ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਚੌਪਈ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਭੋਗਕਰਤਸਭਰੈਨਿਬਿਤਾਵਤ॥
ਸੰਭੋਗ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਦਿੰਦੇ।
भोग करत सभ रैनि बितावत ॥
ਦਲਿਮਲਿਸੇਜਮਿਲਿਨਹ੍ਵੈਜਾਵਤ॥
ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਸੇਜ ਮਧੋਲੀ ਜਾਂਦੀ।
दलिमलि सेज मिलिन ह्वै जावत ॥
ਹੋਤਦਿਵਾਕਰਕੀਅਨੁਰਾਈ॥
ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਲਾਲੀ ਹੁੰਦੀ,
होत दिवाकर की अनुराई ॥
ਛੈਲਸੇਜਮਿਲਿਬਹੁਰਿਬਿਛਾਈ੧੬॥॥
ਤਾਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੇਜ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵਿਛਾ ਲੈਂਦੀ ॥੧੬॥
छैल सेज मिलि बहुरि बिछाई ॥१६॥
ਪੌਢਿਪ੍ਰਜੰਕਅੰਕਭਰਿਸੋਊ॥
ਪਲੰਘ ਉਤੇ (ਦੋਵੇਂ) ਜਫੀ ਪਾ ਕੇ ਸੌਂਦੇ
पौढि प्रजंक अंक भरि सोऊ ॥
ਭਾਗਅਫੀਮਪਿਯਤਮਿਲਿਦੋਊ॥
ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਅਫ਼ੀਮ ਅਤੇ ਭੰਗ ਪੀਂਦੇ।
भाग अफीम पियत मिलि दोऊ ॥
ਬਹੁਰਿਕਾਮਕੀਕੇਲਮਚਾਵੈ॥
ਫਿਰ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ
बहुरि काम की केल मचावै ॥
ਕੋਕਸਾਰਮਤਪ੍ਰਗਟਦਿਖਾਵੈ੧੭॥॥
ਅਤੇ ਕੋਕ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਰ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਦੇ ॥੧੭॥
कोक सार मत प्रगट दिखावै ॥१७॥
ਕੈਫਨਸਾਥਰਸਮਸੇਹ੍ਵੈਕਰਿ॥
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ
कैफन साथ रस मसे ह्वै करि ॥
ਪ੍ਰੋਢਿਪ੍ਰਜੰਕਰਹਤਦੋਊਸ੍ਵੈਕਰਿ॥
('ਰਸ ਮਸੇ') ਦੋਵੇਂ ਪਲੰਘ ਉਤੇ ਸੁਤੇ ਰਹਿੰਦੇ।
प्रोढि प्रजंक रहत दोऊ स्वै करि ॥
ਬਹੁਰਿਜਗੈਰਸਰੀਤਿਮਚਾਵੈ॥
ਜਾਗਣ ਤੇ ਫਿਰ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ,
बहुरि जगै रस रीति मचावै ॥
ਕਵਿਤਉਚਾਰਹਿਧੁਰਪਦਗਾਵੈ੧੮॥॥
ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਧੁਰਪਦ ਗਾਉਂਦੇ ॥੧੮॥
कवित उचारहि धुरपद गावै ॥१८॥
ਤਬਲਗਿਬਿਰਹਨਟਾਤਾਕੋਪਤਿ॥
ਤਦ ਤਕ ਉਸ ਦਾ ਮੂਰਖ ਮਤ ਵਾਲਾ ਪਤੀ
तब लगि बिरह नटा ता को पति ॥
ਨਿਕਸਿਯੋਆਇਤਹਾਮੂਰਖਮਤਿ॥
ਬਿਰਹ ਨਟਾ ਉਥੇ ਆ ਨਿਕਲਿਆ।
निकसियो आइ तहा मूरख मति ॥
ਤਬਤ੍ਰਿਯਚਤੁਰਚਰਿਤ੍ਰਬਿਚਰਿਕੈ॥
ਤਦ ਉਸ ਚਾਲਾਕ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਰ ਕੇ
तब त्रिय चतुर चरित्र बिचरि कै ॥
ਹਨ੍ਯੋਤਾਹਿਫਾਸੀਗਰਡਰਿਕੈ੧੯॥॥
ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਵਿਚ ਫਾਹੀ ਪਾ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ॥੧੯॥
हन्यो ताहि फासी गर डरि कै ॥१९॥
ਏਕਕੋਠਰੀਮਿਤ੍ਰਛਪਾਯੋ॥
ਇਕ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਮਿਤਰ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਦਿੱਤਾ
एक कोठरी मित्र छपायो ॥
ਪਤਿਹਿਮਾਰਿਸੁਰਊਚਉਘਾਯੋ॥
ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲਗੀ।
पतिहि मारि सुर ऊच उघायो ॥
ਰਾਜਾਪ੍ਰਜਾਸਬਦਸੁਨਿਧਾਏ॥
ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ (ਰੋਣ ਦੀ) ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ
राजा प्रजा सबद सुनि धाए ॥
ਦੁਹਿਤਾਕੇਮੰਦਰਿਚਲਿਆਏ੨੦॥॥
ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਲ ਭਜਦੇ ਹੋਏ ਆ ਗਏ ॥੨੦॥
दुहिता के मंदरि चलि आए ॥२०॥
ਮ੍ਰਿਤਕਪਰਿਯੋਤਾਕੌਭਰਤਾਰਾ॥
ਉਸ ਦੇ ਮਰੇ ਪਏ ਪਤੀ ਨੂੰ
म्रितक परियो ता कौ भरतारा ॥
ਰਾਵਰੰਕਸਭਹੂੰਨਨਿਹਾਰਾ॥
ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਰੰਕ (ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ) ਸਭ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
राव रंक सभहूंन निहारा ॥
ਪੂਛਤਭਯੋਤਿਸੀਕਹਰਾਜਨ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ
पूछत भयो तिसी कह राजन ॥
ਕਹਾਭਈਯਾਕੀਗਤਿਕਾਮਨਿ੨੧॥॥
ਕਿ ਹੇ ਪੁੱਤਰੀ! ਇਸ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ (ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਰ ਗਿਆ) ॥੨੧॥
कहा भई या की गति कामनि ॥२१॥
ਸੁਨਹੁਪਿਤਾਮੈਕਛੂਨਜਾਨੋ॥
(ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ) ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ! ਸੁਣੋ!
सुनहु पिता मै कछू न जानो ॥
ਰੋਗਯਾਹਿਜੋਤੁਮੈਬਖਾਨੋ॥
ਮੈਂ (ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ) ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਗ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦੀ।
रोग याहि जो तुमै बखानो ॥
ਅਕਸਮਾਤ੍ਰਯਾਕਹਕਛੁਭਯੋ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਕੁਝ ਹੋਇਆ।
अकसमात्र या कह कछु भयो ॥
ਜੀਵਤਹੁਤੋਮ੍ਰਿਤਕਹ੍ਵੈਗਯੋ੨੨॥॥
(ਹੁਣੇ) ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ, (ਬਸ ਐਵੇਂ ਹੀ) ਮਰ ਗਿਆ ॥੨੨॥
जीवत हुतो म्रितक ह्वै गयो ॥२२॥
ਅਰੁਜੌਅਬਮੋਮੈਕਛੁਸਤਹੈ॥
ਅਤੇ ਜੇ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਤ ਹੈ
अरु जौ अब मो मै कछु सत है ॥
ਅਰੁਜੌਸਤ੍ਯਬੇਦਕੌਮਤਹੈ॥
ਅਤੇ ਜੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਮਤ ਸੱਚਾ ਹੈ,
अरु जौ सत्य बेद कौ मत है ॥
ਅਬਮੈਰੁਦ੍ਰਤਪਸ੍ਯਾਕਰਿਹੌ॥
ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਰਦ੍ਰੁ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
अब मै रुद्र तपस्या करि हौ ॥
ਯਾਹਿਜਿਯਾਊਕੈਜਰਿਮਰਿਹੌ੨੩॥॥
ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਜਾਂ (ਇਸ ਨਾਲ) ਸੜ ਮਰਦੀ ਹਾਂ ॥੨੩॥
याहि जियाऊ कै जरि मरि हौ ॥२३॥
ਤੁਮਹੂੰਬੈਠਯਾਹਿਅੰਗਨਾਅਬ॥
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਇਸ ਵੇਹੜੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ
तुमहूं बैठ याहि अंगना अब ॥
ਪੂਜਾਕਰਹੁਸਦਾਸਿਵਕੀਸਬ॥
ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
पूजा करहु सदा सिव की सब ॥
ਮੈਯਾਕੌਇਹਘਰਲੈਜੈਹੈ॥
ਮੈਂ ਇਸ (ਦੀ ਲੋਥ) ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ
मै या कौ इह घर लै जै है ॥
ਪੂਜਿਸਦਾਸਿਵਬਹੁਰਿਜਿਵੈਹੌ੨੪॥॥
ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ॥੨੪॥
पूजि सदा सिव बहुरि जिवै हौ ॥२४॥
ਮਾਤਪਿਤਾਅੰਗਨਾਬੈਠਾਏ॥
ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਹੜੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾਇਆ
मात पिता अंगना बैठाए ॥
ਨੈਬੀਮਹਤਾਸਗਲਬੁਲਾਏ॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀਏ ਬੁਲਾ ਲਏ।
नैबी महता सगल बुलाए ॥
ਲੈਸੰਗਗਈਮ੍ਰਿਤਕਕਹਤਿਹਘਰ॥
(ਉਹ ਪਤੀ ਦੀ) ਲੋਥ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਘਰ ਅੰਦਰ ਗਈ
लै संग गई म्रितक कह तिह घर ॥
ਰਾਖਿਯੋਥੋਜਹਾਜਾਰਛਪਾਕਰਿ੨੫॥॥
ਜਿਥੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਕੇ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ॥੨੫॥
राखियो थो जहा जार छपा करि ॥२५॥
ਤਿਹਘਰਜਾਇਪਾਟਦ੍ਰਿੜਦੈਕਰਿ॥
ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
तिह घर जाइ पाट द्रिड़ दै करि ॥
ਰਮੀਜਾਰਕੇਸਾਥਬਿਹਸਿਕਰਿ॥
ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪੂਰਵਕ ਯਾਰ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲਗੀ।
रमी जार के साथ बिहसि करि ॥
ਨ੍ਰਿਪਜੁਤਬੈਠਲੋਗਦ੍ਵਾਰਾਪਰਿ॥
ਰਾਜੇ ਸਮੇਤ ਲੋਕੀਂ ਦੁਆਰ ਉਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ,
न्रिप जुत बैठ लोग द्वारा परि ॥
ਭੇਦਅਭੇਦਨਸਕਤਬਿਚਰਿਕਰਿ੨੬॥॥
(ਪਰ ਉਹ) ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਸਕੇ ॥੨੬॥
भेद अभेद न सकत बिचरि करि ॥२६॥
ਤੇਸਭਹੀਜਿਯਮੈਅਸਜਾਨੈ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹੀ ਸਮਝ ਰਹੇ ਸਨ
ते सभ ही जिय मै अस जानै ॥
ਸੁਤਾਸਿਵਹਿਪੂਜਤਅਨੁਮਾਨੈ॥
ਅਤੇ ਪੁੱਤਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਰਹੇ ਸਨ
सुता सिवहि पूजत अनुमानै ॥
ਯਾਕੀਆਜੁਸਤਤਾਲਹਿਹੈ॥
ਕਿ ਅਜ ਇਸ ਦੀ ਸਤਿਤਾ ਵੇਖਾਂਗੇ
या की आजु सतता लहि है ॥
ਭਲੀਬੁਰੀਬਤਿਯਾਤਬਕਹਿਹੈ੨੭॥॥
ਅਤੇ ਤਦ ਹੀ ਮਾੜੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਹਾਂਗੇ ॥੨੭॥
भली बुरी बतिया तब कहि है ॥२७॥
ਜੋਯਹਕੁਅਰਿਰੁਦ੍ਰਸੋਰਤਹੈ॥
ਜੇ ਇਹ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ (ਦੀ ਪੂਜਾ) ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ
जो यह कुअरि रुद्र सो रत है ॥
ਜੌਯਹਤਿਹਚਰਨਨਮੈਮਤਹੈ॥
ਅਤੇ ਜੇ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੈ,
जौ यह तिह चरनन मै मत है ॥
ਤੌਪਤਿਜੀਵਤਬਾਰਨਲਗਿਹੈ॥
ਤਾਂ ਪਤੀ ਦੇ ਜੀਵਿਤ ਹੋਣ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲਗੇਗੀ
तौ पति जीवत बार न लगि है ॥
ਸਿਵਸਿਵਭਾਖਿਮ੍ਰਿਤਕਪੁਨਿਜਗਿਹੈ੨੮॥॥
ਅਤੇ 'ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਿਵ' ਕਰਦਾ ਮੁਰਦਾ ਫਿਰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ॥੨੮॥
सिव सिव भाखि म्रितक पुनि जगि है ॥२८॥
ਇਤਤੇਦ੍ਵਾਰਬਿਚਾਰਬਿਚਾਰਤ॥
ਇਧਰ ਦੁਆਰ ਉਤੇ (ਉਹ ਸਾਰੇ) ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ,
इत ते द्वार बिचार बिचारत ॥
ਉਤਤ੍ਰਿਯਸੰਗਭੀਜਾਰਮਹਾਰਤ॥
ਉਧਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਯਾਰ ਨਾਲ ਰਤੀ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਵਿਚ ਰੁਝੀ ਹੋਈ ਸੀ।
उत त्रिय संग भी जार महा रत ॥
ਜ੍ਯੋਂਜ੍ਯੋਂਲਪਟਿਚੋਟਚਟਕਾਵੈ॥
(ਉਹ) ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਲਿਪਟ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਢਦੇ ਸਨ,
ज्यों ज्यों लपटि चोट चटकावै ॥
ਤੇਜਾਨੇਵਹਗਾਲ੍ਰਹਬਜਾਵੈ੨੯॥॥
ਤਾਂ ਉਹ (ਬਾਹਰ ਬੈਠੇ) ਸਮਝਦੇ ਕਿ (ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ) ਬਕਰੇ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ॥੨੯॥
ते जाने वह गाल्रह बजावै ॥२९॥
ਤਹਾਖੋਦਿਭੂਤਾਕੋਗਾਡਾ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਟੋਆ ਪੁਟ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ
तहा खोदि भू ता को गाडा ॥
ਬਾਹਰਹਾਡਗੋਡਨਹਿਛਾਡਾ॥
ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਕੋਈ ਹਡ ਗੋਡਾ ਨਹੀਂ ਛਡਿਆ।
बाहर हाड गोड नहि छाडा ॥
ਅਪਨੇਸਾਥਜਾਰਕਹਧਰਿਕੈ॥
(ਫਿਰ) ਆਪਣੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ
अपने साथ जार कह धरि कै ॥
ਲੈਆਈਇਹਭਾਤਿਉਚਰਿਕੈ੩੦॥॥
ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਈ ॥੩੦॥
लै आई इह भाति उचरि कै ॥३०॥
ਜਬਮੈਧ੍ਯਾਨਰੁਦ੍ਰਕੋਧਰਿਯੋ॥
ਜਦ ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਾਰਿਆ
जब मै ध्यान रुद्र को धरियो ॥
ਤਬਸਿਵਅਸਮੁਰਸਾਥਉਚਰਿਯੋ॥
ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਿਹਾ,
तब सिव अस मुर साथ उचरियो ॥
ਬਰੰਬ੍ਰੂਹਪੁਤ੍ਰੀਮਨਭਾਵਤ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰੀ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਵਰ ਮੰਗ ('ਬਰੰਬ੍ਰੁਹ')
बरंब्रूह पुत्री मन भावत ॥
ਜੋਇਹਸਮੈਹ੍ਰਿਦੈਮਹਿਆਵਤ੩੧॥॥
ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਆਵੇ ॥੩੧॥
जो इह समै ह्रिदै महि आवत ॥३१॥
ਤਬਮੈਕਹਿਯੋਜਿਯਾਇਦੇਹੁਪਤਿ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰੀ ਮਤ
तब मै कहियो जियाइ देहु पति ॥
ਜੋਤੁਮਰੇਚਰਨਨਮਹਿਮੁਰਮਤਿ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ (ਮੇਰਾ) ਪਤੀ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿਓ।
जो तुमरे चरनन महि मुर मति ॥
ਤਬਇਹਭਾਤਿਬਖਾਨਿਯੋਸਿਵਬਚ॥
ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ,
तब इह भाति बखानियो सिव बच ॥
ਸੋਤੁਮਸਮਝਿਲੇਹੁਭੂਪਤਿਸਚੁ੩੨॥॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਚ ਸਮਝ ਲਵੋ ॥੩੨॥
सो तुम समझि लेहु भूपति सचु ॥३२॥
GURBANI.WORLD