ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
चौपई ॥
ਚੌਪਈ ॥
ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਅਰਥ ਵੇਖੋ
ਮੰਤ੍ਰੀਕਥਾਉਚਾਰਨਲਾਗਾ॥
ਮੰਤ੍ਰੀ (ਫਿਰ ਇਕ) ਕਥਾ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਲਗਾ
मंत्री कथा उचारन लागा ॥
ਜਾਕੇਰਸਰਾਜਾਅਨੁਰਾਗਾ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਮਗਨ ਸੀ।
जा के रस राजा अनुरागा ॥
ਸੂਰਤਿਸੈਨਨ੍ਰਿਪਤਿਇਕਸੂਰਤਿ॥
ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਸੂਰਤਿ ਸੈਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
सूरति सैन न्रिपति इक सूरति ॥
ਜਾਨੁਕਦੁਤਿਯਮੈਨਕੀਮੂਰਤਿ੧॥॥
ਮਾਨੋ ਕਾਮ ਦੇਵ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮੂਰਤ ਹੋਵੇ ॥੧॥
जानुक दुतिय मैन की मूरति ॥१॥
ਅਛ੍ਰਾਦੇਇਸਦਨਤਿਹਨਾਰੀ॥
ਅਛ੍ਰਾ ਦੇਈ ਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਇਸਤਰੀ ਸੀ,
अछ्रा देइ सदन तिह नारी ॥
ਕਨਕਅਵਟਿਸਾਚੈਜਨਢਾਰੀ॥
ਮਾਨੋ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਪੰਘਾਰ ਕੇ ਸੰਚੇ ਵਿਚ ਢਾਲੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।
कनक अवटि साचै जन ढारी ॥
ਅਪਸਰਮਤੀਸੁਤਾਤਿਹਸੋਹੈ॥
ਅਪਸਰ ਮਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ
अपसर मती सुता तिह सोहै ॥
ਸੁਰਨਰਨਾਗਅਸੁਰਮਨਮੋਹੈ੨॥॥
(ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ) ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਆਦਿ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ॥੨॥
सुर नर नाग असुर मन मोहै ॥२॥
ਸੁਰਿਦਸੈਨਇਕਸਾਹਪੁਤ੍ਰਤਹ॥
ਉਥੇ ਸੁਰਿਦ ਸੈਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ
सुरिद सैन इक साह पुत्र तह ॥
ਜਿਹਸਮਦੂਸਰਭਯੋਨਮਹਿਮਹ॥
ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
जिह सम दूसर भयो न महि मह ॥
ਰਾਜਸੁਤਾਤਿਹਊਪਰਅਟਕੀ॥
ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਉਸ ਉਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ।
राज सुता तिह ऊपर अटकी ॥
ਬਿਸਰਿਗਈਸਭਹੀਸੁਧਿਘਟਕੀ੩॥॥
(ਉਹ) ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੁੱਧ ਬੁੱਧ ਭੁਲ ਗਈ ॥੩॥
बिसरि गई सभ ही सुधि घट की ॥३॥
ਚਤੁਰਿਸਹਚਰੀਤਹਾਪਠਾਈ॥
(ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਇਕ) ਸਿਆਣੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਭੇਜਿਆ।
चतुरि सहचरी तहा पठाई ॥
ਨਾਰਿਭੇਸਕਰਿਤਿਹਲੈਆਈ॥
(ਉਹ) ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਰੀ ਦਾ ਭੇਸ ਬਣਾ ਕੇ ਉਥੇ ਲੈ ਆਈ।
नारि भेस करि तिह लै आई ॥
ਜਬਵਹੁਤਰੁਨਤਰੁਨਿਯਹਿਪਾਯੋ॥
ਜਦ ਉਸ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ
जब वहु तरुन तरुनियहि पायो ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਭਜਿਗਰੇਲਗਾਯੋ੪॥॥
ਤਾਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਤੀ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਕੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਗਲੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ॥੪॥
भाति भाति भजि गरे लगायो ॥४॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਕੇਆਸਨਲੈਕੈ॥
ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਆਸਣ ਲੈ ਕੇ
भाति भाति के आसन लै कै ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਤਨਚੁੰਬਨਕੈਕੈ॥
ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁੰਬਨ ਕਰ ਕੇ,
भाति भाति तन चुंबन कै कै ॥
ਤਿਹਤਿਹਬਿਧਿਤਾਕੋਬਿਰਮਾਯੋ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਮਾਇਆ
तिह तिह बिधि ता को बिरमायो ॥
ਗ੍ਰਿਹਜੈਬੋਤਿਨਹੂੰਸੁਭੁਲਾਯੋ੫॥॥
ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਜਾਣਾ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ॥੫॥
ग्रिह जैबो तिनहूं सु भुलायो ॥५॥
ਸਖੀਭੇਸਕਹਧਾਰੇਰਹੈ॥
ਉਹ ਸਖੀ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰੇ ਹੋਇਆਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
सखी भेस कह धारे रहै ॥
ਸੋਈਕਰੈਜੁਅਬਲਾਕਹੈ॥
ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਜੋ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
सोई करै जु अबला कहै ॥
ਰੋਜਭਜੈਆਸਨਤਿਹਲੈਕੈ॥
ਰੋਜ ਆਸਣ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੇਲ ਕਰਦਾ
रोज भजै आसन तिह लै कै ॥
ਭਾਤਿਭਾਤਿਤਾਕਹੁਸੁਖਦੈਕੈ੬॥॥
ਅਤੇ ਭਾਂਤ ਭਾਂਤ ਦੇ ਸੁਖ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ॥੬॥
भाति भाति ता कहु सुख दै कै ॥६॥
ਪਿਤਤਿਹਨਿਰਖੈਭੇਦਨਜਾਨੈ॥
ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ (ਅਸਲ) ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ
पित तिह निरखै भेद न जानै ॥
ਦੁਹਿਤਾਕੀਤਿਹਸਖੀਪ੍ਰਮਾਨੈ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰੀ ਦੀ ਸਖੀ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ।
दुहिता की तिह सखी प्रमानै ॥
ਭੇਦਅਭੇਦਜੜਕੋਇਨਲਹਹੀ॥
ਉਹ ਮੂਰਖ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ
भेद अभेद जड़ कोइ न लहही ॥
ਵਾਕੀਤਾਹਿਖਵਾਸਿਨਿਕਰਹੀ੭॥॥
ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜਿਗਰੀ ਸਾਥਣ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ॥੭॥
वा की ताहि खवासिनि करही ॥७॥
ਇਕਦਿਨਦੁਹਿਤਾਪਿਤਾਨਿਹਾਰਤ॥
ਇਕ ਦਿਨ ਪੁੱਤਰੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਇਆਂ
इक दिन दुहिता पिता निहारत ॥
ਭਈਖੇਲਕੇਬੀਚਮਹਾਰਤ॥
ਖੇਡ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਗਨ ਹੋ ਗਈ।
भई खेल के बीच महा रत ॥
ਤਵਨਪੁਰਖਕਹਪੁਰਖਉਚਰਿਕੈ॥
ਉਸ (ਇਸਤਰੀ ਬਣੇ) ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਕਹਿ ਕੇ
तवन पुरख कह पुरख उचरि कै ॥
ਭਰਤਾਕਰਾਸੁਯੰਬਰਕਰਿਕੈ੮॥॥
ਅਤੇ ਸੁਅੰਬਰ ਰਚ ਕੇ (ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ) ਪਤੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ॥੮॥
भरता करा सुयंबर करि कै ॥८॥
ਬੈਠੀਬਹੁਰਿਸੋਕਮਨਧਰਿਕੈ॥
ਫਿਰ ਮਨ ਵਿਚ ਦੁਖ ਮੰਨਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ
बैठी बहुरि सोक मन धरि कै ॥
ਸੁਨਤਮਾਤਪਿਤਬਚਨਉਚਰਿਕੈ॥
ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲਗੀ,
सुनत मात पित बचन उचरि कै ॥
ਕਹਇਹਕਰੀਲਖਹੁਹਮਰੀਗਤਿ॥
ਵੇਖੋ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
कह इह करी लखहु हमरी गति ॥
ਮੁਹਿਇਨਦੀਨਸਹਚਰੀਕਰਿਪਤਿ੯॥॥
ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹੇਲੀ ਪਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ॥੯॥
मुहि इन दीन सहचरी करि पति ॥९॥
ਅਬਮੁਹਿਭਈਇਹੈਸਹਚਰਿਪਤਿ॥
ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਇਹ ਸਖੀ ਹੀ ਪਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
अब मुहि भई इहै सहचरि पति ॥
ਖੇਲਤਦਈਲਰਿਕਵਨਸੁਭਮਤਿ॥
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡਦੀ ਆਈ ਹੈ।
खेलत दई लरिकवन सुभ मति ॥
ਅਬਜੌਹੈਮੋਰੈਸਤਮਾਹੀ॥
ਹੇ ਦੈਵ! ਹੁਣ ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਸਤ ਹੈ
अब जौ है मोरै सत माही ॥
ਤੌਇਹਨਾਰਿਪੁਰਖਹ੍ਵੈਜਾਹੀ੧੦॥॥
ਤਾਂ ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਬਣ ਜਾਏ ॥੧੦॥
तौ इह नारि पुरख ह्वै जाही ॥१०॥
ਤ੍ਰਿਯਤੇਇਹੈਪੁਰਖਹ੍ਵੈਜਾਹੀ॥
ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਮਰਦ ਬਣ ਜਾਵੇ
त्रिय ते इहै पुरख ह्वै जाही ॥
ਜੌਕਛੁਸਤਮੇਰੇਮਹਿਆਹੀ॥
ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਤ ਹੈ।
जौ कछु सत मेरे महि आही ॥
ਯਹਅਬਜੂਨਿਪੁਰਖਕੀਪਾਵੈ॥
ਹੁਣ ਇਹ ਮਰਦ ਦੀ ਜੂਨ ਪਾਏ
यह अब जूनि पुरख की पावै ॥
ਮਦਨਭੋਗਮੁਰਿਸੰਗਕਮਾਵੈ੧੧॥॥
ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਾਮ-ਕੇਲ ਕਰੇ ॥੧੧॥
मदन भोग मुरि संग कमावै ॥११॥
ਚਕ੍ਰਿਤਭਯੋਰਾਜਾਇਨਬਚਨਨ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
चक्रित भयो राजा इन बचनन ॥
ਰਾਨੀਸਹਿਤਬਿਚਾਰਕਿਯੋਮਨ॥
ਰਾਣੀ ਸਮੇਤ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ
रानी सहित बिचार कियो मन ॥
ਦੁਹਿਤਾਕਹਾਕਹਤਬੈਨਨਕਹ॥
ਕਿ ਪੁੱਤਰੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
दुहिता कहा कहत बैनन कह ॥
ਅਚਰਜਸੋਆਵਤਹੈਜਿਯਮਹ੧੨॥॥
(ਸਾਡੇ) ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਅਸਚਰਜ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ ॥੧੨॥
अचरज सो आवत है जिय मह ॥१२॥
ਜਬਤਿਹਬਸਤ੍ਰਛੋਰਿਨ੍ਰਿਪਲਹਾ॥
ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਸਤ੍ਰ ਉਤਰਵਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ,
जब तिह बसत्र छोरि न्रिप लहा ॥
ਨ੍ਰਿਕਸ੍ਰਯੋਵਹੈਜੁਦੁਹਿਤਾਕਹਾ॥
ਤਾਂ ਉਹ ਉਹੀ ਨਿਕਲਿਆ ਜੋ ਪੁੱਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
न्रिकस्रयो वहै जु दुहिता कहा ॥
ਅਧਿਕਸਤੀਤਾਕਹਿਕਰਿਜਾਨਾ॥
(ਰਾਜੇ ਨੇ) ਉਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕ ਸਤੀ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ
अधिक सती ता कहि करि जाना ॥
ਭਲਾਬੁਰਾਨਹਿਮੂੜਪਛਾਨਾ੧੩॥॥
ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਨੇ ਭਲੇ ਬੁਰੇ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ ॥੧੩॥
भला बुरा नहि मूड़ पछाना ॥१३॥
ਇਤਿਸ੍ਰੀਚਰਿਤ੍ਰਪਖ੍ਯਾਨੇਤ੍ਰਿਯਾਚਰਿਤ੍ਰੇਮੰਤ੍ਰੀਭੂਪਸੰਬਾਦੇਤੀਨਸੌਚੌਬੀਸਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਪਤਮਸਤੁਸੁਭਮਸਤੁ੩੨੪੬੧੦੮ਅਫਜੂੰ॥॥॥॥
ਇਥੇ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦ ਦੇ ੩੨੪ਵੇਂ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ॥੩੨੪॥੬੧੦੮॥ ਚਲਦਾ॥
इति स्री चरित्र पख्याने त्रिया चरित्रे मंत्री भूप संबादे तीन सौ चौबीस चरित्र समापतम सतु सुभम सतु ॥३२४॥६१०८॥अफजूं॥
GURBANI.WORLD