार निरजुर अबिनासी ॥
ਪਰਮਜੋਗਕੇਤਤੁਪ੍ਰਕਾਸੀ॥
ਪਰਮ ਯੋਗ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ,
परम जोग के ततु प्रकासी ॥
ਨਿਰੰਕਾਰਨਵਨਿਤ੍ਯਸੁਯੰਭਵ॥
ਨਿਰਾਕਾਰ, ਨਿੱਤ ਨਵੀਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੋ।
निरंकार नव नित्य सुयंभव ॥
ਤਾਤਮਾਤਜਹਜਾਤਨਬੰਧਵ੯੨॥॥
(ਤੁਹਾਡਾ) ਨਾ ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਬੰਧੀ ॥੯੨॥
तात मात जह जात न बंधव ॥९२॥
ਸਤ੍ਰੁਬਿਹੰਡਸੁਰਿਦਿਸੁਖਦਾਇਕ॥
(ਤੁਸੀਂ) ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ('ਸੁਰਿਦਿ') ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ,
सत्रु बिहंड सुरिदि सुखदाइक ॥
ਚੰਡਮੁੰਡਦਾਨਵਕੇਘਾਇਕ॥
ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ,
चंड मुंड दानव के घाइक ॥
ਸਤਿਸੰਧਿਸਤਿਤਾਨਿਵਾਸਾ॥
ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਚਾਈ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
सति संधि सतिता निवासा ॥
ਭੂਤਭਵਿਖਭਵਾਨਨਿਰਾਸਾ੯੩॥॥
ਅਤੇ ਭੂਤ, ਭਵਿਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ('ਨਿਰਾਸਾ' ਆਸ਼ਾਰਹਿਤ) ਹੋ ॥੯੩॥
भूत भविख भवान निरासा ॥९३॥
ਆਦਿਅਨੰਤਅਰੂਪਅਭੇਸਾ॥
(ਤੁਸੀਂ) ਆਦਿ (ਰੂਪ ਵਾਲੇ) ਅਨੰਤ, ਅਰੂਪ ਅਤੇ ਭੇਸ-ਰਹਿਤ ਹੋ।
आदि अनंत अरूप अभेसा ॥
ਘਟਘਟਭੀਤਰਕੀਯਾਪ੍ਰਵੇਸਾ॥
(ਤੁਸੀਂ) ਘਟ ਘਟ (ਭਾਵ ਹਰ ਇਕ ਜੀਵ) ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ (ਅਰਥਾਤ ਸਭ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਵਸ ਰਹੇ ਹੋ)।
घट घट भीतर कीया प्रवेसा ॥
ਅੰਤਰਬਸਤਨਿਰੰਤਰਰਹਈ॥
(ਤੁਸੀਂ) ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰੰਤਰ ਵਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
अंतर बसत निरंतर रहई ॥
ਸਨਕਸਨੰਦਸਨਾਤਨਕਹਈ੯੪॥॥
(ਇਹ ਵਿਚਾਰ) ਸਨਕ, ਸਨੰਦਨ, ਸਨਾਤਨ (ਅਤੇ ਸਨਤ ਕੁਮਾਰ) ਆਦਿ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ॥੯੪॥
सनक सनंद सनातन कहई ॥९४॥
ਆਦਿਜੁਗਾਦਿਸਦਾਪ੍ਰਭੁਏਕੈ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! (ਤੁਸੀਂ) ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਤੋਂ ਇਕ ਹੀ ਹੋ
आदि जुगादि सदा प्रभु एकै ॥
ਧਰਿਧਰਿਮੂਰਤਿਫਿਰਤਿਅਨੇਕੈ॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹੋ।
धरि धरि मूरति फिरति अनेकै ॥
ਸਭਜਗਕਹਇਹਬਿਧਿਭਰਮਾਯਾ॥
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ
सभ जग कह इह बिधि भरमाया ॥
ਆਪੇਏਕਅਨੇਕਦਿਖਾਯਾ੯੫॥॥
ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ॥੯੫॥
आपे एक अनेक दिखाया ॥९५॥
ਘਟਘਟਮਹਿਸੋਇਪੁਰਖਬ੍ਯਾਪਕ॥
ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ (ਤੁਸੀਂ ਹੀ) ਵਿਆਪਤ ਹੋ
घट घट महि सोइ पुरख ब्यापक ॥
ਸਕਲਜੀਵਜੰਤਨਕੇਥਾਪਕ॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੰਤੂਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
सकल जीव जंतन के थापक ॥
ਜਾਤੇਜੋਤਿਕਰਤਆਕਰਖਨ॥
ਜਿਸ ਤੋਂ ਜੋਤਿ ਨੂੰ ਖਿਚ ਲੈਂਦੇ ਹੋ,
जा ते जोति करत आकरखन ॥
ਤਾਕਹਕਹਤਮ੍ਰਿਤਕਜਗਕੇਜਨ੯੬॥॥
ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਵਾਲੇ ਲੋਗ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ॥੯੬॥
ता कह कहत म्रितक जग के जन ॥९६॥
ਤੁਮਜਗਕੇਕਾਰਨਕਰਤਾਰਾ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਕਰਤਾ ਹੋ
तुम जग के कारन करतारा ॥
ਘਟਿਘਟਿਕੀਮਤਿਜਾਨਨਹਾਰਾ॥
ਅਤੇ ਘਟ ਘਟ ਦੇ ਮਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ।
घटि घटि की मति जाननहारा ॥
ਨਿਰੰਕਾਰਨਿਰਵੈਰਨਿਰਾਲਮ॥
(ਤੁਸੀਂ) ਨਿਰਾਕਾਰ, ਨਿਰਵੈਰ, ਨਿਰਾਲੇ ਹੋ
निरंकार निरवैर निरालम ॥
ਸਭਹੀਕੇਮਨਕੀਤੁਹਿਮਾਲਮ੯੭॥॥
ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਦੀ (ਹਾਲਤ ਦਾ) ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ॥੯੭॥
सभ ही के मन की तुहि मालम ॥९७॥
ਤੁਮਹੀਬ੍ਰਹਮਾਬਿਸਨਬਨਾਯੋ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ
तुम ही ब्रहमा बिसन बनायो ॥
ਮਹਾਰੁਦ੍ਰਤੁਮਹੀਉਪਜਾਯੋ॥
ਅਤੇ ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
महा रुद्र तुम ही उपजायो ॥
ਤੁਮਹੀਰਿਖਿਕਸਪਹਿਬਨਾਵਾ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ
तुम ही रिखि कसपहि बनावा ॥
ਦਿਤਅਦਿਤਜਨਬੈਰਬਢਾਵਾ੯੮॥॥
ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿਚ ਵੈਰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ॥੯੮॥
दित अदित जन बैर बढावा ॥९८॥
ਜਗਕਾਰਨਕਰੁਨਾਨਿਧਿਸ੍ਵਾਮੀ॥
ਜਗ-ਕਾਰਨ, ਕਰੁਣਾ-ਨਿਧਾਨ, ਸੁਆਮੀ,
जग कारन करुनानिधि स्वामी ॥
ਕਮਲਨੈਨਅੰਤਰਕੇਜਾਮੀ॥
ਹੇ ਕਮਲ ਨੈਨ, ਅੰਤਰਯਾਮੀ
कमल नैन अंतर के जामी ॥
ਦਯਾਸਿੰਧੁਦੀਨਨਕੇਦਯਾਲਾ॥
ਦਯਾ, ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਦੀਨ-ਦਿਆਲ
दया सिंधु दीनन के दयाला ॥
ਹੂਜੈਕ੍ਰਿਪਾਨਿਧਾਨਕ੍ਰਿਪਾਲਾ੯੯॥॥
ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ-ਨਿਧਾਨ! (ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉਤੇ) ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ ॥੯੯॥
हूजै क्रिपानिधान क्रिपाला ॥९९॥
ਚਰਨਪਰੇਇਹਬਿਧਿਬਿਨਤੀਕਰਿ॥
(ਤੁਹਾਡੇ) ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ (ਅਸੀਂ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ
चरन परे इह बिधि बिनती करि ॥
ਤ੍ਰਾਹਿਤ੍ਰਾਹਿਰਾਖਹੁਹਮਧੁਰਧਰ॥
ਕਿ ਹੇ ਧੁਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਵਾਲੇ! ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ ਲਵੋ, ਬਚਾ ਲਵੋ।
त्राहि त्राहि राखहु हम धुरधर ॥
ਕਹਕਹਹਸਾਬਚਨਸੁਨਕਾਲਾ॥
ਕਾਲ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ 'ਕਹ ਕਹ' ਕਰ ਕੇ ਹਸਣ ਲਗਾ
कह कह हसा बचन सुन काला ॥
ਭਗਤਜਾਨਕਰਭਯੋਕ੍ਰਿਪਾਲਾ੧੦੦॥॥
ਅਤੇ ਭਗਤ ਜਾਣ ਕੇ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਹੋ ਗਿਆ ॥੧੦੦॥
भगत जान कर भयो क्रिपाला ॥१००॥
ਰਛਰਛਕਰਿਸਬਦਉਚਾਰੋ॥
(ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੇ ਅਗੋਂ) 'ਰਖਿਆ, ਰਖਿਆ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ
रछ रछ करि सबद उचारो ॥
ਸਭਦੇਵਨਕਾਸੋਕਨਿਵਾਰੋ॥
ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
सभ देवन का सोक निवारो ॥
ਨਿਜੁਭਗਤਨਕਹਲਿਯੋਉਬਾਰਾ॥
ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ
निजु भगतन कह लियो उबारा ॥
ਦੁਸਟਨਕੇਸੰਗਕਰਿਯੋਅਖਾਰਾ੧੦੧॥॥
ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ॥੧੦੧॥
दुसटन के संग करियो अखारा ॥१०१॥
ਕਰਿਕਰਿਕੋਪਕਾਲਸ੍ਰੀਤਬਹੀ॥
ਤਦ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਕਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ
करि करि कोप काल स्री तब ही ॥
ਰਥਪਰਚੜਾਸਸਤ੍ਰਲੈਸਭਹੀ॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਰਥ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ।
रथ पर चड़ा ससत्र लै सभ ही ॥
ਸਕਲਸਤ੍ਰੁਅਨਕੇਛੈਕਾਰਨ॥
(ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਮਨੋਰਥ ਸੀ) ਸਾਰਿਆਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ
सकल सत्रुअन के छै कारन ॥
ਸਭਸੰਤਨਕੇਪ੍ਰਾਨਉਬਾਰਨ੧੦੨॥॥
ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨਾ ॥੧੦੨॥
सभ संतन के प्रान उबारन ॥१०२॥
ਪ੍ਰਾਨਔਰਪਾਨਿਪਧਨੁਰਾਜਾ॥
ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਰੂਪ ਧਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ
प्रान और पानिप धनु राजा ॥
ਰਾਖਨਚੜਾਸੇਵਕਨਕਾਜਾ॥
ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ।
राखन चड़ा सेवकन काजा ॥
ਜਾਕੀਧੁਜਾਬਿਖੈਰਾਜਿਤਅਸਿ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ (ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਸ਼ੋਭ ਰਿਹਾ ਸੀ
जा की धुजा बिखै राजित असि ॥
ਨਿਰਖਿਸਤ੍ਰੁਜਿਹਹੋਤਬਿਮਨਬਸਿ੧੦੩॥॥
ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ॥੧੦੩॥
निरखि सत्रु जिह होत बिमन बसि ॥१०३॥
ਅਸਿਧੁਜਅਧਿਕਕੋਪਕਰਿਧਾਯੋ॥
ਅਸਿਧੁਜ (ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਜਾ ਉਪਰ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਭਾਵ-ਮਹਾ ਕਾਲ) ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ
असिधुज अधिक कोप करि धायो ॥
ਬੈਰਿਬ੍ਰਿੰਦਦਲਪ੍ਰਗਟਖਪਾਯੋ॥
ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਿਰਾ ਤੌਰ ਤੇ ਖਪਾ ਦਿੱਤਾ।
बैरि ब्रिंद दल प्रगट खपायो ॥
ਸਾਧੁਨਕੀਰਛਾਕਰਿਲੀਨੀ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ ਲਈ
साधुन की रछा करि लीनी ॥
ਸਤ੍ਰੁਸੈਨਤਿਲਤਿਲਖੈਕੀਨੀ੧੦੪॥॥
ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ॥੧੦੪॥
सत्रु सैन तिल तिल खै कीनी ॥१०४॥
ਤਿਲਤਿਲਏਕਏਕਕਰਿਡਾਰਾ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਤਿਲ ਤਿਲ ਜਿੰਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
तिल तिल एक एक करि डारा ॥
ਗਜੀਰਥੀਬਾਜਿਯਨਬਿਦਾਰਾ॥
ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
गजी रथी बाजियन बिदारा ॥
ਤਿਹਤੇਅਮਿਤਅਸੁਰਉਠਿਧਏ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਦੈਂਤ ਉੱਠ ਕੇ ਦੌੜ ਪਏ ਅਤੇ
तिह ते अमित असुर उठि धए ॥
ਘੇਰਤਮਹਾਕਾਲਕਹਭਏ੧੦੫॥॥
ਮਹਾਂਕਾਲ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ॥੧੦੫॥
घेरत महाकाल कह भए ॥१०५॥
ਮਚਤਭਯੋਜਬਹੀਰਨਦਾਰੁਨ॥
ਜਦੋਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ
मचत भयो जब ही रन दारुन ॥
ਕਟਿਕਟਿਗਏਬਾਜਅਰੁਬਾਰੁਨ॥
ਤਾਂ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਕਟੇ ਜਾਣ ਲਗੇ।
कटि कटि गए बाज अरु बारुन ॥
ਜੰਬਕਗੀਧਮਾਸੁਲੈਗਏ॥
ਗਿਧਾਂ ਅਤੇ ਗਿਦੜ ਮਾਸ ਲੈ ਗਏ
जंबक गीध मासु लै गए ॥
ਰਨਤਜਿਸੁਭਟਨਭਾਜਤਭਏ੧੦੬॥॥
ਅਤੇ ਯੋਧੇ ਰਣ ਛਡ ਕੇ ਭਜ ਗਏ ॥੧੦੬॥
रन तजि सुभटन भाजत भए ॥१०६॥
ਸਸਤ੍ਰਸਾਜਕੋਪਾਤਬਕਾਲਾ॥
ਤਦ ਮਹਾ ਕਾਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਰੋਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ
ससत्र साज कोपा तब काला ॥
ਧਾਰਨਭਯੋਭੇਸਬਿਕਰਾਲਾ॥
ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
धारन भयो भेस बिकराला ॥
ਬਾਨਅਨੇਕਕੋਪਕਰਿਛੋਰੇ॥
(ਉਸ ਨੇ) ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣ ਛਡੇ
बान अनेक कोप करि छोरे ॥
ਸਤ੍ਰੁਅਨੇਕਨਕੇਸਿਰਫੋਰੇ੧੦੭॥॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਫੋੜ ਦਿੱਤੇ ॥੧੦੭॥
सत्रु अनेकन के सिर फोरे ॥१०७॥
ਹਕਾਹਕੀਮਾਚਾਸੰਗ੍ਰਾਮਾ॥
ਖਿਚੋਤਾਣੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਣ ਲਗ ਗਿਆ।
हकाहकी माचा संग्रामा ॥
ਪਠੈਦਏਬਹੁਅਰਿਮ੍ਰਿਤੁਧਾਮਾ॥
(ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੇ) ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਯਮ-ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
पठै दए बहु अरि म्रितु धामा ॥
ਬਾਜਖੁਰਨਭੂਆਕੁਲਭਈ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ (ਦੇ ਵਜਣ ਨਾਲ) ਧਰਤੀ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ
बाज खुरन भू आकुल भई ॥
ਖਟਪਟਭੂਮਿਗਗਨਉਡਿਗਈ੧੦੮॥॥
ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਦੇ ਛੇ ਪੜਦੇ (ਪਟ, ਪੁੜ) ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ (ਧੂੜ ਬਣ ਕੇ) ਉਡ ਗਏ ॥੧੦੮॥
खट पट भूमि गगन उडि गई ॥१०८॥
ਏਕੈਰਹਿਗਯੋਜਬੈਪਯਾਲਾ॥
ਜਦ ਕੇਵਲ ਇਕੋ ਪਾਤਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ
एकै रहि गयो जबै पयाला ॥
ਐਸਾਮਚਾਜੁਧਬਿਕਰਾਲਾ॥
ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਮਚਿਆ
ऐसा मचा जुध बिकराला ॥
ਮਹਾਕਾਲਕੈਭਯੋਪ੍ਰਸੇਤਾ॥
ਕਿ ਮਹਾ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆ ਗਿਆ।
महा काल कै भयो प्रसेता ॥
ਡਾਰਾਭੂਮਿਪੌਛਿਕਰਿਤੇਤਾ੧੦੯॥॥
(ਉਸ ਨੇ) ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੂੰਝ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ ॥੧੦੯॥
डारा भूमि पौछि करि तेता ॥१०९॥
ਭਟਾਚਾਰਜਰੂਪਤਬਧਰਾ॥
(ਮਹਾ ਕਾਲ ਦੇ) ਮੁਖ ਦਾ ਜੋ ਪਸੀਨਾ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗਿਆ,
भटाचारज रूप तब धरा ॥
ਬਦਨਪ੍ਰਸੇਤਧਰਨਿਜੋਪਰਾ॥
ਉਸ ਨੇ ਤਦ ਭਟਾਚਾਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
बदन प्रसेत धरनि जो परा ॥
ਢਾਢਿਸੈਨਢਾਢੀਬਪੁਲਯੋ॥
(ਫਿਰ) ਢਾਢਿ ਸੈਨ ਨੇ ਢਾਢੀ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ('ਬਪੁ') ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ
ढाढि सैन ढाढी बपु लयो ॥
ਕਰਖਾਬਾਰਉਚਾਰਤਭਯੋ੧੧੦॥॥
ਅਤੇ ਕਰਖਾ ਛੰਦ ਵਿਚ (ਮਹਾ ਕਾਲ ਦੇ ਯਸ਼ ਦੀ) ਵਾਰ ਉਚਾਰਨ ਲਗਾ ॥੧੧੦॥
करखा बार उचारत भयो ॥११०॥
ਜਿਹਅਰਿਕਾਲਕ੍ਰਿਪਾਨਪ੍ਰਹਾਰੈ॥
ਜਿਸ ਉਤੇ ਕਾਲ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ,
जिह अरि काल क्रिपान प्रहारै ॥
ਇਕਤੇਦੋਇਪੁਰਖਕੈਡਾਰੈ॥
(ਉਸ ਨੂੰ) ਇਕ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁਰਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
इक ते दोइ पुरख कै डारै ॥
ਦ੍ਵੈਮਨੁਖਨਪਰਕਰਤਪ੍ਰਹਾਰਾ॥
(ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ) ਦੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ
द्वै मनुखन पर करत प्रहारा ॥
ਦ੍ਵੈਤੇਹੋਤਛਿਨਿਕਮੋਚਾਰਾ੧੧੧॥॥
ਅਤੇ ਛਿਣ ਭਰ ਵਿਚ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ॥੧੧੧॥
द्वै ते होत छिनिक मो चारा ॥१११॥
ਬਹੁਰਿਕਾਲਕੀਨਾਘਮਸਾਨਾ॥
ਕਾਲ ਨੇ ਫਿਰ ਘਮਸਾਨ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ
बहुरि काल कीना घमसाना ॥
ਮਾਰਤਭਯੋਦੈਤਬਿਧਿਨਾਨਾ॥
ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
मारत भयो दैत बिधि नाना ॥
ਅਧਿਕਪ੍ਰਸੇਤਧਰਨਿਪਰਪਰਿਯੋ॥
(ਜਦ ਮਹਾ ਕਾਲ ਦਾ) ਹੋਰ ਪਸੀਨਾ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਪਿਆ,
अधिक प्रसेत धरनि पर परियो ॥
ਭੂਮਸੈਨਤਾਤੇਬਪੁਧਰਿਯੋ੧੧੨॥॥
ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਭੂਮ ਸੈਨ ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ॥੧੧੨॥
भूम सैन ता ते बपु धरियो ॥११२॥
ਕਾਢਿਕ੍ਰਿਪਾਨਧਸੌਹੁੰਕਾਰਾ॥
(ਉਹ) ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਕਢ ਕੇ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੋਇਆ (ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਵਿਚ) ਧਸ ਵੜਿਆ।
काढि क्रिपान धसौ हुंकारा ॥
ਤਿਨਤੇਅਮਿਤਗਨਨਤਨਧਾਰਾ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਗਣਾਂ ਨੇ ਆਕਾਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ।
तिन ते अमित गनन तन धारा ॥
ਢੋਲਪਟਹਿਇਕਤਾਲਬਜਾਵੈ॥
ਕਈ ਇਕ ਢੋਲ, ਪੱਟਾ ਅਤੇ ਤਾਲ ਵਜਾਉਂਦੇ
ढोल पटहि इक ताल बजावै ॥
ਜੰਗਮੁਚੰਗਉਪੰਗਸੁਨਾਵੈ੧੧੩॥॥
ਅਤੇ ਚੰਗ, ਮੁਚੰਗ ਤੇ ਉਪੰਗ (ਆਦਿ ਵਾਜੇ ਵਜਾ ਕੇ) ਸੁਣਾਉਂਦੇ ॥੧੧੩॥
जंग मुचंग उपंग सुनावै ॥११३॥
ਗੋਮੁਖਝਾਝਰਤੂਰਅਪਾਰਾ॥
ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਗੋਮੁਖ, ਝਾਂਝਰ, ਤੂਰ,
गोमुख झाझर तूर अपारा ॥
ਢੋਲਮ੍ਰਿਦੰਗਮੁਚੰਗਨਗਾਰਾ॥
ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਮੁਚੰਗ, ਨਗਾਰੇ (ਆਦਿ ਵਜਣ ਲਗੇ)।
ढोल म्रिदंग मुचंग नगारा ॥
ਬਾਜਤਭੇਰਭਭਾਕਹਿਭੀਖਨ॥
ਭਿਆਨਕ ਭੇਰੀਆਂ 'ਭਭਾਕ ਭਭਾਕ' ਕਰ ਕੇ ਵਜਣ ਲਗੀਆਂ।
बाजत भेर भभाकहि भीखन ॥
ਕਸਿਧਨੁਤਜਤਸੁਭਟਸਰਤੀਛਨ੧੧੪॥॥
ਸੂਰਮੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਿਚ ਕੇ ਤੀਰ ਛਡਣ ਲਗੇ ॥੧੧੪॥
कसि धनु तजत सुभट सर तीछन ॥११४॥
ਭਰਿਗੇਕੁੰਡਤਹਾਸ੍ਰੋਨਤਤਨ॥
ਉਥੇ ਲਹੂ ਦੇ ਟੋਏ ਭਰ ਗਏ।
भरि गे कुंड तहा स्रोनत तन ॥
ਪ੍ਰਗਟੇਅਸੁਰਤਵਨਤੇਅਨਗਨ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਣਗਿਣਤ ਦੈਂਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
प्रगटे असुर तवन ते अनगन ॥
ਮਾਰਿਮਾਰਿਮਿਲਿਕਰਤਪੁਕਾਰਾ॥
(ਉਹ) ਮਿਲ ਕੇ 'ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ' ਪੁਕਾਰਨ ਲਗੇ।
मारि मारि मिलि करत पुकारा ॥
ਤਿਨਤੇਪ੍ਰਗਟਤਅਸੁਰਹਜਾਰਾ੧੧੫॥॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲਗੇ ॥੧੧੫॥
तिन ते प्रगटत असुर हजारा ॥११५॥
ਤਿਨਹਿਕਾਲਜਬਧਰਨਿਗਿਰਾਵੈ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ (ਮਾਰ ਕੇ) ਜਦ ਕਾਲ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗਾਉਂਦਾ,
तिनहि काल जब धरनि गिरावै ॥
ਸ੍ਰੋਨਪੁਲਿਤਹ੍ਵੈਭੂਮਿਸੁਹਾਵੈ॥
ਤਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿਜੀ ਭੂਮੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
स्रोन पुलित ह्वै भूमि सुहावै ॥
ਤਾਤੇਅਮਿਤਅਸੁਰਉਠਿਭਜਹੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦੈਂਤ ਉਠ ਕੇ ਭਜ ਪੈਂਦੇ
ता ते अमित असुर उठि भजही ॥
ਬਾਨਕ੍ਰਿਪਾਨਸੈਹਥੀਸਜਹੀ੧੧੬॥॥
ਅਤੇ ਬਾਣ, ਕ੍ਰਿਪਾਨਾਂ ਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਸਜਾ ਲੈਂਦੇ ॥੧੧੬॥
बान क्रिपान सैहथी सजही ॥११६॥
ਅਧਿਕਕੋਪਕਰਿਸਮੁਹਿਸਿਧਾਰੇ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਡਟਦੇ।
अधिक कोप करि समुहि सिधारे ॥
ਸਭੈਕਾਲਛਿਨਇਕਮੋਮਾਰੇ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ) ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲ ਇਕ ਛਿਣ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ।
सभै काल छिन इक मो मारे ॥
ਤਿਨਤੇਸ੍ਰੋਨਤਪਰਾਸਬੂਹਾ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਸਾਰਾ ਲਹੂ (ਧਰਤੀ ਉਤੇ) ਡਿਗਦਾ।
तिन ते स्रोनत परा सबूहा ॥
ਸਾਜਤਭਏਅਸੁਰਤਬਬਿਯੂਹਾ੧੧੭॥॥
ਤਦ (ਉਸ ਤੋਂ) ਦੈਂਤ ਸੈਨਾ ਸਜਾ ਲੈਂਦੇ ॥੧੧੭॥
साजत भए असुर तब बियूहा ॥११७॥
ਦਾਰੁਨਮਚਾਜੁਧਤਬਝਟਪਟ॥
ਤਦ ਝਟ ਪਟ ਭਿਅੰਕਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
दारुन मचा जुध तब झट पट ॥
ਉਡਿਗੇਬਾਜਖੂਰਨਭੂਖਟਪਟ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਛੇ ਪੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਡ ਗਏ।
उडिगे बाज खूरन भू खट पट ॥
ਹ੍ਵੈਗੇਤੇਰਹਗਗਨਅਪਾਰਾ॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਤੋਂ) ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਬਣ ਗਏ
ह्वै गे तेरह गगन अपारा ॥
ਏਕੈਰਹਿਗਯੋਤਹਾਪਤਾਰਾ੧੧੮॥॥
ਅਤੇ ਉਥੇ (ਬਸ) ਇਕੋ ਪਾਤਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ ॥੧੧੮॥
एकै रहि गयो तहा पतारा ॥११८॥
ਭਟਾਚਾਰਜਇਤੈਜਸੁਗਾਵੈ॥
ਇਧਰ ਭਟਾਚਾਰਜ (ਮਹਾ ਕਾਲ ਦਾ) ਯਸ਼ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ
भटाचारज इतै जसु गावै ॥
ਢਾਢਿਸੈਨਕਰਖਾਹੁਸੁਨਾਵੈ॥
ਅਤੇ ਢਾਢਿ ਸੈਨ ਕਰਖਾ (ਛੰਦ) ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ढाढि सैन करखाहु सुनावै ॥
ਤਿਮਿਤਿਮਿਕਾਲਹਿਬਢੈਗੁਮਾਨਾ॥
ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਕਾਲ ਦਾ ਗੁਮਾਨ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ
तिमि तिमि कालहि बढै गुमाना ॥
ਚਹਿਚਹਿਹਨੇਦੁਬਹਿਯਾਨਾਨਾ੧੧੯॥॥
ਅਤੇ ਚਾਹ ਚਾਹ ਕੇ (ਮਨ ਪਸੰਦ ਅਨੁਸਾਰ) ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ 'ਦੁਬਹਿਯਾ' (ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਵਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ) (ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ) ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ॥੧੧੯॥
चहि चहि हने दुबहिया नाना ॥११९॥
ਤਿਨਤੇਮੇਦਮਾਸਜੋਪਰਹੀ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ (ਦੈਂਤਾਂ) ਦਾ ਜੋ ਮਾਸ ਅਤੇ ਮਿਝ (ਧਰਤੀ ਉਤੇ) ਪੈਂਦੀ ਸੀ,
तिन ते मेद मास जो पर ही ॥
ਰਥੀਗਜੀਬਾਜੀਤਨਧਰਹੀ॥
(ਉਹ) ਰਥਵਾਨਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
रथी गजी बाजी तन धर ही ॥
ਕੇਤਿਕਭਏਅਸੁਰਬਿਕਰਾਰਾ॥
(ਉਥੇ) ਕਿਤਨੇ ਭਿਆਨਕ ਦੈਂਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ,
केतिक भए असुर बिकरारा ॥
ਤਿਨਕੇਬਰਨਨਕਰੌਸਿਧਾਰਾ੧੨੦॥॥
(ਹੁਣ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ॥੧੨੦॥
तिन के बरनन करौ सिधारा ॥१२०॥
ਏਕੈਚਰਨਆਖਿਏਕੈਜਿਨਿ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਅੱਖ ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਚਰਨ ਸੀ
एकै चरन आखि एकै जिनि ॥
ਭੁਜਾਅਮਿਤਸਹਸਦ੍ਵੈਕੈਤਿਨ॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ (ਭਾਵ) ਅਮਿਤ ਭੁਜਾਵਾਂ ਸਨ।
भुजा अमित सहस द्वै कै तिन ॥
ਪਾਚਪਾਚਸੈਭੁਜਕੇਘਨੇ॥
ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੰਜ ਸੈ ਭੁਜਾਵਾਂ ਸਨ
पाच पाच सै भुज के घने ॥
ਸਸਤ੍ਰਅਸਤ੍ਰਹਾਥਨਮੈਬਨੇ੧੨੧॥॥
ਅਤੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅਸਤ੍ਰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ॥੧੨੧॥
ससत्र असत्र हाथन मै बने ॥१२१॥
ਏਕਚਰਨਏਕੈਕੀਨਾਸਾ॥
(ਕਈਆਂ ਦੀ) ਇਕ ਨਾਸ, ਇਕ ਪੈਰ
एक चरन एकै की नासा ॥
ਏਕਏਕਭੁਜਭ੍ਰਮਤਅਕਾਸਾ॥
ਅਤੇ ਇਕ ਬਾਂਹ ਸੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
एक एक भुज भ्रमत अकासा ॥
ਅਰਧਮੂੰਡਮੁੰਡਿਤਕੇਤੇਸਿਰ॥
ਕਈਆਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿਰ ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
अरध मूंड मुंडित केते सिर ॥
ਕੇਸਨਧਰੇਕਿਤਕਧਾਏਫਿਰਿ੧੨੨॥॥
ਕਿਤਨਿਆਂ ਨੇ ਕੇਸ ਧਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ (ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ) ਭਜੀ ਫਿਰਦੇ ਸਨ ॥੧੨੨॥
केसन धरे कितक धाए फिरि ॥१२२॥
ਏਕਏਕਮਦਕੋਸਰਪੀਯੈ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ) ਇਕ ਇਕ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਪੀਣ ਵਾਲੇ
एक एक मद को सर पीयै ॥
ਮਾਨਵਖਾਇਜਗਤਕੇਜੀਯੈ॥
ਅਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
मानव खाइ जगत के जीयै ॥
ਦਸਸਹੰਸਭਾਗਕੇਭਰਿਘਟ॥
(ਉਹ) ਦੈਂਤ ਭੰਗ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਘੜੇ
दस सहंस भाग के भरि घट ॥
ਪੀਪੀਭਿਰਤਅਸੁਰਰਨਚਟਪਟ੧੨੩॥॥
ਪੀ ਪੀ ਕੇ ਝਟ ਪਟ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਆ ਭਿੜਦੇ ਸਨ ॥੧੨੩॥
पी पी भिरत असुर रन चट पट ॥१२३॥
GURBANI.WORLD