ਪ੍ਰੇਮਰਸਬਸਿਹੁਇਪਤੰਗਸੰਗਮਨਜਾਨੈਬਿਰਹਬਿਛੋਹਮੀਨਹੁਇਨਮਰਿਜਾਨੇਹੈ।
ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਵੱਸ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਕੀਹ ਪਤੰਗਾ ਫੰਬਟ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ- ਦੀਪਕ ਦੇ ਸੰਗਮ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਹੋਣ ਹਾਰੇ ਮਰਣ ਰੂਪ ਦੁਖ ਨੂੰ? ਕਿੰਤੂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਰੁ ਬਿਰਹ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਛੋਹ ਜੁਦਾਈ ਕਰ ਕੇ ਮਛਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਮਰਣੇ = ਮੌਤ ਨੂੰ? ਕਿੰਤੂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਵੱਸ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮਿਰਤੂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਲ ਭਰ ਭੀ ਸੰਕੋਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਭੀ-
In order to become one with my dear beloved, I, a deceitful lover, not possessed by his love, did not learn from a mot how to die in separation from him, nor did I learn from fish how to die in the separation of beloved.
ਦਰਸਧਿਆਨਜੋਤਿਮੈਨਹੁਇਜੋਤੀਸਰੂਪਚਰਨਬਿਮੁਖਹੋਇਪ੍ਰਾਨਠਹਰਾਨੇਹੈ।
ਜੋਤੀ ਸਰੂਪ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਭਾਵ ਉਕਤ ਸਰੂਪ ਦਾ ਇਕ ਟਕ ਧਿਆਨ ਖਿਆਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਜ੍ਯੋਤੀ ਸਰੂਪ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਅਰੁ ਚਰਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਮੁਖ ਓਹਲੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੇ ਮੇਰੇ, ਪ੍ਰਾਨ ਠਹਿਰੇ ਪਏ ਹਨ ਭਾਵ ਮੈਂ ਤੜਪ ਕੇ ਮਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
And here I am who is not making any effort to merge in my Lord by keeping his refulgence in my heart; and yet with all this recalcitrance, I am alive.
ਮਿਲਿਬਿਛਰਤਗਤਿਪ੍ਰੇਮਨਬਿਰਹਜਾਨੀਮੀਨਅਉਪਤੰਗਮੋਹਿਦੇਖਤਲਜਾਨੇਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਕਰ ਕੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਗਤਿ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਰੁ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰ ਕੇ ਬਿਛੜਨ ਦੀ ਦਸ਼ਾ = ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਪਤੰਗਾ ਦੇਖ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
I have not understood the intensity of love and consequence of death as is in the case of a moth and flame or fish and water, and therefore both moth and fish feel ashamed of my; fraudulent love.
ਮਾਨਸਜਨਮਧ੍ਰਿਗੁਧੰਨਿਹੈਤ੍ਰਿਗਦਜੋਨਿਕਪਟਸਨੇਹਦੇਹਨਰਕਨਮਾਨੇਹੈ।੧੪।
ਤਾਂ ਤੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਨੂੰ ਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਪਟ ਦਾ ਸਨੇਹ ਦਿਖਾਵੇ ਮਾਤ੍ਰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਧਾਰੀ ਇਸ ਦੇਹ ਨੂੰ ਨਰਕ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਜੂਨਾਂ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਨਰਕ ਰੂਪ ਦੇਹ ਦਾ ਮਾਨ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਭਾਵ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ਤੁਛ ਸਮਝ ਕੇ ਵਾਰ ਸਿੱਟਦੀਆਂ ਹਨ ॥੧੪॥
Being a deceitful friend, my human life is damnable, whereas the reptilian species are worth appreciation for their love of their beloveds like the moth and fish. Because of my fraudulent love I will not even get a place in hell. (14)