ਭਲੇਸੂਰਗਾਜੇ੧੨॥॥
ਅਤੇ ਤਕੜੇ ਸੂਰਮੇ ਗਜ ਰਹੇ ਸਨ ॥੧੨॥
The trumpets sounded and the warriors thundered.12.
भले सूर गाजे ॥१२॥
ਕ੍ਰਿਪਾਲੰਕ੍ਰੁਧੰ॥
ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਚੰਦ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ
क्रिपालं क्रुधं ॥
ਕੀਯੋਜੁਧਸੁੱਧੰ॥
ਚੰਗਾ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
Kirpal Chand, in great fury, made a great fight.
कीयो जुध सुद्धं ॥
ਮਹਾਬੀਰਗਜੇ॥
ਮਹਾ ਵੀਰ ਗੱਜਦੇ ਸਨ
महाबीर गजे ॥
ਮਹਾਸਾਰਬਜੇ੧੩॥॥
ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਸਤ੍ਰ (ਇਕ ਦੂਜੇ ਉਤੇ) ਵਜਦੇ ਸਨ ॥੧੩॥
Great heroes thundered, while using dreadful weapons.13.
महा सार बजे ॥१३॥
ਕਰੋਜੁਧਚੰਡੰ॥
ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ
करो जुध चंडं ॥
ਸੁਣਿਯੋਨਾਵਖੰਡੰ॥
(ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ੋਰ) ਨੌਂ ਖੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ।
Such a heroic battle was fought that all the people of the world living in nine quarters, knew it.
सुणियो नाव खंडं ॥
ਚਲਿਯੋਸਸਤ੍ਰਬਾਹੀ॥
(ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਚੰਦ) ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅਗੇ ਤੁਰਦਾ ਗਿਆ।
चलियो ससत्र बाही ॥
ਰਜੌਤੀਨਿਬਾਹੀ੧੪॥॥
(ਉਸ ਨੇ) ਰਾਜਪੂਤੀ ਮਰਯਾਦਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਇਆ ॥੧੪॥
His weapons wrought havoc and he exhibited himself as a true fajput.14.
रजौती निबाही ॥१४॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਕੋਪਭਰੇਰਾਜਾਸਬੈਕੀਨੋਜੁਧਉਪਾਇ॥
ਸਾਰਿਆਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਈ
All the chiefs of the allies, in great anger, entered the fray.
कोप भरे राजा सबै कीनो जुध उपाइ ॥
ਸੈਨਕਟੋਚਨਕੀਤਬੈਘੇਰਲਈਅਰਰਾਇ੧੫॥॥
ਅਤੇ ਕਟੋਚੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੀਮ ਚੰਦ ('ਅਰਿ-ਰਾਇ') ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ॥੧੫॥
And besieged the army of Katoch. 15.
सैन कटोचन की तबै घेर लई अर राइ ॥१५॥
ਭੁਜੰਗਛੰਦ॥
ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ:
BHUJANG STANZA
भुजंग छंद ॥
ਚਲੇਨਾਂਗਲੂਪਾਂਗਲੂਵੇਦੜੋਲੰ॥
ਨਾਂਗਲੂ, ਪਾਂਗਲੂ, ਵੇਦੜੋਲ,
चले नांगलू पांगलू वेदड़ोलं ॥
ਜਸਵਾਰੇਗੁਲੇਰੇਚਲੇਬਾਂਧਟੋਲੰ॥
ਜਸਵਾਲ, ਗੁਲੇਰੀਏ (ਵਖ ਵਖ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਪੂਤ) ਸੈਨਿਕ ਦਲ ਬਣਾ ਕੇ ਚਲ ਪਏ।
The Rajputs of the tribes of Nanglua and Panglu advanced in groups alongwith the soldiers of Jaswar and Guler.
जसवारे गुलेरे चले बांध टोलं ॥
ਤਹਾਏਕਬਾਜਿਯੋਮਹਾਬੀਰਦਿਆਲੰ॥
ਉਦੋਂ ਹੀ (ਵਿਰੋਧੀ ਦਲ ਵਲੋਂ) ਦਿਆਲ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਬਲਵਾਨ ਗਜਿਆ,
तहा एक बाजियो महाबीर दिआलं ॥
ਰਖੀਲਾਜਜੌਨੈਸਬੈਬਿਝੜਵਾਲੰ੧੬॥॥
ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਝੜਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲਾਜ ਰਖ ਲਈ ॥੧੬॥
The greater warrior Dayal also joined and saved the honour of the people of Bijharwal. 16.
रखी लाज जौनै सबै बिझड़वालं ॥१६॥
ਤਵੰਕੀਟਤੌਲੌਤੁਫੰਗੰਸੰਭਾਰੋ॥
(ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!) ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ
तवं कीट तौ लौ तुफंगं संभारो ॥
ਹ੍ਰਿਦੈਏਕਰਾਵੰਤਕੇਤਕਿਮਾਰੋ॥
ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਤ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਇਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਦਾਗ਼ ਦਿੱਤੀ।
Then this lowly person (the Guru himself) took up his gun and aimed unerringly at one of the chiefs.
ह्रिदै एक रावंत के तकि मारो ॥
ਗਿਰਿਯੋਝੂਮਿਭੂਮੈਕਰਿਯੋਜੁਧਸੁਧੰ॥
(ਉਹ) ਭੰਵਾਟੀ ਖਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗ ਪਿਆ (ਪਰ ਉਸ ਨੇ) ਚੰਗਾ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ
गिरियो झूमि भूमै करियो जुध सुधं ॥
ਤਊਮਾਰੁਬੋਲ੍ਯੋਮਹਾਮਾਨਿਕ੍ਰੁਧੰ੧੭॥॥
(ਕਿਉਂਕਿ) ਉਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਅਣਖੀਲੇ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਮਾਰੋ-ਮਾਰੋ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ॥੧੭॥
He reeled and fell down on the ground in the battlefield, but even then he thundered in anger.17.
तऊ मारु बोल्यो महा मानि क्रुधं ॥१७॥
ਤਜਿਯੋਤੁਪਕੰਬਾਨਪਾਨੰਸੰਭਾਰੇ॥
(ਫਿਰ) ਬੰਦੂਕ ਛਡ ਕੇ (ਮੈਂ) ਬਾਣ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਏ।
तजियो तुपकं बान पानं संभारे ॥
ਚਤੁਰਬਾਨਯੰਲੈਸੁਸਬਿਯੰਪ੍ਰਹਾਰੇ॥
ਚਾਰ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਸਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛਡੇ
I then threw away the gun and took the arrows in my hand, I shot four of them.
चतुर बानयं लै सु सबियं प्रहारे ॥
ਤ੍ਰਿਯੋਬਾਣਲੈਬਾਮਪਾਣੰਚਲਾਏ॥
ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣ ਖਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਲਾਏ।
त्रियो बाण लै बाम पाणं चलाए ॥
ਲਗੈਯਾਲਗੈਨਾਕਛੂਜਾਨਿਪਾਏ੧੮॥॥
ਉਹ ਤੀਰ (ਕਿਸੇ ਨੂੰ) ਲਗੇ ਜਾਂ ਨਾ ਲਗੇ, (ਇਸ ਬਾਰੇ) ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ॥੧੮॥
Another three I discharged with my left hand, whether they struck anybody, I do not know. 18.
लगै या लगै ना कछू जानि पाए ॥१८॥
ਸੁਤਉਲਉਦਈਵਜੁਧਕੀਨੋਉਝਾਰੰ॥
ਤਦ ਤਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ
सु तउ लउ दईव जुध कीनो उझारं ॥
ਤਿਨੈਖੇਦਕੈਬਾਰਿਕੇਬੀਚਡਾਰੰ॥
ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਵੈਰੀਆਂ) ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਕੇ (ਨਦੀ ਦੇ) ਜਲ ਵਿਚ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ।
Then the Lord brought the end of the fight and the enemy was driven out into the river.
तिनै खेद कै बारि के बीच डारं ॥
ਪਰੀਮਾਰਬੁੰਗੰਛੁਟੀਬਾਣਗੋਲੀ॥
(ਉਪਰੋਂ) ਟਿਬਿਆਂ ਤੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਬੌਛਾੜ ਹੋਈ
परी मार बुंगं छुटी बाण गोली ॥
ਮਨੋਸੂਰਬੈਠੇਭਲੀਖੇਲਹੋਲੀ੧੯॥॥
ਮਾਨੋ (ਹੇਠਲੇ ਘਾਇਲ ਸੂਰਮੇ) ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਲੀ ਖੇਡ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ॥੧੯॥
Form the hill the bullets and arrows were showered. It seemed that the sun set down after playing a good holi.19.
मनो सूर बैठे भली खेल होली ॥१९॥
ਗਿਰੇਬੀਰਭੂਮੰਸਰੰਸਾਂਗਪੇਲੰ॥
ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਬਰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਤੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ-ਵੀਰ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਡਿਗੇ ਪਏ ਸਨ।
गिरे बीर भूमं सरं सांग पेलं ॥
ਰੰਗੇਸ੍ਰੋਣਬਸਤ੍ਰੰਮਨੋਫਾਗਖੇਲੰ॥
(ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ) ਬਸਤ੍ਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ ਮਾਨੋ ਫਾਗ ਖੇਡ ਕੇ (ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ)।
Pierced by arrows and spears, the warriors fell in the battlefield. Their clothes were dyed with blood, it seemed that they played holi.
रंगे स्रोण बसत्रं मनो फाग खेलं ॥
ਲੀਯੋਜੀਤਿਬੈਰੀਕੀਆਆਨਿਡੇਰੰ॥
ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆ ਕੇ ਡੇਰੇ (ਵਿਚ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਕੀਤਾ।)।
लीयो जीति बैरी कीआ आनि डेरं ॥
ਤੇਊਜਾਇਪਾਰੰਰਹੇਬਾਰਿਕੇਰੰ੨੦॥॥
(ਅਤੇ) ਵੈਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾ ਕੇ ਪੈ ਗਏ ॥੨੦॥
After conquering the enemy, they came for rest at heir place of encampment, on the other side of the reiver. 20.
तेऊ जाइ पारं रहे बारि केरं ॥२०॥
ਭਈਰਾਤ੍ਰਿਗੁਬਾਰਕੇਅਰਧਜਾਮੰ॥
ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਦਾ ਅੱਧਾ ਕੁ ਪਹਿਰ ਬੀਤਿਆ
भई रात्रि गुबार के अरध जामं ॥
ਤਬੈਛੋਰਿਗੇਬਾਰਦੇਵੈਦਮਾਮੰ॥
ਤਾਂ (ਉਹ) ਲਕੜ ਦੀ ਬਣੀ ਵਾੜ (ਅਸਥਾਈ ਕੋਟ) ਛਡ ਗਏ ਅਤੇ ਧੌਂਸਾ ਵਜਾਉਣ ਦੀ (ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਨਗਾਰਚੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਗਏ)।
Sometime after midnight they left, while beating the drums.
तबै छोरिगे बार देवै दमामं ॥
ਸਬੈਰਾਤ੍ਰਿਬੀਤੀਉਦ੍ਯੋਦਿਉਸਰਾਣੰ॥
ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ('ਦਿਉਸ ਰਾਣੰ') ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ।
सबै रात्रि बीती उद्यो दिउस राणं ॥
ਚਲੇਬੀਰਚਾਲਾਕਖਗੰਖਿਲਾਣੰ੨੧॥॥
(ਸਾਡੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ) ਫੁਰਤੀਲੇ ਵੀਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਚਲ ਪਏ ॥੨੧॥
When the whole night ended and the sun arose, the warriors on out side marched hastily, brandishing their spears.21.
चले बीर चालाक खगं खिलाणं ॥२१॥
ਭਜ੍ਯੋਅਲਿਫਖਾਨੰਨਖਾਨਾਸੰਭਾਰਿਯੋ॥
ਅਲਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਭਜ ਗਿਆ, (ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ) ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਨਾ ਸੰਭਾਲਿਆ।
भज्यो अलिफ खानं न खाना संभारियो ॥
ਭਜੇਔਰਬੀਰੰਨਧੀਰੰਬਿਚਾਰਿਯੋ॥
(ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ) ਹੋਰ ਵੀਰ ਵੀ ਧੀਰਜ ਧਰੇ ਬਿਨਾ ਭਜ ਗਏ।
Alif Khan fled away, leaving back his belongings. All the other warriors fled away and did not stay anywhere.
भजे और बीरं न धीरं बिचारियो ॥
ਨਦੀਪੈਦਿਨੰਅਸਟਕੀਨੇਮੁਕਾਮੰ॥
(ਅਸਾਂ) ਅੱਠ ਦਿਨ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢ ਡੇਰਾ ਕੀਤਾ
नदी पै दिनं असट कीने मुकामं ॥
ਭਲੀਭਾਤਦੇਖੈਸਬੈਰਾਜਧਾਮੰ੨੨॥॥
ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜ-ਮਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ॥੨੨॥
I remained there on the bank of the river for eight more days and visited the palaces of all the chiefs.22.
भली भात देखै सबै राज धामं ॥२२॥
ਚੌਪਈ॥
ਚੌਪਈ:
CHAUPAI
चौपई ॥
ਇਤਹਮਹੋਇਬਿਦਾਘਰਿਆਏ॥
ਇਧਰ ਅਸੀਂ (ਭੀਮ ਚੰਦ ਤੋਂ) ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ ਘਰ (ਆਨੰਦਪੁਰ) ਪਰਤੇ
इत हम होइ बिदा घरि आए ॥
ਸੁਲਹਨਮਿਤਵੈਉਤਹਿਸਿਧਾਏ॥
ਅਤੇ ਉਧਰ ਉਹ (ਭੀਮ ਚੰਦ ਆਦਿ) ਸੰਧੀ ਕਰਨ ਲਈ ਗਏ।
Then I took leave and came home, they went there to settle the terms of peace.
सुलह नमित वै उतहि सिधाए ॥
ਸੰਧਿਇਨੈਉਨਕੈਸੰਗਿਕਈ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਧੀ ਕਰ ਲਈ
संधि इनै उन कै संगि कई ॥
ਹੇਤਕਥਾਪੂਰਨਇਤਭਈ੨੩॥॥
ਅਤੇ (ਇਹ) ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਇਥੇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ॥੨੩॥
Both the parties made and agreement, therefore the story ends here.23.
हेत कथा पूरन इत भई ॥२३॥
ਦੋਹਰਾ॥
ਦੋਹਰਾ:
DOHRA
दोहरा ॥
ਆਲਸੂਨਕਹਮਾਰਿਕੈਇਹਦਿਸਿਕੀਯੋਪਯਾਨ॥
ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਆਲਸ਼ੂਨ (ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ) ਨੂੰ ਜਿਤ ਕੇ (ਅਸੀਂ) ਇਸ ਪਾਸੇ ਵਲ ਚਲ ਪਏ
I came to this side after destroying alsun on my way
आलसून कह मारि कै इह दिसि कीयो पयान ॥