ਝਝਾਉਰਝਿਸੁਰਝਿਨਹੀਜਾਨਾ॥
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ (ਚਰਚਾ ਆਦਿਕ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਨਿਕੰਮੀਆਂ) ਉਲਝਣਾਂ ਵਿਚ ਫਸਣਾ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ,
JHAJHA: You are entangled in the world, and you do not know how to get untangled.
झझा उरझि सुरझि नही जाना ॥
ਰਹਿਓਝਝਕਿਨਾਹੀਪਰਵਾਨਾ॥
ਉਲਝਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਜਾਚ ਨਾਹ ਸਿੱਖੀ, ਉਹ (ਸਾਰੀ ਉਮਰ) ਸਹੰਸਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪਿਆ ਰਿਹਾ, (ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ) ਕਬੂਲ ਨਾਹ ਹੋ ਸਕਿਆ।
You hold back in fear, and are not approved by the Lord.
रहिओ झझकि नाही परवाना ॥
ਕਤਝਖਿਝਖਿਅਉਰਨਸਮਝਾਵਾ॥
ਬਹਿਸਾਂ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੱਤਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਕੀਹ ਲਾਭ?
Why do you talk such nonsense, trying to convince others?
कत झखि झखि अउरन समझावा ॥
ਝਗਰੁਕੀਏਝਗਰਉਹੀਪਾਵਾ॥੧੫॥
ਚਰਚਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨਿਰੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੀ ਵਾਦੀ ਪੈ ਗਈ ॥੧੫॥
Stirring up arguments, you shall only obtain more arguments. ||15||
झगरु कीए झगरउ ही पावा ॥१५॥
ਞੰਞਾਨਿਕਟਿਜੁਘਟਰਹਿਓਦੂਰਿਕਹਾਤਜਿਜਾਇ॥
(ਹੇ ਭਾਈ!) ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇੜੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਦੂਰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ?
NYANYA: He dwells near you, deep within your heart; why do you leave Him and go far away?
ञंञा निकटि जु घट रहिओ दूरि कहा तजि जाइ ॥
ਜਾਕਾਰਣਿਜਗੁਢੂਢਿਅਉਨੇਰਉਪਾਇਅਉਤਾਹਿ॥੧੬॥
(ਜਿਸ ਪ੍ਰਭ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ (ਅਸਾਂ ਸਾਰਾ) ਜਗਤ ਢੂੰਡਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਹੀ (ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ) ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ ॥੧੬॥
I searched the whole world for Him, but I found Him near myself. ||16||
जा कारणि जगु ढूढिअउ नेरउ पाइअउ ताहि ॥१६॥
ਟਟਾਬਿਕਟਘਾਟਘਟਮਾਹੀ॥
(ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਅਪੜਾਣ ਵਾਲਾ) ਔਖਾ ਪੱਤਣ ਹੈ (ਪਰ ਉਹ ਪੱਤਣ) ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ।
TATTA: It is such a difficult path, to find Him within your own heart.
टटा बिकट घाट घट माही ॥
ਖੋਲਿਕਪਾਟਮਹਲਿਕਿਨਜਾਹੀ॥
(ਹੇ ਭਾਈ! ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਾਲੇ) ਕਵਾੜ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਅੱਪੜਦਾ?
Open the doors within, and enter the Mansion of His Presence.
खोलि कपाट महलि कि न जाही ॥
ਦੇਖਿਅਟਲਟਲਿਕਤਹਿਨਜਾਵਾ॥
(ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਹੀ) ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਡੋਲ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ,
Beholding the Immovable Lord, you shall not slip and go anywhere else.
देखि अटल टलि कतहि न जावा ॥
ਰਹੈਲਪਟਿਘਟਪਰਚਉਪਾਵਾ॥੧੭॥
ਉਹ (ਪ੍ਰਭੂ-ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ) ਸਾਂਝ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ॥੧੭॥
You shall remain firmly attached to the Lord, and your heart will be happy. ||17||
रहै लपटि घट परचउ पावा ॥१७॥
ਠਠਾਇਹੈਦੂਰਿਠਗਨੀਰਾ॥
ਇਹ ਮਾਇਆ ਇਉਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖਿਆਂ ਉਹ ਰੇਤਾ ਜੋ ਪਾਣੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
T'HAT'HA: Keep yourself far away from this mirage.
ठठा इहै दूरि ठग नीरा ॥
ਨੀਠਿਨੀਠਿਮਨੁਕੀਆਧੀਰਾ॥
ਸੋ ਮੈਂ ਗਹੁ ਨਾਲ (ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ) ਤੱਕ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜਵਾਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ (ਭਾਵ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੇ ਦੌੜਨੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ ਹੈ)।
With great difficulty, I have calmed my mind.
नीठि नीठि मनु कीआ धीरा ॥
ਜਿਨਿਠਗਿਠਗਿਆਸਗਲਜਗੁਖਾਵਾ॥
ਜਿਸ (ਮਾਇਕ ਮੋਹ ਰੂਪ) ਠੱਗ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ,
That cheater, who cheated and devoured the whole world
जिनि ठगि ठगिआ सगल जगु खावा ॥
ਸੋਠਗੁਠਗਿਆਠਉਰਮਨੁਆਵਾ॥੧੮॥
ਉਸ (ਮੋਹ-) ਠੱਗ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਿਆਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ॥੧੮॥
- I have cheated that cheater, and my mind is now at peace. ||18||
सो ठगु ठगिआ ठउर मनु आवा ॥१८॥
ਡਡਾਡਰਉਪਜੇਡਰੁਜਾਈ॥
ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਡਰ (ਭਾਵ, ਅਦਬ-ਸਤਕਾਰ) ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਏ,
DADDA: When the Fear of God wells up, other fears depart.
डडा डर उपजे डरु जाई ॥
ਤਾਡਰਮਹਿਡਰੁਰਹਿਆਸਮਾਈ॥
ਤਾਂ (ਦੁਨੀਆ ਵਾਲਾ) ਡਰ (ਦਿਲੋਂ) ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਡਰ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਵਾਲਾ ਡਰ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਡਰ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾਹ ਵਸਾਏ ਤਾਂ (ਦੁਨੀਆ ਵਾਲਾ) ਡਰ ਮੁੜ ਆ ਚੰਬੜਦਾ ਹੈ।
Other fears are absorbed into that Fear.
ता डर महि डरु रहिआ समाई ॥
ਜਉਡਰਡਰੈਤਫਿਰਿਡਰੁਲਾਗੈ॥
(ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਡਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵਸਾ ਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ) ਨਿਰਭਉ ਹੋ ਗਿਆ,
When one rejects the Fear of God, then other fears cling to him.
जउ डर डरै त फिरि डरु लागै ॥
ਨਿਡਰਹੂਆਡਰੁਉਰਹੋਇਭਾਗੈ॥੧੯॥
ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦਾ ਜੋ ਭੀ ਸਹਿਮ ਹੈ, ਸਭ ਨੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ॥੧੯॥
But if he becomes fearless, the fears of his heart run away. ||19||
निडर हूआ डरु उर होइ भागै ॥१९॥
ਢਢਾਢਿਗਢੂਢਹਿਕਤਆਨਾ॥
(ਹੇ ਭਾਈ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਤਾਂ ਤੇਰੇ) ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ, ਤੂੰ (ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ) ਹੋਰ ਕਿਥੇ ਢੂੰਡਦਾ ਹੈਂ?
DHADHA: Why do you search in other directions?
ढढा ढिग ढूढहि कत आना ॥
ਢੂਢਤਹੀਢਹਿਗਏਪਰਾਨਾ॥
(ਬਾਹਰ) ਢੂੰਡਦਿਆਂ ਢੂੰਡਦਿਆਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਭੀ ਥੱਕ ਗਏ ਹਨ।
Searching for Him like this, the breath of life runs out.
ढूढत ही ढहि गए पराना ॥
ਚੜਿਸੁਮੇਰਿਢੂਢਿਜਬਆਵਾ॥
ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ ਉਤੇ (ਭੀ) ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ (ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਉਥੇ) ਢੂੰਡ ਢੂੰਡ ਕੇ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ (ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਝਾਤੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ),
When I returned after climbing the mountain,
चड़ि सुमेरि ढूढि जब आवा ॥
ਜਿਹਗੜੁਗੜਿਓਸੁਗੜਮਹਿਪਾਵਾ॥੨੦॥
ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਇਸ (ਸਰੀਰ ਰੂਪ) ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਰੀਰ-ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ॥੨੦॥
I found Him in the fortress - the fortress which He Himself made. ||20||
जिह गड़ु गड़िओ सु गड़ महि पावा ॥२०॥
ਣਾਣਾਰਣਿਰੂਤਉਨਰਨੇਹੀਕਰੈ॥
(ਜਗਤ ਰੂਪ ਇਸ) ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਚ (ਵਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ) ਰੁੱਝਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
NANNA: The warrior who fights on the battle-field should keep up and press on.
णाणा रणि रूतउ नर नेही करै ॥
ਨਾਨਿਵੈਨਾਫੁਨਿਸੰਚਰੈ॥
ਜੋ (ਵਿਕਾਰਾਂ ਅਗੇ) ਨਾਹ ਨੀਊਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਹ ਹੀ (ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ) ਮੇਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
He should not yield, and he should not retreat.
ना निवै ना फुनि संचरै ॥
ਧੰਨਿਜਨਮੁਤਾਹੀਕੋਗਣੈ॥
ਜਗਤ ਉਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਗਿਣਦਾ ਹੈ,
Blessed is the coming of one
धंनि जनमु ताही को गणै ॥
ਮਾਰੈਏਕਹਿਤਜਿਜਾਇਘਣੈ॥੨੧॥
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ (ਆਪਣੇ) ਇੱਕ ਮਨ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ (ਭਾਵ, ਵਿਕਾਰਾਂ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ॥੨੧॥
who conquers the one and renounces the many. ||21||
मारै एकहि तजि जाइ घणै ॥२१॥
ਤਤਾਅਤਰਤਰਿਓਨਹਜਾਈ॥
ਇਹ ਜਗਤ ਇਕ ਐਸਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ
TATTA: The impassable world-ocean cannot be crossed over;
तता अतर तरिओ नह जाई ॥
ਤਨਤ੍ਰਿਭਵਣਮਹਿਰਹਿਓਸਮਾਈ॥
(ਤਦ ਤਕ ਜਦ ਤਕ) ਅੱਖਾਂ ਕੰਨ ਨੱਕ ਆਦਿ ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰੇ ਦੁਨੀਆ (ਦੇ ਰਸਾਂ) ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
the body remains embroiled in the three worlds.
तन त्रिभवण महि रहिओ समाई ॥
ਜਉਤ੍ਰਿਭਵਣਤਨਮਾਹਿਸਮਾਵਾ॥
ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ (ਦੇ ਰਸ) ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਭਾਵ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ),
But when the Lord of the three worlds enters into the body,
जउ त्रिभवण तन माहि समावा ॥
ਤਉਤਤਹਿਤਤਮਿਲਿਆਸਚੁਪਾਵਾ॥੨੨॥
ਤਦੋਂ (ਜੀਵ ਦੀ) ਆਤਮਾ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ) ਜੋਤ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲੱਭ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ॥੨੨॥
then one's essence merges with the essence of reality, and the True Lord is attained. ||22||
तउ ततहि तत मिलिआ सचु पावा ॥२२॥
ਥਥਾਅਥਾਹਥਾਹਨਹੀਪਾਵਾ॥
(ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ) ਅਥਾਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਥਾਹ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ,
T'HAT'HA: He is Unfathomable; His depths cannot be fathomed.
थथा अथाह थाह नही पावा ॥
ਓਹੁਅਥਾਹਇਹੁਥਿਰੁਨਰਹਾਵਾ॥
(ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ) ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਬੇਅੰਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, (ਤੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ) ਇਹ ਮਨ ਕਦੇ ਟਿਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ (ਭਾਵ, ਕਦੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ)।
He is Unfathomable; this body is impermanent, and unstable.
ओहु अथाह इहु थिरु न रहावा ॥
ਥੋੜੈਥਲਿਥਾਨਕਆਰੰਭੈ॥
ਇਹ ਮਨ ਥੋੜੀ ਜਿਤਨੀ (ਮਿਲੀ) ਭੁਇਂ ਵਿਚ (ਕਈ) ਨਗਰ (ਬਣਾਉਣੇ) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਥੋੜੀ ਜਿਤਨੀ ਮਿਲੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕਈ ਪਸਾਰੇ ਪਸਾਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ;
The mortal builds his dwelling upon this tiny space;
थोड़ै थलि थानक आरंभै ॥
ਬਿਨੁਹੀਥਾਭਹਮੰਦਿਰੁਥੰਭੈ॥੨੩॥
ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਸਾਰੇ ਪਸਾਰਨੇ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਹ (ਮਾਨੋ) ਥੰਮ੍ਹਾਂ (ਕੰਧਾਂ) ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੀ ਘਰ ਉਸਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥੨੩॥
without any pillars, he wishes to support a mansion. ||23||
बिनु ही थाभह मंदिरु थंभै ॥२३॥
ਦਦਾਦੇਖਿਜੁਬਿਨਸਨਹਾਰਾ॥
ਜੋ ਇਹ ਸੰਸਾਰ (ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ) ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ,
DADDA: Whatever is seen shall perish.
ददा देखि जु बिनसनहारा ॥
ਜਸਅਦੇਖਿਤਸਰਾਖਿਬਿਚਾਰਾ॥
(ਹੇ ਭਾਈ!) ਤੂੰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਜੋੜ, ਜੋ (ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ) ਦਿੱਸਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਭਾਵ, ਜੋ ਦਿੱਸਦੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣੀ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਭੀ ਹੈ)।
Contemplate the One who is unseen.
जस अदेखि तस राखि बिचारा ॥
ਦਸਵੈਦੁਆਰਿਕੁੰਚੀਜਬਦੀਜੈ॥
ਪਰ, ਜਦੋਂ (ਗੁਰਬਾਣੀ-ਰੂਪ) ਕੁੰਜੀ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਵਿਚ ਲਾਈਏ, (ਭਾਵ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀਏ),
When the key is inserted in the Tenth Gate,
दसवै दुआरि कुंची जब दीजै ॥
ਤਉਦਇਆਲਕੋਦਰਸਨੁਕੀਜੈ॥੨੪॥
ਉਸ ਦਿਆਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਤਦੋਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ॥੨੪॥
then the Blessed Vision of the Merciful Lord's Darshan is seen. ||24||
तउ दइआल को दरसनु कीजै ॥२४॥
ਧਧਾਅਰਧਹਿਉਰਧਨਿਬੇਰਾ॥
ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਤਮਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਪ੍ਰਭੂ-ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜਦਾ ਹੈ),
DHADHA: When one ascends from the lower realms of the earth to the higher realms of the heavens, then everything is resolved.
धधा अरधहि उरध निबेरा ॥
ਅਰਧਹਿਉਰਧਹਮੰਝਿਬਸੇਰਾ॥
ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ (ਇੱਕ-ਰੂਪ ਹੋਇਆਂ ਹੀ ਜੀਵ (ਦੇ ਜਨਮ ਮਰਨ) ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (ਜੀਵਾਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਵਿੱਥ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)।
The Lord dwells in both the lower and higher worlds.
अरधहि उरधह मंझि बसेरा ॥
ਅਰਧਹਛਾਡਿਉਰਧਜਉਆਵਾ॥
ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਨੀਵੀਂ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ (ਭਾਵ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਨੂੰ) ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ,
Leaving the earth, the soul ascends to the heavens;
अरधह छाडि उरध जउ आवा ॥
ਤਉਅਰਧਹਿਉਰਧਮਿਲਿਆਸੁਖਪਾਵਾ॥੨੫॥
ਤਦੋਂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਿਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ (ਅਸਲ) ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ॥੨੫॥
then, the lower and higher join together, and peace is obtained. ||25||
तउ अरधहि उरध मिलिआ सुख पावा ॥२५॥
ਨੰਨਾਨਿਸਿਦਿਨੁਨਿਰਖਤਜਾਈ॥
(ਜਿਸ ਜੀਵ ਦਾ) ਦਿਨ ਰਾਤ (ਭਾਵ, ਸਾਰਾ ਸਮਾ) (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਦੀ) ਉਡੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ,
NANNA: The days and nights go by; I am looking for the Lord.
नंना निसि दिनु निरखत जाई ॥
ਨਿਰਖਤਨੈਨਰਹੇਰਤਵਾਈ॥
ਤੱਕਦਿਆਂ (ਭਾਵ, ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਲਗਨ ਵਿਚ ਹੀ) ਉਸ ਦੇ ਨੇਤਰ (ਪ੍ਰਭੂ-ਦੀਦਾਰ ਲਈ) ਮਤਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Looking for Him, my eyes have become blood-shot.
निरखत नैन रहे रतवाई ॥
ਨਿਰਖਤਨਿਰਖਤਜਬਜਾਇਪਾਵਾ॥
ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਤਾਂਘ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਆਖ਼ਰ ਦੀਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
After looking and looking, when He is finally found,
निरखत निरखत जब जाइ पावा ॥
ਤਬਲੇਨਿਰਖਹਿਨਿਰਖਮਿਲਾਵਾ॥੨੬॥
ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ਼ਟ-ਪ੍ਰਭੂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ (ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ॥੨੬॥
then the one who was looking merges into the One who was looked for. ||26||
तब ले निरखहि निरख मिलावा ॥२६॥
ਪਪਾਅਪਰਪਾਰੁਨਹੀਪਾਵਾ॥
ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭਾ।
PAPPA: He is limitless; His limits cannot be found.
पपा अपर पारु नही पावा ॥
ਪਰਮਜੋਤਿਸਿਉਪਰਚਉਲਾਵਾ॥
ਜਿਸ ਜੀਵ ਨੇ ਚਾਨਣ-ਦੇ-ਸੋਮੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਜੋੜਿਆ ਹੈ,
I have attuned myself to the Supreme Light.
परम जोति सिउ परचउ लावा ॥
ਪਾਂਚਉਇੰਦ੍ਰੀਨਿਗ੍ਰਹਕਰਈ॥
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੰਜੇ ਹੀ ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰਿਆਂ ਨੂੰ (ਇਉਂ) ਵੱਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
One who controls his five senses
पांचउ इंद्री निग्रह करई ॥
ਪਾਪੁਪੁੰਨੁਦੋਊਨਿਰਵਰਈ॥੨੭॥
ਕਿ ਉਹ ਜੀਵ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ (ਭਾਵ, ਪੰਜੇ ਗਿਆਨ-ਇੰਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਜੁ ਮੈਂ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਪਾਪ ਹੈ ਜਾਂ ਪੁੰਨ; ਸੁਤੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਹਰੇਕ ਕੰਮ ਕਾਮਾਦਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ॥੨੭॥
rises above both sin and virtue. ||27||
पापु पुंनु दोऊ निरवरई ॥२७॥
ਫਫਾਬਿਨੁਫੂਲਹਫਲੁਹੋਈ॥
ਜੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ (ਨਾਮ-ਪਦਾਰਥ ਰੂਪ ਉਹ) ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਸ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਮਨੁੱਖਾ-ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ)।
FAFFA: Even without the flower, the fruit is produced.
फफा बिनु फूलह फलु होई ॥
ਤਾਫਲਫੰਕਲਖੈਜਉਕੋਈ॥
ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਰੱਬੀ ਸੂਝ ਦਾ ਰਤਾ ਕੁ ਭੀ ਝਲਕਾਰਾ ਸਮਝ ਲਏ।
One who looks at a slice of that fruit
ता फल फंक लखै जउ कोई ॥
ਦੂਣਿਨਪਰਈਫੰਕਬਿਚਾਰੈ॥
ਜੇ ਉਸ ਝਲਕਾਰੇ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਖੱਡ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ,
and reflects on it, will not be consigned to reincarnation.
दूणि न परई फंक बिचारै ॥
ਤਾਫਲਫੰਕਸਭੈਤਨਫਾਰੈ॥੨੮॥
(ਕਿਉਂਕਿ) ਰੱਬੀ ਸੂਝ ਦਾ ਉਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਭੀ ਝਲਕਾਰਾ ਉਸ ਦੇ ਦੇਹ-ਅੱਧਿਆਸ (ਆਪੇ ਦੇ ਮਾਣ) ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ॥੨੮॥
A slice of that fruit slices all bodies. ||28||
ता फल फंक सभै तन फारै ॥२८॥
ਬਬਾਬਿੰਦਹਿਬਿੰਦਮਿਲਾਵਾ॥
(ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ) ਬੂੰਦ ਵਿਚ (ਪਾਣੀ ਦੀ) ਬੂੰਦ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, (ਤੇ, ਫਿਰ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ)
BABBA: When one drop blends with another drop,
बबा बिंदहि बिंद मिलावा ॥
ਬਿੰਦਹਿਬਿੰਦਿਨਬਿਛੁਰਨਪਾਵਾ॥
(ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ) ਨਿਮਖ-ਮਾਤ੍ਰ ਭੀ ਸਾਂਝ ਪਾ ਕੇ (ਜੀਵ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ) ਵਿੱਛੁੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
then these drops cannot be separated again.
बिंदहि बिंदि न बिछुरन पावा ॥
ਬੰਦਉਹੋਇਬੰਦਗੀਗਹੈ॥
(ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ) ਸੇਵਕ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ) ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ,
Become the Lord's slave, and hold tight to His meditation.
बंदउ होइ बंदगी गहै ॥