ਦਾਰਿਮਦਰਕਗਇਓਪੇਖਿਦਸਨਨਿਪਾਤਿਰੂਪਹੀਕੀਕ੍ਰਾਂਤਿਜਗਿਫੈਲਰਹੀਸਿਤਹੀ॥
(ਉਸ ਦੇ) ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਨਾਰ ਫਟ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ (ਕ੍ਰਾਂਤ) ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
“Seeing the row of teeth, the heart of pomegranate hath burst, the luster of her beauty is spreading like moonshine in the world.
दारिम दरक गइओ पेखि दसननि पाति रूप ही की क्रांति जगि फैल रही सित ही ॥
ਐਸੀਗੁਨਸਾਗਰਉਜਾਗਰਸੁਨਾਗਰਿਹੈਲੀਨੋਮਨਮੇਰੋਹਰਿਨੈਨਕੋਰਿਚਿਤਹੀ੮੯॥॥
ਉਹ ਸੁੰਦਰੀ (ਨਾਗਰ) ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। (ਉਸ ਨੇ) ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਕਟਾਛ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ ॥੮੯॥
“That most beautiful damsel hath manifested herself and the ocean of suchlike qualities, she hath captivated my mind with the sharpness of her eyes.”89.
ऐसी गुन सागर उजागर सु नागरि है लीनो मन मेरो हरि नैन कोरि चित ही ॥८९॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA,
दोहरा ॥
ਬਾਤਦੈਤਕੀਸੁੰਭਸੁਨਿਬੋਲਿਓਕਛੁਮੁਸਕਾਤ॥
(ਉਸ) ਦੈਂਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸੁੰਭ ਕੁਝ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ
Hearing the words of the demon, the king Sumbh said smilingly,
बात दैत की सुंभ सुनि बोलिओ कछु मुसकात ॥
ਚਤੁਰਦੂਤਕੋਊਭੇਜੀਏਲਖਿਆਵੈਤਿਹਘਾਤ੯੦॥॥
ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਉ ਵੇਖ ਆਵੇ ॥੯੦॥
“Some expert spy be sent there in order to know her ingenuity.”90.,
चतुर दूत कोऊ भेजीए लखि आवै तिह घात ॥९०॥
ਬਹੁਰਿਕਹੀਉਨਦੈਤਅਬਕੀਜੈਏਕਬਿਚਾਰ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦੈਂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਇਕ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ
That demon said again, “It may now be considered,
बहुरि कही उन दैत अब कीजै एक बिचार ॥
ਜੋਲਾਇਕਭਟਸੈਨਮੈਭੇਜਹੁਦੈਅਧਿਕਾਰ੯੧॥॥
ਕਿ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਜੋ ਸੂਰਮਾ ਇਸ (ਕੰਮ ਲਈ) ਯੋਗ ਹੋਵੇ (ਉਸ ਨੂੰ) ਅਧਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ ॥੯੧॥
“To send the most efficient warrior in the army giving him authority.”91.,
जो लाइक भट सैन मै भेजहु दै अधिकार ॥९१॥
ਸ੍ਵੈਯਾ॥
ਸ੍ਵੈਯਾ:
SWAYYA,
स्वैया ॥
ਬੈਠੋਹੁਤੋਨ੍ਰਿਪਮਧਿਸਭਾਉਠਿਕੈਕਰਿਜੋਰਿਕਹਿਓਮਮਜਾਊ॥
(ਉਸ ਵੇਲੇ) ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਬੈਠੇ (ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਨੇ) ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ "ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।
The king was seated in his court and there with folded hands (Dhumar Lochan) said, I will go,
बैठो हुतो न्रिप मधि सभा उठि कै करि जोरि कहिओ मम जाऊ ॥
ਬਾਤਨਤੇਰਿਝਵਾਇਮਿਲਾਇਹੋਨਾਤੁਰਿਕੇਸਨਤੇਗਹਿਲਿਆਊ॥
ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ (ਚੰਡੀ ਨੂੰ) ਫੁਸਲਾ ਕੇ (ਤੁਹਾਨੂੰ) ਮਿਲਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਕੜ ਕੇ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ।
“Firstly, I shall please her with talk, otherwise, I shall bring her, seizing her by her hair,
बातन ते रिझवाइ मिलाइ हो नातुरि केसन ते गहि लिआऊ ॥
ਕ੍ਰੁਧ੍ਰਕਰੇਤਬਜੁਧੁਕਰੇਰਣਿਸ੍ਰਉਣਤਕੀਸਰਤਾਨਬਹਾਊ॥
(ਜੇ ਉਹ) ਕ੍ਰੋਧ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਾ ਦਿਆਂਗਾ।
“If she makes me furious, I shall wage the war with her and cause the steams of blood to flow in the battlefield,
क्रुध्र करे तब जुधु करे रणि स्रउणत की सरतान बहाऊ ॥
ਲੋਚਨਧੂਮਕਹੈਬਲਆਪਨੋਸ੍ਵਾਸਨਸਾਥਪਹਾਰਉਡਾਊ੯੨॥॥
ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ (ਸੁੰਭ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ) ਆਪਣਾ ਬਲ ਦਸਣ ਲਗਾ ਕਿ (ਮੈਂ) ਫੂਕਾਂ ਨਾਲ ਹੀ (ਸੁਮੇਰ) ਪਰਬਤ ਉਡਾ ਦਿਆਂਗਾ" ॥੯੨॥
“I have so much strength that I can make the mountains fly with the blowing of my breaths,” said Dhumar Lochan.92.,
लोचन धूम कहै बल आपनो स्वासन साथ पहार उडाऊ ॥९२॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA,
दोहरा ॥
ਉਠੇਬੀਰਕੋਦੇਖਕੈਸੁੰਭਕਹੀਤੁਮਜਾਹੁ॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਖੜੋਤੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧਵੀਰ (ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁੰਭ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੂੰ ਜਾ,
Seeing that warrior getting up, Sumbh told him to go:,
उठे बीर को देख कै सुंभ कही तुम जाहु ॥
ਰੀਝੈਆਵੈਆਨੀਓਖੀਝੇਜੁਧਕਰਾਹੁ੯੩॥॥
ਜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਲੈ ਆਈਂ, ਅਤੇ ਜੇ ਖਿਝੇ ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਕਰੀਂ ॥੯੩॥
“Bring her if she is pleased to come, if she is furious, then wage the war.”93.,
रीझै आवै आनीओ खीझे जुध कराहु ॥९३॥
ਤਹਾਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨਚਲੇਚਤੁਰੰਗਨਦਲੁਸਾਜਿ॥
ਉਦੋਂ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ
Then Dhumar Lochan went there after arranging the four parts of his army.,
तहा धूम्र लोचन चले चतुरंगन दलु साजि ॥
ਗਿਰਘੇਰਿਓਘਨਘਟਾਜਿਉਗਰਜਗਰਜਗਜਰਾਜ੯੪॥॥
ਤੇ (ਸੁਮੇਰ) ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਾਂਗ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਜਰਾਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਗੱਜਣ ਲਗਾ ॥੯੪॥
Like dark clouds, he besieged the mountain (of the goddess), thundering like the king of elephants.94.,
गिर घेरिओ घन घटा जिउ गरज गरज गजराज ॥९४॥
ਧੂਮ੍ਰਨੈਨਗਿਰਰਾਜਤਟਿਊਚੇਕਹੀਪੁਕਾਰਿ॥
ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਨੇ ਸੁਮੇਰ (ਗਿਰ ਰਾਜ) ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ,
Dhumar Lochan then shouted loudly, standing on the base of the mountain,
धूम्र नैन गिर राज तटि ऊचे कही पुकारि ॥
ਕੈਬਰੁਸੁੰਭਨ੍ਰਿਪਾਲਕੋਕੈਲਰਚੰਡਿਸੰਭਾਰਿ੯੫॥॥
(ਹੇ ਦੇਵੀ!) ਜਾਂ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਸੁੰਭ ਨੂੰ ਵਰ ਲੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾ ॥੯੫॥
“O Chandi, either marry the king Sumbh or wage the war.”95.,
कै बरु सुंभ न्रिपाल को कै लर चंडि संभारि ॥९५॥
ਰਿਪੁਕੇਬਚਨਸੁੰਨਤਹੀਸਿੰਘਭਈਅਸਵਾਰ॥
ਵੈਰੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ (ਚੰਡੀ ਦੇਵੀ) ਸ਼ੇਰ ਉਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਈ
Hearing the words of the enemy, the goddess mounted her lion.,
रिपु के बचन सुंनत ही सिंघ भई असवार ॥
ਗਿਰਤੇਉਤਰੀਬੇਗਦੈਕਰਿਆਯੁਧਸਭਧਾਰਿ੯੬॥॥
ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਅਸ ਤ੍ਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਆਈ ॥੯੬॥
She descended the mountain swiftly, holding the weapons in her hands.96.,
गिर ते उतरी बेग दै करि आयुध सभ धारि ॥९६॥
ਸ੍ਵੈਯਾ॥
ਸ੍ਵੈਯਾ:
SWAYYA,
स्वैया ॥
ਕੋਪਕੈਚੰਡਪ੍ਰਚੰਡਚੜੀਇਤਕ੍ਰੁਧੁਕੈਧੂਮ੍ਰਚੜੈਉਤਸੈਨੀ॥
ਇਧਰੋਂ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਚੰਡੀ ਚੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਉਧਰੋਂ ਧੂਮ੍ਰਲੋਚਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ।
From that side, the powerful Chandi marched forward in great furry and from this side, the army of Dhumar Lochan moved forward.,
कोप कै चंड प्रचंड चड़ी इत क्रुधु कै धूम्र चड़ै उत सैनी ॥
ਬਾਨਕ੍ਰਿਪਾਨਨਮਾਰਮਚੀਤਬਦੇਵੀਲਈਬਰਛੀਕਰਿਪੈਨੀ॥
ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਖੂਬ ਮਾਰ ਮਚੀ, ਤਦ ਦੇਵੀ ਨੇ ਤੀਖਣ ਬਰਛੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਲਈ।
There were great slayings with shafts and swards, the goddess held up the sharp dagger in her hand.
बान क्रिपानन मार मची तब देवी लई बरछी करि पैनी ॥