ਅੰਬੁਜਪ੍ਰਿਸਠਣੀਪ੍ਰਿਥਮਹੀਮੁਖਤੇਕਰੋਉਚਾਰ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਅੰਬੁਜ' (ਜਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਿਛ) ਮੁਖ ਤੋਂ ਉਚਾਰੋ, ਫਿਰ 'ਪ੍ਰਿਸਠਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਤਹੈਲੀਜਹੁਸੁਮਤਿਸਵਾਰ॥੬੭੯॥
ਇਹ ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਚਾਰ ਲਵੋ ॥੬੭੯॥
By uttering the words “Ambuj-Prashthani” from the mouth, the name of Tupak are formed.679.
ਘਨਜਜਪ੍ਰਿਸਠਣਪ੍ਰਿਥਮਹੀਮੁਖਤੇਕਰੋਉਚਾਰ॥
'ਘਨਜਜ ਪ੍ਰਿਸਠਣ' (ਬਦਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਲ ਅਤੇ ਜਲ ਦੇ ਜਾਏ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਲਕੜ ਦੀ ਪਿਠ ਵਾਲੀ) ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਤਹੈਲੀਜਹੁਸੁਘਰਸਵਾਰ॥੬੮੦॥
(ਇਹ) ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਝਵਾਨੋ! ਸਮਝ ਲਵੋ ॥੬੮੦॥
By uttering the words “Ghanjaj-Prashthani”, O wise men! the names of Tupak are formed, which may be comprehended correctly.680.
ਜਲਤਰਆਦਿਉਚਾਰਿਕੈਪ੍ਰਿਸਠਣਿਧਰਪਦਦੇਹੁ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜਲ ਤਰ (ਜਲ ਉਤੇ ਤਰਨ ਵਾਲਾ) ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ (ਫਿਰ) 'ਪ੍ਰਿਸਠਣਿ' ਪਦ ਕਹਿ ਦਿਓ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਤਹੈਚੀਨਚਤੁਰਚਿਤਿਲੇਹੁ॥੬੮੧॥
(ਇਹ) ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਤੁਰੋ! ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਵੋ ॥੬੮੧॥
The names of Tupak are formed by firstly uttering the word “Jaltaru” and then adding the words “Prashthani-dhar” afterwards.681.
ਬਾਰਆਦਿਸਬਦਉਚਰਿਕੈਤਰਪ੍ਰਿਸਠਣਪੁਨਿਭਾਖੁ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਬਾਰ' ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ ਫਿਰ 'ਤਰ ਪ੍ਰਿਸਠਣਿ' (ਤਰ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਕਾਠ ਦੀ ਪਿਠ) ਕਹਿ ਦਿਓ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਤਹੈਚੀਨਚਤੁਰਚਿਤਿਰਾਖੁ॥੬੮੨॥
(ਇਹ) ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸੂਝਵਾਨੋ! ਜਾਣ ਲਵੋ ॥੬੮੨॥
The names of Tupak are formed by firstly the word “Vaari” and then uttering the word “taru-Prashthani”, which O wise men! you may recognize in your mind.682.
ਨੀਰਆਦਿਸਬਦਉਚਰਿਕੈਤਰਪਦਪ੍ਰਿਸਠਣਦੇਹੁ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਨੀਰ' (ਜਲ) ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ 'ਤਰ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਿਸਠਣਿ' ਪਦ ਜੋੜੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਤਹੈਚੀਨਚਤੁਰਚਿਤਿਲੇਹੁ॥੬੮੩॥
(ਇਹ) ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੂਝਵਾਨੋ! ਵਿਚਾਰ ਲਵੋ ॥੬੮੩॥
The names of Tupak are formed by firstly uttering the word “Neer” and then adding the words “Taru-Prashthani”.683.
ਹਰਜਪ੍ਰਿਸਠਣੀਆਦਿਹੀਮੁਖਤੇਕਰੋਉਚਾਰ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਹਰਜ' (ਜਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਕਾਠ) ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਿਸਠਣੀ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਤਹੈਲੀਜਹੁਸੁਘਰਸਵਾਰ॥੬੮੪॥
(ਇਹ) ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਸੂਝਵਾਨੋ! ਸੋਚ ਲਵੋ ॥੬੮੪॥
O wise men! the names of Tupak are known by uttering the word “Arj-Prashthani”.684.
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
ਬਾਰਿਜਪ੍ਰਿਸਠਣੀਆਦਿਉਚਾਰ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਬਾਰਿਜ ਪ੍ਰਿਸਠਣੀ' ਉਚਾਰੋ।
ਨਾਮਨਾਲਿਕੇਸਕਲਬਿਚਾਰ॥
(ਇਹ) ਨਾਲ (ਤੁਪਕ) ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।
ਭੂਰਹਪ੍ਰਿਸਠਣਿਪੁਨਿਪਦਦੀਜੈ॥
ਫਿਰ 'ਭੂਰਹ ਪ੍ਰਿਸਠਣਿ' (ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਗੇ ਕਾਠ ਦੀ ਪਿਠ ਵਾਲੀ) ਪਦ ਉਚਾਰੋ।
ਨਾਮਜਾਨਤੁਪਕਕੋਲੀਜੈ॥੬੮੫॥
(ਇਹ) ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਦਾ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ॥੬੮੫॥
Saying the words “Vaarij-Prashthani” in the beginning and thinking of the names of Tupak, and then adding the words “Bhooruha-Prashthani” comprehend the names of Tupak.685.
ਭੂਮਿਸਬਦਕੋਆਦਿਉਚਾਰੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਭੂਮਿ' ਸ਼ਬਦ ਕਹੋ।
ਰੁਹਪ੍ਰਿਸਠਣਿਤੁਮਬਹੁਰਿਸਵਾਰੋ॥
ਫਿਰ 'ਰੁਹ ਪ੍ਰਿਸਠਣਿ' ਕਹਿ ਦਿਓ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਭਹੀਹੋਹੀ॥
ਇਹ ਸਭ ਤੁਪਕ ਦੇ ਨਾਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਜੋਕੋਊਚਤੁਰਚੀਨਕਰਜੋਹੀ॥੬੮੬॥
ਜੋ ਕੋਈ ਚਤੁਰ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਸਮਝ ਲਵੇਗਾ ॥੬੮੬॥
Firstly utter the word “Bhoomi” and then add the words “Ruha-Prashthani” and in this way, all the names of Tupak will be formed, which can be recognized by some wise men.686.
ਤਰੁਰੁਹਪ੍ਰਿਸਠਨਿਆਦਿਉਚਰੀਅਹੁ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਤਰ ਰੁਹ ਪ੍ਰਿਸਟਨਿ' ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਕਲਬਿਚਰੀਅਹੁ॥
(ਇਹ) ਨੂੰ ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
ਕਾਸਠਕੁੰਦਨੀਆਦਿਬਖਾਨੋ॥
(ਫਿਰ) 'ਕਾਸਠ ਕੁੰਦਨੀ' (ਕਾਠ ਦੇ ਮੁਠੇ ਵਾਲੀ) ਕਥਨ ਕਰੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਭਜੀਅਜਾਨੋ॥੬੮੭॥
(ਇਹ) ਨੂੰ ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ ॥੬੮੭॥
Saying “Taru-ruhu-Prashthani” in the beginning and thinking of the names of Tupak, then adding the words “Kaashth-Kundani”, comprehend all the names of Tupak in your mind.687.
ਭੂਮਿਸਬਦਕਹੁਆਦਿਉਚਾਰਹੁ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਭੂਮਿ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ।
ਰੁਹਸੁਸਬਦਕੋਬਹੁਰਬਿਚਾਰਹੁ॥
ਫਿਰ 'ਰੁਹ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਜੂਕੇਸਭਮਾਨਹੁ॥
(ਇਹ) ਨਾਮ ਸਭ ਤੁਪਕ ਜੀ ਦਾ ਮਨੋ।
ਯਾਮੈਕਛੂਭੇਦਨਹੀਜਾਨਹੁ॥੬੮੮॥
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਸਾ ਨਾ ਰਖੋ ॥੬੮੮॥
Say firstly the word “Bhoomi” and then add the word “Ruha”, and comprehend in this way all the names of Tupak unhesitatingly.688.
ਪ੍ਰਿਥੀਸਬਦਕੋਪ੍ਰਿਥਮੈਦੀਜੈ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਪ੍ਰਿਥੀ' ਸ਼ਬਦ ਰਖੋ।
ਰੁਹਪਦਬਹੁਰਿਉਚਾਰਨਕੀਜੈ॥
ਫਿਰ 'ਰੁਹ' ਪਦ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਭਜੀਅਜਾਨੋ॥
(ਇਸ ਨੂੰ) ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨੋ।
ਯਾਮੈਕਛੂਭੇਦਨਹੀਮਾਨੋ॥੬੮੯॥
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਸਮਝੋ ॥੬੮੯॥
Utter the word “Ruha” after the word “Prathvi” and in this way, without any differeince, know the names of Tupak.689.
ਬਿਰਛਸਬਦਕੋਆਦਿਉਚਾਰੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਬਿਰਛ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ।
ਪ੍ਰਿਸਠਨਿਪਦਕਹਿਜੀਅਬਿਚਾਰੋ॥
ਫਿਰ 'ਪ੍ਰਿਸਠਨਿ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਹਿਅਪਾਰਾ॥
(ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਬਣ ਜਾਏਗਾ।
ਯਾਮੈਕਛੁਨਭੇਦਨਿਹਾਰਾ॥੬੯੦॥
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਸਮਝੋ ॥੬੯੦॥
Putting firstly the word “Vraksh” and then adding the word “Prashthani” afterwards, many names of Tupak are formed, there is no mystery in it.690.
ਦ੍ਰੁਮਜਸਬਦਕੋਆਦਿਉਚਾਰੋ॥
'ਦ੍ਰੁਮਜ' (ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਜਾਏ ਕਾਠ) ਪਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਚਾਰੋ।
ਪ੍ਰਿਸਠਨਿਪਦਕਹਿਹੀਏਬਿਚਾਰੋ॥
(ਫਿਰ) 'ਪ੍ਰਿਸਠਨਿ' ਪਦ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰਖੋ।
ਸਭਹੀਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਵੈ॥
(ਇਹ) ਨਾਮ ਤੁਪਕ ਦਾ ਹੋਏਗਾ।
ਜਉਕੋਊਚਤੁਰਚਿਤਮੈਜੋਵੈ॥੬੯੧॥
ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਆਣਾ ਬੰਦਾ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗਾ ॥੬੯੧॥
Putting the word “Drumaj” in the beginning and the word “Prashthani” at the end, all the names of Tupak are formed, if any wise men want to know.691.
ਤਰੁਪਦਮੁਖਤੇਆਦਿਉਚਾਰੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਖ ਤੋਂ 'ਤਰੁ' ਪਦ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ।
ਪ੍ਰਿਸਠਨਿਪਦਕੌਬਹੁਰਿਬਿਚਾਰੋ॥
ਫਿਰ 'ਪ੍ਰਿਸਠਨਿ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਨਾਲ ਜੋੜੋ।
ਨਾਮਤੁਪਕਕੇਸਬਜੀਅਜਾਨੋ॥
ਸਭ (ਇਸ ਨੂੰ) ਤੁਪਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝੋ।
ਯਾਮੈਕਛੂਭੇਦਨਹੀਮਾਨੋ॥੬੯੨॥
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਾ ਮਨੋ ॥੬੯੨॥
Saying the word “Taru” in the beginning and thinking about the word “Prashthani” afterwards, comprehend all the names of Tupak without any discrimination.692.
ਰੁਖਸਬਦਕੋਆਦਿਉਚਾਰੋ॥
ਪਹਿਲਾਂ 'ਰੁਖ' (ਬ੍ਰਿਛ) ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ।
ਪ੍ਰਿਸਠਨਿਪਦਕਹਿਬਹੁਰਿਬਿਚਾਰੋ॥
ਫਿਰ 'ਪ੍ਰਿਸਠਣਿ' ਪਦ ਨੂੰ ਰਖੋ।
ਸਭਹੀਨਾਮਤੁਪਕਕੇਹੋਈ॥
(ਇਹ) ਨਾਮ ਸਭ ਤੁਪਕ ਦਾ ਹੋਏਗਾ।