ਸੰਗੀਤਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ॥
ਸੰਗੀਤ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ:
SANGEET BHUJANG PRAYAAT STANZA
संगीत भुजंग प्रयात छंद ॥
ਸੰਗੀਤ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਬਾਗੜਦੰਬੀਰੰਜਾਗੜਦੰਜੂਟੇ॥
ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ (ਬਲ ਪੂਰਵਕ ਯੁੱਧ ਵਿਚ) ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ।
बागड़दं बीरं जागड़दं जूटे ॥
ਤਾਗੜਦੰਤੀਰੰਛਾਗੜਦੰਛੂਟੇ॥
ਤਾੜ ਤਾੜ ਤੀਰ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਛੜ ਛੜ ਕਰਦੇ ਛੁਟੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
तागड़दं तीरं छागड़दं छूटे ॥
ਸਾਗੜਦੰਸੁਆਰੰਜਾਗੜਦੰਜੂਝੇ॥
ਸੁਆਰ (ਆਪਸ ਵਿਚ) ਜੂਝੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
सागड़दं सुआरं जागड़दं जूझे ॥
ਕਾਗੜਦੰਕੋਪੇਰਾਗੜਦੰਰੁਝੈ੩੬੧॥॥
ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ (ਯੁੱਧ ਕਰਮ ਵਿਚ) ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਹਨ ॥੩੬੧॥
The warriors are fighting in the war and the arrows are being discharged, the horse-riders are fighting in the battlefield and in their fury, they are absorbed in fighting.361.
कागड़दं कोपे रागड़दं रुझै ॥३६१॥
ਮਾਗੜਦੰਮਾਚਿਓਜਾਗੜਦੰਜੁਧੰ॥
(ਬਹੁਤ ਭਾਰਾ) ਯੁੱਧ ਮਚ ਗਿਆ ਹੈ।
मागड़दं माचिओ जागड़दं जुधं ॥
ਜਾਗੜਦੰਜੋਧਾਕਾਗੜਦੰਕ੍ਰੁੰਧੰ॥
ਯੋਧੇ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
जागड़दं जोधा कागड़दं क्रुंधं ॥
ਸਾਗੜਦੰਸਾਗੰਡਾਗੜਦੰਡਾਰੇ॥
ਸਾਂਗਾਂ (ਬਰਛੀਆਂ) (ਇਕ ਦੂਜੇ ਉਤੇ) ਸੁਟਦੇ ਹਨ।
सागड़दं सागं डागड़दं डारे ॥
ਬਾਗੜਦੰਬੀਰੰਆਗੜਦੰਉਤਾਰੇ੩੬੨॥॥
ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ (ਧਰਤੀ ਉਤੇ) ਵਿਛਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ॥੩੬੨॥
The dreadful fighting continues and the warriors have got enraged, the warriors are striking their lances and are dismounting the fighters from their horses.362.
बागड़दं बीरं आगड़दं उतारे ॥३६२॥
ਤਾਗੜਦੰਤੈਕੈਜਾਗੜਦੰਜੁਆਣੰ॥
ਜੁਆਨ ਸੂਰਮੇ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ
तागड़दं तै कै जागड़दं जुआणं ॥
ਛਾਗੜਦੰਛੋਰੈਬਾਗੜਦੰਬਾਣੰ॥
ਤੀਰ ਛਡਦੇ ਹਨ
छागड़दं छोरै बागड़दं बाणं ॥
ਜਾਗੜਦੰਜੂਝੇਬਾਗੜਦੰਬਾਜੀ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ) ਘੋੜੇ ਜੂਝਦੇ ਹਨ
जागड़दं जूझे बागड़दं बाजी ॥
ਡਾਗੜਦੰਡੋਲੈਤਾਗੜਦੰਤਾਜੀ੩੬੩॥॥
ਅਤੇ (ਕਈ) ਘੋੜੇ (ਇਧਰ ਉਧਰ) ਡੋਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ॥੩੬੩॥
The soldiers have discharged the arrows and the horses have been killed and the fast-moving horses jumped and ran away.363.
डागड़दं डोलै तागड़दं ताजी ॥३६३॥
ਖਾਗੜਦੰਖੂਨੀਖਯਾਗੜਦੰਖੇਤੰ॥
ਖੂਨੀ (ਖੰਡੇ) ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਖੜਕਦੇ ਹਨ।
खागड़दं खूनी खयागड़दं खेतं ॥
ਝਾਗੜਦੰਝੂਝੇਆਗੜਦੰਅਚੇਤੰ॥
(ਕਈ ਯੋਧੇ) ਜੂਝ ਕੇ ਅਚੇਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
झागड़दं झूझे आगड़दं अचेतं ॥
ਆਗੜਦੰਉਠੇਕਾਗੜਦੰਕੋਪੇ॥
(ਸਚੇਤ ਹੋ ਕੇ) ਉਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਕੇ
आगड़दं उठे कागड़दं कोपे ॥
ਡਾਗੜਦੰਡਾਰੇਧਾਗੜਦੰਧੋਪੇ੩੬੪॥॥
(ਵੈਰੀ ਉਤੇ) ਲੰਬੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਸੁਟਦੇ ਹਨ ॥੩੬੪॥
The battlefield was saturated with blood and the warriors became unconscious during their fight, the fighters arise, get enraged and strike blows in great excitement.364.
डागड़दं डारे धागड़दं धोपे ॥३६४॥
ਨਾਗੜਦੰਨਾਚੇਰਾਗੜਦੰਰੁਦ੍ਰੰ॥
ਰੁਦ੍ਰ (ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ) ਨਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।
नागड़दं नाचे रागड़दं रुद्रं ॥
ਭਾਗੜਦੰਭਾਜੇਛਾਗੜਦੰਛੁਦ੍ਰੰ॥
ਕਾਇਰ ਭਜ ਗਏ ਹਨ।
भागड़दं भाजे छागड़दं छुद्रं ॥
ਜਾਗੜਦੰਜੁਝੇਵਾਗੜਦੰਵੀਰੰ॥
ਯੋਧੇ (ਜੰਗ ਵਿਚ) ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ
जागड़दं जुझे वागड़दं वीरं ॥
ਲਾਗੜਦੰਲਾਗੇਤਾਗੜਦੰਤੀਰੰ੩੬੫॥॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਤੀਰ ਲਗੇ ਹਨ ॥੩੬੫॥
Shiva is dancing and the cowards are running away, the warriors are fighting and are being struck by the arrows.365.
लागड़दं लागे तागड़दं तीरं ॥३६५॥
ਰਾਗੜਦੰਰੁਝੇਸਾਗੜਦੰਸੂਰੰ॥
ਸੂਰਮੇ (ਯੁੱਧ ਕਰਮ ਵਿਚ) ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।
रागड़दं रुझे सागड़दं सूरं ॥
ਘਾਗੜਦੰਘੁਮੀਹਾਗੜਦੰਹੂਰੰ॥
ਹੂਰਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
घागड़दं घुमी हागड़दं हूरं ॥
ਤਾਗੜਦੰਤਕੈਜਾਗੜਦੰਜੁਆਨੰ॥
ਜੁਆਨਾਂ ਨੂੰ ਤਕਦੀਆਂ ਹਨ
तागड़दं तकै जागड़दं जुआनं ॥
ਮਾਗੜਦੰਮੋਹੀਤਾਗੜਦੰਤਾਨੰ੩੬੬॥॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ('ਤਾਨੰ') ਮੋਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ॥੩੬੬॥
The warriors are absorbed in fighting and the heavenly damsels are moving for wedding them, the warriors are looking at them and they are also fascinated by them.366.
मागड़दं मोही तागड़दं तानं ॥३६६॥
ਦਾਗੜਦੰਦੇਖੈਰਾਗੜਦੰਰੂਪੰ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ
दागड़दं देखै रागड़दं रूपं ॥
ਪਾਗੜਦੰਪ੍ਰੇਮੰਕਾਗੜਦੰਕੂਪੰ॥
ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਖੂਹ ਵਿਚ (ਡੁਬ ਗਈਆਂ ਹਨ)।
पागड़दं प्रेमं कागड़दं कूपं ॥
ਡਾਗੜਦੰਡੁਬੀਪਾਗੜਦੰਪਿਆਰੀ॥
ਪਿਆਰੀਆਂ ਹੂਰਾਂ (ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ) ਡੁਬ ਗਈਆਂ ਹਨ
डागड़दं डुबी पागड़दं पिआरी ॥
ਕਾਗੜਦੰਕਾਮੰਮਾਗੜਦੰਮਾਰੀ੩੬੭॥॥
ਅਤੇ ਕਾਮ (ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ) ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ॥੩੬੭॥
Their beauty allures the lovers like falling in the well, wherefrom they can never come out, these heavenly damsels have also drowned themselves in the sexual love of the beautiful warriors.367.
कागड़दं कामं मागड़दं मारी ॥३६७॥
ਮਾਗੜਦੰਮੋਹੀਬਾਗੜਦੰਬਾਲਾ॥
ਅਪੱਛਰਾਵਾਂ ('ਬਾਲਾ')
मागड़दं मोही बागड़दं बाला ॥
ਰਾਗੜਦੰਰੂਪੰਆਗੜਦੰਉਜਾਲਾ॥
ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਉਜਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ
रागड़दं रूपं आगड़दं उजाला ॥
ਦਾਗੜਦੰਦੇਖੈਸਾਗੜਦੰਸੂਰੰ॥
ਵੇਖ ਕੇ ਮੋਹੀਆਂ (ਗਈਆਂ ਹਨ)
दागड़दं देखै सागड़दं सूरं ॥
ਬਾਗੜਦੰਬਾਜੇਤਾਗੜਦੰਤੂਰੰ੩੬੮॥॥
ਅਤੇ ਵਾਜੇ ਵਜਦੇ ਹਨ ॥੩੬੮॥
The women are getting allured and there is brightness of their elegance, the warriors seeing them are playing on various kinds of musical instruments.368.
बागड़दं बाजे तागड़दं तूरं ॥३६८॥
ਰਾਗੜਦੰਰੂਪੰਕਾਗੜਦੰਕਾਮੰ॥
ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਕਾਮ ਦੇ
रागड़दं रूपं कागड़दं कामं ॥
ਨਾਗੜਦੰਨਾਚੈਬਾਗੜਦੰਬਾਮੰ॥
ਵਸ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ ਨਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
नागड़दं नाचै बागड़दं बामं ॥
ਰਾਗੜਦੰਰੀਝੇਸਾਗੜਦੰਸੂਰੰ॥
ਸੂਰਮਿਆਂ ਉਤੇ ਰੀਝ ਕੇ
रागड़दं रीझे सागड़दं सूरं ॥
ਬਾਗੜਦੰਬਿਆਹੈਹਾਗੜਦੰਹੂਰੰ੩੬੯॥॥
ਹੂਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ॥੩੬੯॥
The women, full of beauty and lust are dancing and the warriors, getting pleased are wedding them.369.
बागड़दं बिआहै हागड़दं हूरं ॥३६९॥
ਕਾਗੜਦੰਕੋਪਾਭਾਗੜਦੰਭੂਪੰ॥
(ਸੰਭਲ ਦਾ) ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ
कागड़दं कोपा भागड़दं भूपं ॥
ਕਾਗੜਦੰਕਾਲੰਰਾਗੜਦੰਰੂਪੰ॥
ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
कागड़दं कालं रागड़दं रूपं ॥
ਰਾਗੜਦੰਰੋਸੰਧਾਗੜਦੰਧਾਯੋ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਹ ਧਾਵਾ ਕਰਕੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ
रागड़दं रोसं धागड़दं धायो ॥
ਚਾਗੜਦੰਚਲ੍ਯੋਆਗੜਦੰਆਯੋ੩੭੦॥॥
ਅਤੇ ਅਗੇ ਵਧ ਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ॥੩੭੦॥
The king, getting infuriated, manifested himself as KAL (death) and in his anger, quickly advanced forward.370.
चागड़दं चल्यो आगड़दं आयो ॥३७०॥
ਆਗੜਦੰਅਰੜੇਗਾਗੜਦੰਗਾਜੀ॥
ਸੂਰਮੇ ਅਰੜਾ ਕੇ ਪਏ ਹਨ।
आगड़दं अरड़े गागड़दं गाजी ॥
ਨਾਗੜਦੰਨਾਚੇਤਾਗੜਦੰਤਾਜੀ॥
ਘੋੜੇ (ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ) ਨਚ ਰਹੇ ਹਨ।
नागड़दं नाचे तागड़दं ताजी ॥
ਜਾਗੜਦੰਜੁਝੇਖਾਗੜਦੰਖੇਤੰ॥
(ਯੋਧੇ) ਜੰਗ ਵਿਚ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।
जागड़दं जुझे खागड़दं खेतं ॥
ਰਾਗੜਦੰਰਹਸੇਪਾਗੜਦੰਪ੍ਰੇਤੰ੩੭੧॥॥
ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ॥੩੭੧॥
The warriors shouted, the horses danced, the fighters died and the ghosts etc. became pleased.371.
रागड़दं रहसे पागड़दं प्रेतं ॥३७१॥
ਮਾਗੜਦੰਮਾਰੇਬਾਗੜਦੰਬੀਰੰ॥
ਸੂਰਬੀਰ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
मागड़दं मारे बागड़दं बीरं ॥
ਪਾਗੜਦੰਪਰਾਨੇਭਾਗੜਦੰਭੀਰੰ॥
ਡਰਪੋਕ ਲੋਕ ਭਜੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
पागड़दं पराने भागड़दं भीरं ॥
ਧਾਗੜਦੰਧਾਯੋਰਾਗੜਦੰਰਾਜਾ॥
ਰਾਜਾ ਧਾਵਾ ਕਰਕੇ ਪਿਆ ਹੈ।
धागड़दं धायो रागड़दं राजा ॥
ਰਾਗੜਦੰਰਣਕੇਬਾਗੜਦੰਬਾਜਾ੩੭੨॥॥
(ਰਣ ਦਾ ਮਾਰੂ) ਵਾਜਾ ਵਜਿਆ ਹੈ ॥੩੭੨॥
The warriors were being killed and the cowards began to run away, the king also fell upon the opponents and the musical instruments of war were played.372.
रागड़दं रणके बागड़दं बाजा ॥३७२॥
ਟਾਗੜਦੰਟੂਟੇਤਾਗੜਦੰਤਾਲੰ॥
(ਹੂਰਾਂ ਦੇ ਨੱਚਣ ਵੇਲੇ) ਤਾਲ ਟੁਟ ਰਹੇ ਹਨ।
टागड़दं टूटे तागड़दं तालं ॥
ਆਗੜਦੰਉਠੇਜਾਗੜਦੰਜੁਆਲੰ॥
(ਬੰਦੂਕਾਂ ਵਿਚੋਂ) ਅੱਗ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
आगड़दं उठे जागड़दं जुआलं ॥
ਭਾਗੜਦੰਭਾਜੇਬਾਗੜਦੰਬੀਰੰ॥
(ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਤੀਰ ਲਗੇ ਹਨ,
भागड़दं भाजे बागड़दं बीरं ॥
ਲਾਗੜਦੰਲਾਗੇਤਾਗੜਦੰਤੀਰੰ੩੭੩॥॥
ਉਹ ਸੂਰਮੇ (ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿਚੋਂ) ਭਜਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ॥੩੭੩॥
The swords were broken and fires blazed, with the infliction of arrows the warriors ran hither and thither.373.
लागड़दं लागे तागड़दं तीरं ॥३७३॥
ਰਾਗੜਦੰਰਹਸੀਦਾਗੜਦੰਦੇਵੀ॥
ਦੇਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ
रागड़दं रहसी दागड़दं देवी ॥
ਗਾਗੜਦੰਗੈਣਆਗੜਦੰਭੇਵੀ॥
ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਰਹੀ ਹੈ।
गागड़दं गैण आगड़दं भेवी ॥
ਭਾਗੜਦੰਭੈਰੰਭਾਗੜਦੰਪ੍ਰੇਤੰ॥
ਭੈਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ
भागड़दं भैरं भागड़दं प्रेतं ॥
ਹਾਗੜਦੰਹਸੇਖਾਗੜਦੰਖੇਤੰ੩੭੪॥॥
ਵਿਚ ਹਸ ਰਹੇ ਹਨ ॥੩੭੪॥
Seeing the war, the goddess Kali also pleased in the sky, the Bhairav and ghosts etc. also in the battlefield.374.
हागड़दं हसे खागड़दं खेतं ॥३७४॥
GURBANI.WORLD